Bijlage 3 activiteitenplan 2025-2027 gezamenlijke ambitieagenda
Tekst van het document
Activiteitenplan 2025-2027 Ter uitwerking van de gezamenlijke ambitie-agenda voor sterke samenwerking (passend) onderwijs en jeugdhulp in verbinding met bestaanszekerheid
Verbeterlijn 1: Schoolaanwezigheid KPI: Eind schooljaar 2026-2027 is het aantal thuiszittende kinderen en jongeren (met en zonder schoolinschrijving) en kinderen met een vrijstelling 5 sub a met 10% gedaald ten opzichte van het schooljaar 2024-2025. Ook de duur van het thuiszitten is afgenomen met 10%. Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Inzet MAZL, school aanwezigheid en preventie op PO
We gaan door met het uitrollen van de MAZL-aanpak (meer aandacht voor de ziekgemelde leerling) en zorgelijk verzuim op het primair onderwijs. Dit is een effectief bewezen interventie voor het in beeld brengen en handelen op ziekteverzuim. In Zuidoost zijn extra middelen beschikbaar voor de inzet van JGZ.
JGZ en SWV PO
Eind 2027 werkt 50% van de basisscholen bij ziekteverzuim volgens het MAZL-protocol.
Ziekteverzuim wordt effectiever gesignaleerd en opgepakt. We zijn er eerder bij, of verzuim wordt voorkomen. De bewustwording over schoolaanwezigheid is vergroot bij scholen, ouders, en leerlingen.
We willen dit in beeld brengen door periodiek met een rapportage te komen op basis van het dashboard van de JGZ.
We gaan door met het uitvoeren van MAZL op de VO-scholen. Vanuit VSV-middelen is er 1 extra fte beschikbaar voor een jeugdarts in het VO in de focusgebieden (Noord, Nieuw West en Zuidoost), met extra aandacht voor MAZL, aansluiting schoolaanwezigheidsteams en het aanbieden van voorlichtingsbijeenkomsten die bijdragen aan het vergroten van aanwezigheid. De bijeenkomsten worden georganiseerd op basis van thema’s die op school spelen en worden afgestemd met de school en partners (denk aan signalen die opvallen tijdens de MAZL-gesprekken of zaken die aan bod komen bij de schoolanalyse, wanneer meld je je ziek/niet ziek, etc.). Daarnaast zetten we ons in voor een landelijke lobby tot behoud van de MAZL-gelden.
JGZ en SWV VO
Eind 2027 hebben we extra MAZL-trajecten uitgevoerd omdat we er eerder bij zijn. We sluiten aan bij de schoolaanwezigheidsteams
Ziekteverzuim wordt effectiever gesignaleerd en opgepakt. We zijn er eerder bij, of verzuim wordt voorkomen. Bewustwording van schoolaanwezigheid is vergroot bij scholen, ouders en leerlingen.
We willen dit in beeld brengen door periodiek met een rapportage te komen op basis van het dashboard van de JGZ.
JGZ heeft een rapportagesysteem om kinderen vanaf 4 jaar in beeld te brengen die niet op een school zijn ingeschreven. JGZ checkt wat de stand van zaken is bij deze kinderen/gezinnen en doet een aanbod om in gesprek te gaan over ontwikkeling en schoolgang. Samen met het samenwerkingsverband PO en Leerplicht verkennen we hoe in dit proces samengewerkt kan worden en wie wat kan oppakken.
JGZ, SWV PO en Leerplicht
We zien een afname in het aantal kinderen dat geen onderwijs krijgt (niet in ontwikkeling is) ten opzichte van 2024/2025.
We willen dit in beeld brengen door periodiek met een rapportage van de JGZ te komen over kinderen die geen schoolinschrijving hebben.
In schooljaar 25/26 is op 75% van de PO-scholen een gesprek geweest over MAZL met de directie, intern begeleider en adviseur passend onderwijs. In 2027 is dit 100%. In schooljaar 2025/2026 wordt in 100% van de wijk-overleggen MAZL geagendeerd en sluit JGZ aan. Het samenwerkingsverband PO maakt een kwaliteitskaart ’schoolaanwezigheid’. MAZL maakt daar deel vanuit. JGZ verkent de mogelijkheid tot het aanbieden van voorlichtings bijeenkomsten aan ouders die bijdragen aan het vergroten van de aanwezigheid op school. Dit doen we op basis van thema’s die op school spelen (in afstemming met school en partners). Inzet MAZL school aanwezigheid en Preventie VO
Zicht op 4-jarigen die niet naar school gaan
JGZ organiseert in afstemming met de scholen voorlichtingsbijeenkomsten op basis van thema’s die op school spelen. We werken aan verdere bewustwording rond schoolaan wezigheid. Alle kinderen vanaf 4 jaar zonder schoolinschrijving zijn in beeld bij de JGZ: Alle kinderen zonder school inschrijving hebben jeugdgezond heidszorg aangeboden gekregen. Eind 2027 hebben we een lijn verkend waarin we de koppeling maken met SWV PO en Leerplicht om zoveel mogelijk 4-jarigen in ontwikkeling te krijgen (onder andere deelname aan onderwijs).
Activiteitenplan 2025-2027
2
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Leerlijn School aanwezigheid in het VO
Het SWV VO biedt voor het derde jaar een leerlijn schoolaanwezigheids aanpak aan, waarin scholen schoolbreed aan de slag gaan met schoolaanwezigheid vanuit een schoolaanwezigheidsteam. Dit doen we samen met de partners uit de ambitieagenda met als resultaat een schoolbreed gedragen visie op schoolaanwezigheid; een goede aanwezigheidsregistratie; een analyse van aanwezigheidspatronen en interventies op zowel school- groeps- als leerlingniveau om schoolaanwezigheid te bevorderen.
SWV VO
Eind 2027 hebben 35 VO-scholen de leerlijn schoolaanwezigheid gevolgd en een schoolaanwezigheidsteam opgericht.
Scholen hebben een beter zicht op de aanwezigheid van alle leerlingen. De aanwezigheid van leerlingen is toegenomen. Scholen, ouders en leerlingen zijn zich beter bewust van het belang van schoolaanwezigheid. Er wordt meer aandacht besteed aan preventie.
We willen dit in beeld brengen door met een periodieke rapportage vanuit het samenwerkingsverband VO te komen, gevoed door evaluatie momenten in de leerlijn.
Werkwijze Vrijstelling 5 sub a
Leerplicht, JGZ en de samenwerkingsverbanden werken samen op afgifte van vrijstelling van leerplicht op basis van art. 5 sub a. Het waarborgen van het recht op onderwijs en ontwikkeling van het kind staan hierbij voorop.
Leerplicht, SWV’s, JGZ, OKT.
In 2026 rollen we een gezamenlijke procedure met acties uit die moeten plaatsvinden voordat de vrijstelling (opnieuw) wordt aangevraagd. In 2027 is dit werkproces geëvalueerd en waar nodig aangescherpt. Er ligt dan ook een bestuurlijk advies.
Het aantal (herhaalde) vrijstellingen 5 sub a neemt af, meer kinderen hebben een passende onderwijs/ ontwikkelplek.
We willen dit in beeld brengen met behulp van het Dashboard Leerplicht en een jaarlijkse evaluatie.
Alle partners vanuit de stuurgroep school aanwezigheid en thuiszitters aanpak.
Eind 2027 is de gezamenlijke aanpak schoolaanwezigheid bestuurlijk breed omarmd. Er zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de samenwerking in de praktijk. Er wordt uitvoering gegeven aan een plan van aanpak waar alle partners van de verbeterlijn en schoolbesturen bij betrokken zijn.
