Bijlage 2 - VTH Beleid FLO 2024 - DEF.pdf

Strategie intrekken ongebruikte vergunningen Omgevingsvergunningen zijn in beginsel onbeperkt geldig. De meeste omgevingsvergunningen worden tijdig uitgevoerd. Soms wordt te lang gewacht met het uitvoeren van vergunde activiteiten of wordt helemaal geen gebruik gemaakt van de vergunning. Het is om diverse redenen niet gewenst om ongebruikte omgevingsvergunningen te lang in stand te houden. Bijvoorbeeld: •

•

De omgevingsvergunning doorkruist/belemmert nieuwe planologische, stedenbouwkundige of welstandelijke inzichten. Er ontstaat onzekerheid over de vraag of, en zo ja, wanneer de vergunning wordt uitgevoerd. Dit kan onrust veroorzaken (bijvoorbeeld bij omwonenden).

•

•

De BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) bevat gemeentelijke basisgegevens van alle adressen en gebouwen in een gemeente. Doordat omgevingsvergunning niet (op tijd) worden uitgevoerd zijn de BAG-gegevens (nog) niet actueel. De werkvoorraad van de toezichthoudende afdeling Gebruik, Bouw & Milieu wordt ondoorzichtig en het blijven monitoren van steeds ouder wordende omgevingsvergunningen verhoogt de werkdruk.

De Omgevingswet bepaalt in artikel 5.40 dat omgevingsvergunningen kunnen worden ingetrokken als na een jaar geen handelingen zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning. Het artikel bevat alleen een intrekkingsbevoegdheid, geen verplichting, zodat het bevoegd gezag vrij is om ruimere termijnen te hanteren.

Gemeente Amsterdam

49

Termijnen waarna de vergunning wordt ingetrokken Omgevingsvergunningen kunnen worden ingetrokken als na een termijn geen handelingen zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning. Een vergunning kan ook in het kader van een handhavingsprocedure worden ingetrokken, maar dat valt buiten de reikwijdte van deze strategie. Voor de intrekkingstermijnen die wij hanteren maken wij onderscheid tussen twee soorten vergunning. 1.

2.

Omgevingsvergunningen voor bouw-, aanleg- en sloopactiviteiten worden ingetrokken na verloop van 52 weken nadat de vergunning onherroepelijk is geworden en geen handelingen zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning. Voor bouwactiviteiten gaat het hierbij om zowel de technische omgevingsvergunning, als de omgevingsplanactiviteit vergunning bouwwerken; Overige omgevingsvergunningen worden ingetrokken na verloop van 3 jaar nadat de vergunning onherroepelijk is geworden en geen handelingen zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning

Ruimere termijnen In bepaalde omstandigheden hanteren wij een ruimere intrekkingstermijn. De opsomming hieronder is niet limitatief. Dat betekent dat zich ook andere omstandigheden kunnen voordoen op grond waarvan een ruimere termijn moet worden gegund om de vergunning uit te voeren. Het gaat in ieder geval om de volgende gevallen. •

•

•

•

Degene voor wie de omgevingsvergunning geldt toont met een geaccepteerde offerte van een (bouw)ondernemer, facturen van bestelde (bouw) materialen, of hiermee gelijk te stellen documenten, aan dat hij binnen een redelijke termijn zal (her)starten met het uitvoeren van de vergunde activiteit; Degene voor wie de omgevingsvergunning geldt toont aan dat hij vanwege persoonlijke omstandigheden, zoals een sterfgeval, ziekte in de familie of langdurige werkloosheid, tijdelijk redelijkerwijs niet in staat was om handelingen te verrichten met gebruikmaking van de vergunning; De oorspronkelijke aanvrager of de vergunninghouder is failliet gegaan. Hier hanteren wij als voorwaarde dat aan het bevoegd gezag is gemeld dat de omgevingsvergunning zal gaan gelden voor een ander dan de aanvrager of vergunninghouder; Degene voor wie de omgevingsvergunning geldt toont aan dat het (bouw)terrein moet worden voorbelast, of

50

•

Naar het oordeel van het dagelijks bestuur is sprake van een project met een groot maatschappelijk belang en degene voor wie de omgevingsvergunning geldt heeft aannemelijk gemaakt dat hij binnen een redelijke termijn zal (her)starten met het uitvoeren van de vergunde activiteit.

De lengte van de ruimere termijn wordt naar redelijkheid en in het licht van het concrete geval bepaald. Voor omgevingsvergunningen die betrekking hebben de bouw-, aanleg- of sloopactiviteiten is deze in ieder geval niet langer dan 3 jaar nadat de omgevingsvergunning onherroepelijk is geworden. Voor overige omgevingsvergunningen is de termijn niet langer dan 5 jaar. Een ruimere termijn wordt slechts één keer gegund. Als binnen de ruimere termijn geen handelingen zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning wordt de omgevingsvergunning direct na het verstrijken van die termijn ingetrokken. Procedure De procedure voor intrekking van een omgevingsvergunning is neergelegd in de paragrafen 16.5.2 en 16.5.3 van de Omgevingswet. De procedure om een vergunning in te trekken volgt kort samengevat dezelfde stappen als de procedure waarmee de vergunning eerder is verleend. Dit houdt in dat ofwel de reguliere voorbereidingsprocedure wordt doorlopen, ofwel de uitgebreide voorbereidingsprocedure. In beide gevallen wordt in ieder geval de vergunninghouder in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze te geven op het voornemen om de vergunning in te trekken. Bij de reguliere procedure krijgt de vergunninghouder hiervoor een termijn van twee weken. Bij de uitgebreide procedure wordt het voorgenomen intrekkingsbesluit zes weken ter inzage gelegd. De intrekking heeft terugwerkende kracht.

Daardoor worden (bouw)werkzaamheden, die al wel verricht zijn, geacht zonder vergunning te zijn uitgevoerd. Tegen de verrichte werkzaamheden kan handhavend opgetreden worden.

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

Functiescheiding, roulatie en 24h verantwoordelijkheid

Sancties

Uitvoeren repressief toezicht

Functiescheiding De taken binnen het domein fysieke leefomgeving zijn zo verdeeld dat functiescheiding tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving is geborgd. Deze functiescheiding vindt plaats op twee niveaus: •

•

op teamniveau tussen de vergunningverlener enerzijds en de toezichthouder en handhaver anderzijds; op persoonsniveau tussen de toezichthouder voor gebruik van bouwwerken enerzijds en de auditor in het kader van systeemtoezicht voor gebruik anderzijds.

Uitvoeren preventief toezicht Wegnemen kansen slecht naleefgedrag

Wegnemen redenen van slecht naleefgedrag

Bevestigen van maatschappelijk gewenst gedrag

Wegnemen irritaties bij klanten

Roulatie Indien een team toezichthouders bouw en gebruik werkt met een gebiedsindeling, rouleren de toezichthouders elke 4 jaar van gebied. Voor het gebruikstoezicht zorgen we voor periodieke roulatie om een vaste handhavingsrelatie te voorkomen en om het kennisniveau te verdiepen. Toezichthouders voeren niet meer dan 3 periodieke controles in vijf jaar uit bij dezelfde panden voor horecatoezicht en toezicht brandveilig gebruik. 24h verantwoordelijkheid Gemeente Amsterdam is via haar meldpunt op internet 24 uur per dag bereikbaar. Tijdens kantoortijden is de gemeente telefonisch bereikbaar. De gemeente werkt buiten kantoortijden (weekdagen tussen 17.00 uur – 9.00 uur en de weekenden) met een noodwachtprocedure. De noodwacht is bereikbaar voor hulpdiensten via een calamiteitentelefoon. Er zijn afspraken tussen de gemeente en de OD NZKG voor onder andere inzet op asbest en constructieveiligheid. De gemeentelijke noodwacht zal desgevraagd een rol pakken in de crisisorganisatie van de veiligheidsregio Amsterdam- Amstelland.

