Document · PDF

Bijlage 2 realisatie programma deelmobiliteit.pdf

Raadscommissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water 6 juli 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Kennisnemen van de Realisatie Programma Deelmobiliteit, de Evaluatie Experiment Autodelen met bewonersvergunningen (motie 976.17, Vroege) en de Rapportage Probeeraanbod voor onderwijs en zorg (VN2023-015426)5.049 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Inleiding Amsterdam groeit én wil meer ruimte voor een leefbare stad. Amsterdam zet daarom al jaren in op een autoluwe stad met meer ruimte voor lopen, fietsen, openbaar vervoer én deelvervoer als alternatief voor de privéauto. Om dat te bereiken en deelvervoer op een duurzame manier te laten groeien, zijn door de gemeenteraad en Vervoerregio Amsterdam de afgelopen jaren diverse besluiten genomen, zoals Nota Deelvoertuigenbeleid (2019), Agenda Autodelen (2019), Fietsdelen in de Regio (2019), Agenda Amsterdam Autoluw (2020) en Beleidskader Autodelen 2021 (2020). In 2020 is het Programma Deelmobiliteit opgezet dat – vanuit een integrale opgave en uitvoering – een versnelling moet brengen in de ontwikkeling van deelvervoer in Amsterdam. Het Programma Deelmobiliteit is gelieerd aan de Programma Autoluw en werkt nauw samen met de programma’s zoals Smart Mobility, Hubs en het Operationeel Team Laadinfra. Het programma is nu halverwege haar looptijd en we staan aan de vooravond van uitvoering van de Nota Deelvervoer 2023. Het moment bij uitstek om terug te kijken op de resultaten die tot aan de zomer 2023 zijn behaald en mede de basis vormen om op voort te bouwen met de Nota Deelvervoer 2023.

Plan en resultaten De afgelopen jaren is hard gewerkt om de ambities met deelmobiliteit in Amsterdam in de vorm van vastgesteld beleid, moties en bestuurlijke prioriteiten – te vertalen naar concrete maatregelen. In het Programma Deelmobiliteit 2020-2022 (uitvoeringsplan) de is beoogde opgave voor deelvervoer in Amsterdam op een rij gezet. Met deze Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022 blikken we terug op de behaalde resultaten, waarbij het uitvoeringsplan zoveel mogelijk de leidraad vormt voor de volgorde waarin de resultaten zijn opgenomen.

Nota Deelvoertuigenbeleid Agenda Autodelen Fietsdelen in de regio Agenda Amsterdam Autoluw

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

1 Loketfunctie inrichten Goede informatievoorziening is van groot belang om van deelvervoer in Amsterdam een succes te maken. Om die reden is een gemeentelijk loket ingericht in de vorm van een webpagina op de gemeentelijke website en een e-mailadres waar zowel deelvervoeraanbieders als gebruikers van deelvervoer informatie kunnen vinden (maatregel 26C, Agenda Autoluw).

Webpagina Op de webpagina amsterdam.nl/deelvervoer is alle basisinformatie over de diverse vormen van deelvervoer – deelauto, deelscooter, deelbakfiets en deelfiets – in Amsterdam terug te vinden. Zo zijn er onder andere de Rapportage Deelvervoer 2022, Wegwijzer Autodelen en brochure Autodelen binnen de VvE terug te vinden. Door middel van een interactieve kaart, met het aanbod van deelvervoer in de stad, is de beschikbaarheid zichtbaar en tastbaar gemaakt. De webpagina vormt eveneens de landingspagina van de stadsbrede campagne waarop de belangrijkste voordelen van het gebruik van deelvervoer een plek hebben gekregen. Aanbieders van deelvervoer kunnen op de webpagina terecht voor informatie over de regelgeving en voorwaarden voor het aanbieden van deelvervoer in Amsterdam en het aanvragen van vergunningen. Zo vergemakkelijken we groei van het aanbod deelvervoer.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

E-mailadres Direct contact is mogelijk via het gemeentelijk e-mailadres deelmobiliteit@amsterdam.nl, die gekoppeld is aan het Programma Deelmobiliteit als gemeentelijk aanspreekpunt voor aanbieders en gebruikers van deelvervoer in Amsterdam. Ook de kennisbank van 14020 is gevuld met veelvoorkomende vragen en antwoorden.

