Bijlage 2. Samenvatting evaluatieonderzoek Amsterdamse Familie School 2019-2023

Evaluatie van de Amsterdamse Familieschool

De Amsterdamse Familieschool

Over dit onderzoek

De Amsterdamse Familieschool (AFS) is onderdeel van de PIEKaanpak om kansengelijkheid te bevorderen. Tien scholen ontvingen vier jaar lang subsidie om activiteiten te ontplooien binnen drie pijlers: leerlingen, ouders en samenwerking met de wijk.

Drie jaar lang volgden we acht scholen tijdens de implementatie en uitvoering van de AFS-aanpak. We evalueerden de uitvoerbaarheid en de mate waarin kansengelijkheid wordt bevorderd volgens direct betrokkenen.

We verzamelden data met een vragenlijst en jaarlijkse groepsinterviews bij:

Onderwijsprofessionals Bijv. directeuren, IB'ers, (externe) projectmanagers

Leerlingen Uit groep 4 t/m 8

Ouders Van leerlingen uit groep 4 t/m 8

Dit onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en Kohnstamm Instituut in opdracht van de Gemeente Amsterdam. De resultaten zijn verwerkt in een onderzoeksrapport: Vaessen, A., Wit, M., de, Mak, J., Kruithof, M., Schoorl, R., & Fukkink, R. (2023). Evaluatie van de Amsterdamse Familieschool. Universiteit van Amsterdam.

Activiteiten van de familiescholen Voor leerlingen

Voor ouders

Activiteiten onder schooltijd Excursies, techniek, discussiëren, muziek, kooklessen, schooltuinen, zwemles, fietsles, sport, taalactiviteiten, ...

Ouderservicepunt Inloopspreekuur voor financiële vragen/problemen. De naam verschilt per school

Naschoolse activiteiten Sport, schaken, kunsteducatie, muziek, voeding, reken- en taalactiviteiten, ...

Ouderbijeenkomsten Koffieochtenden, spelletjesmiddagen met kinderen, sportlessen, samen koken en eten, ...

Extra vakdocenten en professionals binnen de school Muziek, beeldende vorming, bewegingsonderwijs, logopedie, fysiotherapie, techniek, ...

Cursussen en voorlichting Taalcursus, digitale vaardigheden, opvoeding, energie, stadspas, ...

Extra materialen Boeken, sportmaterialen, uitbreiding speelmaterialen, laptops

Maaltijden Verstrekken van ontbijt en/of lunch. Vaak op school gesmeerd door ouders.

Extra begeleiding Extra begeleiding in de klas, bijlessen, huiswerkbegeleiding, uitgebreid mentoraat

Loopbaanbegeleiding Coaching en bezoeken aan bedrijven Toeleiding naar zorg Ouders beter in beeld en toeleiden naar zorg en ondersteuning

Gezinnen

Leerlingen

Opbrengsten volgens betrokkenen

Grotere leefwereld Leerlingen komen in aanraking met nieuwe

Vergroot welbevinden De activiteiten dragen bij aan zelfvertrouwen, plezier

Betere schoolprestaties Verbeteringen in woordenschat, leesplezier

Socialisatie Activiteiten zorgen voor ontmoeting tussen

activiteiten. Zowel in als buiten school.

en sociale vaardigheden.

en rekenvaardigheden.

verschillende leerlingen.

Bestrijding armoede Maaltijdaanbod ontlast gezinnen. Ouders worden geholpen, bijv. met aanvraag stadspas en

Verbinding leefwerelden Ouders zijn vaker aanwezig op school en beter op de hoogte van wat leerlingen doen. Scholen zijn beter op

Sterkere relatie oudersschool Er is meer ontmoeting tussen het schoolteam en ouders. Professionals zijn

Vergroot bereik Scholen bereiken meer ouders. Er komen bijvoorbeeld meer ouders naar ouderbijeenkomsten.

toegeleid naar ondersteuning.

de hoogte van de thuissituatie.

begripvoller naar ouders.

Succesfactoren

Risicofactoren

Draagvlak creëren

Tekort en wisselingen personeel

AFS vraagt om draagvlak onder het schoolteam, ouders en leerlingen. En om

Uitval en wisselingen van sleutelfiguren werken belemmerend om de AFS-aanpak te

inzicht in behoeften van ouders en leerlingen.

implementeren en continuëren.

Laagdrempelig en zichtbaar aanbod

Stigma en schaamte armoedeproblematiek

Een vast gezicht voor ouders en toegankelijke bijeenkomsten (zonder kosten) maken dat

Met name in het begin en in het VO belemmert schaamte ouders soms om hulp

ouders zich welkom voelen.

te vragen.

Projectleiding en samenwerking

Moeilijk te bereiken doelgroep

De projectleider bewaakt de implementatie. Door samenwerking (externen, familiescholen,

Ondanks dat het bereik van ouders groeide, zijn er ook ouders die niet worden bereikt, bijv.

voorscholen) zijn gezinnen in beeld.

door een taalbarrière.

Professionalisering leraren

Moeilijk te realiseren samenwerkingen

Werken aan kansengelijkheid vraagt specifieke kennis, vaardigheden en attitudes van het

Het kostte scholen soms veel moeite om geschikte samenwerkingspartners te vinden,

schoolteam.

die qua werkwijze aansloten bij de school.

Gebruik buitenschoolse kennisbronnen

Covid-19 pandemie

Het is belangrijk om ouders als kennisbronnen te herkennen. Ze kunnen bijv. een les geven,

Door schoolsluitingen en maatregelen, konden met name ouderactiviteiten niet

voorlezen, activiteiten organiseren.

doorgaan.