Bijlage 3 - GVB - Reactie op Brief Adviescommissie Amsterdam.pdf

Bijlage bij Jaarplan Vervoer 2026 Reactie op het Advies van de Adviescommisie Amsterdam Op 11 juli 2025 hebben wij het advies van de Adviescommissie Amsterdam op het Jaarplan Vervoer 2026 ontvangen. Onderstaand de reactie van GVB op dit advies waarbij we aangeven op welke wijze het advies is verwerkt in het aangepaste Jaarplan Vervoer 2026. Het advies is voor GVB de aanleiding geweest om het Jaarplan Vervoer 2026 op een aantal punten aan te passen om zo tegemoet te komen aan de wensen van de gemeente. Echter een deel van de wensen is ook niet overgenomen. Om binnen de ruimte van het beschikbare budget te blijven moeten keuzes gemaakt worden. Conform de afspraken in de nieuwe concessie zal de gemeente Amsterdam betrokken worden bij de ontwikkelplannen voor de komende jaren. Deze ontwikkelplannen vormen de basis voor de nog op te stellen Jaarplannen Vervoer. Voor dit eerste Jaarplan Vervoer is een afwijkend proces doorlopen. De GVB bieding voor de concessie is aangemerkt als het eerste Ontwikkelplan. Bij het tot stand komen van dit Ontwikkelplan was het niet mogelijk om de gemeente te betrekken. Om deze reden, maar ook vanwege het flinke aantal wijzigingsvoorstellen, is voor dit Jaarplan Vervoer extra tijd ingepland voor een zorgvuldige consultatie. In de onderstaande reactie op het advies is per inhoudelijk punt een reactie gegeven.

Daarbij is getracht de volgorde van onderwerpen uit het advies aangehouden. We gaan hierbij alleen in op de wijzigingsvoorstellen waartegen bezwaar gemaakt wordt of waarvoor een aanvullend advies is gegeven en geven per onderdeel aan of het betreffende punt aanleiding is geweest om het Jaarplan aan te passen of waarom ervoor gekozen is om dat niet te doen.

Tramlijn 3 en 25 In het advies wordt aandacht gevraagd voor het grote aantal reizigers dat geraakt wordt door het opheffen van tramlijn 3 en de maatschappelijke onrust die dit teweeg heeft gebracht. GVB snapt de wens van de gemeente en zal het effect van de wijzigingen in het tramnet nauwlettend monitoren. Als uit deze evaluaties blijkt dat er ongewenste effecten zijn, dan zal GVB dit agenderen op de Ontwikkeltafels. De uitkomsten kunnen dan een plek krijgen in het volgende Ontwikkelplan. Ook wordt gevraagd om aan de ontwikkeltafels na te gaan denken over hoe de OVbereikbaarheid van Station Zuid verder kan worden verbeterd. Dat is iets waar GVB ook naar streeft, en we vinden het dan ook fijn om te horen dat de gemeente Amsterdam dat samen met ons wil onderzoeken. Tram Ferdinand Bolstraat/Vijzelstraat In de consultatie is door de gemeente Amsterdam aangegeven dat het voor de fijnmazige ontsluiting van de stad en vanwege de gedane investeringen, gewenst is dat de traminfrastructuur op de route Rokin, Vijzelstraat, Ferdinand Bolstraat benut wordt door een tramlijn. In dit Jaarplan Vervoer is daar echter geen bediening voorzien. Het traject is in het PvE ook niet opgenomen als te bedienen infrastructuur.