Deelvervoer - Gemeente Amsterdam Rapportage Deelvervoer 2022 Wegwijzer Autodelen Autodelen binnen de VvE deelmobiliteit@amsterdam.nl

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

2 Stedelijke campagne op basis van doelgroepenonderzoek Campagne Blij dat ik deel Vanaf 2021 is met een stadsbrede poster- en sociale mediacampagne deelvervoer twee keer per jaar onder de aandacht gebracht. Met als doel de Amsterdammers en forenzen te laten kennismaken met de mogelijkheden en voordelen van deelvervoer en aan te zetten deelvervoer een keer uit te proberen. De campagne is ontwikkeld op basis van doelgroepenonderzoek en gericht op het bewerkstelligen van structurele gedragsverandering. In 2021 werd met name gefocust op het onder de aandacht brengen van de belang rijkste voordelen van het gebruik van deelauto’s, deel(bak)fietsen en deelscooters. In 2022 is geprobeerd de grootste drempel – in de ogen van potentiële gebruikers – weg te nemen, namelijk de onzekerheid over de beschikbaarheid van deelvervoersmiddelen. Er is een kaart ontwikkeld waarop al het aanbod van deelvervoer zichtbaar is, om te laten zien dat er altijd iets in de buurt staat. De campagnes in beide jaren werden ondersteund door fysieke Blij dat ik deel-dagen. Amsterdammers konden tijdens deze dagen op een laagdrempelige manier kennismaken met deelvervoer. De campagne van 2023 gaat qua gedragsdoel een stapje verder en wil Amsterdammers, die bekend zijn met deelvervoer, aanzetten tot structureler verplaatsen met deelvervoer.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Dat doen we door hen verhalenderwijs te inspireren tot het gebruik van deelvervoer. Echte gebruikservaringen van voorstanders van deelvervoer vormen daarvoor de basis. Daarbij worden eveneens zoveel mogelijk voordelen over het voetlicht gebracht en drempels weggenomen.

Doelgroepenonderzoek Voorafgaand aan de eerste campagne in 2021 en jaarlijks na iedere campagne is onderzoek gedaan onder een representatieve groep Amsterdammers om te zien of kennis, houding en gedrag ten aanzien van deelvervoer is veranderd. Daarmee willen we inzicht hebben in adoptie van deelvervoer door de belangrijkste doelgroepen. Daarnaast zijn er aan de hand van de onderzoeksgegevens persona’s – profielen die staan voor specifieke groepen inwoners – ontwikkeld op basis waarvan de campagne is ontwikkeld. De onderzoeken hebben ons door de jaren heen inzichten gegeven in wat voor de Amsterdammers de belangrijkste motieven zijn om deelvervoer te gebruiken, maar ook wat de grootste drempels en onzekerheden zijn.

Bekendheid & houding Het onderzoek laat zien dat de bekendheid van deelvervoer hoog is, terwijl het aantal gebruikers toeneemt. Met name de bekendheid van de deelscooter en deel(bak)fiets is de afgelopen jaren toegenomen. Qua gebruik is vooral een toename te zien bij de deelscooter en deelauto. De houding van Amsterdammers tegenover deelvervoer is de afgelopen jaren stabiel gebleven. De helft van de respondenten staat er positief tegenover.

Minder autobezit Deelvervoer draagt bij aan minder autobezit en minder gereden autokilometers. Kostenbesparing wordt als belangrijkste reden genoemd om de auto weg te doen. Door hoge benzineprijzen en thuiswerken denkt circa 1 op de 5 autobezitters vaker na om over te stappen op een deelauto. En ongeveer 1 op de tien zou bij gebruik van deelvervoer de eigen auto wegdoen. Het netto-effect van deelvervoer op eigen autobezit is positief en leidt tot 7% minder auto’s. Dit komt doordat er mensen zijn die door deelvervoer hun auto wegdoen, maar er zijn ook mensen die door het gebruik van deelvervoer de voordelen van een eigen auto ontdekken en een eigen auto aanschaffen.

Effect beleving De campagne Blij dat ik deel heeft positief effect op beleving van aanbod. Zo blijkt dat de Amsterdammers die de campagne-uitingen hebben gezien de beschikbaarheid van het aanbod van deelvoertuigen minder noemen als een van de belemmeringen om zelf deelvervoer te gebruiken.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Congres Van niche naar mainstream Op woensdag 14 december 2022 is in Pakhuis de Zwijger het congres Van niche naar mainstream georganiseerd. Tijdens het congres kwamen belanghebbenden, aanbieders en (collega)gemeenten bijeen om met elkaar de discussie aan te gaan hoe deelvervoer in de toekomst naar een hoger plan te tillen. Wethouder Melanie van der Horst trapte de middag af en legde uit hoe deelvervoer past binnen het bredere plaatje van een leefbare en autoluwe stad. Tijdens een panelgesprek gingen overheid, markt en onderzoek met elkaar het gesprek aan over de belangrijkste kansen en belemmeringen voor deelvervoer in Amsterdam en daarbuiten. In afzonderlijke break-out sessies passeerden vervolgens diverse thema’s de revue die allemaal impact hebben op deelvervoer in de stad. Van gedragsverandering tot gebiedsontwikkeling, van het gebruik van data(verzameling) tot de betekenis van deelvervoer voor de regio Amsterdam.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

