Bijlage 3 Beantwoording SV Heinhuis-rouwverlof na vroeg verlies.docx

Raadsinformatiebrief

Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 oktober 2025 Personeel en Organisatie en Sociale Zaken Hester van Buren, Rutger Groot Wassink Directie P&O, bestuurszaken.po@amsterdam.nl Directie Werk, Participatie en Inkomen, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van lid Heinhuis (PvdA) inzake rouwverlof na vroeg verlies in de zwangerschap

Geachte leden van de gemeenteraad,

Op 18 april 2025 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Heinhuis (PvdA) inzake rouwverlof na vroeg verlies in de zwangerschap. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan.

Toelichting door de vragenstellers Als onderdeel van de hervormingen van Labour op het gebied van werknemersrechten, krijgen ouders in het Verenigd Koninkrijk (VK) recht op wettelijk rouwverlof na een miskraam. Deze wetswijziging geeft moeders en hun partners het recht op twee weken betaald rouwverlof als ze een zwangerschap verliezen vóór 24 weken zwangerschap. Ouders hebben dit recht momenteel voor elk verlies of doodgeboorte na 24 weken. Sommige werkgevers bieden dit verlof al aan als een discretionaire uitkering, maar de uitbreiding van dit recht naar stellen die een miskraam krijgen vóór 24 weken zou binnenkort een universeel recht moeten worden. Verwacht wordt dat deze wijziging van de wet op de arbeidsrechten volgende week in het Lagerhuis wordt goedgekeurd.1 In Nederland geldt er momenteel nog geen wettelijke regeling voor een miskraam vóór 24 weken zwangerschap. Vrouwen hebben alleen recht op zestien weken betaald verlof bij een stilgeboorte na 24 weken. Daarvoor geldt dat ze zich moeten ziekmelden.

De fractie van de PvdA volgt de ontwikkelingen in het VK met interesse en zou willen dat Nederland hierin ook stappen zou maken. In Nederland maken namelijk naar schatting jaarlijks ongeveer 20.000 vrouwen een miskraam door. Ongeveer 15-20% van alle vastgestelde zwangerschappen eindigt in een miskraam. Het merendeel van de miskramen

1 https://www.theguardian.com/society/2025/mar/03/british-parents-to-gain-right-to-bereavement-leave-after-miscarriage

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 oktober 2025 Pagina 2 van 5

vindt plaats in het eerste trimester voor een zwangerschapsduur van 12 weken.2 Voor veel vrouwen en hun partners is een miskraam een emotionele gebeurtenis en is er tijd en ruimte nodig om dit – eventueel onder begeleiding – te verwerken. Om aandacht te vragen voor dit probleem, is recent een petitie gestart om partijen in de Tweede Kamer te bewegen.3

Anno 2025 is er qua vrouwenrechten, en meer specifiek op het gebied van vrouwen en arbeidsrechten, nog steeds veel werk aan de winkel. Het bovenstaande wetsvoorstel in het VK is wat de PvdA betreft een stap in de goede richting. Werkgevers moeten zich verantwoordelijk opstellen richting hun werknemers en vrouwen in deze verdrietige situatie de ondersteuning bieden die zij nodig hebben. De PvdA Amsterdam vindt dat Amsterdam een voortrekkersrol zou moeten spelen op dit gebied. De fractie van de PvdA wil het college daarom vragen om nu al stappen te zetten om voor alle werknemers in de eigen organisatie rouwverlof na vroeg verlies in de zwagerschap mogelijk te maken.

Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden.

1.

Hoe is rouwverlof bij zwangerschapsverlies op dit moment geregeld voor medewerkers van de gemeente Amsterdam? Is er sprake van een expliciete regeling, of zijn mensen aangewezen op bijvoorbeeld (on)betaald verlof, ziekteverlof of afspraken met de leidinggevende? De gemeente kent, anders dan andere gemeenten, naast een regeling voor verlof bij overlijden (artikel 6.24 PGA) een rouwprotocol. In dit protocol worden naast praktische zaken ook handvatten over omgangsvormen, rouwbegeleiding en werkhervatting bij verlies gegeven. Hierin wordt uiteengezet dat tussen werknemer en leidinggevende afspraken gemaakt kunnen worden, ook over het eventueel tijdelijk aanpassen van de werktijden, functie en werkzaamheden. Dit protocol gaat niet specifiek in op de genoemde situatie, maar is dan wel van toepassing. Daarnaast is er een interne poule van gecertificeerde rouwcounselors. Zij verzorgen advies op maat aan collega’s en leidinggevenden, 1-1 counselinggesprekken, een kennissessie Verlies en Rouw op de Werkvloer en bieden een infographic en gesprekskaart. In deze poule is ook expertise belegd bij elke vorm van verlies waaronder verlies van prille zwangerschap.

Een eventuele generieke regeling voor rouwverlof bij zwangerschapsverlies zou onderdeel zijn van de CAO-gemeenten. Er is recentelijk een nieuwe CAO-gemeenten tot stand gekomen, waar dit geen onderdeel van is. Er is wel gesproken over dit onderwerp, maar op dit moment is onvoldoende draagvlak bij de onderhandelende partijen om een dergelijke regeling op te nemen. Er is wel door de onderhandelende partijen afgesproken om aan het 2 https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/miskraam/startpagina_-_miskraam.html 3 https://petities.nl/petitions/geef-2-weken-wettelijk-rouwverlof-na-vroeg-verlies-in-de-zwangerschap?locale=nl

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 oktober 2025 Pagina 3 van 5

A&O fonds te vragen om een rouwprotocol op te stellen. Aangezien Amsterdam al een rouwprotocol heeft kan dat indien nodig aangepast en verbeterd worden. Zie ook het antwoord op vraag 3.

