Bijlage 3 - Monitoring mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg.pdf
Tekst van het document
Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl
Monitoring mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg Het programma houdt jaarlijks bij hoe de bereikbaarheid en mobiliteit veranderen. Afgelopen jaar (2023) hebben we een reguliere monitoring uitgevoerd. Deze monitoring omvat metingen van aantallen fietsers, OV-reizigers en auto-intensiteiten op verschillende plekken, een enquête naar de mobiliteitsbeleving en een vooruitblik met enkele nieuwe berekeningen van het Verkeersmodel Amsterdam. De monitoring levert de volgende aandachtspunten op: • De trend van het aantal fietsers laat een onverminderde stijging op de Amsterdamse brug zien. Het verkeersmodel voorspelt ook een sterke toename. Dit onderschrijft de noodzaak voor de extra fietsbrug (onderdeel van maatregel F2). Het aantal instappers in op het drukste punt in de spits in het OV (IJtram en buslijn 66) is nog steeds lager dan voor de COVID-19 pandemie. In 2022 was het aantal circa 50% van voor de pandemie, dit is in 2023 gestegen naar circa 70%. De IJtram wordt, ondanks de lagere bezetting dan vóór Corona, als erg vol ervaren, terwijl de capaciteit vergelijkbaar is met voor de pandemie. De trend van het aantal auto’s laat zien dat de sluiting van de Piet Heintunnel voor renovatie nog steeds een effect heeft. Een deel van de reizigers die voor de renovatie en de pandemie de Piet Heintunnel gebruikten, maakt nog steeds gebruik van andere modaliteiten of routes.
In de Piet Heintunnel is het aantal auto’s nog ca 20% minder dan voor de pandemie en de renovatie. De lichte daling van verkeer op de Amsterdamsebrug en de Schellingwouderbrug is waarschijnlijk ook het gevolg van het heropenen van de Piet Heintunnel. •
De reisbeleving is sinds 2019 opnieuw onderzocht. De reisbeleving te voet en met de auto scoren relatief goed. De beleving van het OV scoort niet goed en is sterk verslechterd ten opzichte van de vorige meting in 2019. Bijna de helft beoordeelt het OV als slecht of zeer slecht. Mensen geven aan dat de IJtram vaak erg vol zit en te onbetrouwbaar is als belangrijkste OV-verbinding van het eiland. Deze beleving strookt niet met de feitelijke monitoringdata, en aan de uitleg door GVB en de gemeente wordt door de bewoners en bezoekers soms getwijfeld. Ook spreken mensen hun zorg uit over het groeiend aantal bewoners in de nabije toekomst.
•
Met het verkeersmodel Amsterdam (VMA) hebben we getoetst of met de geplande mobiliteitsmaatregelen het gebied goed bereikbaar is wanneer de woningen, voorzieningen en werkplekken gerealiseerd zijn. De uitkomst is vergelijkbaar met de uitkomsten van eerdere modelstudies. De maatregelen zorgen dat de bereikbaarheid op orde blijft. De doorstroming van het verkeer is goed op bijna alle plekken. De westelijke aansluiting met de A10 blijft een aandachtspunt. Vooruitkijkende met de uitgangspunten van Amsterdam maakt ruimte zijn twee modelberekeningen gedaan. Ten eerste hebben we verkend of de vrije busstroken op de Oostelijke ontsluiting van IJburg naar de A1 behouden kunnen blijven. Dit zal mogelijke ten koste gaan van de doorstroming voor het autoverkeer. Deze mogelijkheid onderzoeken we verder. Ten tweede hebben we verkend wat het effect van een eventuele busbaan door de Piet Heintunnel is. Ook dit onderzoek krijgt een vervolg.
Gemeente Amsterdam Monitoring mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg
•
1 november 2023 Pagina 2 van 2
Tot slot hebben we op verzoek van de bewoners van Sporenburg een voorlopig onderzoek gedaan naar de verkeersveiligheid en fietsaantallen op Sporenburg. Het gebruik van de tijdelijke pont is met circa 500 gebruikers per dag nog beperkt. Er is geen effect op de verkeersveiligheid op Sporenburg. Bijna alle gebruikers (94%) ervaren de pont als positief, 60% daarvan zelfs zeer positief. Van de bewoners van Sporenburg is meer dan 50% positief (27% zeer positief) en 24% negatief (8% zeer negatief).
