BIJLAGE 2: Voortgangsrapportage 2025 inzake toezicht op naleving van erfpachtvoorwaarden.pdf
Tekst van het document
BIJLAGE 1
Voortgangsrapportage over het jaar 2025 inzake toezicht op naleving van erfpachtvoorwaarden
Aan:
Portefeuillehouder(s):
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 maart 2026 Grond en Ontwikkeling Steven van Weyenberg
Onderwerp
BIJLAGE 1 bij raadsinformatiebrief d.d. 9 maart 2026
Datum Portefeuille(s)
Inleiding Deze voortgangsrapportage geeft een overzicht van de stand van zaken van het toezicht op de naleving van erfpachtvoorwaarden tot en met 1 december 2025. De rapportage bevat de resultaten en voortgang van: de controles in de (stads)gebieden; de controle van hotels; de steekproefcontroles van bijzondere bepalingen met betrekking tot wonen; de controles naar aanleiding van meldingen van vermeend strijdig gebruik. Er wordt beschreven hoeveel afwijkingen zijn geconstateerd en wat de huidige status is van deze dossiers. Met een afwijking wordt bedoeld dat het feitelijke gebruik of de feitelijke bebouwing niet in overeenstemming is met de erfpachtvoorwaarden. Dossiers kunnen in behandeling zijn bij het team Naleving (het team dat belast is met toezicht en handhaving) of bij team Erfpachtbeheer. Overdracht van dossiers aan Erfpachtbeheer vindt plaats wanneer wordt besloten de erfpachter een erfpachtaanbieding te doen. Een dergelijke aanbieding kan leiden tot nieuwe erfpachtvoorwaarden en, in bepaalde gevallen, tot een verhoging van de canon of een aanvullende afkoopsom. Met deze overdracht is de handhavende fase in beginsel afgerond en ligt de verdere behandeling bij team Erfpachtbeheer. Formele afronding van het dossier vindt plaats binnen team Erfpachtbeheer.
Controle in de gebieden (op locatie) Tussen 2017 en 2019 waren gebiedscontroles uitgevoerd op basis van signalen vanuit het programmamanagement van ontwikkelgebieden en het gebiedsmanagement van de stadsdelen. Het werk dat hieruit voortkwam is in 2025 verder voortgezet.
Gemeente Amsterdam Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief d.d. 9 maart 2026 Voortgangsrapportage 2025 toezicht op naleving erfpachtvoorwaarden
Datum 9 maart 2026 Pagina 2 van 7
De staafdiagrammen in deze paragraaf tonen: 1. het aantal erfpachtrechten waarbij aanvankelijk een afwijking is vastgesteld; 2. de actuele stand van zaken van het dossier: nog in behandeling (afwijking) of afgehandeld; 3. de wijze van afhandeling van het dossier (aanpassing van de erfpachtakte, herstel naar de oorspronkelijke staat of beoordeling dat geen sprake was van strijdig gebruik).
Sloterdijk II 12 1
10
8
6
4
1
2
2
2
2
5 5
5
5
5
5
11
Afgehandeld, geen afwijking (of geringe tijdsduur afwijking) Afgehandeld, hersteld in oude staat Afwijking, in behandeling bij Erfpachtbeheer
1 6
2 4 2
0
2
Afgehandeld, aanbieding geaccepteerd
5
4
2
2
2 1 1
2
2
2
2
2
2
2
2
2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Afwijking, in behandeling bij Naleving
Gemeente Amsterdam Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief d.d. 9 maart 2026 Voortgangsrapportage 2025 toezicht op naleving erfpachtvoorwaarden
Datum 9 maart 2026 Pagina 3 van 7
Amstel Business Park Zuid 30 2 1
25
3
11
20
15
17
17
Afgehandeld, aanbieding geaccepteerd 18
18
18
1
22
10
Afgehandeld, hersteld in oude staat
3
28
1
1
3
3
2
3
4
12 5
5
0 2018
2019
Afgehandeld, geen afwijking (of geringe tijdsduur v/d afwijking)
1
2
2020
2021
1
3
3
4
4
Afwijking, in behandeling bij Erfpachtbeheer Afwijking, in behandeling bij Naleving
4
3
1 2
2 1
2022
2023
2024
2025
Amstel III C/D Zuid 18 1 1 1
16 14
1 2 1
12
3
4 6
2 1
8 3
10 8
2
17
3
6
2
13
Afgehandeld, hersteld in oude staat
3 3
Afwijking, in behandeling bij Erfpachtbeheer
2
Afwijking, in behandeling bij Naleving
2 4
8 6
5
2
4
3
0 2018
2019
2020
2021
2022
Afgehandeld, aanbieding geaccepteerd Afgehandeld, geen afwijking
6 14
9
2023
2024
2025
Gemeente Amsterdam Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief d.d. 9 maart 2026 Voortgangsrapportage 2025 toezicht op naleving erfpachtvoorwaarden
Datum 9 maart 2026 Pagina 4 van 7
Sloterdijk III (gedeeltelijk) 25
3
20
1 4
4
1
1
1
1
6
6
6
5
5
2
15
3 10
22
22 19
Afgehandeld, aanbieding geaccepteerd Afgehandeld, geen afwijking (of geringe tijdsduur v/d afwijking) Afwijking, in behandeling bij Erfpachtbeheer
17
Afwijking, in behandeling bij Naleving
15 12
5
10
10
2024
2025
0 2018
2019
2020
2021
2022
2023
Papaverhoek In 2017 zijn 3 erfpachtrechten in Papaverhoek gecontroleerd. Bij één erfpachtrecht is aanvankelijk vastgesteld dat sprake was van strijdig gebruik met de erfpachtvoorwaarden. Momenteel is het dossier in behandeling bij Erfpachtbeheer. Schinkel In 2019 zijn 51 erfpachtrechten in het Schinkelgebied gecontroleerd. Bij 21 erfpachtrechten is aanvankelijk vastgesteld dat sprake was van strijdig gebruik. In totaal is voor twee erfpachtrechten een erfpachtaanbieding gedaan; deze zijn geaccepteerd. De overige dossiers zijn momenteel nog in behandeling bij team Naleving. Controle van hotels In 2017/2018 kwamen vanuit de gemeentelijke organisatie signalen binnen dat er hotels op erfpachtgrond opereerden zonder privaatrechtelijke toestemming. Daarom is in 2019 besloten alle bekende hotels op erfpachtgrond te onderzoeken. In totaal zijn 135 hotels gecontroleerd, waarvan 119 erfpachtrechten zijn aangeschreven met het verzoek informatie te verstrekken over het feitelijke gebruik. De beoordeling hiervan vond grotendeels plaats in 2021 en 2022.