Preventie- en communicatiestrategie In het volgende deel bepalen we de activiteiten waarmee we onze doelen wil behalen. Deze activiteiten bestaan onder andere uit het verlenen van vergunningen, het houden van toezicht en het handhaven van overtredingen. We hebben echter ook aandacht voor preventieve activiteiten waarmee we

1

gewenst gedrag stimuleren en ongewenst gedrag en overtredingen zoveel mogelijk voorkomen. De Handhavingspiramide1 laat zien dat op verschillende niveaus interventies gepleegd kunnen worden om het naleefgedrag van wet- en regelgeving te verbeteren. De gedachte achter de handhavingspiramide is dat door aan de onderste treden van de piramide meer aandacht te besteden, er minder volgens de bovenste treden, dus repressief, behoeft te worden opgetreden. De gemeente wil een juiste mix van activiteiten inzetten voor het verbeteren van het nalevingsgedrag. Inzicht in de redenen van slecht naleefgedrag geeft de mogelijkheid om de redenen van slecht naleefgedrag weg te nemen. Toezicht heeft naast een controlerende ook een preventieve werking. We werken samen met beleidsdirecties om tegenstrijdige regels zoveel mogelijk tegen te gaan. Daarnaast zetten we in op communicatie, door het informeren van bewoners en ondernemers voor en tijdens de vergunningaanvraag en tijdens toezichtsmomenten. We verstrekken daarbij informatie over de relevante wet- en regelgeving, het gewenste gedrag en het houden van toezicht. Voorbeelden zijn voorlichtingscampagnes. Ook zetten we in op gedragsbeïnvloeding. Dit is het stimuleren van naleving van regels door gebruik te maken van inzichten over het menselijk gedrag. Ondernemers die de regels goed naleven, worden

De handhavingspiramide is gebaseerd op de “enforcement pyramid” van Malcolm K. Sparrow.

Gemeente Amsterdam

51

beloond (bonus/malus). Wetenschappelijke inzichten over gedrag worden ingezet bij het maken van keuzes in beleid, communicatie, inrichting openbare ruimte en bij het dagelijks handelen van medewerkers die werkzaam zijn op het gebied van handhaving en toezicht. Voorbeelden zijn handhavingscampagnes en stimuleringsacties. Er is een aantal onderwerpen dat in de communicatie specifiek aandacht krijgt: •

•

•

Duurzame stad • Voorlichting over het energielabel kantoorgebouwen 2024. • Stimuleren van gebruik duurzame energie. • Stimuleren van duurzame bouw bestaande en nieuwe bouwwerken. • Stimuleren van circulaire economie en hergebruik bouwmaterialen. Leefbare stad • Voorlichting over natuurwaarden en natuurwetgeving en –beleid. • Voorlichting over de bescherming van de bomenvoorraad. Veilige stad • Voorlichting over de brandveiligheidsrisico’s van nieuwe energiesystemen en vergroening van bouwwerken. • Voorlichting over rookmelderverplichting in bestaande woningen en stimuleren van plaatsing rookmelders.

Samenwerking ketenpartners We voeren onze taken uit in een dynamische omgeving. Er zijn meerdere snijvlakken met andere opgaven van de gemeente en taken van andere organisaties. In beginsel worden voor uitvoering van de wettelijke VTHbevoegdheden binnen de verschillende domeinen specifieke, op de opgaven binnen dat domein afgestemde, beleidsdocumenten en uitvoeringsplannen opgesteld. Hierbij benoemen wij wel de samenwerking en de wijze waarop de uitvoerende partijen elkaar door de domeinen heen kunnen versterken. Bij de uitvoering van de vergunningverlenings- en toezichtstaken werken we samen met een groot aantal partijen. De Omgevingswet dwingt nog meer tot samenwerking binnen en tussen organisaties. De fysieke leefomgeving overstijgt namelijk de grenzen van gemeenten, waterschappen en provincies. Deze samenwerkingsverbanden worden in dit hoofdstuk toegelicht. Een aantal uitvoeringstaken zijn (deels) aan deze partijen uitbesteed. In de gevallen waarbij daar sprake van is, lichten we dit toe.

52

We hebben het hier over samenwerking in de breedste zin van het woord. Over een projectmatige aanpak bijvoorbeeld. Maar ook: •

Voor elkaar controleren Samenwerking waarbij de tijdens een controle de aandachtpunten van de ketenpartners integraal wordt meegenomen en vastgelegd.

•

Signaleren aan een ander Samenwerking waarbij signalen over het vakgebied van de ketenpartners actief wordt uitgewisseld.

Externe ketenpartners Provincie Noord Holland De provincie is verantwoordelijk voor het verticale toezicht op de gemeente (Interbestuurlijk Toezicht) voor de uitvoering van de VTH-taken Omgevingswet. De rol van de provincie is toezien op een doelmatige uitvoering van die VTH-taken. De provincie controleert of we doen wat we moeten doen, procedureel en inhoudelijk. Hierbij wordt gekeken of de gemeente zich houdt aan wat het zich in het vastgestelde VTH-beleid heeft voorgenomen. De provincie toetst hierbij het uitvoeringsprogramma, het jaarverslag en de uitvoering van de in het beleid vastgestelde protocollen en werkwijzen. De provincie is als bevoegd gezag samenwerkings­ partner bij uitwisseling van signalen van overtreding van de natuurdoelstellingen uit de Omgevingswet (gemeente signaleert en geeft door). De provincie heeft de wettelijke taak om planten en dieren te beschermen. De provincie regelt ter bescherming van bijzondere soorten een landelijk samenhangend stelsel van natuurgebieden moet begrenzen én beschermen, het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Verder regelt de provincie de bescherming van de internationaal belangrijke natuurgebieden (Natura 2000) en soorten. De provincie is hierbij verantwoordelijk voor het beheerplan van het Naardermeer (Natura2000 gebied) en is in dit kader ook de toezichts- en handhavingsregiseur.

Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland De Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland werkt samen met haar partners aan het voorkomen en beperken, bestrijden en herstellen van noodsituaties, als gevolg van een brand, ramp of crisis in de regio. Amsterdam voert een aantal taken in de crisisbeheersing uit voor de Veiligheidsregio. Binnen het kader van vergunningenbeleid vallen deze taken onder Omgevingszorg, specifiek de crisisprocessen Bouwbeheer, Milieubeheer en Ruimtebeheer.

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

Brandweer Amsterdam-Amstelland Brandweer Amsterdam-Amstelland werkt integraal en risicogericht aan een fysiek veilige stad en regio: van ruimtelijke planvorming, vergunningen, toezicht en handhaving tot incidentbestrijding en -analyse. De stadsdelen, de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en Brandweer AmsterdamAmstelland maken deel uit van het Netwerk Brandveiligheid.

administratieve en juridische specialisten, jaarlijks enkele honderdduizenden zaken. De landelijke leiding van het OM berust bij het College van procureursgeneraal in Den Haag. De minister van Veiligheid en Justitie is politiek verantwoordelijk voor het OM. De gemeente Amsterdam werkt samen met het OM bij overtredingen van voorschriften die betrekking hebben op monumenten die (ook) een strafrechtelijke overtreding opleveren.

De brandweer voert daarnaast in opdracht van een aantal van de stadsdelen van de gemeente Amsterdam regelgerichte werkzaamheden uit voor het toetsen van vergunningaanvragen en het controleren van brandveiligheidsaspecten in gebouwen. De uitvoering van de taken door de brandweer gebeurt risicogericht en volgens de stedelijke richtlijn Eenduidig Werken Brandveiligheid.