Op meerdere niveaus ontstaat er het besef van urgentie, uitwisseling en actie op het verhogen van school aanwezigheid. Partners weten hoe het gaat met hun scholen en worden vroegtijdig door school betrokken om kinderen en hun ouders hulp te bieden. Verder zien we een verschuiving naar preventieve inzet op het voorkomen van schoolverzuim. Professionals begrijpen de uitgangspunten van schoolaanwezigheid, weten welke rol zij hierin hebben en hebben wederzijds de juiste verwachtingen van elkaar.
We brengen dit in beeld door onze bevindingen regelmatig te rapporteren in de stuurgroep.
Om die reden ontwikkelen we een gezamenlijke werkwijze waarbij we – voordat een vrijstelling (opnieuw) wordt aangevraagd – nagaan of een passende onderwijsplek mogelijk is. We verkennen vanuit de werkgroep of we (in het VO) de WEL-aanpak (in ontwikkeling) kunnen voortzetten (dit is een persoongsgerichte aanpak voor leerlingen met een vrijstelling). Gezamenlijke aanpak Schoolaanwezigheid
Om op het thema schoolaanwezigheid echt impact te kunnen maken voor leerlingen is het nodig om nog veel meer samen te gaan werken. Daarom organiseren we – nog meer dan we al deden – bestuurlijk commitment en gezamenlijke sturing vanuit dezelfde visie op schoolaanwezigheid. We brengen in kaart hoe we vorm kunnen gaan geven aan onze samenwerking en wat dit vraagt van scholen en professionals. We bekijken daarnaast in hoeverre we kunnen aansluiten bij bewegingen binnen de ambitieagenda. Op basis hiervan komen we met een plan van aanpak met activiteiten en een eenduidige planning voor de uitrol van deze samenwerking. Ook maken we alvast een start met de uitvoering ervan. Het gaat hier om het neerzetten van de randvoor waarden die nodig zijn om gezamenlijk aan schoolaanwezigheid te kunnen werken en daarbij aan te haken aan al bestaande activiteiten op dit gebied.
Fixersaanpak thuiszitters
Het SWV VO heeft een fixersaanpak voor langdurig thuiszittende jongeren ontwikkeld en breidt de formatie uit omdat deze aanpak succesvol is. We willen het aantal fixers in de stad vanuit andere organisaties, de ambitie agenda of andere partijen in het jeugddomein uitbreiden. Dit levert naar verwachting ook besparing op jeugdhulp kosten op.
SWV VO
In 2027 hebben we minimaal 3 fte fixers voor complexe casuïstiek in Amsterdam (1,6 fte vanuit het Samenwerkingsverband VO).
Thuiszitters worden beter en sneller geholpen om waar mogelijk hun onderwijsloopbaan weer op te pakken.
We brengen dit in beeld door regelmatig binnen de stuurgroep te evalueren.
Onderzoek naar escalatie-opties in Amsterdam
Er is een toenemend aantal complexe thuiszitsituaties waarin scholen aangeven dat zij een kind/jongere geen onderwijs kunnen bieden en er geen jeugdhulp mogelijk is (vanwege wachtlijsten). Andere partners weten ook geen doorbraak te realiseren. We onderzoeken hoe we de bestaande escalatie-instrumenten effectiever in kunnen richten en of het mogelijk is om - als ultiem escalatie instrument - een Amsterdamse bestuurlijke plaatsingstafel in te richten. Bestuurders van bij de leerling betrokken organisaties komen dan aan tafel en stoppen niet voordat er een traject richting ontwikkeling en onderwijs is afgesproken.
Alle partners
In 2027 hebben we een werkend escalatiemodel voor thuiszitters. Alle besproken kinderen maken binnen 3 maanden stappen in hun ontwikkeling/richting onderwijs.
De lijn voor betrokken professionals bij complexe thuiszitters is duidelijk. Thuiszitters komen binnen 3 maanden weer tot ontwikkeling of gaan naar school.
We brengen dit in beeld door geregeld te evalueren binnen de stuurgroep.
Activiteitenplan 2025-2027
3
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Verzuim en thuiszitten in beeld
Onze ambitie is om de schoolaanwezigheid van alle kinderen en jongeren goed in beeld te hebben. Zo kunnen we binnen alle lagen van onze organisaties op basis van dezelfde feiten en cijfers het gezamenlijke gesprek voeren over het versterken van deze aanwezig heid. Om dit te bereiken, komen we met een uniforme data- en indicatorenset die scholen en partners kunnen gebruiken bij het registreren van verzuim en bij het analyseren van aanwezigheid. Dit doen we op basis van definities en streefcijfers vanuit het MTSS piramidemodel. Hierbij hebben we aandacht voor een sluitende definitie van thuiszitten. Ook ontwikkelen we gezamenlijk een stedelijk dashboard met trends en actuele informatie over verzuim en schooluitval.
Gemeente Amsterdam + SWV’s PO en VO
In 2027 werken alle scholen en partners volgens een uniforme dataen indicatorenset verzuim en aanwezigheid. Het nieuwe Amster damse leerplichtregistratiesysteem is in gebruik genomen en er is een nieuw stedelijk dashboard verzuim ontwikkeld.
Scholen, schoolbesturen, SWV’s, partners hebben een gedeeld beeld van de ontwikkelingen op schoolverzuim en aanwezigheid in Amsterdam.
We brengen dit in beeld door op gezette tijden met de samen werkingsverbanden en met leerplicht te evalueren.
Diemen
Diemen gaat verder met inzet op preventie op de basisscholen en blijft daarbij de nadruk leggen op leerrecht. De sectie Leerrecht bezoekt minimaal twee keer per jaar de basisscholen in Diemen. Tijdens deze bezoeken wordt de samenwerking besproken en biedt Leerrecht ondersteuning bij het registreren van schoolafwezigheid.
Gemeente Diemen + SWV’s PO en VO
Alle kinderen in de basisschoolleeftijd zijn in ontwikkeling.
Alle kinderen in de basisschoolleeftijd zijn in ontwikkeling.
Vroegtijdige signalering van achterliggende problematiek bij schoolafwezigheid.
Vroegtijdige signalering van achterliggende problematiek bij schoolafwezigheid.
Integrale samenwerking tussen onderwijsprofessionals, leerrecht en zorgprofessionals.
Integrale samenwerking tussen onderwijsprofessionals, leerrecht en zorgprofessionals.
Leerrechtconsulenten voeren regelmatig gesprekken op de basisscholen over de voortgang. Ook richten we een leertafel in waarbij onderwijs- en zorgprofessionals op casuistiekniveau kijken naar wat goed gaat en wat beter kan. Daarnaast houden we de verzuimcijfers nauwlettend in de gaten.
Voor leerlingen in het voortgezet onderwijs in omliggende gemeenten blijft de inzet van Leerrecht Diemen: 1. L eerrecht investeert in een goede samenwerking met de leerplichtafdeling van Amsterdam en het Samenwerkingsverband VO. 2. L eerrecht onderhoudt actief contact met de vijf scholen waar de meeste Diemense leerlingen naartoe gaan. 3. L eerrecht werkt vraaggericht: het aantal verzuimmeldingen bepaalt ook met welke scholen er intensief contact is. 4. L eerrecht leert van de fixersaanpak van Amsterdam. Om voortgang en oplossingen te bevorderen bij complexe casuïstiek (rondom thuiszitten) worden in het samenwerkingskader jeugd en onderwijs ook afspraken opgenomen over de organisatie van gezamenlijke casusregie. Daarin wordt vastgelegd wie doorzettings macht heeft binnen de gemeente en het onderwijs bij impasses, wie welke taken uitvoert en wie verantwoordelijk is voor de voortgang.
