bijlage 2a Advies Hardy en Zwiep - Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider.pdf

ADVIES STICHTING JOODSE KINDERGEMEENSCHAP CHEIDER Adviseurs Prof. dr. I.E. Zwiep Mr. dr. E.M.J. Hardy Algemeen subsidiekader – subsidiabele activiteiten Artikel 4:21 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) definieert subsidie als "de aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten." De kern van subsidieverstrekking is een gebonden overdracht: de ontvanger krijgt financiële middelen voor een bepaald doel en mag die middelen alleen aan dat doel besteden. Het moet daarbij gaan om wenselijk geachte, particuliere activiteiten die vooraf omschreven zijn in de subsidiebeschikking. Deze notie is karakteristiek voor het subsidiebegrip en vormt tevens een begrenzing ervan. Om deze reden vallen sociale uitkeringen, inkomensvoorzieningen en toeslagen buiten de subsidiedefinitie. Dit geld is immers niet geoormerkt voor het verrichten van specifieke activiteiten, maar vrij te besteden. Het voorgaande betekent dat de activiteiten waarvoor subsidie wordt aangevraagd, moeten zijn omschreven in de aanvraag. Zij worden getoetst op verenigbaarheid met de Subsidieverordening Joodse erfpachttegoeden (hierna: Subsidieverordening), die de kaders biedt waarbinnen subsidie kan worden verstrekt.

Het beschikbare budget moet effectief en doelgericht worden ingezet voor verwezenlijking van de met de Subsidieverordening beoogde doeleinden. Het doel van de Subsidieverordening is ‘subsidiëring van activiteiten ten behoeve van met name de Amsterdamse Joodse gemeenschap’ (art. 2 lid 1). Subsidie kan slechts worden verstrekt voor subsidiabele activiteiten. Kosten die niet rechtstreeks te relateren zijn aan de subsidiabele activiteiten vallen buiten de reikwijdte van de Subsidieverordening. Zij moeten buiten beschouwing worden gelaten bij de beoordeling van de aanvraag. Om de subsidieaanvraag te kunnen beoordelen, is het essentieel dat zowel de activiteiten als de ermee gemoeide kosten voldoende specifiek worden beschreven. Hoe gedetailleerder zij zijn omschreven, hoe beter kan worden beoordeeld of de aanvraag voldoet aan de voorwaarden van de Subsidieverordening.

Tenderprocedure – beoordelingsmoment aanvraag In de Subsidieverordening is gekozen voor verdeling van de beschikbare subsidieplafonds via een tenderprocedure. Bij deze procedure is een gelijk speelveld voor alle (ook potentiële) aanvragers het uitgangspunt. Het doel van een tender is om, via een objectieve en vergelijkende beoordeling van alle ingediende aanvragen, de geschiktste aanvragen te selecteren. De aanvragen die voldoen aan de voorwaarden uit de Subsidieverordening worden gerangschikt op basis van hun kwaliteit. Het is in een tenderprocedure niet toegestaan om een aanvraag aan te vullen na afloop van de aanvraagtermijn. Daarmee zou immers het initiële speelveld en de kansgelijkheid voor elke aanvrager op verkrijging van subsidie, worden verstoord. Dit uitgangspunt geldt ook voor de (her)beoordeling van de aanvraag na bezwaar. Bij de advisering over het nieuw te nemen besluit op

bezwaar moet dan ook worden uitgegaan van de oorspronkelijke aanvraag en van de situatie zoals die was ten tijde van het sluiten van de initiële aanvraagtermijn.

Beoordeling subsidieaanvraag Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider (hierna: de stichting of het Cheider) heeft een aanvraag ingediend voor activiteiten in de sector “Educatie” uit artikel 4 onder a van de Subsidieverordening. Het aangevraagde bedrag is € 844.844,00. De looptijd van het project is vier jaar. De aanvraag vermeldt dat de subsidie wordt aangevraagd voor ‘vernieuwing structuur, opleiden leraren en verbouwing’ en ziet op de activiteiten ‘Aanpassing structuur Joods onderwijs, nieuwe leraren en aanpassing gebouw’. In het Actieplan worden de activiteiten toegelicht. De hervorming van het onderwijs omvat de onderdelen Moderniseren en implementeren curriculum Joodse vakken; Bijscholen van Godsdienstleraren; Hervorming regulier onderwijs (implementeren Daltononderwijs); en Aantrekken veranderingsmanager. De tweede activiteit is een nieuwe website. De derde activiteit is renovatie en verbetering huisvesting. Hiertoe behoren: opknappen interieur; opknappen sanitair; vernieuwen koelsysteem; vernieuwen verlichting; en vernieuwen dak inclusief plaatsen zonnepanelen. De adviescommissie stelt vast dat de aanvraag voldoende inzicht biedt in de beoogde activiteiten. De intenties zijn helder geformuleerd, ook met het oog op continuïteit.