3 Verandermomenten Tijdens verandermomenten maken mensen andere keuzes en/of afwegingen voor hun dagelijks leven. Ook met het oog op mobiliteit. Timing is daarbij essentieel. Met het oog op deelvervoer attenderen we Amsterdammers voorafgaand of tijdens deze verandermomenten op de voordelen van deelvervoer om een (blijvende) gedragsverandering te bewerkstelligen (maatregel 6, Agenda Autoluw).

Verhuizing Een verhuizing is een moment waarop bewoners veel zaken (her)overwegen, waaronder hun mobiliteitsgedrag. Om in te kunnen spelen op een gedragsverandering is het belangrijk al geruime tijd voor de daadwerkelijke verhuizing informatie te bieden over deelvervoer als alternatief voor de privéauto. Om die reden is informatie over deelvervoer opgenomen op een aantal webpagina’s van amsterdam.nl, bijvoorbeeld waar informatie te vinden is over de wachttijden voor een parkeervergunning. Voor expats is er op de website van INamsterdam informatie opgenomen over deel vervoer. Daarnaast ontvangen buitenlandse medewerkers bij inschrijving in de gemeente Amsterdam een boekje My first month waarin de voordelen van het gebruik van deelvervoer zijn opgenomen.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Parkeervergunning Jaarlijks ontvangen meer dan 100.000 parkeervergunninghouders een brief over de kosten(verhoging). Dat is het uitgelezen moment om te vragen of de eigen auto veel stilstaat en te wijzen op alle kosten en de besparingsmogelijkheden. Bijvoorbeeld door de eigen auto te delen met buren of weg te doen. Men kan gebruikmaken van het professionele aanbod van bijna 3.000 deelauto’s en alle particuliere auto’s die via een deelplatform worden aangeboden.

Eerste rijbewijs Het ophalen van het eerste rijbewijs is onderzocht als mogelijk moment om bewoners te informeren over (de voordelen van) deelvervoer. Uit een verkenning kwam naar voren dat de leeftijd waarop gebruikgemaakt kan worden van deelvervoer per aanbieder verschillend is. Sommige aanbieders eisen daarnaast dat gebruikers minimaal een jaar in het bezit zijn van een rijbewijs. Er is bekeken of de leeftijd gelijk te trekken is op 18 jaar, maar dit bleek verzekeringstechnisch onhaalbaar. Om die reden is het niet mogelijk om gerichte communicatie in te zetten rondom dit verandermoment.

Werkzaamheden Bij weg- of tunnelafsluitingen wordt het aanbieden van reisalternatieven steeds meer noodzakelijk. Naast het voorkomen van ongemak dient het ook ter behoud van de doorstroming en bereikbaarheid van de stad. Door het aanbieden van mobiliteits alternatieven ontstaat de mogelijkheid om weggebruikers ander reisgedrag – dat in de toekomst wellicht beklijft – te laten aannemen. Tijdens de sluiting door werkzaamheden aan de Piet Heintunnel – van juni 2021 tot januari 2023 – is geëxperimenteerd met de inzet van extra deelscooters om ervaring op te doen en te leren voor toekomstige grootschalige infrastructurele projecten. Gedurende de sluiting van de tunnel zijn er tijdelijk 70 extra deelscooters toegestaan met verplichte beschikbaarheid in de ochtendspits in de gebieden rondom de Piet Heintunnel (Oostelijk Havengebied, Zeeburgereiland en IJburg). De deelscooteraanbieders hebben hun servicegebieden in deze gebieden vergroot. Hiermee is een betrouwbaar alternatief voor de auto geboden en een bijdrage geleverd aan de bereikbaarheid van met name IJburg. Na opening van de Piet Heintunnel bleek de vraag naar deelscooters blijvend en zijn aanbieders – na het wegvallen van de verplichting – in dit gebied actief gebleven.