Waternet Waternet werkt namens Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en de gemeente Amsterdam en draagt zorg voor de hele waterkringloop. Voor de gemeente Amsterdam zorgt Waternet voor de levering van drinkwater en voert het de rioleringstaken uit.

De basis voor de afspraken tussen de brandweer, de stad en stadsdelen worden vastgelegd in de jaarlijkse serviceniveauovereenkomst (SNO). De brandweer heeft daarnaast een samenwerkingsverband met corporaties via de Intentieverklaring Brandveilig Wonen. Politie De politie bestaat uit 10 regionale eenheden, een Landelijke Eenheid en het Politiediensten-centrum. Het politieteam Amsterdam valt onder de politieeenheid Amsterdam. De politie werkt met landelijke en regionale prioriteiten, en heeft onder andere taken op het gebied van het bewaken van de openbare orde en hulpverlening. De politie heeft de volgende kerntaken: zorgdragen voor veiligheid, criminaliteit voorkomen en bestrijden, bewaken van de openbare orde, strafbare feiten opsporen, hulpverlening en het uitvoeren van politietaken voor justitie. De gemeente, politie, Liander en woningcorporaties werken samen om het criminele gebruik van woningen tegen te gaan. Het gaat om zaken als hennepteelt, prostitutie en mensenhandel. De partners pakken criminelen zowel strafrechtelijk, bestuursrechtelijk als civielrechtelijk aan. Door deze aanpak kunnen woningen vrijgemaakt worden voor de Amsterdamse woningzoekenden. Openbaar Ministerie Het Openbaar Ministerie (OM) is een landelijke organisatie verdeeld over tien arrondissementen. Deze zijn gelijk aan de tien regionale eenheden van de politie.

Op de tien arrondissements-parketten beoordelen officieren van justitie, ondersteund door

De klassieke waterschapstaken van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht zijn onder andere de waterkeringszorg, het waterkwantiteitsbeheer en het waterkwaliteitsbeheer. Haar taken komen vooral voort uit de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In het Waterbeheerplan 20162021 en het Waterbeheerprogramma 2022-2027 heeft Waternet de doelstellingen en strategieën van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht bij de uitvoering van haar taken beschreven. Woningcorporaties Woningcorporaties zijn vanwege hun grote bezit aan woningen partijen die veel omgevingsvergunningen voor bouw aanvragen. De samenwerkingsafspraken tussen de gemeente Amsterdam, de corporaties (verenigd in de AFWC) en de huurderskoepels (verenigd in de FAH) vormen het kader waar binnen we samenwerken aan de volkshuisvesting in Amsterdam (Samenwerkingsafspraken 20202023 en Uitvoeringsovereenkomst verkoop sociale huurwoningen 2020 t/m 2024). De afspraken gaan over: beschikbaarheid, betaalbaarheid, woningzoekenden en doelgroepen, kwetsbare groepen en wonen met zorg, kwaliteit en duurzaamheid, leefbaarheid en ontwikkelbuurten, financiën en tot slot monitoring en aanspreekbaarheid. Splitsing van gebouwen in appartementsrechten komt regelmatig bij corporaties voor. Vaak gaat dit gepaard met bouwtechnische aanpassingen die de huurder overlast bezorgen of inbreuk geven op het woongenot.

Om de splitsing van een gebouw met huurders in goede banen te leiden is er een gedragscode voor eigenaarverhuurders. De gedragscode beschrijft de omgang tussen de eigenaar-verhuurder en de huurders tijdens

Gemeente Amsterdam

53

het splitsingsproces. Bij de vergunningverlening wordt erop gelet of eigenaar-verhuurders de gedragscode naleven. Havenbedrijf Amsterdam N.V. De Amsterdamse haven beheert, exploiteert en ontwikkelt het Amsterdamse havengebied en regisseert de duurzame economische ontwikkeling in de havenregio Amsterdam. In Westpoort werkt de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied namens het college samen met het Havenbedrijf bij de overtreding van Wabo-voorschriften. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) draagt bij aan de leefomgeving door diensten te verlenen diensten op het gebied van milieu-, bouwen bodemtoezicht. In het Omgevingsbesluit zijn de basistaken van de OD NZKG omschreven. Het gaat om taken rondom complexere milieu-inrichtingen, asbest en bodem. Aan de OD NZKG zijn onder meer de uitvoering van de volgende (Wabo-)taken gemandateerd: •

• • •

Alle taken voor de Wet milieubeheer en bijbehorende Algemene maatregelen van Bestuur voor circa 7.000 inrichtingen.* Alle taken voor ten aanzien van bodembescherming en bodemkwaliteit. De Omgevingswet-taken voor Westpoort, Type C-inrichtingen en grootstedelijke projectgebieden. Taken op het gebied van het formuleren van vergunningenbeleid voor Wabo-bouw, milieu en bodem.

* Met de omgevingswet wordt het begrip inrichting losgelaten. Bepalend voor wie welk toezicht gaat uitvoeren, zijn de zogenaamde milieubelastende activiteiten. Hierdoor kunnen er wijzigingen de komende tijd plaatsvinden in het bedrijvenbestand waarop toezicht wordt door de gemeente en de OD NZKG.

Daarnaast is het een wettelijke kwaliteitseis dat het bestuursorgaan een 7x24 bereikbaarheids- en beschikbaarheidsdienst heeft. Deze ‘Consignatiedienst’ is ondergebracht bij de OD NZKG. De Consignatiedienst is zo ingericht dat ongewone voorvallen en ernstige incidenten (waarvan de afhandeling onder het mandaat van de OD NZKG valt) op 7x24-uursbasis bij haar kunnen worden gemeld en zij hier adequaat op kan reageren. De samenwerkingsafspraken worden vastgelegd in een jaarlijkse Uitvoeringsovereenkomst. Nadere uitwerking van hoe deze taken worden uitgevoerd leggen we vast in jaarlijkse VTH-uitvoeringsprogramma’s (VTHUP). De

54

OD NZKG werkt, behalve met de gemeente Amsterdam, nog samen met een groot aantal andere organisaties (waaronder landelijke inspectiediensten en ministeries). Deze partijen staan benoemd in het VTHUP van de OD NZKG. De deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling zijn, naast Amsterdam, ook de provincie NoordHolland en de gemeenten Haarlemmermeer, Zaanstad, Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn. Gezamenlijk zijn zij verplicht een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid vast te stellen (VTH-strategie). Metropoolregio Amsterdam De Metropoolregio Amsterdam (MRA) is het informele samenwerkingsverband van 32 gemeenten, de provincies Noord-Holland en Flevoland en de Vervoerregio Amsterdam. De samenwerking in de MRA richt zich op het versterken van de internationale positie als economische topregio met hoge leefkwaliteit. Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Amsterdam Amstelland De tien RIEC’s (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum) en het LIEC (Landelijk Informatie- en Expertise Centrum) ondersteunen partners bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Met als doel samenwerking te stimuleren en de overheid en maatschappij weerbaarder te maken om zo ondermijning tegen te gaan.