Blijkens de toelichting op artikel 12 van de Subsidieregeling, waarin de zes beoordelingscriteria zijn opgenomen, moet het gaan om activiteiten die een bestendig karakter hebben en die bijdragen aan de Joodse infrastructuur. Dit zal meestal gaan om nieuwe activiteiten, maar ook bestaande activiteiten kunnen voor subsidietoekenning in aanmerking komen. Beoordeeld moet worden of de activiteiten waarvoor subsidie is aangevraagd, passen binnen de Subsidieverordening en de daarin gestelde voorwaarden. Zij moeten ook passen onder de sector “Educatie”. De adviescommissie constateert dat de derde activiteit waarop de aanvraag ziet Renovatie en verbetering huisvesting - niet past onder de sector “Educatie” en daarmee niet voldoet aan het doel van de Subsidieverordening. De activiteiten onder de noemer ‘Renovatie en verbetering huisvesting’ moeten dan ook niet subsidiabel worden geacht. De adviescommissie laat deze activiteiten verder buiten beschouwing in haar beoordeling. Hierna beoordeelt de commissie de aanvraag in het licht van de criteria uit artikel 12 van de Subsidieverordening. Artikel 12 onder a De adviescommissie ziet dat het activiteitenplan duidelijk maakt dat de stichting zich richt op het aantrekken van meer leerlingen naar de school door het verbeteren van het onderwijs, en concrete plannen bevat om dit te realiseren.

Dit acht de adviescommissie positief, omdat het niet alleen de huidige activiteiten van de stichting ondersteunt, maar ook is gericht op de toekomst en de continuïteit van onderwijs ten behoeve van de Joodse gemeenschap. Artikel 12 onder b De plannen van de stichting bevatten educatieve initiatieven die gericht zijn op verbetering van de inhoud en de aansprekendheid van het onderwijs, en van de didactische kwaliteit van de docenten, ondersteund door een veranderingsmanager. De adviescommissie onderschrijft dat deze plannen

vallen onder de sector Educatie, maar constateert tegelijk dat een duurzame financiële onderbouwing hiervoor ontbreekt. Artikel 12 onder c/d In het kader van het kostenbereik wordt bij de beoordeling van de aanvragen enerzijds gekeken naar hoeveel personen direct profijt hebben van een activiteit en anderzijds gewogen welke kosten daarmee zijn gemoeid. Daarbij wordt ook de reële slagingskans, of in elk geval de haalbaarheid, van de plannen meegenomen. De adviescommissie acht de mogelijkheid om de voorgenomen educatieve plannen tot een goed einde te brengen, in beginsel aanwezig. Artikel 12 onder e De adviescommissie constateert dat de in de aanvraag omschreven financiële positie van de stichting kwetsbaar is. Daarmee is continuïteit van de activiteiten na afloop van de subsidieperiode niet gegarandeerd. Artikel 12 onder f De adviescommissie stelt vast dat ten aanzien van de mate waarin sprake is van medefinanciering door de aanvrager zelf of derden, die financiering bestaat uit onzekere giften, maar ook uit de verwachting een eigen bijdrage te kunnen leveren van ongeveer € 70.000 per jaar ten behoeve van de hervormingen. Verder is € 25.000 + € 50.000 aan medefinanciering door derden toegezegd. Hoewel de stichting transparant is over haar financiële situatie, blijft de afhankelijkheid van nietgegarandeerde giften risicovol.

Het Cheider heeft op basis van de aanvraag geen financiële ruimte en kampt met een aanzienlijke schuld. Teruglopende leerlingenaantallen, een daarmee evenredig teruglopende rijksbijdrage en de onzekere, niet gegarandeerde structurele bijdrage van donateurs dragen niet bij aan de financiële consolidatie van de instelling. Dit roept niet alleen vragen op over de uiteindelijke haalbaarheid van de plannen [artikel 12 onder c], maar ook over de waarborg van de continuïteit van de aanvrager [artikel 12 onder g]. Artikel 12 onder g De adviescommissie constateert echter ook dat de aanvraag is gericht op de continuïteit van het Cheider. Uit het activiteitenplan blijkt bijvoorbeeld dat de stichting hoopt meer leerlingen te kunnen aantrekken door de kwaliteit en didactiek van het onderwijs te verbeteren.

Advies De adviescommissie concludeert dat de in de aanvraag opgenomen plannen tot kwaliteitsverbetering van het onderwijs zeker betekenis hebben voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap. Hoewel de slagingskans, gezien de schaal en complexiteit van de voorgestelde activiteiten in combinatie met de onzekere financiële positie van het Cheider, verre van gegarandeerd lijkt, is het belangrijk om te streven naar continuïteit en te voorkomen dat er een breuk ontstaat. Hierbij betrekt de adviescommissie dat, indien de aangevraagde subsidie zou worden geweigerd, de financiële kwetsbaarheid alleen maar verder zal toenemen en consequenties voor de continuïteit van de huidige activiteiten niet zijn uit te sluiten. De adviescommissie adviseert subsidie te verstrekken voor de vier activiteiten onder de noemer Hervorming organisatie onderwijs. De stichting heeft in haar aanvraag voor deze activiteiten netto € 277.987,00 begroot. Die begroting acht de adviescommissie redelijk en passend.