Nieuw aanbod In Amsterdam worden regelmatig nieuwe locaties voor deelvervoer met een vaste standplaats of zelfs (buurt)hubs gerealiseerd. Er loopt op dit moment een pilot om te onderzoeken wat het effect is op het gebruik van deelvervoer als buurtbewoners een brief van de gemeente ontvangen op het moment dat er een nieuwe deelauto wordt geplaatst in een buurt.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

4 (Probeer)aanbod voor specifieke doelgroepen We kijken naar het vergroten van de toegankelijkheid van deelmobiliteit voor bepaalde doelgroepen. Hiermee dragen we bij aan het verhogen van de mobiliteitsinclusiviteit. Tijdens de coronaperiode, met verminderd openbaar vervoer (ov), is er een (probeer) aanbod voor publieke professionals ontwikkeld. Meer dan 40% van de Amsterdamse leraren en meer dan helft van de zorgverleners woont niet in Amsterdam en reist dagelijks voor hun werk. Met een gratis reistegoed konden de leraren en zorgverleners vanaf september 2020 kennismaken met de voordelen van deelvervoer voor de laatste kilometers van het woon-werkverkeer en werkgerelateerde ritten binnen de stad. Het probeeraanbod bestond uit een voucher van € 100,– die binnen twee maanden besteed kon worden aan één of meer aanbieders van deelfietsen en deelscooters. Deelauto’s vallen niet onder de regeling, omdat Amsterdam het autogebruik voor korte ritjes in de stad zo veel mogelijk wil beperken. Het probeeraanbod heeft geresulteerd in een verbreding van de gebruikersgroep. In vergelijking met het gemiddelde gebruikersprofiel maakten in de proef overwegend vrouwen en gebruikers ouder dan 35 jaar ritten op de deelvoertuigen. De gemiddelde deelvervoergebruikers zijn relatief jonge mannen.

Door de proef zijn ziekenhuizen en zorgcentra als kansrijke locaties voor aanbod van deelvervoer bij de gemeente en aanbieders in beeld gekomen.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Werkgeversaanpak Naast het probeeraanbod voor specifieke doelgroepen worden grote werkgevers in Amsterdam door Breikers benaderd voor gratis mobiliteitsadviezen. Er is aansluiting gezocht bij de kopgroep van actieve werkgevers in de regio die zich inzetten voor verduurzaming van hun mobiliteit. In het adviestraject wordt met hen verkend hoe andere manieren van reizen – waaronder deelvervoer – te stimuleren zijn. Daarin worden best practices gedeeld en wijzen we op de mogelijkheden en voordelen van deelvervoer als alternatief voor de privéauto – bijvoorbeeld door te werken met flexibele mobiliteitsbudgetten. In 2022 heeft Breikers 45 adviezen gegeven aan werkgevers, met gezamenlijk 37.220 werknemers (maatregel 19, Agenda Autoluw).

Rapportage Probeeraanbod Deelvervoer

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

5 Particulier autodelen De afgelopen jaren zijn er in Amsterdam steeds meer deelauto’s bijgekomen – zowel qua aantal als vormen van autodelen. Er zijn grofweg drie manieren om auto’s te delen: professioneel autodelen op vergunning, privé autodelen en autodelen in een (besloten) groep. Met die laatste twee – ook wel particulier autodelen genoemd – stimuleren we bewoners onderling auto’s te delen met informatie daarover. In de Wegwijzer Autodelen en brochure Autodelen binnen de VvE kunnen zij zien welke vorm van autodelen het beste past en wat daarvoor nodig is. Ook als men liever een eigen auto heeft, kan het delen (verhuren) daarvan uitkomst bieden. Dat kan natuurlijk een-op-een, maar ook via een platform als Snappcar. Daarop worden in de stad gemiddeld 800 auto’s per dag worden aangeboden. Snappcar is onlangs toegetreden tot het Convenant Autodelen en heeft ruim 45.000 leden in Amsterdam die een auto kunnen gebruiken. (zie ook 6. Aanbod deelauto’s vergroten en verbeteren).

Experiment Autodelen met bewonersvergunningen Vanaf 2022 kunnen 100 Amsterdamse koppels met ieder een bestaande parkeer vergunning en auto deelnemen aan het Experiment Autodelen (maatregel 5 Agenda Autodelen, motie Vroege). Doel van het experiment is meer inzicht te krijgen in de bereidheid van bewoners om een auto (en daarmee vergunning) op te geven en te starten met (particulier) autodelen. In het experiment is het mogelijk om met één auto in twee verschillende vergunningsgebieden te parkeren zonder de kosten van een tweede parkeervergunning. Voorwaarde daarbij is dat één van de deelnemers binnen

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

het koppel zijn of haar auto wegdoet. Helaas was bereidheid deel te nemen zeer laag en bleef het aantal deelnemende koppels steken op 65. De deelnemers zijn overwegend positief over het experiment, maar slechts een klein deel van de deelnemers geeft aan ook na het experiment van de eigen auto af te willen zien. De voornaamste redenen zijn de kosten van autodelen, de voorkeur om de auto te delen met een bekende én het gemak van een eigen auto. Met het beperkt aantal deelnemers kan voorzichtig geconcludeerd worden dat het aangeboden product (en het wegdoen van een eigen auto) op dit moment slechts door weinig vergunninghouders gewenst is.