Interne ketenpartners Bij de uitvoering van de Wabo-taken op het gebied van vergunningverlening, zijn de volgende afdelingen en uitvoeringsorganisaties binnen de gemeente (direct) betrokken: Afdelingen Vergunningen De afdelingen Vergunningen van de stadsdelen zijn direct verantwoordelijk voor de behandeling van vergunningen en meldingen die voorvloeien uit: • Omgevingswet • Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) • APV • Alcoholwet • Verordening op het Binnenwater • Wet op de Kansspelen • Huisvestingsverordening Afdelingen Handhaving en Toezicht, Bouw & Gebruik De afdelingen Handhaving en Toezicht, Bouw & Gebruik van de stadsdelen zijn direct verantwoordelijk

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

voor toezicht en handhaving van de voornoemde regelgeving. Het gaat om VTH-taken die het Dagelijks Bestuur van de stadsdelen via mandaat of delegatie hebben overgedragen gekregen van het college. Samenwerking tussen deze afdelingen is vereist om de ketensamenwerking tussen de verschillende instrumenten (voorlichting, vergunningverlening, toezicht en handhaving) beter vorm te geven. Stedelijke uitvoeringsteams Het college heeft via mandaat of delegatie het grootste deel van de VTH-taken voor de fysieke leefomgeving overgedragen aan het Dagelijks Bestuur van de stadsdelen. Deze VTH-taken worden uitgevoerd door de hierboven genoemde VTH-afdelingen van de stadsdelen. Voor een aantal taken wordt gewerkt door stedelijke teams, die de uitvoering van die taken namens alle stadsdelen op zich nemen. Er wordt dan door één team gewerkt voor hele stad. Hierbij kan worden gedacht aan Team Prostitutie, Team Bibob VTH, Team Bed & Breakfast en aan het Expertiseteam Brandveiligheid (ETB). Het ETB is vanaf 2024 verantwoordelijk voor zowel de afhandeling van en toezicht op de nieuw inkomende meldingen brandveiligheid, als voor het toezicht op de bestaande gebruiksvergunningen en gebruiksmeldingen brandveiligheid. Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) is verantwoordelijk voor toezicht en handhaving in de openbare ruimte.

THOR houdt zich onder andere bezig met toezicht en handhaving op het gebied van parkeren, afval, overlast in de openbare ruimte, horeca, evenementen, reclame en werken in de openbare ruimte. VTH en THOR hebben een gedeelde verantwoordelijkheid in de aanpak van overlast door horeca en evenementen. Voor THOR betekent dat vooral in eerste instantie een signalerende rol. Stedelijk Evenementenbureau Het Stedelijk Evenementenbureau (SEB) houdt zich bezig met evenementenbeleid en de grote en C-evenementen in de stad. Een deel van de vergunningverlening voor zulke evenementen worden door het SEB uitgevoerd. Ruimte & Duurzaamheid Ruimte & Duurzaamheid (R&D) is opdrachtgever vanuit gemeente Amsterdam aan de OD NZKG en voert beleidstaken uit op het gebied van (onder andere) ruimtelijke ordening en stedenbouw. Ruimte & Duurzaamheid heeft daarnaast een essentiële

taak in de ketensamenwerking bij aanvragen omgevingsvergunning om af te wijken van de ruimtelijke regels: het opstellen van advies als een initiatief/plan wel of niet passend is volgens het bestemmingsplan. In samenwerkingsafspraken met VTH zijn onder meer termijnen voor advisering en deelnemen aan integrale tafels vastgelegd. Monumenten en Archeologie (M&A) is als gemeentelijk kenniscentrum het aanspreekpunt voor belanghebbenden en belangstellenden voor het Amsterdamse erfgoed. M&A maakt onderdeel uit van R&D. Ook met M&A zijn samenwerkingsafspraken over onder meer termijnen vastgelegd. Wonen Wonen is beleidsmatig verantwoordelijk voor kaders voor gebruik en kwaliteit van de bestaande Amsterdamse voorraad. Rond vergunningverlening kun je denken aan beleidskaders inzake thema’s zoals splitsen, woningonttrekking, woningdelen, samenvoegen, vakantieverhuur en leegstand. Daarnaast richt Wonen zich via een projectmatige aanpak op verschillende stedelijke opgaven binnen het thema woonfraude en ondersteunt het de stadsdelen integraal (beleid en uitvoering) bij de aanpak van woningkwaliteit. Wonen verleent ook zelf een aantal vergunningen (bijvoorbeeld tijdelijke verhuur) en beheert een aantal regelingen (bijvoorbeeld energielening) die raken aan VTH-taken en doelstellingen voor de fysieke leefomgeving.

GGD Amsterdam De GGD Amsterdam voert het hygiënisch woningtoezicht in Amsterdam uit. Ook handelt de GGD een deel van de overlastmeldingen bij woningen af en heeft zij vanuit de VTH-taken een rol in de koolmonoxidemetingen. Juridisch Bureau Het Juridisch Bureau verzorgt de behandeling van bezwaar- en beroepschriften tegen de besluiten van onder andere de stadsdeelcommissies. Het streven is gericht op een informele en oplossingsgerichte afdoening van zaken. Voor de kwaliteit van de bezwaar- en beroepsbehandeling is de samenwerking met het Juridisch Bureau essentieel. Afstemming tussen de VTHketen en het Juridisch bureau is ook van belang om in de stad een uniform werkwijze met gelijkluidende criteria te kunnen garanderen.

Gemeente Amsterdam

55

Basisinformatie Binnen Dienstverlening en Informatie wordt door Basisinformatie het stelsel van basis- en kernregistraties bijgehouden. Basisinformatie zorgt ervoor dat alle voor de gemeente relevante informatie eenvoudig toegankelijk wordt voor alle werkprocessen. Voor VTH is vooral de Basisadministratie Adressen en Gebouwen relevant, bijvoorbeeld bij het vaststellen van adressen en huisnummers. Verleende vergunningen en opgeleverde bouwwerken zijn voor Basisinformatie relevant. Wanneer inschrijvingen in gebouwen niet lijken te kloppen, wordt de afdeling Toezicht en Handhaving Bouw & Gebruik daarover geïnformeerd. Na controle vindt terugkoppeling aan DBI plaats ten behoeve van de BAG-registratie en wordt handhavend opgetreden daar waar een overtreding is geconstateerd. Gebiedsgericht werken stadsdelen: Gebiedsteams, gebiedspools veiligheid In Amsterdam staat gebieds- en opgavegericht werken centraal. Samenwerking met de verschillende gebiedsteams en gebiedspools bij de stadsdelen is daarom cruciaal. Zodra bij de uitvoering van toezicht en handhaving sprake is van potentieel bedreigende situaties, vindt er zorgvuldige afstemming plaats met (de veiligheidscoördinatoren van) de afdelingen Openbare Orde en Veiligheid van de stadsdelen.

Openbare Orde en Veiligheid De directie Openbare Orde en Veiligheid (OOV) bestaat uit drie afdelingen (Bestuurlijke maatregelen & gebieden, Aanpak ondermijning en Crisis- en incidentbeheersing) en het Actiecentrum Veiligheid en Zorg Amsterdam-Amstelland (AcVZ). OOV houdt zich onder meer bezig met horecabeleid en ondermijning. VTH levert een bijdrage in de Amsterdamse Aanpak Ondermijning en werkt nauw samen met Team AAO (stedelijke ‘Bibobteams’).

56

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

Deel 4:

Aan de slag met de opgaven in de stad

Gemeente Amsterdam

57

1. Introductie

Volgens de systematiek zoals uitgelegd in deel 2 verdelen we de opgaven waar de gemeente voor staat in basisopgaven en dynamische opgaven. Voor de leesbaarheid herhalen wij hieronder kort de betekenis van deze termen. •

•

Basisopgaven: De Amsterdammer neemt het initiatief. Denk aan aanvragen voor een vergunning, sloopmeldingen, starten met een bouwproject, toezicht op gebruik van nieuwe inrichtingen en bouwwerken, handhavingsverzoeken, klachten, etc. Wij als gemeente bedienen de Amsterdammer. De basisopgave omvat zowel de afhandeling van de aanvraag of melding, als het houden van toezicht op de vergunning, ontheffing of gemelde activiteiten. Dynamische opgaven: Bij deze taken neemt de gemeente het initiatief. Denk aan de stadsbrede of gebiedsgerichte aanpak van illegaal wonen, slechte gebouwkwaliteit, vernielen monumenten en welstandsexcessen of het stimuleren van duurzaamheidsmaatregelen in bepaalde branches. etc. Ook het toezicht op gebruik van bestaande inrichtingen en bouwwerken valt hieronder.