Scholen melden al het ongeoorloofd verzuim. Bij zorgwekkend geoorloofd verzuim is Leerrecht betrokken wanneer het ontwikkelrecht van kinderen in het geding is. Leerrecht is betrokken bij alle leerlingen die (gedeeltelijk) thuiszitten. Er is één gezamenlijk plan, waarbij alle betrokkenen weten wat zij moeten doen om bij te dragen aan een mogelijke oplossing. Er worden bindende procesafspraken gemaakt tussen onderwijs- en zorgprofessionals en ouders wanneer leerlingen (gedeeltelijk) thuiszitten, of wanneer een leerling door het ontbreken van een passend zorg- en/ of onderwijsaanbod langer dan vier maanden niet in ontwikkeling is.
Activiteitenplan 2025-2027
4
Verbeterlijn 2: Inclusief Onderwijs KPI: Eind schooljaar 2026-2027 is het aantal verwijzingen naar specialistische voorzieningen gedaald. Voor het PO neemt het aantal verwijzingen van reguliere basisscholen naar het gespecialiseerd onderwijs (SBO & SO) af met 15% ten opzichte van schooljaar ’24-’25. Voor het VO neemt het deelnamepercentage VSO verder af naar 2,3% ten opzichte van 2,6% in 2024. Voor aanvullende jeugdhulp neemt het aantal verwijzingen van jonge kinderen naar KDC’s met 40% af ten opzichte van de aanmeldingen in 2024. Activiteit
Korte beschrijving
Communicatie strategie inclusief onderwijs
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
SWV PO + SWV VO + gemeente
Begin 2026 hebben we de communi catie over inclusief onderwijs met elkaar afgestemd en afspraken gemaakt over onder andere een kernboodschap. We organiseren en benutten bijeenkomsten om professionals hierin mee te nemen. We gaan daarbij uit van het perspectief van ouders en kinderen.
Professionals hebben een gedeeld beeld over hoe we werken in de stad aan inclusief onderwijs, en wat dit van een ieder vraagt. Ze gebruiken daarbij dezelfde taal. Dit gezamenlijke beeld wordt in gesprekken met ouders en partners ook uitgedragen.
We nemen al onze communicatie uitingen onder de loep. Met onze partners bespreken we hoe beeld en taal kunnen bijdragen aan het gezamenlijke beeld dat wij uit willen dragen. Alle betrokken professionals en hun achterband worden hierin meegenomen.
Voorwaarden voor een inclusieve school
In de stad zien we veel verschillende initiatieven die bijdragen aan inclusief onderwijs. Dit vinden we positief. Tegelijk is het belangrijk om met elkaar verder tot verdieping te komen en helder te hebben wat we precies verstaan onder een inclusieve school. We realiseren het ons dat dit het nodige van betrokken partners vraagt. Daarom definiëren we met elkaar de brandbreedte en de voorwaarden waar een inclusieve school aan moet voldoen. Deze voorwaarden scheppen het een kader voor het maken van verdere afspraken over huisvesting, vierkante meters en de financiering hiervan.
SWV PO + SWV VO + gemeente
In Q2 van 2026 is de bandbreedte gedefinieerd en zijn voorwaarden opgesteld waaraan inclusieve scholen moeten voldoen.
We maken met elkaar expliciet wat we verstaan onder een inclusieve school. Partners nemen dit over en nemen dit mee in hun eigen beleid. De gemeente verwerkt deze uitgangspunten in mogelijke aanpassingen op de verordening huisvestingsvoorzieningen onderwijs.
We geven inzicht in onze vorderingen via periodieke rapportages aan de Stuurgroep Onderwijs en Jeugd. Uiteindelijk krijgen onze vorderingen ook een plek in de gebiedssessies onderwijshuisvesting.
Randvoorwaarden voor inclusieve kinderopvang
We verkennen of het opstellen van randvoorwaarden voor inclusieve kinderopvang nuttig is, bijvoorbeeld voor huisvesting in scholen (KZG).
KOV en gemeente
Begin 2026 is de verkenning afgerond. Afhankelijk van de uitkomst hiervan nemen we vervolgstappen.
We nemen een beslissing over het feit of het opstellen van randvoorwaarden voor inclusieve kinderopvang nuttig is.
Door middel van gesprekken met KOV-organisaties (via houderbijeen komsten) informeren we alle belanghebbenden over de meest actuele stand van zaken.
Ondersteunings structuur voor kinderopvang
We werken aan versteviging van de ondersteuningsstructuur rond de kinderopvang. Hierbij wordt naar het hele gezin gekeken. De JGZ krijgt de opdracht van de directie onderwijs en DJZ om een voorstel uit te werken voor het verstevigen van deze ondersteuningsstructuur.
KOV, JGZ, OKT inc JGZ en gemeente
Halverwege 2026 ligt er een voorstel voor een ondersteuningspunt inclusieve kinderopvang vanuit JGZ.
Doordat we ambulante ondersteuning en expertise toevoegen aan de ondersteuningsstructuur kunnen kinderen bij de kinderopvang in hun buurt blijven.
JGZ komt met een uitgewerkt voorstel.
Activiteitenplan 2025-2027
5
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Ondersteunings structuur voor scholen
We hebben blijvend aandacht voor het versterken van de pedagogische basis op alle scholen. Ook een adequate zorg- en ondersteuningsstructuur heeft onze blijvende aandacht. De Samenwerkibgsverbanden en schoolbesturen zetten gezamenlijk in op professionalisering van de ondersteuningsteams op scholen en op het opzetten/ versterken van (bovenschoolse) ondersteuningsstructuren. Het SWV PO hanteert hiervoor het kwaliteitskader passend onderwijs. SWV VO werkt hieraan met behulp van ondersteuning van scholen (vanuit de Amsterdamse Standaard basisondersteuning); vanuit het programma samenwerking VO-VSO; met behulp van Jongerenwerk in School en vanuit het programma Schoolveiligheid. Scholen zetten hierbij ook hun eigen ondersteuningsmiddelen in. Ze werken nauw samen met hun eigen partners in preventie en binnen de sociale basis.
SWV PO
Voor PO: Alle scholen hebben zich gecommitteerd aan de beweging naar inclusief onderwijs. Schoolbesturen/BBO sturen hierop. Voor het PO gaan scholen wijkgericht samenwerken. Het SWV PO is bij alle wijkoverleggen betrokken vanuit zowel beleid als uitvoering. Ambities voor inclusief onderwijs zijn leidend voor de agendavoering. Partners in de wijk en de regio worden hiertoe uitgenodigd.
Een ondersteuningsstructuur in de wijk helpt bij het op een goede manier organiseren van inclusief onderwijs en een bijbehorend veilig pedagogisch schoolklimaat.
We brengen onze inspanningen in beeld via het plan van aanpak wijkoverleggen. We doen aan expertisedeling GO en monitoren de verschillende inclusieve wijkinitiatieven.
Inclusieve ontwikkelplekken jonge kind
Vanuit het project ’Kansrijk vervolg voor een kansrijke start’ blijven we ons onverminderd inzetten voor het realiseren van inclusieve ontwikkelplekken voor jonge kinderen in hun eigen buurt. De prioriteit ligt bij kinderen die thuiszitten en op wachtlijsten staan bij KDC’s en bij het SO. Voor deze kinderen realiseren we ontwikkelplekken bij de kinderopvang (2-4 jaar) en op school (4-7 jaar) in hun eigen buurt. Hierbij is zowel inzet vanuit kinderopvang/(speciaal)onderwijs als aanvullende jeugdhulp aanwezig. Ook de financiering organiseren we hybride. Deze groepen noemen we kinderopvangzorg (KVZ) en onderwijszorggroepen (OZG). Met deze groepen willen we niet alleen de kinderen maar ook hun ouders versterken.