GVB ziet wel mogelijkheden om hier vanaf voorjaar 2027 weer trams te laten rijden, nadat de werkzaamheden voltooid zijn en lijn 17 weer naar de oorspronkelijke route via de Rozengracht gaat. GVB is dan voornemens om de frequentie van de lijnen 2 en 24 te verhogen van 8x per uur naar 10x/12x per uur op de drukste momenten. Een optie is om niet deze lijnen in frequentie te verhogen maar een nieuwe lijn door de Leidsestraat toe te voegen. Deze lijn rijdt dan tot Roelof Hartplein dezelfde route als lijn 24 en zal dan vervolgens verder via de Ceintuurbaan, de Ferdinand Bolstraat en de Vijzelstraat naar het Centraal Station rijden. De lijn rijdt dan wel alleen op de drukste momenten van de Leidsestraat, dat is vooral in de middag en vroege avond (tot 20:00). GVB wil dit voorstel verder uitwerken en in het Jaarplan Vervoer 2027 opnemen. Tram 25 enkele trams De personeelsinzet is in de spits inderdaad groter vanwege de inzet van enkele trams. Echter, de voordelen (in kosten) zijn groter dan de nadelen (hogere personeelskosten). Daarnaast profiteren de reizigers van een hogere frequentie die ze, bewust of onbewust, wel zullen opmerken. Groei OV-aanbod De hogere frequenties van de lijnen en het effect daarvan op de verkeersafwikkeling is via de WVA ter toetsing aangeboden. Aanvullend vindt er structurele monitoring plaats op de doorstroming in de stad, met name op mogelijke knelpunten.

Bedacht moet worden dat op diverse plaatsen in de stad tot 2019 met veel hogere frequenties werd gereden dan de afgelopen jaren het geval is. Met dit Jaarplan keren we deels terug naar deze situatie. Lijn 41 Muiderpoortstation (via tijdelijke route) GVB stelt in het Jaarplan Vervoer voor om lijn 41 weer naar het Muiderpoortstation te rijden. Dat is echter pas mogelijk na afloop van de geplande werkzaamheden op de Middenweg. Helaas zijn deze werkzaamheden later gereed dan eerder verwacht: in najaar van 2027.

Om deze reden heeft GVB besloten de route aanpassing uit te stellen tot het Jaarplan Vervoer van 2028. Bij een tijdelijk route naar het Muiderpoortstation rijdt de lijn parallel aan lijn 37. Lijn 37 rijdt frequent en heeft zeker op dit deel van de route nog voldoende capaciteit. De meerwaarde ten opzichte van reizen met overstap is dan zeer beperkt en gaat ten koste van vervoer elders in de stad. De ruimte in kwantiteiten die is ontstaan door het nog niet doorrijden van lijn 41 is gebruikt om o.a. lijn 39 (lijn 33 in het concept Jaarplan), met het oog op de toekomst, nu alvast wat vaker te laten rijden (ook een wens vanuit de gemeente, zie volgende paragraaf). Stadsdelen Noord, Nieuw-West en West In overleg met de Vervoerregio is besloten om voor de voorgestelde nieuwe buslijn 33 in Noord, uit te gaan van lijnnummer 39. Dit lijnnummer past, ook vanuit de lijnnummering in het verleden, beter bij het karakter van deze ontsluitende buslijn. De gemeente heeft in haar advies gevraagd om de lijnen 18 en 39 met een hogere frequentie te rijden vanwege de belangrijke ontsluitende functie van deze lijnen. In het geval van lijn 18 is dit nog extra van belang vanwege de werkzaamheden aan de Oranje Loper waarbij lijn 18 voor een deel van de reizigers het alternatief is. Naar aanleiding van dit verzoek is besloten om lijn 18 in de avonduren tussen 20:00 en 22:00 uur vaker te rijden.