Al deze opgaven zijn geclusterd in hoofdthema’s. In deel 2 hebben wij een algemene beschrijving gegeven van deze hoofdthema’s. In deel 4 werken we per hoofdthema de individuele basis- en dynamische opgaven nader uit. Opbouw van de hoofdstukken - Uitwerking van de opgaven In dit deel behandelen wij elk hoofdthema en de daaronder vallende opgaven in een apart hoofdstuk. In elk hoofdstuk starten we met de resultaten van de risico-analyse voor de opgaven, zoals beschreven in deel 2. Vervolgens hebben we per opgave een tabel opgesteld, waarin we de aanpak van de opgaven beschrijven. In enkele gevallen worden in één tabel meerdere opgaven behandeld. Hiervoor is gekozen bij opgaven die grote raakvlakken met elkaar hebben, zoals de omgevingsvergunning voor de (technische) bouwactiviteit en de omgevingsvergunning voor de omgevingsplanactiviteit bouwen.

58

In de opgaventabellen beschrijven wij per opgave de volgende onderdelen: • de prioriteit die de opgave heeft binnen het hoofdthema; • een omschrijving van de opgave; • de probleemanalyse van de opgave; • de doelgroepen die betrokken zijn bij de opgave; • het effect en de daarvan afgeleide concrete doelen dat we voor de opgave willen bereiken; • de activiteiten die wij uitvoeren om deze doelen te bereiken. Activiteiten om de gestelde doelen te bereiken In de opgaventabellen staan (o.a.) de activiteiten beschreven die wij uitvoeren om het voor de opgave gestelde doel te bereiken. Deze activiteiten worden hieronder kort beschreven, zonder daarbij een volgorde of keuze aan te geven. De activiteiten in het kader van handhaving zijn beschreven in deel 5. •

Vooroverleg Vooroverleg is een informele bespreking tussen initiatiefnemer en bevoegd gezag, die voorafgaat aan de indiening en behandeling van een aanvraag. Doel hiervan is om zo snel mogelijk de mogelijkheden/ onmogelijkheden in kaart te brengen.

•

Integrale tafel Bij de integrale tafel wordt zo veel mogelijk alle integrale kennis die hiervoor nodig is, bij het eerste verkennende overleg uitgenodigd. Op deze manier is snel inzichtelijk te maken wat er wel of niet mogelijk is.

•

Behandelen conceptaanvraag Een conceptaanvraag is een formele aanvraag die via het digitale loket wordt ingediend. De gemeente toetst op hoofdlijnen (welstand, monumentale aspecten en ruimtelijke ordening) of het plan mogelijk is.

•

Toetsen vergunningaanvragen Het beoordelen van een aanvraag aan de geldende wet- en regelgeving. Dit resulteert in het toekennen of weigeren van een vergunning.

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

•

Afhandeling van meldingen Het registreren, beoordelen en afhandelen van een ingediende melding conform de geldende wet- en regelgeving.

•

Systeemtoezicht Toezicht door de gemeente, waarbij we de werking van interne borgingssystemen van organisaties auditen en monitoren.

•

Toezicht op vergunningen en meldingen Het uitvoeren van toezicht op verleende vergunningen en ingediende meldingen.

•

•

Gebiedstoezicht Signaleren van afwijkingen en mogelijke overtredingen door een periodieke schouw in een buurt of gebied.

Bij al deze interventies werken we zoveel als mogelijk proactief. Dat wil zeggen: we handelen waar mogelijk actief en anticiperend in plaats van het reageren vanuit omstandigheden. Dit doen we op basis van kennis, ervaring en analyses waardoor we bepaalde situaties kunnen verwachten. Met deze kennis kunnen we dan al acties uitzetten, zonder dat er daar op dat moment aanleiding voor is. Doel is om de voorziene knelpunten te voorkomen.

•

Actief opsporen van overtredingen Opsporen van mogelijke overtredingen voor een specifiek thema, branche of gebied. Actieve opsporing vergt vaak een projectmatige aanpak. De basis voor de keuze van een thema, branche of gebied kan liggen in landelijke en/of regionale thema’s of zaken die in een bepaald gebied of branche spelen. Ook kunnen op deze wijze handhavingsmeldingen opgepakt worden die vanwege een lagere prioriteit nog niet zijn opgepakt.

•

Actief aanschrijven (overtredingen al bekend) Het projectmatig handhaven van reeds bekende overtredingen, die bijvoorbeeld vanwege een lagere prioriteit nog niet zijn opgepakt.

•

Administratief toezicht Beoordelen van administratieve stukken, zoals rapportages en bewijsstukken. De beoordeling kan zowel tijdens een controlebezoek als op kantoor plaatsvinden.

Uitvoeringsmatrix voor de basisopgaven De aanpak van de dynamische opgaven is volledig opgenomen in één tabel per opgave. Voor de basisopgaven is naast de tabellen een ‘uitvoeringsmatrix basisopgaven’ opgesteld. De uitvoeringsmatrix is sturend voor de mate van intensiteit en diepgang van de werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening en toezicht. In de uitvoeringsmatrix zijn alle basisopgaven binnen het hoofdthema als kolommen opgenomen. In de rijen zijn de hoofdelementen voor vergunningverlening en toezicht met betrekking tot deze basisopgaven benoemd. In de uitvoeringsmatrix wordt per hoofdelement het uitvoeringsniveau voor de specifieke basisopgave vastgesteld. De standaard uitvoeringsniveaus voor vergunningverlening en toezicht zijn: X, 1, 2, 3. Deze standaard uitvoeringsniveaus zijn beschreven in onderstaand schema.

Niveau

Vergunningverlening

Toezicht

3

Volledige t van alle onderdelen van een tekening en / of berekening.

Beoordeling van alle onderdelen op detailniveau. Op het oog en met de benodigde hulpmiddelen worden controles tot op detailniveau uitgevoerd. Alle projectspecifieke tekeningen en detailtekeningen worden geraadpleegd.

2

Volledige controle van aantal kritische c.q. representatieve onderdelen van een tekening en / of berekening. Controle andere specificaties (bijvoorbeeld certificaat). Controle rekenmethode en voldoen aan de gestelde eisen.

Beoordeling op hoofdlijnen en kenmerkende details, op het oog en met eenvoudige hulpmiddelen worden elementaire controles uitgevoerd. Daarnaast worden enkele kritische detailleringen in detail beoordeeld. Er worden algemene projectspecifieke tekeningen geraadpleegd en detailtekeningen van kritische detailleringen.

1

Controle door na te gaan of uitgangspunten uit tekeningen / berekeningen zijn te halen door bijvoorbeeld maten of meten. Controle andere specificaties (bijvoorbeeld certificaat). Controle rekenmethode en voldoen aan de gestelde eisen.

Visuele controle waarbij een beoordeling op hoofdlijnen plaatsvindt op basis van kennis en ervaring. Er worden algemene projectspecifieke tekeningen geraadpleegd en voor de controle worden eenvoudige hulpmiddelen gebruikt.

X

Niet van toepassing voor deze opgave.

Niet van toepassing voor deze opgave.

Gemeente Amsterdam

59

2. De bewoonde stad

Risicoanalyse en prioriteitstelling Opgave

Effectscore

Score omvang

Prioriteit o.b.v. risicoanalyse

Prioriteit definitief

Toelichting eventuele aanpassing prioriteit

Vergunning B&B Vergunning kamerverhuur (omzetten naar onzelfstandige woonruimte) Vergunning/ ontheffing opkoopbescherming (vanaf medio 2022) Vergunning samenvoegen

23 35

2 3

M H

M H

25

1

M

H

Bestuurlijke prioriteit.

20

1

L

M

Is een vorm van woningonttrekking; door het enorme tekort aan woningen is het van belang dat er geen woningen worden onttrokken aan de bestaande voorraad; bestuurlijk belang.

Vergunning splitsing Vergunning en registratieplicht vakantieverhuur Vergunning woningvormen (omzetten naar zelfstandige woonruimte) Vergunning woningonttrekken

19 28

2 2

L M

L M

26

2

M

M

22

1

L

M

Melding leegstand (eigenaar)

26

1

H

H

31 22

3 3

H H

H H

24

3

H

H

31

3

H

H

25 31 31

3 1 2

H H H

H H H

Basisopgaven

Dynamische opgaven Gebouwkwaliteit woningen Verduurzaming bestaande woningvoorraad Vakantieverhuur (actief opsporen van illegale B&B, vakantieverhuur, hotels, short stay) Bescherming woningvoorraad (actief opsporen van illegale kamerverhuur, omzetting, woningvormen, splitsen, samenvoegen, woningonttrekking of strijdig gebruik bij woningen) Opkoopbescherming Leegstand Ondermijning en criminele spookburgers

60

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

Door het enorme tekort aan woningen is het van belang dat er geen woningen worden onttrokken aan de bestaande voorraad; bestuurlijk belang.

Basisopgaven 1. Vergunning en registratieplicht B&B Prioriteit

Middel

Omschrijving

Een deel van een woning of woonboot kan worden gebruikt voor bed & breakfast. Voor een bed breakfast is een vergunning vereist, mits er nog vergunningen beschikbaar zijn in een wijk. Naast een vergunning geldt tevens een registratie- en meldingsplicht. De exploitant moet de B&B melden en een registratienummer aanvragen.

Probleemanalyse

De huidige druk op de woningmarkt en verdienmogelijkheden met het verhuren van woningen leiden tot een verhoogd risico op illegaal woninggebruik door de eigenaar/ (ver)huurder, waardoor minder woningen voor Amsterdammers beschikbaar zijn. Het deels verhuren van een woning als B&B kan ook leiden tot minder sociale cohesie en overlast bij direct omwonenden.

Doelgroep

• Eigenaren van woningen/woonboten. • Gebruikers van woningen/woonboten. • Omwonenden.

Te behalen effect

We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat overlast voor omwonenden wordt voorkomen, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • •

Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen (inclusief aanvullende toets brandveiligheid). Check op de meld- en registratieplicht. Risicogestuurd toezicht op verleende vergunningen. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

2. Vergunning kamerverhuur (omzetten naar onzelfstandige woonruimte) Prioriteit

Hoog

Omschrijving

Een kamerverhuurvergunning is nodig als een woning wordt verhuurd en bewoond door drie of meer personen die geen gezin vormen. Per wijk en per pand is bepaald in hoeveel woningen er kamers verhuurd mogen worden.

Probleemanalyse

De huidige druk op de woningmarkt en de verdienmogelijkheden met verhuur van woningen leiden tot een verhoogd risico op illegaal woninggebruik door huiseigenaren. Bij kamerverhuur zijn er specifieke eisen voor geluid en brandveiligheid. Illegale kamerverhuur kan leiden tot (geluids)overlast voor direct omwonenden en brandgevaarlijke situaties. Ook de leefbaarheid van de directie omgeving kan achteruit gaan als gevolg van de kamergewijze verhuur.

Doelgroep

• Eigenaren en vaste gebruikers van panden. • Omwonenden.

Te behalen effect

We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat de eisen voor het beperken van geluidsoverlast en voorkomen van brandveiligheidsrisico’s worden nageleefd, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • •

Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen (inclusief aanvullende toets geluidseisen en brandveiligheid). Controle op samenloop met andere (omgevings)vergunningen. Risicogestuurd toezicht op verleende vergunningen. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

3. Vergunning/ ontheffing opkoopbescherming Prioriteit Omschrijving Probleemanalyse Doelgroep Te behalen effect

Meetbare doelen Activiteiten

Hoog Wie vanaf 1 april 2022 in Amsterdam een huis koopt met een WOZ-waarde tot €512.000,- kan zonder vergunning de eerste vier jaar de woning niet verhuren. Er kan in specifieke gevallen een individuele ontheffing worden aangevraagd. In Amsterdam wordt een substantieel deel van de bestaande woningen opgekocht door institutionele beleggers voor de verhuur tegen vaak hoge huurprijzen. • Eigenaren van een pand. • Potentiële kopers van een pand. We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar blijven voor Amsterdammers, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden. • 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd. • Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen. • Controle op samenloop met andere (omgevings)vergunningen. • Risicogestuurd toezicht op verleende vergunningen. • Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen. Gemeente Amsterdam

61

4. Vergunning samenvoegen Prioriteit

Middel

Omschrijving

Voor het samenvoegen van 2 of meer woningen is een vergunning noodzakelijk. De afgifte van een vergunning wordt beoordeeld vanuit het behoud en samenstelling van de woningvoorraad en de leefbaarheid.

Probleemanalyse

Door het samenvoegen van woningen verdwijnen er betaalbare woningen uit de bestaande woningvoorraad.

Doelgroep

• Eigenaren en vaste gebruikers van panden. • Bewoners.

Te behalen effect

We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat de diversiteit van de woningvoorraad behouden blijft, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • •

Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen. Controle op samenloop met andere (omgevings)vergunningen. Risicogestuurd toezicht op verleende vergunningen. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

5. Vergunning splitsen Prioriteit

Laag

Omschrijving

Een gebouw kan bestaan uit meerdere woningen of bedrijfsruimten. Als een eigenaar de woningen afzonderlijk wil verkopen moet het eigendom gesplitst worden in appartementsrechten of lidmaatschapsrechten. Hiervoor is een splitsingsvergunning nodig, aan deze vergunning zijn bouwkundige kwaliteitseisen verbonden.

Probleemanalyse

Door woningen te splitsen en deze apart te verkopen kan veel geld verdiend worden. Om aan de splitsingsvoorwaarden te voldoen, worden er kwaliteitseisen gesteld zoals het voldoen aan de funderingseisen. Herstel van een fundering brengt hoge kosten met zich mee. Kwaliteitseisen die als voorwaarde aan de splitsingsvergunning worden verbonden, worden niet altijd nageleefd.

Doelgroep

• • • •

Te behalen effect

We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat de diversiteit van de woningvoorraad behouden blijft, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • • •

Eigenaren. Huurders. Corporaties. Aannemers en uitvoerders.

Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen. Controle op samenloop met andere (omgevings)vergunningen. 100 % controle vóórdat vergunning wordt verleend aan particuliere eigenaren. Steeksproefsgewijs toezicht (jaarlijks 10%) op verleende vergunningen bij corporatiebezit. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

6. Vergunning en registratieplicht vakantieverhuur Prioriteit

Middel

Omschrijving

Voor het verhuren van een woning aan toeristen is een vergunning vereist. Naast een vergunning geldt tevens een registratieplicht. De verhuurder moet de vakantieverhuur melden en een registratienummer aanvragen. Dit mag maximaal 30 nachten per jaar.

Probleemanalyse

De huidige druk op de woningmarkt en de verdienmogelijkheden met de verhuur van woningen leiden tot een verhoogd risico op illegaal woninggebruik. Het verhuren van een pand voor vakantieverhuur kan leiden tot minder sociale cohesie en overlast voor direct omwonenden.

Doelgroep

• Professionele aanbieders (bijvoorbeeld webaanbieders van vakantieverhuur en toeristische verhuur). • Eigenaren en bewoners van woningen.