Stuurgroep Jonge kind (gemeente, SWV PO, JGZ, OKT, school besturen, KOV, kernpartners AJH)
In 2026/2027:
Kinderen kunnen zich thuis en/of dichtbij in een reguliere setting ontwikkelen en worden niet vanzelfsprekend uitgeplaatst naar een specialistische setting wanneer zij meer ondersteuning/zorg nodig hebben. Dit draagt bij aan leerrecht voor alle kinderen en aan inclusief onderwijs.
Met een monitoringsonderzoek vanuit Ketja/Neja laten we de opbrengsten van de KVZ en OZG groepen zien. Hierbij kijken we met name ook naar de impact op ouders en kinderen. We bieden dit monitoringsonderzoek aan de Stuurgroep Jonge Kind aan.
- Hebben we het aantal ontwikkel plekken verder uitgebreid naar 10 KVG en 21 OZG. Hiermee heeft het overgrote deel van de kinderen die nu thuiszitten/op wachtlijsten staan een plek. Dit biedt ook ruimte aan nieuwe instroom. - Worden in elk stadsdeel ouder- en kindgroepen georganiseerd vanuit de sociale basis, ter versterking van de betrokken gezinnen. - Wordt onderwijs geboden aan kinderen op zorglocaties (ZOG). - Ligt er een plan voor een doorgaande lijn voor kinderen van zeven jaar en ouder. - Is er een koersplan opgesteld om de inzet - die nu voor een groot deel vanuit tijdelijke en incidentele middelen wordt betaald - duurzaam te borgen.
Startklassen op de basisschool
Vanuit het project ’Kansrijk vervolg voor een kansrijke start’ en in samenwerking met de verschillende masterplan-aanpakken monitoren en ondersteunen we de inzet van scholen om jonge kinderen die nog ‘niet schoolrijp’ zijn een goede start op de basisschool te geven. Dit gebeurt in zogenaamde startklassen of klaar-voor-de- startklassen. Deze inzet wordt door verschillende partners op een andere wijze gefinancierd – vaak met incidentele middelen. Dit maakt duurzame inzet lastig.
Stuurgroep Jonge Kind (gemeente, SWV PO, JGZ, OKT, school besturen, MOC Kabouterhuis)
In 2026/2027 zijn de werkzame elementen inzichtelijk gemaakt. Er is stadsbrede kennisuitwisseling tussen scholen en partners en er zijn afspraken gemaakt om financiering duurzaam te organiseren. Daarbij buigt de gemeente de subsidie voor vroegschoolse educatie om zodat deze benut kan worden als impuls financiering voor inzet op startklassen.
Jonge kinderen die wat extra’s nodig hebben om een goede start op de basisschool te maken, krijgen dit op hun eigen reguliere school. Op die manier kunnen jonge kinderen met een extra zorgvraag binnen het regulier onderwijs blijven.
We monitoren de startklassen stadsbreed. We kijken daarbij naar instroom, doorstroom en inzet op de groepen.
Uitbreiding inclusieve (wijk)initiatieven PO
We blijven scholen stimuleren om in te zetten op inclusieve schoolinitiatieven. Voor het PO verbreden we dit naar wijkgerichte samenwerking.
SWV PO
In 2027 werken PO en GO-scholen in 10 wijken samen om inclusief onderwijs te bieden aan alle kinderen uit dat gebied (momenteel zijn dit er 4).
We willen een daling realiseren van het aantal kinderen dat vanuit de wijk wordt verwezen naar specialistische voorzieningen.
Het SWV PO monitort de verwijsstromen.
Activiteitenplan 2025-2027
6
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Inclusief onderwijs VO
Het SWV VO zet er blijvend op in dat alle kinderen gelijke kansen krijgen. Via trajectvoorzieningen kunnen leerlingen die dat nodig hebben extra ondersteuning krijgen.
SWV VO
Zoals opgenomen en bestuurlijk bekrachtigd in het meerjaren beleidsplan (ondersteuningsplan) van het Samenwerkingsverband is in 2028 het volgende bereikt:
Leerlingen die dat nodig hebben, krijgen direct vanaf de start passende begeleiding. Dit draagt bij aan kansengelijkheid: alle leerlingen hebben toegang tot alle profielen, (praktijk)vakken en faciliteiten.
Vanuit het programma VO-VSO van het SWV VO worden de vorderingen periodiek gemonitord. Het programma loopt in ieder geval tot de zomer van 2026. Over het vervolg ervan wordt later een besluit genomen.
- Alle reguliere VO- scholen hebben een trajectvoorziening (met uitzondering van kovo-scholen en het praktijkonderwijs). - Het deelnamepercentage VSO is verder gedaald naar 2,2% (ten opzichte van 2,6% in 2024 en 3,2% in 2022). Het kan voorkomen dat het SWV VO-leerlingen in het onderwijs gaat inschrijven die nu nog ingeschreven staan op een kinderdagcentrum (dus buiten het onderwijs). In dat geval stijgt het deelnamepercentage, maar bieden we wel meer kansengelijkheid voor deze jongeren. - 75% van de leerlingen die een diploma kan halen en in de onderbouw VSO start, zit 2 jaar later op een vo-school of heeft het diploma behaald. - Per jaar stromen 30 leerlingen door van SO naar regulier VOdiplomagericht. Huisvesting inclusief onderwijs
Voor PO: We leggen afspraken vast waarmee we ruimte en financiering voor huisvesting aan inclusieve initiatieven kunnen bieden.
gemeente + BBO
In Q2 2026 heeft de gemeente een beleidskader vastgesteld op basis waarvan de verordening voor onderwijshuisvesting kan worden aangepast. Het beleidskader bevat toetsingscriteria voor (ver)nieuwbouw ten behoeve van inclusief onderwijs.
Met deze maatregelen willen we ruimte bieden aan inclusieve en toekomstbestendige initiatieven in de stad.
Onze inspanningen zijn succesvol wanneer het aantal (ver)nieuwbouw initiatieven voor inclusief onderwijs daadwerkelijk toeneemt.
Stuurgroep Jonge kind (gemeente + SWV PO + Orion + Cordaan)
Eind 2025 wordt de business case opgeleverd. De inzichten benutten we om door te bouwen aan inclusief onderwijs, aan het wegnemen van systeembarrieres en aan het uitzetten van een lange termijn planning met duurzame financiering.
Kosten en opbrengsten worden zichtbaar. Dit levert waardevolle inzichten op voor het borgen van de ontwikkelgroepen jonge kind, voor de volgende stappen in het organiseren van inclusief onderwijs en voor de inkoop van jeugdhulp.
Eind 2025 wordt de business case opgeleverd en aangeboden aan de Stuurgroep Jonge Kind.
Voor VO: We maken een inschatting van de benodigde ruimte voor trajectvoorzieningen en de eventueel benodigde extra ruimte in nieuwe inclusieve schoolgebouwen.
Businesscase inclusief onderwijs
Bij het bouwen aan inclusief onderwijs in de stad lopen we aan tegen complicerende factoren als: schaarste in personeel, ruimte, schotten tussen domeinen etc. Om dit aan te pakken, is het van belang om goed zicht te hebben op de lange termijn kosten en opbrengsten van de beweging naar inclusief onderwijs. Daarom laten we een business case maken. De focus ligt voor nu op het jonge kind/de basisschoolleeftijd.
Activiteitenplan 2025-2027
7
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Af- en ombouw residentieel onderwijs
We bouwen vanuit een coalitie verder aan een doorlopende onderwijsloopbaan voor jongeren die in een kleinschalige woonvoorziening JeugdhulpPlus wonen. Via het plan van aanpak ’af- en ombouw residentieel onderwijs’ realiseren we voor deze jongeren, samen met de coalitiepartners, een integrale route vanuit jeugdhulp en onderwijs zodat ook zij een stabiele onderwijsloopbaan hebben.