Op werkdagen gaat lijn 18 dan 4x per uur rijden, in het weekend wordt dat 3x per uur. Na 22:00 neemt het aantal reizigers op lijn 18 fors af en blijft de voorgestelde frequentie gelijk: 2x per uur. Voor lijn 39 is besloten deze in het weekend vaker te gaan rijden. Op zaterdagoverdag gaat de lijn 4x per uur rijden, op zondag overdag 3x per uur. Dit in plaats van de eerder voorgestelde frequentie van 2x per uur. Voor lijn 369 stelt GVB in het Jaarplan Vervoer 2026 voor om de frequentie in Nieuw-West te verhogen en de helft van de ritten door te rijden naar Schiphol. Vanuit de gemeente wordt gevraagd om alle ritten door te laten rijden naar Schiphol, zodra GVB weer meer capaciteit kan aanbieden. Dit zal niet al in het Jaarplan Vervoer 2026 plaatsvinden, maar zal opnieuw beschouwd worden in de Jaarplannen die daarop volgen, waarbij GVB voornemens is om uiterlijk in 2028, conform PvE, alle ritten weer door te rijden richting Schiphol. Het voorstel om de ritten tot die tijd door te laten rijden naar Anderlechtlaan nemen wij niet over. Anderlechtlaan is geen prettige overstaplocatie, gezien vanuit het perspectief van sociale veiligheid. Bovendien verwachten we, mede hierdoor, dat slechts minimaal gebruik gemaakt zal worden van deze extra overstapmogelijkheid gezien de diverse mogelijkheden voor een directe reis.

Metrostation Gaasperplas In het Jaarplan Vervoer 2026 heeft GVB voorgesteld om lijn 47 bij metrostation Gaasperplas te laten halteren op de nieuwe (toegankelijke) haltes langs de Langbroekdreef. De gemeente ziet dit als onwenselijk vanwege toename van de afstand tussen het bus- en metrostation. Naar aanleiding van de consultatie is besloten om lijn 47 toch op het busstation Gaasperplas te laten halteren. We vragen de gemeente daarbij wel om de haltes op het busstation ook aan te passen aan de eisen voor een goede toegankelijkheid. Daarbij gaat onze voorkeur uit naar de aanleg van een nieuwe halte dichtbij de ingang van het metrostation. Omdat alleen lijn 47 gebruik maakt van deze halte kan worden volstaan met één halte voor lijn 47 in beide richtingen.

De gemeente heeft tevens aangegeven te kunnen instemmen met de keuze om lijn 49 niet langer via busstation Gaasperplas te rijden. Op dit punt handhaven we dan ook ons voorstel, zoals beschreven in het concept Jaarplan Vervoer. Stadsdeel Noord: Zoals eerder aangeven zal lijn 39 (voorheen 33) vaker gaan rijden in het weekend. Een andere wens van de gemeente voor de lijnvoering in Noord is om met lijn 38 (net zoals alle andere buslijnen in Noord) langs een metrostation te rijden. Daarmee wordt voorkomen dat reizigers langs de route van deze lijn tweemaal moeten overstappen om met de metro verder te kunnen reizen. GVB herkent deze bezwaren en heeft daarop besloten de voorgestelde lijnvoering van de lijnen 34 en 38 ter hoogte van metrostation Noorderpark aan te passen, zodat aan deze wens voldaan kan worden. Lijn 38 zal daarbij vanaf het Olof Palmeplein naar Noorderpark rijden. Ten westen van het metrostation gaat de lijn een lusroute door het gebied Overhoeks rijden. Dit gebied is flink in ontwikkeling met veel nieuwe inwoners die nu een directe verbinding met het metrostation krijgen. Dankzij deze lusroute kan deze verbinding met een relatief beperkte uitbreiding van het aantal dienstregelingkilometers doorgevoerd worden. Ten oosten van het metrostation gaat lijn 34 doorrijden naar de Vogelbuurt, zodat ook deze buurt de fijnmazige ontsluiting behoudt.