Wegwijzer Autodelen Autodelen binnen de VvE

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

6 Aanbod deelauto’s vergroten en verbeteren Amsterdam telt op dit moment bijna 3.000 deelauto’s, waarvan 1650 freefloating of zone-floating deelauto’s en bijna 1.300 deelauto’s met een vaste standplaats. Amsterdam ontving vanwege haar brede inzet op deelauto’s de Autodeel Award 2020 uit handen van Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Natuur en Milieu.

Aantal Autodeelvergunningen

5.000

5.000 4.000 2.938

3.000

3.000 2.000

1.652

1.245

1.286

1.000 742 0

503

2020 klassiek

2021

2022

mrt. 2023

free-floating en zone-floating

totaal

2024

2025

2026

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Convenant Autodelen Met de aanbieders van deelauto’s zijn gesprekken gevoerd over het aanbod in de stad. Wederzijdse toezeggingen daarover zijn samengekomen in het Convenant Autodelen Amsterdam (2021). En met Greenwheels, MyWheels, ShareNow, Sixt Share, GreenMobility, Diks doen alle aanbieders mee. Met het uitgangspunt van niche naar mainstream is het convenant onder andere gericht op het substantieel laten groeien van het aantal deelauto’s en verspreiden van het aanbod met name in gebieden als Noord, Zuidoost en Nieuw-West. (maatregel 26b, Agenda Autoluw). Sinds begin 2023 is ook SnappCar toegetreden tot het convenant, omdat zij op voldoende schaal particuliere deelauto’s (800) aanbieden in Amsterdam. Aan de kant van de gemeente zetten we ons in om de verlening van een autodeelvergunning te vergemakkelijken. Hoewel de interne processen verbeterd zijn, is er ruimte voor verdere verbetering (Amsterdams Akkoord 2022). Naast regelmatig overleg met de marktpartijen is een, voor de convenantpartners toegankelijk, communicatieplatform opgezet waar kennis en informatie wordt gedeeld.

Verlaging kosten Er is onderzocht of het verlagen van (vergunning)tarieven voor elektrische deelauto’s mogelijk is, met als doel de kosten voor de gebruiker te verlagen (maatregel 26a, Agenda Autoluw). Een doorberekening van de prijsverlaging aan de eindgebruiker is echter niet juridisch afdwingbaar, waardoor niet op voorhand vaststaat dat de gebruiker daarmee goedkoper uit is. Ook is een aanpassing van de Gemeentewet nodig, omdat binnen de huidige wet prijsdifferentiatie op basis van milieukenmerken niet mogelijk is. Wel is het zo dat naast de groei van het aantal deelauto’s er ook steeds meer aanbieders de Amsterdamse markt betreden, waardoor de concurrentie gezond blijft.

Innovatief autodelen Sixt Share, een van de nieuwere free-floating-aanbieders, nam het initiatief tot inter stedelijk autodelen. Deelautoritten die zijn gestart in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag of Utrecht kunnen dan in een van de andere steden worden beëindigd. Aan deze goed lopende pilot real-time kentekenwissel werken diverse free-floating aanbieders mee. Waar steden voorheen een limitatieve lijst met kentekens op vergunning gebruikten, is binnen de pilot wisselen van kenteken binnen het aantal vergeven vergunningen mogelijk gemaakt. Voor de deelautogebruikers wordt met intercity carsharing een aan trekkelijker alternatief voor de privéauto geboden. Waar voorheen voor de gebruiker de teller doorliep, kan de rit nu ook in de deelnemende steden worden beëindigd. Check Autodelen is in februari gestart met een pilot voor het aanbieden van zonefloating deelauto’s. Hierbij parkeert men bij terugkeer op een willekeurige parkeerplek in een regulier vergunninggebied; en sluit men aan op de laadpaal als de accu (bijna) leeg is. De gemeente heeft hoge verwachtingen van deze vorm van buurtgebonden aanbod dat qua gebruik van parkeerplek en laadinfra zeer efficiënt is. Convenant Autodelen > Staat onder meer informatie