Een presentatie met de uitgebreide uitkomsten van de monitoring is in deze bijlage te vinden.
Samenvatting uitkomsten monitoring 2023
Inleiding De mobiliteitstrends en beleving wordt gemonitord om te kunnen bijsturen op de programmadoelen. Deze ontwikkelingen worden afgezet tegen prognoses van verkeersstudies, onder andere met het verkeersmodel Amsterdam. De onderstaande slides geven de belangrijkste inzichten uit de monitoring weer.
Inhoud monitoringspresentatie Reisbeleving en gedrag (enquête 2023) Monitoring – historische trends (terugkijken) Monitoring – recente ontwikkelingen - 1-meting tijdelijke pont - Bert Haanstrakade – snelheden en routekeuze Modelresultaten (vooruitkijken) - PM
Enquête reisgedrag 2023
Reisbeleving Tevredenheid inwoners over bereikbaarheid 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Fiets
Fiets
Auto
Auto
OV
OV
2019
2023
2019
2023
2019
2023
Heel goed
Goed
neutraal / voldoende
slecht
Wandelen Wandelen 2019
2023
zeer slecht
Men is beduidend minder tevreden met het OV, ook minder tevreden in vergelijking met 2019. ◼ Voetgangers zijn het meest tevreden. ◼ Automobilisten zijn voornamelijk tevreden en meer tevreden dan in 2019. ◼
n = 447 (2023)
Tevredenheid OV Tevredenheid inwoners over bereikbaarheid
“Ik kom geregeld veel later aan op mijn bestemming dan gepland omdat ik niet meer in de tram pas.”
100% 80% 60% 40% 20% 0% OV
OV
2019
2023
zeer slecht slecht
neutraal / voldoende Goed Heel goed
Veel opmerkingen in de enquête gingen over: ◼ IJtram is in de spits vaak te vol ◼ IJtram is onbetrouwbaar, en als hij niet gaat is er geen alternatief ◼ Zorg over drukte in de IJtram als er straks nog meer mensen op IJburg komen wonen
Bezit vervoermiddelen Bezit vervoermiddelen 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Fiets
n = 39 tot 49 (2019/2021) n = 447 (2023)
Elektrische fiets 2023
(lease) Auto 2021
2019
Afname van auto- en fietsbezit. ◼ De toenemende trend van het aantal elektrische fietsen zet door. ◼ Scooterbezit blijft onder de 10%. ◼
(lease) Scooter
Huidig reisgedrag Huidig reisgedrag naar werk/studie en andere reisdoeleinden 90%
80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Auto
Trein
Bus
Metro
Voor (vrijwilligers)werk of studie
Tram
Brommer/scooter
Fiets
Te voet
Voor andere doeleinden
n = 447 (2023) Voor andere doeleinden dan (vrijwilligers)werk/studie worden verplaatsingen dubbel zo vaak te voet afgelegd. ◼ Ook de auto, tram en fiets worden vaker gebruikt bij andere doeleinden. ◼ Het gebruik van trein, bus, metro en brommer/scooter blijft nagenoeg gelijk. ◼
Gebruik deelfiets en deelauto Gebruik particulier autodelen
Gebruik deelauto
3% 3%
1%
0%
0%
0%
6%
n = 447 (2023)x
7%
Nooit gebruikt
15%
Wel eens gebruikt Maandelijks Wekelijks
27% 59%
Dagelijks 79%
Weet niet, geen antwoord
Gebruik deelfiets 3%
1%
0%
1%
Gebruik deelscooter 2%
1%
0% 0%
9% 21%
74% 87%
Gebruik deelfiets en deelauto deelauto 40% 1%
0%
particulier autodelen 3%
3%
0% 0%
21% 1%
deelfiets 25%
3%
0%
1%
deelscooter 12% 2%
1%
0%
6% 7%
9% 15%
21%
2023 n = 447
27%
59%
60%
79% 79%
74%74%
87% 87%
35%
21%
32%
10%
2021 n = 57
61%
2019
n = 1543
75%
65%
86%
0%
Monitoring - trends
Bevindingen monitoring – trends Sterke groei Amsterdamsebrug ◼ Sterke stijging op de Amsterdamseburg zet door ◼ Gebruik tijdelijke veerpont tussen Sluisbuurt en Sporenburg nog
marginaal Ontwikkeling fietsintensiteiten per brug Fietsers/werkdag (beide richtingen)
7000 6000 Schellingwouderbrug
5000
Amsterdamsebrug 4000
Nesciobrug Benno Premselabrug
3000
Enneus Heermabrug
2000
Veerpont
1000
Brug Larikslaan
0 2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Hertelling Nesciobrug voor 2023 volgt
Bevindingen monitoring – trends Tram bezetting IJburglijn op niveau 2016 ◼ Het aantal reizigers in het OV op Zeeburgereiland en IJburg loopt weer sterk op na de pandemie, en zit op ongeveer op 68% van het niveau van daarvoor. Bij de forens is een deel van de tijd thuiswerken een blijvertje en er wordt relatief veel zwart rijden geconstateerd.