SWV VO en gemeente
75% van de jongeren met een JeugdzorgPlus-indicatie staat ingeschreven op een school binnen het Samenwerkingsverband of het middelbaar beroepsonderwijs en volgt onderwijs, eventueel met ondersteuning vanuit AmbulantPlus.
Jongeren met een zeer instabiele thuissituatie krijgen meer kansen via een stabiele onderwijsloopbaan.
Het gezamenlijke dashboard van de coalitie geeft inzicht in onze vorderingen.
gemeente Diemen en SWV PO
We hebben samenwerkingsafspraken gemaakt over de stappen richting inclusievere (voor)scholengemeen schappen.
We maken samenwerkingsafspraken over de stappen richting inclusievere (voor) scholengemeenschappen.
Onze maatregelen hebben invloed op het aantal doorverwijzingen naar speciaal onderwijs in Diemen.
Leerkrachten en andere professionals op de basisscholen in Diemen zijn beter in staat om de schoolomgeving aan te passen aan de bredere ontwikkelbehoeften van de leerlingenpopulatie.
Er ligt een document met daarin het toekomstbeeld inclusief onderwijs in Diemen.
Coalitiepartners hierbij zijn: samenwerkingsverbanden Amstelland-de Meerlanden, Zaanstreek, Waterland, Qinas, iHUB en Levvel. Inclusief onderwijs Diemen
We leggen vanuit het onderwijs een toekomstbeeld vast voor inclusief onderwijs in Diemen. We leggen ook vast welke randvoorwaarden er vanuit gemeentelijke voorzieningen nodig zijn om dit toekomstbeeld over inclusief onderwijs in Diemen te realiseren. De schoolbesturen in Diemen, het SWV PO en de gemeente maken afspraken over drie concrete stappen richting meer inclusief onderwijs. Het opzetten van een onderwijszorggroep kan één van deze stappen zijn. Vanuit de Gelijke Kansen Alliantie (GKA) stimuleren we inclusief onderwijs met het organiseren van een leergang inclusief onderwijs: expliciete scholing rondom racisme en andere vormen van structurele uitsluiting. Voorafgaand aan de leergang is er een symposium voor 50 tot 75 deelnemers uit het onderwijs en de kinderopvang. Na de leergang wordt er nog één workshop georganiseerd voor de kinderopvang en één workshop voor het primair onderwijs. De gemeente Diemen evalueert of de subsidie van €60.000 aan de PO-schoolbesturen bijdraagt aan de gemeentelijke opdracht voor inclusief onderwijs. De uitkomsten van deze evaluatie bepalen of, en zo ja welke, aanpassingen in het subsidiebeleid nodig zijn.
Leerkrachten en andere professionals op de basisscholen in Diemen zijn beter in staat om de schoolomgeving aan te passen aan de bredere ontwikkelbehoeften van de leerlingpopulatie. Meer leerlingen die extra aandacht nodig hebben, krijgen een plek in het reguliere onderwijs. Het aantal doorverwijzingen naar het speciaal onderwijs neemt af.
Meer leerlingen met een grotere ondersteuningsvraag krijgen een plek in het reguliere onderwijs. Het aantal doorverwijzingen naar het speciaal onderwijs neemt af. Bijna alle kinderen kunnen naar een school in de eigen wijk gaan. We accepteren verschillen tussen leerlingen in het regulier onderwijs. Er komt ruimte voor de brede ontwikkeling (cognitief én sociaal en emotioneel) van leerlingen binnen de schoolomgeving.
Activiteitenplan 2025-2027
8
Verbeterlijn 3: Pedagogische Allianties KPI: Eind schooljaar 2026-2027 is het aantal verwijzingen naar specialistische voorzieningen gedaald. Voor het PO neemt het aantal verwijzingen van reguliere basisscholen naar het gespecialiseerd onderwijs (SBO & SO) af met 15% ten opzichte van het schooljaar ’24-’25. Voor het VO neemt het deelnamepercentage VSO verder af naar 2,3% ten opzichte van 2,6% in 2024. Voor aanvullende jeugdhulp: neemt het aantal verwijzingen van jonge kinderen naar KDC’s met 40% af ten opzichte van 2024. Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Uitbreiden en verstevigen Familiescholen
We ondersteunen scholen bij het vormgeven van hun signalerings-, ondersteunings- en verbindingsrol voor gezin en wijk. Dit pakken we op binnen de doorontwikkeling en intensivering van de Amsterdamse Familiescholen. Deze zijn gericht op talentontwikkeling, het versterken van ouderbetrokkenheid en het signaleren en ondersteunen van gezinnen op bijvoorbeeld het gebied van bestaanszekerheid. Voor het VO werken we met de pilot Beter leren zonder geldstress.
Gemeente Amsterdam, SWV
We breiden het aantal familiescholen voor het PO verder uit naar 31 (3 extra vanuit de landelijke pilot met OCW/ GKA ten opzichte van 28 in 2025 en 8 in 2022).
Sterke Familiescholen en een hechte samenwerking met partners dragen bij aan toegenomen ouderbetrokken heid, bredere en meer gerichte talentontwikkeling voor de kinderen en het beter ondersteunen van gezinnen op het gebied van bestaans zekerheid en opvoedingsvragen.
We voeren 2 maal per jaar voortgangs gesprekken met de Amsterdamse Familiescholen en betrokken partners (wat loopt goed, wat behoeft aandacht).
Minimagezinnen worden beter ondersteund door intensivering van de inzet van het familiepakket voor het PO. Voor het VO wordt een specifiek familiepakket ontwikkeld dat we op enkele scholen gaan toetsen.
We voeren 2 maal per jaar voortgangsgesprekken met de Amsterdamse Familiescholen. Ook WPI voert gesprekken met de scholen over hun wensen en behoeften.
Voor het VO gaat het om 14 scholen, inclusief de 7 scholen uit de pilot Beter leren zonder geldstress.
Vanuit SWV VO is besloten de looptijd van de pilot Beter leren zonder geldstress gelijk te trekken met de looptijd van de huidige subsidie Familiescholen vanuit de gemeente. De 7 betrokken VO-scholen ontvangen daarom tot en met schooljaar 2026/2027 een subsidie vanuit het SWV. Dit schooljaar (2025/2026) gaat dit nog om het oorspronkelijke bedrag van 90K en in schooljaar 2026/2027 is dit 30K per school. Hiervan kan in ieder geval de projectleidersfunctie gehandhaafd worden kunnen handhaven. Inzet van een projectleider heeft bewezen resultaat gehad.
Uitbreiden inzet Familiepakket
Het Amsterdamse familiepakket voor scholen richt zich op het gezin als geheel. Het familiepakket bestaat uit diverse componenten die op scholen met veel leerlingen uit minimagezinnen worden aangeboden. We brengen het familiepakket nog beter onder de aandacht bij scholen om nog meer kinderen/jongeren en hun gezinnen te kunnen bereiken. Voor het PO is het bereik al vrij hoog: binnen het PO gaat het vooral om een kwalitatieve doorontwikkeling.
We gebruiken de komende periode voor het borgen en verduurzamen van de Familiescholen. Daarbij hebben we specifieke aandacht voor de samenwerking met partners in en rond school. Hierbij is het belangrijk om de randvoorwaarden en verwachtingen met betrekking tot inzet OKT (ST en JGZ) en Buurtteam scherp te krijgen in 2027. Gemeente Amsterdam
We intensiveren de inzet van het familiepakket voor het PO naar 95 scholen. Voor het VO wordt een specifiek familiepakket ontwikkeld dat we gaan uittesten op 3 scholen. Dit wordt vervolgens stapsgewijs verder uitgerold. Op 98 scholen wordt intussen het familiepakket ingezet inclusief de pilot VO.