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

7 Aanbod deelmobiliteit (niet zijnde auto) uitbreiden door middel van experimenten De afgelopen jaren is in Amsterdam geëxperimenteerd met deelscooters, deelfietsen en deelbakfietsen. Met de aanbieders is regulier overleg gevoerd over de voortgang, de naleving van de vergunningsvoorwaarden en (on)gewenste effecten zoals gebruikersaantallen en hinderlijk parkeren. De experimenten en de bijdrage van deze vormen van deelvervoer aan Amsterdam zijn ondertussen geëvalueerd, zoals te lezen is in de Rapportage Deelvervoer 2022. Voor de Nota Deelvervoer 2023 (zie ook 10. Vooruitblik) is een vertaalslag gemaakt van de ervaringen van de afgelopen jaren naar het beleid voor de komende jaren. De deelscooter (nu 770 deelscooters) en deelbakfiets (nu 110 deelbakfietsen in Oost en de Rivierenbuurt) krijgen de ruimte voor stadsbrede groei en ook de deelauto krijgt in aantallen weer meer ruimte. Voor de deelfiets bleek het – door corona(maatregelen) en daardoor verminderd animo – lastig om in alle delen van de stad aanbod op straat te krijgen. Na vertraging staan er nu 800 waarvan 200 elektrische deelfietsen – verspreid over 100 locaties in drie experimentgebieden (allen Donkey Republic). En daarom is voor de deelfiets gekozen om het experiment met een jaar te verlengen en meer inzicht en kennis op te doen.

Met name de recentelijk geplaatste deelfietsen langs de Westlijn zijn interessant omdat we verwachten dat deelfietsen kunnen bijdragen aan een beter voor- en natransport vanaf ov-knooppunten.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Extra deelbakfietsen in Oost en Zuid/Rivierenbuurt Vanwege de stijging in het gebruik van de deelbakfiets en het relatief laag aantal overlastmeldingen is in 2022 de bestaande hoeveelheid van 100 deelbakfietsen (Cargaroo) in de stadsdelen Oost en Zuid/Rivierenbuurt verhoogd met 10% onder voorwaarde dat er bij het uitzoeken van nieuwe locaties werd gekeken naar locaties in de buurt van ov-locaties. Dit is in lijn met de uitgangspunten van de Nota Deelvoertuigenbeleid (2019).

Extra deelscooters in Nieuw-West Na de opening van de Piet Heintunnel (2023) zijn de 10% extra deelscooters, die zijn ingezet tijdens de werkzaamheden aan de tunnel, verplaatst en ingezet voor vergroting van het aanbod in Nieuw-West (zie ook 3. (Probeer)aanbod bij verandermomenten). Dit sluit aan bij de wens van spreiding van deelvervoer in Amsterdam. De extra scooters, van Check en Felyx, zijn geplaatst in mini-servicegebieden op diverse maatschappelijke locaties waaronder ziekenhuizen, sportparken, winkelcentra en nabij openbaar vervoer. Door het extra aanbod deelscooters in Nieuw-West is de vraag naar en het gebruik van deelscooters daar toegenomen.

Rapportage Deelvervoer 2022

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

8 Specifieke locaties Deelvervoer wordt aangeboden op specifieke locaties als P+R’s, ov-knooppunten en hubs. Zo kan deelvervoer door gebruikers worden ingezet om vanuit deze locaties voor de last mile naar hun bestemming te reizen (uitwerkingen van maatregelen 10 en 27B, Agenda Autoluw). Zo zijn er lang de Westlijn – met vertraging als gevolg van de coronapandemie – deelfietsen geplaatst. Om kennis op te doen wat dit voor de stad kan betekenen, is het deelfietsexperiment met een jaar verlengd.

P+R’s Bij verschillende P+R’s is een divers aanbod van deelvervoer beschikbaar gekomen. Voor de deelfiets is dat, in het back-to-many-systeem, op diverse toegewezen parkeer vakken. De deelscooters – die overwegend free-floating zijn – kunnen achtergelaten worden bij P+R’s als dit de betreffende P+R binnen het servicegebied ligt (motie 594.20 en 60.20). De kaart op pagina 24 laat het laatste overzicht van diverse vormen van deelvervoer bij P+R’s, bij ov-locaties en hubs zien.

Centrumcheck Op P+R Noord is aanvullend onderzoek gedaan of de centrumcheck ook kan worden toegepast voor deelvervoer. Met de centrumcheck krijgen reizigers korting op hun parkeertarief als ze met openbaar vervoer richting het centrum reizen. Uit de pilot blijkt dat het technisch mogelijk is de centrumcheck ook toe te passen voor deelvervoer.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Er is een aantal uitdagingen dat een verdere uitrol bemoeilijkt. Naast de reguliere privacy- en informatiebeveiligingsvereisten ligt de grote uitdaging in het feit dat de P+R’s verschillende parkeermanagementsystemen hanteren. Deelvervoeraanbieders zijn weliswaar geïnteresseerd in het concept, maar zij zijn vooral bereid om tijd en geld te investeren als de centrumcheck voor deelvervoer op (bijna) alle P+R-locaties in de stad wordt ingevoerd. Ook de gebruiker is gebaat bij één systeem op alle locaties. Deelmobiliteit bij P+R-locaties en OV-haltes

