Bijlage 2A advies CBA aan College B&W reactie op Voortgangrsrapportage Toegankelijkheid 2022 .pdf

College van B&W van gemeente Amsterdam T.a.v. de coördinerend wethouder Toegankelijkheid Dhr. A. Scholtes. Amstel 1, Postbus 101 1000 AE AMSTERDAM datum: 6 juli 2023

kenmerk: U23-020/BW

onderwerp: reactie op concept Voortgangsrapportage Toegankelijkheid 2022

Geacht college, Hierbij ontvangt u onze reactie op de concept voortgangsrapportage Toegankelijkheid 2022. Aan Cliëntenbelang Amsterdam is gevraagd specif iek te kijken naar de onderdelen wonen, openbare ruimte, Verkeer en vervoer, Sport, Kunst en Cultuur en toegankelijke kieslokalen. Dank voor het aanbod om daarop te reageren. We willen onze waardering uitspreken voor het werk dat verzet is om deze rapportage op te stellen en de voortgang op de speerpunten uit de Inclusie agenda inzichtelijk te maken, met name in hoof dstuk 4 Doelen en Resultaten. We zien in de rapportage óók verschillen in benadering. Op onderdelen heel feitelijk, soms ook verhullend of er is niet-relevante inf ormatie toegevoegd. Waar dat aan de orde is, zullen we dat ook benoemen. We hebben ook moeite dat er regelmatig gesproken wordt over ‘zo toegankelijk mogelijk’. Alleen bij de passage over ov-haltes wordt duidelijk gemaakt wat daaronder wordt verstaan. In hoofdstuk 5 staan conclusies en wordt ingaan hoe het staat met de implementatie van het VN verdrag en de 10 speerpunten. We vinden het moedig en interessant dat er per speerpunt scores (van geen voortgang tot veel voortgang) worden gegeven. Het roept ook de nodige vragen op. Onze waarneming als belangenorganisatie zal op onderdelen afwijken, en de beleving van Amsterdammers met een beperking zal nog weer anders zijn.

Onze waarneming: er wordt te weinig voortgang geboekt Helaas zijn wij minder positief over de voorgang van de speerpunten dan in de voortgangsrapportage wordt gemeld op de onderdelen waarop onze reactie is gevraagd. Op het moment van schrijven van deze reactie hebben we hard aan de bel moeten trekken over: • • •

Het openbaar vervoer; de dreigende verschraling, maar ook het uitblijven van investeringen die nodig zijn om de ambities om het OV toegankelijk te maken. Volwaardig voetgangersbeleid. We vinden het ronduit teleurstellend en Amsterdam onwaardig dat er na 20 jaar niet meer is dan een 2 meter norm voor nieuw in te richten straten. Toegankelijkheid in het advies en plantoetsing openbare ruimte was goed geregeld in de Centrale Verkeerscommissie. Na 1,5 jaar is het nog niet geregeld. Het gevoel van urgentie is er niet, zie wat er mis is gegaan met de proef ‘Knip in de Weesperstraat’.

Ook op het gebied van handhaving: de passage gaat te weinig in op de gevolgen voo r toegankelijkheid: vanwege slechte handhaving kan je je niet door de stad bewegen. En dit terwijl handhaving wel een speerpunt uit de inclusieagenda is.

1/4

Actualisering van de Amsterdamse Inclusie agenda In de rapportage staat dat u deze collegeperiode de Inclusieagenda wilt vernieuwen. We kunnen dat begrijpen. We dringen er wel op aan om dit zorgvuldig en niet overhaast te doen. We denken graag mee over een geschikte werkwijze, samen met mensen om wie het gaat, zoals voorgesteld wordt in de rapportage. Hieronder volgt een reactie per alinea.

2.1 Wonen De rapportage is eerlijk over het achterblijven van de resultaten met betrekking tot rolstoelgeschikte woningen. Cliëntenbelang Amsterdam heeft een brief aan de wethouders gestuurd. We vinden het zorgelijk dat er kennelijk niet sneller gebouwd kan worden. Goed dat ook verbouwen tot rolstoelgeschikte woning benoemd en gesubsidieerd wordt. Is subsidie genoeg en is het de juiste stimulans? Wonen, woningen voor ouderen: Eigenlijk is dit een vreemde eend in de bijt als het gaat om mensen met een beperking. Kunnen mensen met een minder zware lichamelijke beperking die ook gebruik maken van het aanbod aan seniorenwoningen? We hebben als vraag: hoe staat het met de advisering over en de toetsing van de (nieuw)bouwplannen m.b.t. aanpasbaar bouwen en (ver)bouw van rolstoelgeschikte woningen? Als oplossing willen we nog noemen: een beschrijving van de toegankelijkheid s kenmerken van (sociale) huurwoningen kan mensen individueel helpen met het vinden van een toegankelijke woning én het levert belangrijke beleidsinf ormatie op.