Activiteitenplan 2025-2027
9
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Sterke expertise netwerken in de wijken en multi disciplinaire teams op schoolniveau
We bouwen verder aan sterke expertisenetwerken tussen (voor) scholen, S(B)O, OKT (incl JGZ), Buurtteam en (aanvullende) jeugdhulp, aansluitend bij ondersteuningsvragen van het kind/de jongere en gezin. Ook investeren we in de samenwerking met multidisciplinaire teams op en om school. In alle wijken van de stad staan netwerken waarin de expertise van school, S(B)O, OKT (incl JGZ), Buurtteam en (aanvullende) jeugdhulp samenkomt. Hierbij leggen we ook verbinding met inzet op schoolveiligheid.
Gemeente Amsterdam + OKT (incl JGZ) + SWV’en
Professionals weten elkaar te vinden, benutten elkaars expertise en stemmen hun inzet op de onder steuning van jeugdigen en hun ouders goed met elkaar af. Ze hebben een gedeeld beeld van wat we verstaan onder multidisciplinaire teams op en om school. Dit hebben we stedelijk gestroomlijnd via de handreiking ondersteuningsstructuur in en om de school (zie activiteit hieronder).
Professionals werken nog nauwer samen voor optimale ontwikkelkansen van alle kinderen. Naar school gaan maakt hier met nadruk deel vanuit, net als versterking van het hele gezin.
We evalueren onze samenwerking met elkaar tijdens gezamenlijke overleggen op school-, wijk-, gebied- en stedelijk niveau.
Voor het PO worden al in 23 wijken + Diemen wijkoverleggen georganiseerd met het OKT en partners uit de wijk. In deze overleggen wordt de samenwerking besproken, versterkt en geëvalueerd.
In het VO wordt vanaf begin 2026 gestart met een gezamenlijke werkwijze schoolanalyse.
Voor het VO worden per stadsdeel/windrichting denktanks georganiseerd met ondersteuningscoördinatoren, leerplicht, OKT (inclusief JGZ) en stadsdelen (sociale basis en projectleiders Jeugd & Veiligheid). Hier wordt de samenwerking besproken, versterkt en geëvalueerd. We zorgen ervoor dat escalatieroutes bekend zijn en benut worden als de samenwerking ergens niet goed loopt. Handreiking ondersteuningsstructuur in en om school inclusief de rol van de brug functionarissen en schoolveiligheid.
We ronden de handreiking (nog in concept)af. In deze handreiking staat duidelijk omschreven welke taken en rollen iedere partner binnen de ondersteuningsstructuur op en om school heeft. We brengen deze handreiking onder de aandacht bij professionals. Hierbij gaat het om (inclusief) onderwijs, jeugd(hulp), zorg en schoolveiligheid.
Gemeente + SWV’en + OKT (incl JGZ) + Gezonde school en Leerplicht
De handreiking is bekend bij betrokken professionals en ondersteunt bij het versterken van de samenwerking. De handreiking verduidelijkt wat partners van elkaar kunnen en mogen verwachten, waar ze verantwoordelijk voor zijn en hoe ze elkaar kunnen vinden.
De handreiking leidt tot sterkere samenwerking tussen partners in en om school. Ze betrekken elkaar sneller, weten bij wie ze moeten zijn voor bepaalde vragen en wat ze van elkaar mogen verwachten. Partijen stemmen hun inzet met elkaar af.
We monitoren periodiek op welke wijze de handreiking bijdraagt aan de samenwerking in de Denktanks VO en in de wijkoverleggen van het PO. We bepalen aan de hand daarvan of er aanpassingen nodig zijn en of aanvullende actie nodig is.
Aanbieden van preventief, collectief aanbod gericht op de thema’s mentaal welbevinden en gezonde seksuele ontwikkeling van kinderen/jongeren.
We werken met elkaar de inzet op preventie op en rond school concreter uit en zorgen voor meer samenhang ter versterking van de basis op scholen. Concreet doen we dit door het samenbrengen van inzet op thema’s via de preventiepiramide, waarbij we concretiseren wie wat doet (school en partners). De thema’s mentaal welbevinden en gezonde seksuele ontwikkeling hebben hierbij prioriteit. Waar nodig stellen we gezamenlijke handreikingen op voor professionals.
OKT (st en JGZ) + SWV’en + Gezonde school/ GGD + Gemeente
De preventieve, collectieve ondersteuning op en om de scholen sluit goed aan op de signalen, veelvoorkomende thema’s en problemen van kinderen, jongeren en hun ouders. Deze ondersteuning wordt gezamenlijk ontwikkeld en uitgevoerd. Er is een verbinding met de gemeentelijke visie op jeugdpreventie.
We zetten in op versterking van veerkracht en welbevinden van kinderen en jongeren (inclusief mentaal welbevinden en gezonde seksuele ontwikkeling). Door jongerenwerk in school te organiseren, versterken we de veerkracht van leerlingen/studenten die een extra steuntje in de rug nodig hebben. Zo dragen we bij aan goede ontwikkelkansen voor jongeren en aan een stabiele schoolloopbaan.
We monitoren de ontwikkelingen binnen het programma Collectief Preventie Aanbod (van OKT met partners).
We stemmen dit goed af met het programma Collectief preventief aanbod van het OKT (preventief basisaanbod OKT (inclusief JGZ ) en APOO aanbod). We leggen hierbij ook verbinding met het Jongerenwerk op school (JiS) dat de gemeente samen met het SWV VO aanbiedt op 39 VO-scholen en 3 VSO-scholen in kader van preventie en schoolveiligheid.
Het jongerenwerk op school monitoren we via de aanpak schoolveiligheid. Effectmeting vindt plaats via een evaluatie van de inzet met het jongerenwerk en de V(S) O-scholen.
Overkoepelend werkt de gemeente aan een visie op jeugdpreventie, met hierin aandacht voor de maatschappelijke urgentie, gedeelde uitgangspunten op jeugdpreventie en concrete doelstellingen die samen met betrokken domeinen - waaronder het onderwijs - worden uitgewerkt.
Activiteitenplan 2025-2027
10
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Stimuleren ouderbetrokkenheid
We stimuleren ouderbetrokkenheid bij (voor)school en bij het ontwikkelen van educatief/pedagogisch partnerschap tussen (voor) school en ouders. Daarbij hebben we speciale aandacht voor de moeilijk bereikbare groepen ouders. Brugfunctionarissen hebben hierin een belangrijke rol. Daarom organiseren we ondersteunend aanbod voor brugfunctionarissen en onderzoeken of de samenwerking tussen brugfunctionarissen onderling kan worden versterkt.
SWV PO + SWV VO en gemeente en JGZ
In 2027 zijn initiatieven voor ouderbetrokkenheid beter onder steund en is er een levendige uitwisseling van best practices. Er zijn meer brugfunctionarissen (of vergelijkbare functies op scholen) die moeilijk bereikbare doelgroepen ondersteunen en laagdrempelige ondersteuning organiseren. Hun functie is geborgd binnen het schoolteam en is ingebed in overlegstructuren. Er is extra aandacht voor moeilijk bereikbare ouders, taal en cultuursensiviteit.
Ouderbetrokkenheid wordt aangejaagd en brugfunctionarissen worden hieronder ondersteund, zodat ouders en gezinssystemen betrokken worden bij het onderwijs en in staat zijn om laagdrempelig hulpvragen te formuleren. Met minder inzet van jeugdhulp, en meer inzet en laagdrempelige ondersteuning vanuit de social basis.
We meten het bereik/de opkomst van ouders op school. JGZ neemt vragenlijsten/interviews af bij ouders, pedagogisch medewerkers en managers op de VVE’s. Op de scholen meet JGZ het aantal collectieve bijeenkomsten voor ouders en jongeren en brengt de behandelde thema’s in kaart.
