Bijlage 2 - Voortgangsrapportage Amsterdamse Impuls Schoolpleinen 2021.pdf

10 december 2021

Voortgangsrapportage ‘Amsterdamse Impuls Schoolpleinen 2021’ Terugblik 2021 en implementatie AIS

Foto: Nautilus Flevohof

Gemeente Amsterdam Maatschappelijke Voorzieningen Amsterdamse Impuls Schoolpleinen

Inhoudsopgave 1 Inleiding ................................................................................................................. 3 1.1 Leeswijzer ................................................................................................................................. 3 1.2 De Amsterdamse Impuls Schoolpleinen.................................................................................... 4 2 Resultaten 2021....................................................................................................... 5 2.1 Toekenningen 2021 .................................................................................................................. 5 2.2 Beoordeling aanvragen 2021 .................................................................................................... 8 2.3 Opgeleverde pleinen 2021 .......................................................................................................10 3 Internationale en andere samenwerkingen .............................................................. 11 3.1 PERFECT .................................................................................................................................

11 3.2 Gezonde School .......................................................................................................................12 4 Implementatie en kennisdocument ......................................................................... 13 5 Feestelijkheden en schoolpleinen uitgelicht ............................................................. 14 5.1 Feestelijke openingen 2021 ......................................................................................................14 5.2 Twee in 2021 opgeleverde pleinen uitgelicht ........................................................................... 15 5.3 Boomfeestdag: De Krijtmolen de groenste ..............................................................................19 6 Bijlage .................................................................................................................. 20

1 Inleiding

1.1 Leeswijzer Voor u ligt de voortgangsrapportage van de Amsterdamse Impuls Schoolpleinen (AIS). Na een korte inleiding op AIS, bespreken we de resultaten van 2021. We staan stil bij het beoordelings- en rangschikkingsproces, de toekenningen en de opgeleverde pleinen van 2021. We bespreken ook de internationale samenwerking met PERFECT en de fietstocht langs drie AISschoolpleinen in Amsterdam Oost van een delegatie uit Oost Europa. Ook wordt kort het ontwikkelde kennisdocument AIS toegelicht en wordt de feestelijke opening van de Huibersschool besproken. Tot slot lichten we in het laatste hoofdstuk mooie voorbeeldpleinen uit en wordt ook de boomfeestdag kort toegelicht. Daar waar we in deze rapportage spreken over ‘we’, wordt het gemeentelijk projectteam AIS bedoeld.

3

1.2 De Amsterdamse Impuls Schoolpleinen Vóór 2016 kende Amsterdam veel versteende en weinig uitdagende schoolpleinen. Met de Amsterdamse Impuls Schoolpleinen (AIS) 2016-2018 kwam daar verandering in. In die periode werden al 70 pleinen vergroend en uitdagend ingericht. In de periode 2019 t/m 2024 wil het college bijdragen aan het herinrichten van nog eens 60 schoolpleinen. In het kader van kansengelijkheid geeft het college daarbij prioriteit aan scholen en leerlingen in ontwikkelbuurten, die deze impuls het hardst nodig hebben. De schoolpleinen krijgen meer bomen en planten en worden zo ingericht dat ze meer geschikt zijn voor bewegen, natuureducatie en afwatering van regenwater. Ook de educatieve visie van de school en betrokkenheid van leerlingen en omwonenden spelen een belangrijke rol in de regeling. Werkwijze Voor AIS is een subsidieregeling in het leven geroepen, op basis waarvan een eenmalige subsidie kan worden verstrekt om een schoolplein (her) in te richten. Schoolbesturen en stadsdelen kunnen hier gebruik van maken. De gemeente ondersteunt aanvragers ook met expertise. Elke aanvrager krijgt een procesregisseur toegewezen. Deze regisseur begeleidt de school in het proces - van planvorming tot oplevering van het schoolplein. Ook is er een ambtelijk expertteam dat aanvragers helpt met het optimaliseren van hun plannen.