2.

Ziet het college het belang in van een expliciete regeling voor rouwverlof na een miskraam of ander vroeg zwangerschapsverlies? Het college vindt het net als de indieners belangrijk en we nemen het mee naar de volgende CAO-onderhandelingen. Het college ziet daarbij ook de waarde van maatwerk. Juist omdat medewerkers heel verschillend kunnen reageren is uitgekomen op een richtlijn die passend is voor die verschillende behoeftes. Dat betekent ook dat op grond hiervan afspraken kunnen worden gemaakt over verlof na een miskraam. Om medewerkers bij verlies meer steun te geven, is ook ingezet op ondersteuning in andere vormen, zie antwoord bij vraag 1. Het college zal de leidinggevenden van de gemeente Amsterdam expliciet informeren over het rouwprotocol en de mogelijkheden die er zijn bij het verlies van een dierbare, een miskraam of ander vroeg zwangerschapsverlies.

3.

Is het college bereid om rouwverlof bij zwangerschapsverlies mee te nemen in de caoonderhandelingen tussen de VNG en de vakbonden? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet? In de recentelijk afgeronde cao-onderhandelingen tussen de VNG en de vakbonden hebben partijen het volgende besloten: Naast mantelzorg kunnen medewerkers ook te maken krijgen met het verlies van een dierbare en dus met een periode van rouw. Het allerbelangrijkste is dat werkgever en medewerker met elkaar in gesprek blijven over welke behoeften er zijn om werk en privé goed op elkaar te kunnen afstemmen en welke faciliteiten daarvoor nodig kunnen zijn. Dat is maatwerk. Cao-partijen monitoren de landelijke advies/wetgevings-ontwikkelingen op bovenstaande onderwerpen. Cao-partijen vragen het A&O Fonds Gemeenten om een mantelzorgprotocol en een rouwprotocol voor de gemeentelijke sector (werkgevers/medewerkers) beschikbaar te stellen. Als deze landelijke ontwikkelingen in de komende periode onvoldoende resultaat opleveren dan zal bij de volgende cao-onderhandelingen opnieuw worden gevraagd om dit onderwerp met voorrang te agenderen. Het college vindt dit onderwerp net als de indieners belangrijk.

Het college zal aan het A&O fonds meegeven om uitgebreid aandacht te schenken aan dit specifieke onderwerp. Het college is daarbij bereid voor de CAO Aan de slag en de CAO Sociale Werkvoorziening op dit onderwerp eenzelfde inzet te leveren als voor de CAO-

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 oktober 2025 Pagina 4 van 5

gemeenten. De twee genoemde cao’s gelden met name voor werknemers die onder de Participatiewet of de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) werkzaam zijn bij Pantar.

4.

Zou het college daarnaast bereid zijn om dit thema onder de aandacht te brengen bij andere (grote) werkgevers in Amsterdam, zodat niet alleen de gemeente maar ook grote Amsterdamse bedrijven zich committeren aan dit type verlof? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet? Zoals hiervoor al aangegeven, herkent het college deze problematiek en de behoefte die betrokkenen kunnen hebben aan een in de wet of bij CAO geregeld verlof (dan wel een recht op een tijdelijke uitkering in deze situatie). Werkgevers zijn echter primair zelf verantwoordelijk voor de arbeidsomstandigheden van hun personeel. Het college heeft geen wettelijke taak of bevoegdheid om een rouwverlof in te stellen voor andere werkgevers in Amsterdam. Ook is hierbij niet een specifiek gemeentelijk belang aan de orde. Het college zal daarom niet met (grotere) werkgevers hierover in gesprek gaan en hen vragen zich aan dit type verlof te committeren, maar hoopt wel door ruchtbaarheid te geven aan dit onderwerp dat goed voorbeeld gevolgd zal worden.

5.

Heeft het college signalen dat Amsterdammers in kwetsbare werkposities (flexwerk, zzp, oproepkrachten) na een miskraam onvoldoende ondersteuning krijgen? Zo ja, wat zou de gemeente kunnen doen om deze groep beter te ondersteunen? Zo nee, is het college bereid hier onderzoek naar te doen? Bij het college zijn hierover geen specifieke signalen bekend. Hierbij geldt dat het primair een rijkstaak is om hier onderzoek naar te doen. Overigens bestaat voor vrouwelijke zelfstandigen (bijvoorbeeld als zzp’er, freelancer of eigenaar/directeur) een wettelijk recht op uitkering in verband met zwangerschap en bevalling. Dit is onderdeel van de Wet arbeid en zorg. Er is echter niet voorzien in een wettelijk geregelde uitkering voor zelfstandigen na zwangerschapsverlies.

6.

Is het college bereid om dit onderwerp ook landelijk te agenderen, bijvoorbeeld via de VNG of in gesprekken met het Rijk, met als doel om rouwverlof bij zwangerschapsverlies wettelijk te regelen? De meest directe weg voor het college om dit onderwerp te agenderen, is via de landelijke cao-onderhandelingen waarbij de gemeente als werkgever betrokken is. Een wettelijke regeling heeft als voordeel dat hiermee veel meer werknemers en eventueel ook zelfstandigen gebaat zijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 oktober 2025 Pagina 5 van 5

Het college ziet geen directe rol voor zich om bij te dragen aan de totstandkoming van een wettelijke regeling.

Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Personeel en Organisatie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken