Bijlage 2 Samenvatting Themastudie Elektriciteit Amsterdam 2.0

Themastudie

Thematische studie elektriciteit - 2020 Themastudie elektriciteit 2020 Themastudie Elektriciteit Thematische studie elektriciteit - 2020 Amsterdam 2.0 Samenvatting

Februari 2021

Achtergrond en opbouw TSA 2.0 In 2019 hebben de gemeente Amsterdam en Liander de Themastudie Elektriciteit Amsterdam (TSA 1.0) opgeleverd. In deze studie is op basis van scenario's een inschatting gemaakt van het effect van de groei van de stad, de energietransitie en datacenters op het elektriciteitsnetwerk tot 2050. Naar aanleiding van de TSA 1.0 werken de gemeente Amsterdam en Liander intensief samen in het Programma Elektriciteit Voorziening Amsterdam. Het programma kent drie sporen: 1) het uitbreiden van de infrastructuur, 2) het zoeken naar en toepassen van innovaties en flexibiliteit in het energiesysteem, 3) organisatorische processen beter op elkaar afstemmen en nauwe samenwerking met partners in de stad.

Update themastudie noodzakelijk door nieuw gemeentelijk beleid Een update van de themastudie 1.0 bleek noodzakelijk omdat er sinds 2019 gemeentelijk beleid is vastgesteld zoals de Regionale Energie Strategie, Transitievisie Warmte, Laadvisie en het Vestigingsbeleid Datacenters. Deze ontwikkelingen hebben grote impact op het elektriciteitsnetwerk. De nieuwe gemeentelijke beleidsdoelstellingen zijn doorgerekend in het ‘Amsterdam Ambitie’ scenario. Daarnaast zijn er aanvullende analyses gedaan voor onder andere airco en elektrisch koken in de horeca. En is er in meer detail gekeken naar datacenters, mobiliteit en industrie. Ook nieuw in themastudie2.0 is dat er is onderzocht wat de impact kan zijn van de toepassing van waterstof in de gebouwde omgeving, industrie en mobiliteit. Daarnaast is gekeken naar de potentie van het ontsluiten en toepassen van flexibiliteit in het energiesysteem (bijvoorbeeld slim laden van elektrische voertuigen). Waar in de TSA 1.0 de focus lag op de impact op de onderstations is nu ook de impact op het middenspanningsnet inzichtelijk gemaakt. Zo krijgen we een nog verfijnder beeld van de impact op het elektriciteitsnetwerk. 2

De resultaten van de Themastudie Elektriciteit Amsterdam 2.0 Hoe ontwikkelingen in Amsterdam precies vorm gaan krijgen zal de komende decennia blijken. In de studie worden geen keuzes of voorkeuren uitgesproken voor technieken of scenario’s. Met de analyses in de TSA 2.0 is geprobeerd een zo compleet mogelijk beeld te schetsen van de impact op het elektriciteitsnetwerk van verschillende oplossingsrichtingen. De studie geeft een beeld van waar en wanneer welke maatregelen nodig zijn om een toekomstbestendig elektriciteitsvoorziening te realiseren. Wanneer geen actie wordt ondernomen is ca. 80% van de onderstations overbelast in 2030 en 25-60% van de middenspanningsruimtes. Op basis van de scenario's is in 2050 de belasting een factor 3 tot 4.5 keer zo hoog als huidige belasting. De impact uit de TSA 1.0 was 2.5 tot 5 keer zo hoog. Dit verschil is onder andere te verklaren door een hogere gemeten basislast van het totale netwerk ten opzichte van de TSA 1.0, waardoor de groeifactor nu iets lager uitvalt. Er is meer detail analyse uitgevoerd waardoor de bandbreedte van de TSA 2.0 resultaten kleiner geworden in vergelijking met TSA 1.0. De verwachting is dat de totale vermogensvraag uitkomt tussen de 3 tot 4 GW. De vraag naar elektrisch vermogen bepaalt over het algemeen de netcapaciteit en niet het aanbod in de vorm van zon- of windenergie.

Op sommige plekken heeft het aanbod wel veel impact, bijvoorbeeld in het havengebied waar relatief veel duurzame opwek komt. In het ‘Amsterdam Ambitie’ scenario hebben datacenters (19%), nieuwbouw (16%) en mobiliteit (12%) de meeste impact in 2050. De maximale potentie van het slim combineren en aansturen van vraag en aanbod kan zorgen voor een piekreductie van 10 – 20% op onderstation niveau. Voor het middenspanningsnetwerk kan dit oplopen tot 20 – 30% reductie. In theorie kan dit dus veel (ruimte voor) infrastructuur schelen, terwijl tegelijkertijd een efficiënt energiesysteem wordt gecreëerd.

Samenwerken aan een toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk in Amsterdam De vervolgstappen naar aanleiding van TSA 2.0 Binnen het Programma Elektriciteit Voorziening Amsterdam werken Liander en gemeente samen aan de opgave.. De komende jaren wordt fors geïnvesteerd om ervoor te zorgen dat er voldoende capaciteit is. Een toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk is een randvoorwaarde voor de groei van de stad en de energietransitie. In 2021 wordt op basis van de TSA 2.0 in samenwerking met TenneT een gezamenlijk ontwikkelkader 2035 met een

uitvoeringsagenda 2030 gemaakt voor het realiseren van nieuwe stations en verbindingen. Ook werken we aan een strategie voor middenspanning, onderzoeken we samen met marktpartijen mogelijkheden om de potentie aan innovatieve toepassingen te ontsluiten en werken we intensief samen met partners en stakeholders aan onder andere het vraagstuk van het tekort aan technisch personeel.

De belangrijkste ontwikkelingen die de basis vormen voor de TSA 2.0 Nieuwbouw: De gemeente wil ieder jaar 7.500 nieuwbouw woningen realiseren. In 2020 telt Amsterdam 870.000 inwoners. De verwachting is dat deze groei doorzet naar meer dan een miljoen inwoners in 2050. Daarnaast zullen de komende jaren steeds meer bedrijven zich in Amsterdam vestigen. Datacenters: Het nieuw Vestigingsbeleid Datacenters moet zorgen voor 'selectieve groei' onder strenge voorwaarden rond bestaand clusters in Amsterdam. In regionaal verband wordt er gewerkt aan een nieuw cluster in de MRA waar datacenters zich vanaf 2030 moeten gaan vestigen. Tot die tijd is de groei van datacenters gemaximeerd tot 670 MW binnen Amsterdam.

3

Warmtetransitie: Het uitgangspunt van de Transitievisie Warmte is een Aardgasvrij stad in 2040. Op de transitiekaart per buurt is aangegeven welk type warmteoplossing preferent is. Afhankelijk van de type warmteoplossing heeft dit een bepaalde impact op het elektriciteitsnetwerk.

Naast de preferente warmteoplossingen hebben bewoners of bedrijven altijd de vrijheid om zelf of in een collectief te kiezen voor een andere duurzame warmteoplossing. Mobiliteit: Het uitgangspunt van het Actieplan Schone Lucht is een uitstootvrije stad in 2030. Op basis van Het Strategisch plan Laadinfrastructuur 2020-2030 is de prognose voor elektrische voertuigen dat het aantal benodigde laadpunten zal stijgen naar 82.000 in 2030, waarvan 800 snellaadpunten. Regionale Energie Strategie: Amsterdam heeft de ambitie om de stad klimaatneutraal te maken (LINK). Grootschalige opwek van duurzame energie speelt daarin een belangrijke rol. Amsterdam heeft een bod gedaan voor de Concept RES van energieregio NHZ, waarin het aanbiedt om in 2030 ca 663 GWh elektriciteit op te wekken door 127 MW wind en 400 MW zon te realiseren.