Financieel kader Per aanvraag kan maximaal € 70.000,- worden aangevraagd. Hiervan is minimaal € 20.000,Groengeld en bestemd voor de vergroening van het schoolplein. Een belangrijke voorwaarde bij het aanvragen van de subsidie is dat de school 20% van het aangevraagde subsidiebedrag tot een maximum van € 10.000 zelf bijdraagt, bovenop het aangevraagde bedrag. De gemeenteraad heeft een budget van 5,4 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de herinrichting van 60 pleinen en de bijhorende ambtelijke ondersteuning in de periode 2019 t/m 2024. In 2022 vindt de laatste tranche plaats en is er opnieuw budget beschikbaar voor circa 15 schoolpleinen. Het proces van aanvraag tot eindverantwoording duurt maximaal anderhalf jaar. De laatste schoolpleinen worden in 2024 opgeleverd.

4

2 Resultaten 2021

2.1 Toekenningen 2021 Evenals voorgaande jaren zijn ook in 2021 de AIS doelen behaald. In de totale periode, 2016 t/m 2021, zijn er 117 subsidies verstrekt: ▪ 20 subsidies in 2016 ▪ 30 subsidies in 2017 ▪ 18 subsidies in 2018 ▪ 17 subsidies in 2019 ▪ 16 subsidies in 2020 ▪ 16 subsidies in 2021 Dat zijn er in totaal twee meer dan gepland. Dit komt door een toegekend bezwaar van Rosj Pina uit 2019 en omdat in 2021 één school € 25.000 heeft aangevraagd waardoor is besloten om het subsidieplafond in 2021 met € 25.000 te verhogen. De schoolbesturen en stadsdelen met een toekenning in tranche 2021, ontvingen in augustus de verleningsbeschikking en eerste termijnbetaling voor het voorlopig ontwerp. Na goedkeuring van het definitief ontwerp volgt in maart 2022 de tweede en laatste termijnbetaling. Uiterlijk begin 2023 worden de pleinen opgeleverd. Scholen tranche 2021 Huizingaschool Atlantis Al Wafa Vlaamse Reus Mijlpaal Westmallepad Waterkant Blauwe Lijn Crescendo SBO van Houte As-Soeffah Shri Laksmi Oranje-Nassau Bekkersschool De Rivieren Nicolaas Maes WSV

Stadsdeel Nieuw-West Nieuw-West Nieuw-West Nieuw-West Nieuw-West West Zuid-Oost Zuid-Oost Zuid-Oost Zuid-Oost Zuid-Oost Noord Noord Zuid Zuid Oost

5

Op de volgende pagina vindt u een overzichtskaart met alle AIS-pleinen van de periode 2016 t/m 2021.

6

7

2.2 Beoordeling aanvragen 2021 Aanvraagperiode In 2021 liep de aanvraagperiode van 1 april tot 1 juni 2021. De Amsterdamse Impuls Schoolpleinen ontving in deze periode 19 aanvragen. Rangschikking Begin juli heeft de adviescommissie de 19 aanvragen voor een AIS subsidie beoordeeld, punten toegekend en gerangschikt. Dat deden zij op basis van de volgende criteria: 





Criterium A gaat over de ligging van het schoolplein en de aanvraag ontvangt punten als het schoolplein (max. aantal punten: 150): o In of nabij een waterknelpunt ligt. o In of nabij een focusgebied van de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht ligt. o In of nabij een ontwikkelbuurt ligt. Criterium B gaat over de educatieve visie op het nieuwe schoolplein en wordt beoordeeld op (max. aantal punten: 60): o De mate waarin de visie op het nieuw in te richten plein aansluit op het doel van de regeling en de mate waarin de beoogde functies van het nieuw in te richten schoolplein daarop aansluiten. Criterium C gaat over het programma van eisen voor de herinrichting van het schoolplein en wordt beoordeeld op (max. aantal punten: 150): o De mate waarin biodiversiteit en kwalitatief groen onderdeel uitmaakt van de (her-) inrichting van het schoolplein, bestaande uit speelgroen, educatief groen, eetbaar groen en mogelijk verticaal groen. o De mate waarin duurzaamheid een rol inneemt in de (her-)inrichting en gebruik van het schoolplein. o De mate waarin watergebruik onderdeel uitmaakt van de educatie. o De mate waarin het schoolplein uitdaagt tot spel en beweging. o De mate waarin leerlingen, ouders, omwonenden en andere betrokkenen participeren bij het ontwerp.