Professionals weten elkaar goed te vinden, benutten elkaars expertise en stemmen hun inzet voor inclusief onderwijs en ondersteuning aan jeugdigen met elkaar af.
De voortgang hiervan en een laatste stand van zaken bespreken we tijdens reguliere wijkoverleggen (PO) en in denktanks (VO).
JGZ stimuleert ouderbetrokkenheid vanuit het aanbod kansrijk vervolg voor jonge kinderen en breidt dit uit naar PO en VO vanuit de nationale programma’s.
JGZ stimuleert vanuit het aanbod Kansrijk vervolg ouderbetrokkenheid en pedagogisch partnerschap door aan te sluiten bij inloopmomenten op de VVE’s. Ook worden er en zorgbreedte-overleggen op VVE’s georganiseerd. JGZ breidt deze aanpak uit naar PO en VO vanuit de regiodeals en nationale programma’s. Dat doet JGZ door onder meer aan te sluiten bij oudermomenten, door het geven van collectieve voorlichting aan ouders en jongeren, enzovoort. Investeren in professionals met een brede en integrale blik op inclusief onderwijs en jeugdhulp
We zetten in op meer (gezamenlijke) kennisdeling en trainingen voor onderwijs- en jeugdhulpprofessionals samen. We streven naar het organiseren van gezamenlijke webinars, trainingen, bijeenkomsten en/ of (wijk/gebieds) overleggen voor ondersteuningscoördinatoren, intern begeleiders en OKT professionals. We trainen onderwijsprofessionals in de Amsterdamse Maatwerkmethode, die ook breder in het sociaal domein wordt ingezet.
Gemeente Amsterdam + SWV’en + OKT (incl JGZ)
Door het meedoen aan (gezamenlijke) kennisdeling en trainingen hebben professionals meer kennis van en duidelijkheid over inclusief onderwijs en jeugdhulp, en van ieders taken, rollen en verantwoordelijkheden daarin. Daardoor kunnen zij goed en effectief samenwerken op en om school.
Er wordt een verkenning uitgevoerd met lerarenopleiders (in afstemming met de Lerarenagenda) of zij opleidings- trainingsaanbod kunnen bieden op het snijvlak van social work/pedagogiek/inclusief onderwijs. Voor PO organiseren we jaarlijks kennisdeling met voorlopersscholen, expertisecentrum GO, Garage 2020, HvA PABO en nieuwe parters.
Activiteitenplan 2025-2027
11
Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Afbakenen jeugdwet en passend onderwijs
We verduidelijken voor professionals wat er onder ondersteuning vanuit Passend Onderwijs valt en wat onder de Jeugdwet (bijvoorbeeld faalangst-training, huiswerkbegeleiding etcetera). Dit doen we het geven van praktische handvatten en de organisatie van webinars, workshops en bijeenkomsten.
Gemeente + SWV’en + OKT
Professionals hebben duidelijkheid over wat er onder ondersteuning van Passend Onderwijs valt en wat onder de Jeugdwet. Zij hebben, rollen, taken, verantwoordelijkheden en mogelijkheden voor samenwerking goed in beeld. Het afwegingskader passend onderwijs - jeugdhulp is breed gedeeld onder professionals.
Door een versterkte samenwerking en minder wrijving betrekken partners elkaar sneller, weet iedereen wie waarvoor benaderd kan worden en wordt ieders inzet zorgvuldig met elkaar afgestemd.
We monitoren onze doelen in de Denktanks VO en in de wijk overleggen van het PO.
Voor de toeleiding naar vergoede dyslexiezorg hebben de gemeente Amsterdam en het SWV PO een poortwachtersfunctie ingesteld. Deze is belegd bij het SWV PO. Gezamenlijk monitoren we of dit bijdraagt aan verbeterde doorgeleiding naar vergoede dyslexiezorg met als doel: verlenging van de overeenkomst. Hierbij nemen we ook de landelijke ontwikkelingen mee.
Diemen
De gemeente Diemen stelt een samenwerkingskader op in overleg met de Samenwerkingsverbanden, onderwijs en jeugdhulp. In het samenwerkingskader worden in ieder geval de volgende onderdelen opgenomen: gezamenlijke uitgangspunten, een wettelijke wegwijzer met toelichting, samenwerkingsafspraken, verantwoordelijkheden (wie doet wat), financieringsafspraken (wie betaalt wat) en opschaalmogelijkheden. De gemeente organiseert een leerwerksessie rond het samen werkingskader met onderwijs- en zorgprofessionals. Het doel hiervan is om het samenwerkingskader te verfijnen, zodat het in de praktijk bijdraagt aan een soepele samenwerking tussen onderwijs- en zorgprofessionals en leidt tot passende oplossingen voor jeugdigen. Het samenwerkingskader wordt ook in de LEA-structuur vastgesteld. De capaciteit van de ouder- en kindcoaches wordt in 2026 uitgebreid: van vier naar vijf OK-coaches in het basisonderwijs en van één naar twee OK-coaches in de kinderopvang. We onderzoeken de meerwaarde van OK-coaches voor jongeren vanaf 12 jaar. In deze verkenning betrekken we het samenwerkingsverband voortgezet onderwijs (SWV-VO) en een aantal VO-scholen. Dit doen we met het oog op een mogelijke positionering van de OK-coaches binnen de bestaande ondersteuningsstructuur.
Er is een besluit genomen over de verlenging van de poortwachter dyslexie op basis van opbrengsten in ’25-’26. Hierbij kijken we in het bijzonder naar gelijke kansen voor kinderen uit alle stadsdelen als het gaat om toeleiding naar vergoede dyslexie zorg. Hiernaast is de aanbesteding van dyslexiezorg per 1-1-2027 afgerond. Hierbij is veel aandacht voor de rol hierin van het onderwijsveld. Gemeente Diemen en SWV’s PO en VO
We willen toe naar gelijke toegang tot vergoede dyslexiezorg in de stad. Het aantal compleet ingediende dossiers ten behoeve van de aanvraag voor dyslexiezorg moet zijn toegenomen.
We monitoren de voortgang van de poortwachter dyslexie via gezamen lijke voortgangsgesprekken vanuit de gemeente met het SWV PO.
Snellere besluitvorming rondom casuïstiek leidt tot tijdige onder steuning voor kinderen en gezinnen.
Snellere besluitvorming rondom casuïstiek leidt tot tijdige onder steuning voor kinderen en gezinnen.
Onze vorderingen houden we bij op het dashboard specialistische/ aanvullende jeugdhulp.
De inzet van laagdrempelige ondersteuning vermindert het aantal doorverwijzingen naar aanvullende hulpverlening.
De inzet van laagdrempelige ondersteuning vermindert het aantal doorverwijzingen naar aanvullende hulpverlening.
We organiseren een leerwerktafel met onderwijs- en zorgprofessionals over werken met samenwerkingskader.
Groepsgerichte ondersteuning van ouders en verzorgers bij opvoed vragen heeft positieve effecten op micro-, meso- en macroniveau: het versterkt de eigen kracht en het emotioneel welzijn van ouders en verzorgers. Het stimuleert ook het gebruikmaken van informele steunstructuren en draagt op die manier bij aan kostenbesparing in de jeugdzorg.
Daarnaast willen we de inter professionele samenwerking tussen onderwijs- en zorgprofessionals op scholen versterken. We willen zorgen voor meer laagdrempelige hulpverlening op de plekken waar kinderen en ouders zijn, zoals bijvoorbeeld op school en op de kinderopvang. We zetten in op het versterken van de eigen kracht en het sociaal netwerk van ouders en verzorgers, zodat zij elkaar kunnen ondersteunen bij opvoed- en opgroeivraagstukken.