2.2 Openbare Ruimte Advisering toegankelijkheid bij planvorming De seinen staan op rood. Na jaren goede ervaringen met advisering en toetsing in de Centrale Verkeerscommissie is er geen goede borging van toegankelijkheid in de projecten van de openbare ruimte. Het nieuwe stelsel heeft slechts een ‘f inale toets’ achteraf en na anderhalf jaar is er nog geen werkende structuur waarop de kennis en (ervarings)deskundigheid op toegankelijkheid ef f ectief kan word en ingezet. Kennis over toegankelijkheid is onvoldoende geborgd en aanwezig binnen de gemeentelijke organisatie; De ambtelijke kennis van de stadsergonoom verplaatsen naar het toetsteam is onvoldoende. De evaluatie van het Toetsteam en het Expertiseteam Openbare Ruimte is ter kennisname geagendeerd op de agenda van de commissie Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water van 6 juli 2023. We hebben een oproep aan de raadsleden gedaan. Looproutes door de stad Er zit weinig schot in serieus voetgangersbeleid. Twee meter vrije voetgangersruimte alleen in nieuwe plannen is niet voldoende om de (binnen)stad toegankelijk te maken, bovendien zijn er vanwege bezuinigingen weinig nieuwe projecten. Beleidsmatig is er bovendien te weinig oog voor veilig oversteken en de ef f ecten van ‘autoluw’ op de mobiliteit van mensen met een beperking.

‘Levensloopbestendige routes’ voor ouderen krijgen veel nadruk, terwijl er concreet maar 3 door de hele stad zijn uitgevoerd. Het komt betuttelend over. Fijn dat er lering uit getrokken kan worden, maar het is niet inclusief. De passage in de voortgangsrapportage over de ‘Amsterdamse gezondheidslogica’ nemen we voor kennisgeving aan. We vinden het teveel af leiden van wat er werkelijk gedaan wordt en zou moeten gebeuren. 2/4

We hebben een kritische inspraakreactie in de commissie MOW gegeven bij de vaststelling van de nota ‘Ruimte voor de Voetganger’. Toegankelijke openbare toiletten We zijn goed betrokken bij het programma van Eisen voor nieuwe openbare toiletten. We hopen dat er vaart wordt gemaakt met het plaatsen van nieuwe toiletten en het verder openstellen en bekendmaken van (rolstoeltoegankelijke) toiletten in (semi)publieke gebouwen. We kunnen ons ook voorstellen dat (nietcommerciële) organisaties een financiële bijdrage kunnen krijgen om een toiletvoorziening toegankelijk te maken als hiermee het aanbod en de beschikbaarheid van toiletten toeneemt. Een dergelijke vraag kom t af en toe bij ons langs en het is jammer dat de gemeente Amsterdam geen toegankelheidsfonds meer heeft om dit mogelijk te maken. Toegankelijke speelvoorzieningen Het is goed om te lezen wat de stand van zaken is als het gaat om toegankelijke speelvoorzieningen, maar wat ons betreft mag de ambitie mag wel omhoog; zoveel écht inclusieve speeltuinen zijn er niet. We hopen dat het college en de raad op zoek gaan naar middelen voor meer toegankelijke speeltuinen en speelplekken.

Handhaving op het gebied van handhaving: de passage gaat te weinig in op de gevolgen voor toegankelijkheid: vanwege slechte handhaving kan je je niet door de stad bewegen: mensen met een beperking ondervinden veel hinder van f ietsen en (deel)scooters op de stoep, uitdijende terrassen, en verkeersovertredingen. We vinden dat (te) veel nadruk ligt op ‘samen dingen oplossen in de straat als Amsterdammers’ terwijl handhaving wel een speerpunt uit inclusieagenda is én de gemeente er een wettelijke taak in heef t. Is er een analyse van de meldingen openbare ruimte? Onze ervaringen ermee zijn wisselend, dat horen we ook terug van mensen uit onze achterban en die ons specif iek hierover benaderen.

2.3 Verkeer en Vervoer Beleid Voetgangers We pleiten al jaren voor volwaardig voetgangersbeleid. We vinden het ronduit teleurstellend en Amsterdam onwaardig dat er na 20 jaar niet meer is dan een 2 meter norm voor nieuw in te richten straten. We hebben dit met de wethouder Verkeer besproken en hierover ingesproken in de commis sievergadering MOW van 6 juni. Fietsparkeren We zien een vooruitgang in aandacht voor dit onderwerp, met name het belang van toegankelijke stallings en parkeermogelijkheden voor aangepaste f ietsen. Tegelijk vinden we dat er onvoldoende wordt gehandhaafd op fout geparkeerde fietsen, ook in straten die geherprofileerd zijn. Hier ligt echt een taak om de f ietsers in Amsterdam op te voeden, en dat gaat niet zonder handhaving. Toekomstvisie sociaal vervoer, toegankelijkheid van het openbaar vervoer Er is een toekomstvisie sociaal vervoer. Het is ook goed dat die er is. We missen echter een goed samenhangend uitvoeringsprogramma. We zien dat de rem op de toegang tot het AOV niet in verhouding staat tot de toename van de bereikbaarheid, toegankelijkheid en aantrek kelijkheid van het Openbaar Vervoer. We vinden dat zorgwekkend.