Naast deze 3 criteria heeft de adviescommissie gekeken naar de mate van vertrouwen in de realiseerbaarheid en openstelling van het plein. De commissie kan adviseren een aanvraag te weigeren als deze aan de openbare ruimte grenst en niet openbaar toegankelijk wordt gesteld zonder dat daar goede fysieke of veiligheidsredenen voor zijn.

8

AIS heeft een subsidieplafond voor circa 15 schoolpleinen per subsidietijdvak. De Mijlpaal Westmallepad (Nieuw-West), Nicolaas Maes (Zuid) en Shri Laksmi (Zuid-Oost) werden in 2020 afgewezen, maar bereikten door het versterken van hun plannen de top 15 in 2021. Los van de puntentelling bevat de AIS-regeling een aantal weigeringsgronden. Een aanvraag wordt niet in behandeling genomen als het onder één of meerdere weigeringsgronden valt. Een voorbeeld van een weigeringsgrond is dat de school binnen vijf jaar gerekend vanaf de aanvraagdatum verhuist. Een ander voorbeeld van een weigering is als er voor het gebouw een renovatie gepland staat vlak na oplevering van het plein. Het is logischer eerst het gebouw aan te pakken omdat het schoolplein daarbij veelal als bouwterrein wordt gebruikt. Afgewezen aanvragen in 2021 In onderstaande tabel staan de scholen die afgewezen zijn omdat ze in de rangschikking niet genoeg punten behaalden voor de top 15.

Schoolnaam

Stadsdeel

Barbara

Oost

15e Montessori Maas en Waal

Zuid

AICS

Zuid

Tabel ‘Afgewezen aanvragen in 2021’

9

2.3 Opgeleverde pleinen 2021 De volgende 19 pleinen uit eerdere tranches zijn in 2021 opgeleverd:

Schoolpleinen opgeleverd 2021

Stadsdeel

Wereldburger

Nieuw-West

Immanuelschool

Nieuw-West

El Amien 1

Nieuw-West

Pro Rege Noorderhof

Nieuw-West

Huibersschool

Nieuw-West

Geert Groote School 1

West

Prof. Dumont

Zuid-Oost

Klaverblad

Zuid-Oost

Rosj Pina

Zuid-Oost

Cornelis Jetses

Zuid-Oost

De Tamboerijn

Zuid-Oost

3e Dalton Alberdink Thijm

Zuid

e

2 Dalton Pieter Bakkum

Zuid

Cornelis Vrijschool

Zuid

IBS Elif

Zuid

Derde Dalton

Centrum

Nautilus Flevohof

Oost

Aldoende Zeven Zeeën

Oost Noord

Tabel ‘Opgeleverde pleinen 2021’

Het complete overzicht van de resultaten in de periode 2016-2021 vindt u in de bijlage.