Bevindingen monitoring – trends ◼ Effect sluiting van de Piet Heintunnel nog steeds zichtbaar. Aantal
auto’s nog ca 20% minder dan voor de renovatie. Daling op de Amsterdamsebrug en de Schellingwouderbrug waarschijnlijk gevolg van heropenen Piet Heintunnel. ◼ Eerdere metingen Piet Heintunnel (2104,2017) hoger dan nu. Trend lastig door COVID-19, renovatie en verschillende meetmethoden Ontwikkeling autointensiteiten renovatie telllus camera
Auto's/werkdag (beide richtingen)
35000 30000
25000
Schellingwouderbrug
20000
Amsterdamsebrug Benno Premselabrug
15000
Enneus Heermabrug 10000
Piet Heintunnel
5000 0 2012
2017
2022
Ongevallen Ongevallen met letselschade naar modaliteit in 2022
90 80 70
1
60
4
50
70
40 30
0
32
26
11
10
14
14
2014
2015
2016
2017 Letsel
5
56
43
26
Dodelijk
◼
54
39
20 10
2
2
36
10
13
14
13
13
2018
2019
2020
2021
2022
Uitsluitend materiele schade
Het aantal ongelukken lijkt toe te nemen, voornamelijk ongevallen uitsluitend met schade.
Voetganger
Fiets
E-bike
Bromfiets
Personenauto
Onderzoek tijdelijk pont
Eén-meting tijdelijke pont Door het beperkte aantal gebruikers van de pont is er geen effect zichtbaar op de verkeersveiligheid op Sporenburg ◼ Aantal gebruikers per dag is nog laag. Circa 500. Verwachting is enkele
duizenden. ◼ Geen effect zichtbaar op de verkeersveiligheid op Sporenburg ◼ Bijna alle gebruikers positief (94%), 60% daarvan zelfs zeer positief. ◼ Bewoners van Sporenburg meer dan 50% positief (27% zeer positief) en 24% negatief (8% zeer negatief). ◼ Veel gebruikers komen van dichtbij (Oostelijk havengebied en Zeeburgereiland) ◼ Volgende meetmoment als Inholland open is en Sluisbuurt gedeeltelijk
bewoond (2027)
Aantal reizigers pont Sluisbuurt Sporenburg Aantal passagiers per dag ponten Amsterdam (feb-mei '23) 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 -
NDSMBuiksloter Distelweg Pontsteig weg er feb-mei '23 39.359 1.331 4.573
IJplein 9.241
NDSM-CS Oostveer 9.070
2.672
Zeeburger eiland 468
Bron: GVB data
◼ Het aantal reizigers in vergelijking met andere ponten is nog
laag. De zal naar verwachting stijgen als de Sluisbuurt zicht ontwikkelt en InHolland en het Montesori Lyceum open gaan.
Geen effect op fietsveiligheid zichtbaar ◼ Om het effect van de
veerpont op fietsveiligheid op Sporenburg te monitoren zijn voor en na de opening van de pont onveilige situaties voor fietsers geanalyseerd op basis van videobeelden op twee locaties. ◼ Er is met de beperkte toename aan fietsers geen effect op de verkeersveiligheid te zien.