Gemeente Amsterdam Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief d.d. 9 maart 2026 Voortgangsrapportage 2025 toezicht op naleving erfpachtvoorwaarden
Afgehandeld, aanbieding geaccepteerd 22 19%
Datum 9 maart 2026 Pagina 5 van 7
Afwijking in behandeling bij Naleving 10 8%
Afwijking in behandeling bij Erfpachtbeheer 13 11%
Geen afwijking & o.a. onterecht aangeschreven 74 62%
Resultaten en huidige status
96 dossiers zijn volledig afgehandeld, waarvan: o o o
65 erfpachtrechten voldoen aan de erfpachtvoorwaarden; 9 erfpachtrechten bleken onterecht te zijn aangeschreven (omdat het geen hotels betroffen); 22 erfpachters nieuwe erfpachtvoorwaarden zijn overeengekomen waarmee het strijdig gebruik is opgeheven.
23 dossiers zijn nog in behandeling, waarvan:
13 zijn overgedragen aan Erfpachtbeheer voor het overeenkomen van nieuwe erfpachtvoorwaarden; o 10 zijn nog in behandeling bij team Naleving. Bij deze dossiers is vaak sprake van te veel gerealiseerde vierkante meters, een onjuist sterrensegment of hotelgebruik dat niet past binnen de erfpachtbestemming. o
Controle van bijzondere bepalingen met betrekking tot wonen Middeldure en particuliere sociale huur De gemeente houdt toezicht op de naleving van erfpachtvoorwaarden over middeldure en particuliere sociale huur, waarmee privaatrechtelijke afspraken over woningsegmentering en betaalbaarheid worden geborgd. In dit kader is eerder ingezet op uitbreiding van de formatie, zodat deze taak structureel kan worden belegd.
Gemeente Amsterdam Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief d.d. 9 maart 2026 Voortgangsrapportage 2025 toezicht op naleving erfpachtvoorwaarden
Datum 9 maart 2026 Pagina 6 van 7
Door de invoering van de Wet betaalbare huur en de nieuwe gemeentelijke (publiekrechtelijke) handhavingsrol kunnen voor woningen een samenloop van publiekrechtelijke en privaatrechtelijke kaders gelden. Dit maakt het toezicht inhoudelijk complexer en vraagt om afstemming tussen de directies Grond en Ontwikkeling en Wonen. Beide directies werken aan een gezamenlijke aanpak voor deze situaties. De controle van middeldure en particuliere sociale huurwoningen richt zich met name op:
maximale maandhuurprijzen (inclusief indexatie), het vereiste aantal woningen per huursegment, minimale en maximale oppervlaktes.
Hieronder wordt per project het aantal gecontroleerde woningen per huursegment, de bevindingen en de huidige status weergegeven.
Aantal en soort afgesproken woningen
Jaar aankondiging controle
Bevindingen
Jaar afronding controle
Wijze afronding controle
1
136 particuliere sociale huurwoningen, 166 middeldure huurwoningen en 18 vrije sector huurwoningen
2020
2025
Afwijkingen hersteld
2
116 middeldure huurwoningen, 82 particuliere sociale huurwoningen en 212 vrije sector huurwoningen
2022
218 afwijkingen, o.a. in (de indexering van) de huurprijzen, de oppervlakte en onzelfstandige verhuur Controle loopt nog, maar voor in ieder geval 130 woningen wordt te veel huur gevraagd.
3
583 middeldure huurwoningen en 571 particuliere sociale huurwoningen (waaronder voor jongeren)
2024
Controle loopt nog
Gemeente Amsterdam Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief d.d. 9 maart 2026 Voortgangsrapportage 2025 toezicht op naleving erfpachtvoorwaarden
4
32 middeldure huurwoningen en 44 particuliere sociale huurwoningen
2025
Datum 9 maart 2026 Pagina 7 van 7
Controle loopt nog
Controle naar aanleiding van meldingen van (vermeend) strijdig gebruik Naast gebieds- en andere controles komen ook meldingen binnen over mogelijk strijdig gebruik van erfpachtrechten. Deze meldingen worden gedaan door:
collega’s vanuit het reguliere beheerproces (bijvoorbeeld tijdens dossierbehandeling); burgers of belanghebbenden, zoals buurtbewoners; externe partijen met een verzoek om handhaving.
Momenteel liggen ruim 120 meldingen bij team Naleving (ontvangen in 2025 en eerdere jaren). In 2025 zijn circa 12 meldingen afgerond of geannuleerd, omdat geen sprake bleek te zijn van strijdig gebruik.