10

3 Internationale en andere samenwerkingen

3.1

PERFECT

PERFECT en excursie Oost Europese delegatie De gemeente Amsterdam heeft deelgenomen aan het onderzoeksprogramma PERFECT. PERFECT is een Europees programma gericht op het zichtbaar maken van de positieve effecten van groene infrastructuur in het ontwerp van stedelijke en landelijke gebieden in Europa. In de periode voorjaar 2018-voorjaar 2019 werkte AIS hiervoor mee aan een onderzoek van de GGD Amsterdam. Op 19 mei 2021 heeft AIS een presentatie gegeven op de afsluitende conferentie van PERFECT ’The road to resilience – delivering multi-functional green infrastructure across Europe.’ AIS is door PERFECT opgenomen als een goed voorbeeld. Study trip to Amsterdam and presentation of good practices Naar aanleiding van de presentatie bij de PERFECT conferentie heeft een delegatie uit Oost Europa een bezoek aan Amsterdam opgenomen in hun driedaagse excursie over groene speelplekken. Deze internationale groep bestaande uit ontwerpers, stedenbouwkundigen en ambtenaren is onder meer lead partner of project Re play (Creative Europe Programme) een samenwerking met partners uit meerdere West Balkanlanden. Op 7 september 2021 heeft AIS voor deze groep een fietstocht langs drie AIS schoolpleinen in stadsdeel Oost georganiseerd.

Op uitnodiging van AIS hebben de ontwerpers van deze pleinen, Renet Korthals Altes van Space for Play en Jan van Schaik van Zandraket, een presentatie én een rondleiding over de pleinen gegeven. Het was een leuke en interessante fietstocht waarbij de internationale groep veel lof uitsprak over de integrale Amsterdamse aanpak voor het inrichten van groene en uitdagende schoolpleinen. In de foto hiernaast is het opgeleverde onderbouwplein van de IJdoornschool te zien.

11

3.2

Gezonde School

Van Bewegen naar Gezonde School Een belangrijk onderdeel van AIS is beweging, een heringericht plein moet uitdagend zijn voor kinderen. Onze experts bij de GGD beoordelen het schoolpleinontwerp hierop. In 2020 is de GGD gestart met Gezonde School adviseurs. Zij adviseren scholen over bewegen, voeding, genotmiddelengebruik, sociale veiligheid, etc. Deze verbreding naar Gezonde School (i.p.v. alleen Bewegen) hebben we in 2021 meegenomen in de beoordeling van AIS-ontwerpen. Naast Bewegen wordt er nu ook gekeken naar (o.a.) de sociale veiligheid op een plein.

Foto: IJdoornschool

12

4 Implementatie en kennisdocument

Met nog één jaar AIS subsidietoekenningen in de planning (plus uitvoeringsperiode tot uiterlijk februari 2024) gaan we richting de afronding van het project. De criteria van AIS voor de inrichting van een schoolplein zijn in 2020 al opgenomen in de onderwijshuisvestingsnorm. Dit betekent dat het ontwerp van een nieuwbouwschoolplein aan bepaalde AIS-eisen moet voldoen. Om aan deze eisen te kunnen voldoen is er € 60.000 extra aan het normbudget toegevoegd. Om ontwerpers te helpen bij het ontwerpen van een uitdagender en groener schoolplein, heeft het AIS-team de kennis en ervaring van afgelopen jaren gebundeld in een kennisdocument. Het kennisdocument bevat de ervaringen van 5 jaar Amsterdamse Impuls Schoolpleinen (AIS) en circa 90 opgeleverde pleinen. De adviezen in het kennisdocument zijn door de experts van AIS beschreven. Deze experts zijn van Rainproof, Natuur- en Milieueducatie, GGD (bewegen en gezonde school) en Ruimte en Duurzaamheid (ontwerp en groen). Zowel scholen als ontwerpers kunnen het kennisdocument gebruiken voor het maken van een ontwerp.

13

5 Feestelijkheden en schoolpleinen uitgelicht

5.1 Feestelijke openingen 2021 Waar in 2020 vanwege het coronavirus feestelijke openingen van pleinen beperkt plaatsvonden, opende Wethouder Moorman afgelopen najaar maar liefst 4 AIS-pleinen: de Huibersschool, de Wereldburger, El Amien I en Aldoende. Het was fijn om weer met een groter publiek aandacht te geven aan de vergroende pleinen. Hieronder ziet u een foto van de opening van de Huibersschool. Na het doorknippen van het rode lintje werd het plein officieel geopend door het doen van de Wilgendans.