We vinden dat toegankelijkheid van het openbaar vervoer wel de aandacht heef t van de betrokken organisaties, maar we vinden tegelijk dat er te weinig voortgang wordt geboekt, fouten niet of onvoldoende worden erkend en hersteld en er teveel wordt gefocust op ‘geleerde lessen voor de toekomst’. Dat geldt 3/4

zeker voor de niet- opgeloste problemen met onbelemmerde toegang tot de 15G tram, snel herstel van liften, niet-werkende planken en inf ormatiesystemen. De rapportage is helder over de opgave die er ligt om haltes toegankeljk te maken en we zijn blij dat er gezocht naar mogelijkheden om snel verbetering in de toegankelijkheid te brengen; elke aangepaste halte is meegenomen; maar halte-toegankelijkheid moet prioriteit krijgen bij het bepalen van herprof ileringen én bij het zoeken naar middelen bij de gemeente en Vervoerregio. We hopen dat gemeente Amsterdam, de Vervoerregio het signaal dat hier middelen vanuit het Rijk nodig zijn, ook landelijk late n horen. Bestuurlijk is (toegankelijkheid van) het openbaar vervoer ingewikkeld. Het overdragen van de verantwoordelijkheid voor de Rail-infra van Dienst Metro en Tram naar de Vervoerregio en het GVB heeft dit in onze optiek juist moeilijker gemaakt; gemeente Amsterdam heef t er weinig zeggenschap meer over. 2.7 Sport De rapportage is duidelijk, waarvoor dank. Op diverse onderdelen is Cliëntenbelang Amsterdam betrokken. We hebben wel vragen en opmerkingen. Hoe gaat het met aanvraag voor hulpmiddelen die nodig zijn voor sport? Er was ooit een ‘uitprobeerprogramma’ voorafgaand aan aanvraag bij de WMO.

De bereikbaarheid van, of tewel het vervoer naar sportlocaties is voor mensen met een lichamelijke beperking die graag wíllen sporten een serieuze belemmering om te gaan sporten; het kost mensen (te) veel tijd en/of inspanning. 2.8 Kunst en Cultuur We begrijpen dat de cultuursector het de afgelopen tijd moeilijk heeft gehad. Het is ook goed om te lezen dat toegankelijkheid éénvan de speerpunten is voor de volgende Kunstenplanperiode. We hopen dat de adviezen van Buro De Uitvoerders ook daadwerkelijk uitgevoerd worden en dat toegankelijkheidsinf ormatie ook als publieksinformatie beschikbaar komt. De aandacht voor goede toegankeljkheid is de afgelopen jaren in deze sector toegenomen. Helaas krijgen we óók signalen dat de toegankelijkheid van culturele accommodaties niet zonder meer verbetert. Zo kregen we klachten over de nieuwe ingang van het Anne Frankhuis, waar ook de inrichting van de buitenruimte een rol speelt en kregen we van diverse kanten klachten dat de toegankelijkheid van The Movies na de verbouwing is verslechterd. Data en toegankelijkheid (2.9) We zijn groot voorstander van het openbaar beschikbaar stellen van toegankelijkheidsdata, zowel voor beleidsdoeleinden maar vooral ook als publieksinformatie.

We hopen dat komend jaar er meer gedeeld kan worden en willen erop toezien dat er praktische toepassingen komen waar mensen met diverse beperkingen echt wat aan hebben, zoals dat eerder met ‘de haltebuddy / haltehulp’ in de GVB app is gebeurd. Toegankelijkheid van stemlocaties (2.10) Het is goed om te zien dat de aandacht voor de toegankeljkheid van de verkiezingen en de stemlocaties beter wordt. De inf ormatievoorziening over de toegankeljkheid van de stemlocaties was de af gelopen verkiezingen gedetailleerder dan eerder. We hopen dat de informatie ook in niet -digitale vorm beschikbaar blijf t en dat er weer gebruik gemaakt kan worden van locaties in zorgcentra en scholen. De landelijke kaders voor het stemproces werken soms belemmerend. We hopen dat dit ook in Den Haag doordringt. Ook zien we nog mogelijkheden om met (digitale) innovaties zelf standig stemmen beter te f aciliteren. We blijven daarover in goed gesprek met bureau Verkiezingen. Met vriendelijke groet, Namens Deborah Lauria, directeur

Bart Weggeman Beleidsmedewerker Mobiliteit en toegankelijkheid 4/4