Buurthub Bakfietsen nabij OV Deelfietslocaties nabij OV Servicegebieden deelscooter Servicegebieden deelauto Metro- en tramlijnen Metro- en tramhaltes

Regio Mobiliteit stopt niet bij de gemeentegrens van Amsterdam. Deelvervoer kan ook binnen de regio een alternatief bieden voor de (tweede) privéauto. Programma Deelmobiliteit werkt nauw samen met de (gemeenten binnen de) Vervoerregio Amsterdam en Metropoolregio Amsterdam (platform mobiliteit en MRA-Elektrisch). Buurgemeenten worden regelmatig geïnformeerd over de kansen en valkuilen van deelvervoer. Naast praktische tips (en voorbeelden) van beleid en vergunningen is in 2022 een ronde gemaakt langs alle regiogemeenten. Hier zijn de contacten gelegd (of weer opgepakt) tussen de aanbieders en de regiogemeenten voor plaatsing van aanbod in o.a. Diemen, Zaanstad en Amstelveen. Dat zijn niet alleen deelauto’s want in steeds meer buur gemeenten is mogelijk om ritten met deelscooters te starten en/of beëindigen waarmee ook ritten over de gemeentegrens mogelijk worden. Een opvallende uitkomt uit de Rapportage Deelmobiliteit 2022 is dat zo’n 1 op 10 deelscooterritten in de regio begint of aanvangt. Rapportage Deelvervoer 2022

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

9 Gebiedsontwikkelingen In steeds meer nieuwe gebiedsontwikkelingen hanteert Amsterdam, vanuit de ambitie de stad leefbaar te houden, lage parkeernormen voor bewoners en bezoekers. Op deze plekken kan deelvervoer – naast de fiets en openbaar vervoer – uitkomst bieden. Het Programma Deelmobiliteit wordt de laatste jaren om advies gevraagd over de inpassing van deelvervoer binnen nieuwe gebiedsontwikkelingen. En in dat kader is ook de Handreiking deelmobiliteit en hubs in gebiedsontwikkeling opgesteld. Deze handreiking is primair gericht op de gemeentelijke projectteams die werken aan gebiedsontwikkelingen, maar is ook beschikbaar voor private partijen als projectontwikkelaars en aanbieders van deelvervoer. De handreiking gaat onder andere in op het relevante beleid, de verschillende soorten van deelvervoer en de mogelijkheden om mobiliteitshubs op te nemen in de plannen van het gebied. Dit vormt een goede basis om aan de slag te gaan met deelvervoer in nieuwe wijken. Er valt echter ook nog veel te leren over de inpassing van deelvervoer binnen gebieds ontwikkelingen, met name omdat steeds vaker moet worden uitgeweken naar inpandige voorzieningen vanwege de schaarse openbare ruimte. Dit zorgt ervoor dat er meer stakeholders betrokken zijn en dat de gemeente steeds meer moet samenwerken met private vastgoedeigenaren om te zorgen dat er voldoende deelvervoer beschikbaar is.

De ontwikkelingen binnen dit vakgebied zijn nog pril en vragen om maatwerk en flexibiliteit voor de toekomst. Hierbij wordt nauw samengewerkt met het Programma Hubs en Grond en Ontwikkeling. Handreiking Gebiedsontwikkeling Deelmobiliteit > Staat onder meer informatie

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

10 Vooruitblik Amsterdam zet ook de komende jaren in op verdere groei van deelvervoer voor vergroting van de mobiliteitskeuzes en ten behoeve van efficiënt gebruik van de beschikbare openbare ruimte in de stad. Die ambitie is vastgelegd in de concept Nota Deelvervoer 2023, die de basis vormt om deelvervoer in Amsterdam de komende jaren te laten groeien en daarbij de ervaringen bij de inpassing mee te nemen. Het (concept) uitgangspunt is dat we voor alle vormen van deelvervoer (deelfiets, deelbakfiets, deelscooter en deelauto) inzetten op een groter aanbod en betere spreiding over de hele stad. Onderstaand wat dat de komende jaren kan betekenen per type deelvervoer: • Verlenging van het experiment met de deelfiets (uitgezonderd de deelbakfiets) – inclusief monitoring – is nodig om goed onderbouwde keuzes te maken over de deelfiets in Amsterdam. Het doel voor het komend jaar is om beter inzicht te verkrijgen in de gebruikers en de bijdrage van de deelfiets aan de beleidsdoelstellingen. • Het omzetten van het experiment met de deelbakfiets naar vaststaand beleid. Qua aantallen betekent dat de groei van 110 nu in de Rivierenbuurt en Oost naar 750 verspreid over de hele stad – en eventuele verdere gecontroleerde groei naar 1.000 en daarna 1.250 deelbakfietsen. • Het omzetten van het experiment met de deelscooter naar vaststaand beleid.