Foto: opening schoolplein Huibersschool

14

5.2 Twee in 2021 opgeleverde pleinen uitgelicht Aldoende Opgeleverd: Wijk: AIS criteria:

2021 (AIS tranche 2019) Oud-Oost Grenst aan gebied Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht

Kaart: ligging Aldoende

In september 2019 diende de Aldoende een aanvraag in voor het vergroenen en uitdagender maken van het schoolplein. De aanvraag is gedaan voor het gebouw met leerlingen van groep 1 tot en met 3 en voor de leerlingen van de voorschool. De jongste leerlingen werden weinig geprikkeld door het schoolplein vanwege weinig speelaanleidingen (zie foto). De leerkrachten vonden dat leerlingen met het oude schoolplein onrustig speelden, veel competitief spel speelden en elkaar veel duwden waardoor er vaak ruzie ontstond.

15

Het vernieuwde schoolplein is nu een plein in eilandvorm waarbij leerlingen worden uitgedaagd te bewegen. Door het nieuwe klimtoestel met horizontale en verticale uitdaging, een glijbaan en een duikelrek kunnen de leerlingen vrijuit bewegen. Er valt genoeg te beleven op het nieuwe schoolplein. In de kleine diertjeshoek, op het vlinder- en bijeneiland en bij het wormenhotel, kunnen kleine onderzoekers helemaal losgaan. De struinbosjes zijn extra dichtbegroeid voor schone lucht in de vorm van een dichtbegroeid wilgeneiland. Er zijn diverse bloeiende planten en heesters geplant. De twee kruidenspiralen en de moestuinen geven eetbare gewassen.

Foto’s: nieuwe schoolplein Aldoende

16

Zeven Zeeën

Opgeleverd: Wijk: AIS criteria:

2021 (AIS tranche 2019) Noord (Banne) Ontwikkelbuurt en Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht gebied (AAGG)

Kaart: ligging Zeven Zeeën

Omdat er in de buurt van de Zeven Zeeën geen natuurspeelplekken waren besloot de school samen met het stadsdeel een plein te maken waar kinderen konden gaan ontdekken en spelen. In overleg met het stadsdeel is het schoolplein uitgebreid, waarbij er ook buiten de hekken speel en groen functies zijn gemaakt. De openbare tuin en sportmogelijkheden die hiermee zijn gerealiseerd hebben ook een functie voor de buurt gekregen. Foto: Zeven Zeeën

Op het schoolplein is een tuin gecreëerd waar gespeeld en ontdekt kan worden met een zandbak met plateau, een buitenkeuken, zonnezeil en takel. Ook heeft het schoolplein een groot houten speeltoestel met boomhut gekregen, een vogelnest, schommel en een duikelrek. Ook is er een tankstation en een groene speelheuvel met glijbaan en klimelementen. De kinderen kunnen hierdoor hun motorische ontwikkeling stimuleren en groeien.

17

Aan de voorkant van het schoolplein is een voetbalveld gerealiseerd met ballenvangers, king court, tafeltennis en bankjes om op te zitten. Het is bijzonder te zien wat er op een klein plein allemaal gerealiseerd is aldus de directrice van de school.

Foto: Zeven Zeeën

18

5.3 Boomfeestdag: De Krijtmolen de groenste

Basisschool De Krijtmolen in Noord is op 10 november uitgeroepen tot groenste school van de hele provincie Noord-Holland. Aan de vergroening van het schoolplein heeft AIS bijgedragen middels een subsidie uit tranche 2017. Niet alleen heeft De Krijtmolen een prachtig voedselbos op het schoolplein, maar ook veel groen in de directe omgeving. De tweede prijs ging naar basisschool NoordRijk, ook in Noord (geen AIS-subsidie). De prijzen worden uitgereikt door een initiatief van Stichting Nationale Boomfeestdag.

Foto: de Krijtmolen

19

6 Bijlage

20