De OK-coaches, de GGD en de intern begeleiders volgen weer gezamenlijk een training. De keuze voor scholing ligt bij de profes sionals zelf: zij kunnen immers het best inschatten welke kennis en vaardigheden nodig zijn om de ondersteuningsstructuur op school te versterken. Het ambulante aanbod wordt uitgebreid met laagdrempelig en vraaggericht groepsaanbod voor ouders en verzorgers. De gemeente Diemen neemt deel aan de leerkring ‘Versterken van het gewone leven’, geïnitieerd door de Kenniswerkplaats Jeugd.
Activiteitenplan 2025-2027
12
Verbeterlijn 4: Gezamenlijk Analyseren & Ongelijk Investeren KPI: Eind schooljaar 2026-2027 zien we een toename van het aantal gezamenlijke analyses vanuit onderwijs en jeugd(hulp): Ten minste 50% van de PO-scholen maakt een gezamenlijke wijk/schoolanalyse en 100% van de VO-scholen maakt een gezamenlijke schoolanalyse. In elk GGSW gebied worden gezamenlijke analyses gemaakt waarbij er een nauwe relatie wordt gelegd met de wijk-/schoolanalyses PO en de schoolanalyses VO. Activiteit
Korte beschrijving
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
Monitoring
Gezamenlijke schoolanalyses
We geven een impuls aan de ontwikkeling van gezamenlijke schoolanalyses waarin scholen met het OKT (inclusief JGZ) en partners (Gezonde School, Leerplicht) op basis van data en ervaringen in beeld brengen welke ondersteuningsvragen er spelen. Met elkaar worden afspraken gemaakt over de gezamenlijke inzet. Hiervoor start ook een specifiek project, dat mede wordt getrokken door extern projectleider Rosaly Brandon. Hierin wordt samengewerkt met de Samenwerkingsverbanden, het OKT, JGZ en Gezonde school.
Project leider + SWV’en + gemeente + OKT + JGZ
In elk stadsdeel wordt op het merendeel van de PO-scholen (ten minste 50%) een wijkschoolanalyse gemaakt.
Scholen en ondersteuningspartners maken gebruik van elkaars data en inzichten bij het bepalen van ondersteuningsvragen, wat prioriteit heeft en welke inzet dit vraagt. Dit draagt bij aan sterkere samenwerking en beter afgestemde inzet voor leerlingen.
We bewaken de voortgang via toetsings-, aanscherpings- en evaluatiegesprekken met professionals op en rond school. Hiervoor benutten we de wijkoverleggen voor het PO en de denktanks voor het VO. Hier komen partners op gebiedsniveau samen.
Onderwijs als partner in gebiedsgericht samenwerken vanuit de jeugdhulp
Bij aanvang in 2025 zijn de eerste stappen gezet om het onderwijs bij het gebiedsgericht werken van de jeugdhulppartners aan te haken. De Samenwerkingsverbanden worden uitgenodigd bij de cockpits van het gebiedsgericht werken van de jeugdhulppartners. Ook is de afspraak gemaakt dat het onderwijs, wanneer dat nodig is, bij het gebiedsknooppunt wordt betrokken. De komende periode verstevigen we de rol van onderwijs en onderzoeken we hoe we de beweging vanuit de gezamenlijke school analyse en het gebiedsgericht samenwerken verder kunnen verbinden. Voor het VO onderzoeken we hoe we denktanks (VO, JGZ, OKA, leerplicht, sociale basis) kunnen verbinden met de cockpits.
Gemeente + SWV’en + OKT (inc. JGZ)
In alle GGSW-gebieden (stadsdelen) is onderwijs een samenwerkings partner: onderwijs heeft een vaste plek in de cockpits. Het onderwijs perspectief wordt meegenomen in de gebiedsanalyses die door de cockpits gemaakt worden. Onderwijs is aangehaakt en denkt mee als het om relevante thema’s gaat. Dit leidt tot gezamenlijke interventies waardoor kinderen/jongeren in hun eigen omgeving/op hun eigen school de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Druk gedrag/ADHD en autisme/neurodiversiteit hebben hierbij onze speciale aandacht. Op casuïstiekniveau lopen er lijnen tussen scholen en de gebiedsknooppunten.
We willen hiermee zorgen voor betere en snellere hulp voor leerlingen en gezinnen. We kijken daarbij breed wat daar dagelijks voor nodig is. School maakt hier onderdeel vanuit. We versterken hiermee ook de samenwerking tussen jeugdhulp- en onderwijspartners.
We voeren periodiek evaluatiegesprekken over de samenwerking in het GGSW-platform. Ook monitoren we met elkaar het aantal gezamenlijke interventies, zoals het project ’Energiek en impulsief’ voor druk gedrag/ADHD. We leren met elkaar van casustiek.
Verbinden van analyses om samen te prioriteren
We leggen verbinding tussen de gezamenlijke schoolanalyses en de analyses die in de cockpits worden gemaakt over jeugdhulpverwijzingen in de GGWS-gebieden (stadsdelen). We onderzoeken hoe we dit zo efficiënt mogelijk kunnen vormgeven in aansluiting op al bestaande structuren. Daarmee komen de inzichten uit de analyses en signalen over onder steuningsuitdagingen op verschillende niveaus samen: op school-, wijk-, stadsdeel- en stedelijk niveau. Met elkaar prioriteren we op ondersteunings vragen die spelen in en rond school in de gebieden. We trekken hierbij samen op met de Masterplan-aanpakken uit Zuidoost, Nieuw-West en Noord.
Gemeente + SWV’en + OKT incl. JGZ + Master plannen
In 2026/2027 worden in ieder geval in Zuidoost, Nieuw-West en Noord gebiedsoverleggen gevoerd met betrokken partners om inzet op ondersteuningsvragen te bespreken en te bepalen wat prioriteit heeft. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de inzichten uit de gezamenlijke analyses en cockpits van de GGSW. De lessen hieruit nemen we mee naar de stadsbrede inzet. Voor het VO benutten we hiervoor de Denktanks per windrichting/stadsdeel.
Partners hebben een met data onderbouwd gedeeld beeld van ondersteuningsvragen die er leven. Op basis hiervan kunnen partners samen de afweging maken over prioritering en inzet. We willen hiermee bijdragen aan ongelijk investeren voor gelijke kansen.
Periodiek organiseren we reflectiegesprekken met betrokken partners. Hiervoor benutten we zoveel mogelijk de bestaande overleggremia (bijvoorbeeld de Denktanks VO).
Op alle VO-scholen wordt een gezamenlijke schoolanalyse gemaakt volgens het afgesproken werkproces. De implementatie hiervan start in 2026.
Activiteitenplan 2025-2027
13
Activiteit
Korte beschrijving
Diemen
Vooralsnog kent Diemen geen inzet om tot gezamenlijke schoolanalyses te komen en daarop het ondersteuningsaanbod af te stemmen. De werkwijze daar is iets anders. In Diemen zien we dat de ondersteuningsvragen van kinderen en ouders sterk verschillen. Daar is oog voor. Zorgprofessionals stemmen het aanbod en de inzet van ondersteuning hierop goed af. Daarbij wordt er inclusief gewerkt: soms is een ongelijke inzet nodig om gelijke kansen te kunnen realiseren.
Trekker(s)
Beoogd resultaat in 2027
Bijdrage aan beoogde effecten
De aanvullende jeugdhulp blijft beschikbaar voor de meest kwetsbare jeugdigen.
Met de maatregelen willen we structurele ongelijkheid tussen leerlingen verminderen en het ontwikkelrecht van alle jeugdigen waarborgen.
Monitoring
Activiteitenplan 2025-2027
14