Hoe ervaren gebruikers de pont? ◼ Bijna alle gebruikers van de pont zijn positief ◼ Meer dan de helft van de gebruikers van de pont is zelfs zeer
positief Totaal 120 100 80 60 Totaal
40 20 0
negatief
neutraal
positief
zeer positief
(leeg)
Hoe ervaren bewoners van Sporenburg de pont? ◼ Meer dan de helft van de bewoners is positief of zeer positief
(27%). ◼ Ongeveer een kwart is negatief, waarvan 8% zeer negatief Beoordeling bewoners Sporenburg (n=242) 30% 25% 20% 15% 10% 5%
23%
24%
neutraal
positief
27%
16% 8%
0% zeer negatief
negatief
zeer positief
Pont richting Sluisbuurt
Bestemmingen in rood
Herkomsten in blauw
Pont richting Sporenburg
Herkomsten in blauw
Bestemmingen in rood
VMA modelresultaten
Bevindingen monitoring - vooruitkijken Nieuwe modelberekeningen met geactualiseerde beleidsuitgangspunten geeft consistent beeld. ◼ De uitkomst is vergelijkbaar met de uitkomsten van eerdere modelstudies.
De maatregelen zorgen voor een goeie doorstroming van het verkeer op bijna alle plekken. ◼ De westelijke aansluiting met de A10 blijft een aandachtspunt. ◼ Vooruitkijkende met de uitgangspunten van Amsterdam maakt ruimte zijn
twee modelberekeningen gedaan. Ten eerste hebben we verkend of de vrije busstroken op de Oostelijke ontsluiting van IJburg naar de A1 behouden kunnen blijven. Dit zal mogelijke ten koste gaan van vertraging voor het autoverkeer. Deze mogelijkheid onderzoeken we verder. ◼ Ten tweede hebben we verkend wat het effect van een eventuele busbaan en buslijn door de Piet Heintunnel is. Ook dit onderzoek krijgt een vervolg.
Intensiteiten fiets Ontwikkeling fietsintensiteiten per brug Fietsers/werkdag (beide richtingen)
16000 14000 Schellingwouderbrug
12000
Amsterdamsebrug
10000
Nesciobrug 8000
Benno Premselabrug
telling in juni 6000
Enneus Heermabrug
4000
Veerpont
2000
tellingen niet in maart
Brug Larikslaan
bandbreedte modelvoorspelling
0
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
2030
2043
metingen fluctueren sterk door weers- en seizoensinvloeden, dus trends moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd ◼ metingen van 2020 waren net voor Corona-maatregelen in maart ◼ 2021-2022: met Corona-maatregelen lijkt de stijging door te zetten ◼ Prognoses veerpont en Benno Premselabrug volgen nog ◼
bezetting drukste uur
Reizigers IJtram
VMA 2020AR
VMA v4.0 (CrM-runs 2022)
3500 gekoppelde 15 G trams 15x/u
3000
gekoppelde trams 12x/u
2000 1500
VMA 2030 Mob.plan
VMA 2040 Mob.plan
2500
enkele tram 15x/u
gekoppelde Combino trams 15x/u
gekoppelde trams 8x/u
1000
VMA 2020AR o.b.v. OS
VMA 2030 Mob.plan o.b.v. OS
VMA 2040 Mob.plan o.b.v. OS
500 VMA 3.0 runs 2020 o.b.v. OS
0 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043
Reizigers in drukste uur (8-9u) en drukste plek (halte Zuiderzeeweg ri. CS)
Bezetting IJtram
◼
Bezetting IJtram zal, wanneer het gebied volledig ontwikkeld is, ongeveer in de buurt van de capaciteitsnorm uitkomen
2043_mobplan(2023update)
Capaciteitsnorm concessie o.b.v. combino (60% van de capaciteit) Capaciteitsnorm concessie o.b.v. 15G (60% van de capaciteit)
VMA 2021 VMA 2022 VMA 2023
VMA 2021
Intensiteiten auto
Ontwikkeling autointensiteiten Auto's/werkdag (beide richtingen)
45000
renovatie
40000 35000
camera
30000
Schellingwouderbrug
25000
Amsterdamsebrug
20000
Benno Premselabrug
15000
Enneus Heermabrug Piet Heintunnel
10000 5000 0 2012
2017
2022
2027
2032
2037
2042
2020: metingen waren net voor Corona-maatregelen in maart ◼ 2021: met Corona-maatregelen daalt het autoverkeer per etmaal licht ◼ 2022: trend van voor Corona hersteld ◼ 2023: daling op Amsterdamsebrug, Schellingwouderbrug (door heropenen PHT) ◼ Voorspelde intensiteiten VMA 2030 en 2040 (2021) lijken een onderschatting ◼