Te behalen effect

We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat overlast voor omwonenden wordt voorkomen, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • •

Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen. Check op de meld- en registratieplicht. Risicogestuurd toezicht op verleende vergunningen. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

62

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

7. Vergunning woningvormen (omzetten naar zelfstandige woonruimte) Prioriteit

Middel

Omschrijving

De vergunning voor het verbouwen tot 2 of meer zelfstandige woonruimten. Van 1 woning worden 2 of meerdere kleine woningen gemaakt. De afgifte van een vergunning wordt beoordeeld vanuit het behoud en samenstelling van de woningvoorraad en de leefbaarheid.

Probleemanalyse

De huidige druk op de woningmarkt en de verdienmogelijkheden met verhuur van woningen leiden tot een verhoogd risico op illegaal woninggebruik door huiseigenaren. Illegale woningvorming kan leiden tot (geluids)overlast voor direct omwonenden en brandgevaarlijke situaties. Bij (vergund) woningvormen zijn er specifieke eisen voor geluid en brandveiligheid.

Doelgroep

• Eigenaren en vaste gebruikers van panden. • Omwonenden.

Te behalen effect

We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat de eisen voor het beperken van geluidsoverlast en voorkomen van brandveiligheidsrisico’s worden nageleefd, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • •

Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen (inclusief aanvullende toets geluidseisen en brandveiligheid). Controle op samenloop met andere (omgevings)vergunningen. Risicogestuurd toezicht op verleende vergunningen. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

8. Vergunning woningonttrekken Prioriteit

Middel

Omschrijving

Voor het onttrekken van een woning aan de bestemming wonen is een vergunning nodig. Denk hierbij aan sloop of wanneer de woning een bedrijfspand wordt. De afgifte van een vergunning wordt beoordeeld vanuit het behoud en samenstelling van de woningvoorraad en de leefbaarheid.

Probleemanalyse

Door het onttrekken van woningen verdwijnen er betaalbare woningen uit de bestaande woningvoorraad. Het is belangrijk dat zoveel mogelijke bestaande woningen worden behouden.

Doelgroep

• Eigenaren en gebruikers van panden.

Te behalen effect

We willen bereiken dat aanvragen en verleende vergunningen volgens de regels worden getoetst en uitgevoerd, dat de bestaande woningvoorraad behouden blijft, dat termijnen worden behaald en dat aanvragers zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• 100% afhandeling aanvraag binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde vergunningen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • •

Zorgvuldige en tijdige afhandeling van aanvragen. Controle op samenloop met andere (omgevings)vergunningen. Risicogestuurd toezicht op verleende vergunningen. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

9. Melding leegstand (eigenaar) Prioriteit

Hoog

Omschrijving

In Amsterdam mag een woning maximaal 6 maanden leeg staan. Een eigenaar/ beheerder is verplicht om na 6 maanden leegstand hiervan melding te doen. Na een melding vindt een leegstandsgesprek plaats waarbij in overleg met de eigenaar wordt afgesproken binnen welke termijn een woning bewoond kan worden of bewoonbaar kan worden gemaakt. Op basis van het leegstandsgesprek wordt een leegstandsbeschikking opgesteld waarin de voorwaarden voor de leegstand worden vastgelegd.

Probleemanalyse

Amsterdam heeft een tekort aan woningen. De vraag naar woningen in verschillende prijsklassen is hierdoor hoger dan het aanbod. Woningen moeten als woningen worden gebruikt, de leegstand van woningen is dan ook ongewenst. Daarnaast hebben leegstaande woningen een negatief effect op het straatbeeld.

Doelgroep

• Eigenaren en beheerders van woningen. • Omwonenden.

Te behalen effect

We willen bereiken dat leegstand van bestaande woningen tot een minimum wordt beperkt en dat eigenaren en beheerders zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.

Meetbare doelen

• Een leegstandsgesprek bij elke melding leegstand. • 100% afhandeling melding binnen wettelijke termijn. • Bij 100% van de gecontroleerde beschikkingen worden de voorschriften na toezicht en/of handhaving nageleefd.

Activiteiten

• • • •

Leegstandsgesprekken met de eigenaar/ beheerder. Zorgvuldige en tijdige afhandeling van meldingen. Toezicht ter plaatse op alle afgegeven leegstandbeschikkingen en alle leegstandsmeldingen. Risicogericht toezicht op handhavingsmeldingen, handhavingsverzoeken en signalen.

Gemeente Amsterdam

63

Activiteitenmatrix basisopgaven 6. Vakantie-verhuur

7. Woning-vorming

8. Woningonttrekking

9. Melding leegstand

2

3

x

1

1

2

1

3

x

Nautische criteria

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Monumentale criteria

x

x

x

1

1

x

1

1

x

Natuur- / landschappelijke criteria

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Welstand

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Maatschappelijke/economische bijdrage

2

3

3

3

1

3

3

3

3

Leefmilieu

2

3

x

1

1

2

1

3

3

Constructieveiligheid

x

x

x

1

3

x

1

x

x

Brandveiligheid

2

3

x

1

3

2

1

3

2

Gezondheid

2

3

x

1

3

2

1

x

2

Omgevingsveiligheid

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Bereikbaarheid hulpdiensten

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Criminaliteitspreventie

2

3

3

1

1

3

1

3

3

Behoud en diversiteit woningvoorraad

3

3

3

3

3

3

3

3

3

4. Samenvoegen

Planologische / stedenbouwkundige criteria

3. Opkoopbescherming

Toetsings- en Toezichtsniveau

2. Kamer-verhuur

Beoordelingsaspecten

1.Vergunning B&B

5. Splitsen

Basisopgave

Dynamische opgaven a. Gebouwkwaliteit woningen Prioriteit Omschrijving

Probleemanalyse

Doelgroep

Hoog Waarborgen van de bouwkundige kwaliteit van woningen. Het gaat om het toezicht op en de handhaving van regelgeving met betrekking tot de bouwtechnische staat van bestaande woningen. Investeringen in de woningvoorraad in verband met noodzakelijk onderhoud zijn veelal een natuurlijk moment om ook te investeren in de kwaliteit van de woning. Gezien de grote opgaven als het isolatie-offensief, energiebesparing en -transitie wordt dit moment bij voorkeur ook gebruikt om hier stappen in te zetten. De gebouwkwaliteit van overige gebouwen, niet zijnde woningen, wordt behandeld onder het thema De Compacte Stad. De dynamische opgave wordt veelal projectmatig aangepakt. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: • Vve-aanpak verduurzaming van bestaande woningen. • Aanpak loden leidingen in woningen. • Aanpak vocht en schimmel. • Aanpak Goed Verhuurderschap. Amsterdam heeft een grote oude woningvoorraad. Een deel van deze woningen vertoont achterstallig onderhoud. Dit heeft gevolgen voor zowel de gebruikers van deze woningen als voor het straatbeeld. Gebreken aan de bouwkundige kwaliteit kunnen (constructieve) veiligheidsrisico’s en risico’s voor de gezondheid opleveren. • Verhuurders: • Particuliere verhuurders van woningen. • Institutioneel beleggers. • Corporaties. • Eigenaar/bewoners. • VVE’s. • Gebruikers van woningen. • Vastgoedbeheerders/ VvE-beheerders/ Makelaars.

• Aannemers/uitvoerders.