Bediening ziekenhuizen en zorginstellingen In het advies vraagt de gemeente om de bestaande verbinding met lijn 62 naar het VUMC te behouden. Dit verzoek is door GVB niet overgenomen in het Jaarplan Vervoer. De gevraagde verbinding met het ziekenhuis is in het PvE niet voorgeschreven en er zijn diverse alternatieven, waardoor de bereikbaarheid van het ziekenhuis nog altijd goed is. De frequentie verhoging van lijn 24 en de streeklijnen 346 (8x per uur) en 178 (4x per uur) zorgen ervoor dat het ziekenhuis goed ontsloten blijft. De routewijziging van lijn 62 is daarnaast een eerste stap richting een wijziging, voorzien in het plan voor 2027: Lijn 63 zal dan gaan rijden tussen Osdorp de Aker, het Osdorpplein en station Zuid en daarmee een stukje van lijn 62 overnemen. Daarmee krijgen meer mensen de, in het PvE gevraagde, rechtstreekse verbinding met het Osdorpplein, wat belangrijk is voor het werken naar een meerkernige stad. Lijn 63 zal op termijn ook gebruikt gaat worden voor de ontsluiting van de Riekerhaven. Vanuit dit gebied is behoefte aan een snelle verbinding met station Zuid. Die kunnen we bieden met de ingekorte route van lijn 63 (nu nog lijn 62). Lijn 62 gaat dan rijden tussen Station Zuid, het Amstelstation en de KNSM-laan en neemt de huidige route van lijn 65 over.

Hiermee ontstaat weer een doorgaande verbinding "over" station Amstel heen tussen Amsterdam Oost en de Rivierenbuurt. Vanwege de benodigde laadinfrastructuur op station Zuid en de levering van voldoende bussen is besloten om de “herverdeling” van de routes van de lijnen 62, 63 en 65 door te voeren in het jaarplan Vervoer 2027. Met het oog op een goede continuïteit en een helder netwerk is besloten de route-aanpassing van lijn 62 bij het VUMC wel alvast in het jaarplan 2026 doorvoeren.

Nachtnet en vroege bussen De gemeente heeft in haar advies aangegeven de aanpassingen van de Schiphollijnen als onwenselijk te zien. Hoewel GVB wil vasthouden aan de kern van de voorstellen, is de route van lijn 245 aangepast. Deze zal in het aangepast Jaarplan blijven starten in Molenwijk. Daarbij zullen de tijden van de ritten iets worden vervroegd voor een betere spreiding van de reizigers over de ritten. GVB houdt vast aan het voorstel lijn 246 op te heffen. De lijn is niet voorgeschreven in het PvE en deze reizigers meerdere goede alternatieven. Ook handhaven we het voorstel om lijn 247 om te leggen naar de route van lijn 369. Op deze manier blijft de verbinding voor veel reizigers behouden. Op de plekken waar lijn 247 vervalt is de trein (station Lelylaan) of lijn 195 het alternatief. Vanwege de sociale veiligheid heeft de Gemeente GVB verzocht een alternatief voor te stellen voor de wijziging van lijn N87 in Amsterdam Zuidoost. GVB heeft hiervoor in het aangepaste plan een alternatief voorgesteld waarbij lijn N87 via station Kraaiennest blijft rijden waarmee tegemoetgekomen wordt aan de bezwaren van de gemeente. Keuzes maken Zoals het college aangeeft gaat het aanbieden van extra aanbod op één plek vaak ten koste van aanbod elders.

Om aan een aantal van de wensen tegemoet te komen is, in overleg met de Vervoerregio Amsterdam, gekozen voor het iets verlagen van frequenties op hoogfrequente lijnen zoals ook in het advies is voorgesteld. Dit stelt GVB in staat om elders in het netwerk meer aan te bieden. Het gaat daarbij om een tijdelijke aanpassing op lijn 360 die ten opzichte van de huidige situatie nog steeds vaker gaat rijden, maar wel minder vaak dan eerder voorgesteld. En om een tijdelijke aanpassing op lijn 369 die iets minder vaak naar Schiphol gaat rijden in de avonduren en het weekend. Vanaf 2028 vervallen de ontheffingen op deze lijnen en zullen de HOV-frequenties toegepast worden. Ook in de toekomst zullen dergelijke keuzes gemaakt moeten worden. Daarbij wil GVB graag de Ontwikkeltafels gebruiken om zorgvuldige afwegingen te maken, zodat niet alleen het economische aspect wordt belicht, maar we samen ook de sociaal-maatschappelijke functie van het OV een belangrijke kunnen blijven geven.