Qua aantallen betekent dit de groei van 770 nu naar 1.200 en maximaal 600 deel scooters per aanbieder met spreiding over de hele stad – en eventuele groei naar 1.500 deelscooters (totaal) na twee jaar. • Voor de deelauto is (reeds staand beleid) een aantal ontwikkelingen beschreven waarmee we verwachten dat deze vorm van deelvervoer de komende jaren kan

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

‘groeien van niche naar mainstream’. Qua aantallen voor de free floating deelauto betekent dit de groei van 2.500 deelauto’s in totaal en 500 per aanbieder nu naar maximaal 3.000 deelauto’s in totaal en 600 per aanbieder. Voor deelauto’s met een vaste standplaats en zone-floating deelauto’s verwachten we met name een toename in de gebieden waar betaald parkeren wordt ingevoerd. Met deze groei in aanbod en betere spreiding van de deelfiets, deelbakfiets, deel scooter en deelauto over de hele stad wordt, met het openbaar vervoer samen, een volwaardig alternatief voor de privéauto geboden. In een stad die steeds drukker wordt, is dat hard nodig om de stad leefbaar en toegankelijk te houden voor iedereen.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Overzicht van maatregelen en moties Hieronder een lijst van maatregelen en moties waaraan uitvoering of een bijdrage is gegeven in de eerste loopjaren van het Programma Deelmobiliteit. In de meeste gevallen wordt de inzet hierop voortgezet; in uitvoering door programma of in (vastgesteld) beleid zoals in de concept Nota Deelvervoer 2023.

Maatregelen Agenda Autodelen Maatregel 1: Alle klassieke deelauto’s uiterlijk 2025 uitstootvrij Maatregel 5: De gedeelde parkeervergunning wordt mogelijk gemaakt in de vorm van een experiment (motie 976.17) Agenda Autoluw Maatregel 6: Probeeraanbod op verandermomenten Maatregel 10: Deelfietsen bij metrostations (experiment verlengd) Maatregel 19: Gedragsmaatregelen voor een efficiëntere benutting van het netwerk Maatregel 26: Beter en aantrekkelijker aanbod van deelauto’s realiseren A. Lagere tarieven voor deelauto B. Uitbreiden deelauto’s in de hele stad; zoals Zuidoost, Nieuw-West en Noord C. Eén loket voor autodeelinitiatieven Maatregel 27 B: Van P+R naar een multifunctioneel overstappunt

Moties 976.17: De gedeelde parkeervergunning wordt mogelijk gemaakt in de vorm van een experiment 60.20: Inzetten op deelmobiliteithubs met verschillende vormen van deelmobiliteit in de buurt van alle grote metro-, bus- en treinstations 91.20: Voorrang parkeervergunningen lid 1. De verkenning naar mobiliteits arrangementen voor maatschappelijke beroepsgroepen uit te breiden 594.20: Inzake uitbreiding deelmobiliteit bij P+R 530.21: De uitbreiding deelauto’s versnellen 811.21: E-steps uitsluiten als deel-huurvervoer in stedelijk gebied 130.22: Verlenging vergunning deelbromfietsaanbieders: niet meer op de stoep in laatste jaar 291.22: Stedelijke dekking deelmobiliteit 314.22: Begroting 2023 - Bekender maken deelmobiliteit 316’.22: Begroting 2023 - één abonnement voor deelmobiliteit in Amsterdam 10.23: Maak einde aan toeslag 27.23: Onderzoek naar kosten deelvervoer 51.23: Niet alleen huren, ook echt delen mogelijk maken 52.23: Belofte deelscooters waarmaken 53.23: Meer deelauto’s moet leiden tot meer openbare ruimte

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

Colofon Uitgave Gemeente Amsterdam Verkeer & Openbare Ruimte Programma Deelmobiliteit, juni 2023 Tekst & redactie Gemeente Amsterdam Beeld n.t.b. Vormgeving Vorm de Stad Meer informatie amsterdam.nl/deelvervoer deelmobiliteit@amsterdam.nl Copyright Gemeente Amsterdam Aan de inhoud van deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. Gemeente Amsterdam aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onjuistheden en/of onvolledigheden.

Realisatie Programma Deelmobiliteit 2020-2022

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12915779/1