64

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

a. Gebouwkwaliteit woningen Te behalen effect

Meetbare doelen

Activiteiten

• We willen bereiken dat de bouwkundige kwaliteit van de bestaande woningvoorraad wordt behouden, gezondheidsrisico’s voorkomen en het leefcomfort van woningen waarborgen. • We hebben volledig inzicht in de kwaliteit van de bestaande voorraad. • Onderhoud, wegwerken van achterstallig onderhoud en renovatie wordt vergezeld met verbetering van de woning. • Eigenaren en gebruikers zijn zich bewust en voelen zich verantwoordelijk voor bouwkundige staat en veiligheid van hun bouwwerk, weten waar deze aan moeten voldoen en hoe ze daar zelf aan kunnen bijdragen. We realiseren gedragsverandering (goed verhuurderschap) bij eigenaren. • 100% inzicht in de kwaliteit van de bestaande voorraad. • 100% van de Amsterdamse woningen waarop toezicht is gehouden voldoet aan de eisen uit de bouwregelgeving (Besluit Bouwwerken Leefomgeving en Woningwet) met betrekking tot de gebouwkwaliteit van woningen. • In 100% van de aangepakte gevallen wordt onderhoud, wegwerken van achterstallig onderhoud en renovatie vergezeld met verbetering van de woning. • Jaarlijks quickscan van de bestaande woningvoorraad. • Bij alle panden waarvan de kwaliteit als ‘slecht’ wordt beoordeeld, wordt een aanpak opgestart om eigenaren voorzieningen te laten treffen om de woning te laten voldoen aan de geldende regelgeving.

Hierbij wordt onderhoud, wegwerken van achterstallig onderhoud en renovatie altijd vergezeld met verbetering van de woning. Bij alle panden waar de kwaliteit als ‘matig’ wordt beoordeeld worden de eigenaren geïnformeerd over de bevindingen. • Aanpak gebrekkige funderingen conform de ‘Beleidsregels kwaliteit bestaande funderingen’. • Stadsdeeloverschrijdende themaprojecten via een projectmatige aanpak, ook voor de ontwikkeling van kennis over (de handhaving op) woningkwaliteitsaspecten, uitvoeringsprotocollen en jurisprudentie (zie bijvoorbeeld loden leidingen, hieronder). • Voorlichting over onderhoud en verbetering aan bewoners en eigenaren. • Stimuleren wooncomfort en informeren woongedrag. • Stimuleren goed verhuurderschap.

b. Verduurzaming bestaande woningvoorraad Prioriteit

Hoog

Omschrijving

Amsterdam wil in 2040 aardgasvrij en in 2050 klimaatneutraal zijn. Daarvoor is het belangrijk dat de energievraag in woningen wordt teruggebracht. Eigenaren en bewoners worden gestimuleerd om bij te dragen aan een goede en toekomstbestendige woningvoorraad.

Probleemanalyse

De energietransitie en de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad is een grote opgave. De energietransitie, klimaatadaptatie en -mitigatie en CO2 neutraal opgave is groot. Veel bestaande woningen in Amsterdam hebben een slecht energielabel en aanpassingen/ investeringen kosten vaak veel geld en zijn (nog) niet juridisch afdwingbaar.

Doelgroep

• Eigenaren en gebruikers van woningen.

Te behalen effect

We willen bereiken dat de bestaande woningvoorraad in Amsterdam duurzaam, toekomstbestendig en klimaatadaptief is. We willen bereiken dat eigenaren en gebruikers zich bewust worden van hun energieverbruik en verduurzamingsopgave.

Meetbare doelen

• Eigenaren en gebruikers investeren aantoonbaar in duurzaamheidsmaatregelen (te meten aan de hand van beschikbaar gestelde financiele middelen, contacten met eigenaren/ gebruikers, etc.). • Jaarlijks lager gemiddeld energieverbruik huishoudens.

Activiteiten

• Stimuleren eigenaren en gebruikers voor het aanbrengen en investeren van en in van duurzaamheidsmaatregelen, door: • Advies en voorlichting (webinars en Vve cursussen). • Beschikbaar stellen van financiële middelen voor energiebesparende maatregelen. • Isolatie-offensief inclusief onderzoek afdwingen energetische maatregelen. • Begeleiding goede en veilige aanleg zonnepanelen, isolatie, warmtepompen, (thuis)batterijen, etc.

Gemeente Amsterdam

65

c. Vakantieverhuur (actief opsporen van illegale B&B, vakantieverhuur, hotels, short stay) Prioriteit

Middel

Omschrijving

Amsterdam had de laatste jaren de hoogste prijzen voor vakantieverhuur in Europa. Het verhuren van een woning aan toeristen kan erg lucratief zijn. Hoe meer verhuurd kan worden, hoe meer kan worden verdiend. Het uitgangspunt in Amsterdam is echter dat een woning is om in te wonen. Deze dynamische opgave heeft betrekking op het actief opsporen van illegaal woninggebruik zoals : Illegale B&B. Illegale vakantieverhuur. Illegale hotels. Illegale short stay.

Probleemanalyse

De huidige druk op de woningmarkt en de verdienmogelijkheden met verhuur van woningen leiden tot een verhoogd risico op illegaal woninggebruik, met gevaar voor overlast voor omwonenden en (brand)onveilige situaties.

Doelgroep

• Eigenaren en gebruikers van woningen.

Te behalen effect

We willen bereiken dat overlast voor de omgeving door illegaal woninggebruik en (brand)veiligheidsrisico’s wordt voorkomen.

Meetbare doelen

• 100% naleving van de wet- en regelgeving op het gebied van (geluids)overlast en brandveiligheid na toezicht en/ of handhaving. • 100% naleving van de wet- en regelgeving op het gebied van woonfraude na toezicht en/ of handhaving.

Activiteiten

• Voorlichting aan de doelgroep over vakantieverhuur. • Projectmatige gebiedsgerichte en risicogerichte controles. Hierbij worden alle relevante overtredingen meegenomen.

d. Bescherming woningvoorraad (actief opsporen van illegale kamerverhuur / omzetting, woningvormen, splitsen, samenvoegen, woningonttrekking of strijdig gebruik bij woningen) Prioriteit

Hoog

Omschrijving

De huidige druk op de woningmarkt is hoog. De bestaande –diverse- woningvoorraad moet worden behouden, waardoor en voldoende woningen voor alle Amsterdammers beschikbaar zijn. Deze dynamische opgave heeft betrekking op het actief opsporen van illegaal woninggebruik zoals: • Illegale kamerverhuur/ omzetting. • Illegale woningvorming. • Illegaal splitsen. • Illegaal samenvoegen. • Illegale woningontrekking. • Illegale leegstand. • Illegale verhuur in strijd met opkoopbescherming. • Strijdig woninggebruik.

Probleemanalyse

Illegaal woninggebruik kan leiden tot een breed scala aan problemen, zoals fysieke en sociale onveiligheid, overlast, leegstand, brandonveilige situaties en slechte woonkwaliteit.

Doelgroep

• Eigenaren en gebruikers van woningen.

Te behalen effect

We willen bereiken dat de diversiteit en de omvang van de bestaande woningvoorraad behouden blijft, dat overlast voor de omgeving wordt beperkt en (brandveiligheids)risico’s worden voorkomen.

Meetbare doelen

• 100% naleving van huisvestingsregelgeving na toezicht en/of handhaving.

Activiteiten

• Projectmatige gebiedsgericht en risicogerichte controles; bij gebiedsgerichte controles worden alle relevante overtredingen meegenomen.

66

VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024

e. Opkoopbescherming Prioriteit

Hoog

Omschrijving

Wie in Amsterdam een huis koopt met een WOZ-waarde tot €512.000 kan zonder vergunning de eerste vier jaar de woning niet verhuren. Er kan in specifieke gevallen een individuele ontheffing worden aangevraagd. Illegale activiteiten worden opgespoord, dit zijn: • Verhuren zonder vergunning opkoopbescherming; • Verhuren zonder ontheffing opkoopbescherming.

Probleemanalyse

In Amsterdam wordt een substantieel deel van de bestaande woningen opgekocht door particuliere beleggers met als doel om de om de woningen te verhuren tegen veelal hoge prijzen. Hierdoor zijn er minder betaalbare woningen beschikbaar voor de Amsterdammer.

Doelgroep

• Eigenaren woningen.

Te behalen effect

We willen bereiken dat dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar blijven voor Amsterdammers.