Bijlage 2. Raadsvoordracht - Omgevingsprogramma Riolering

Nummer

< automatisch >

Directie

< automatisch >

Voordracht voor de Raadsvergadering van < 13 juli 2022 >

Portefeuille Agendapunt Datum besluit

Water < automatisch > College van B en W <ntb> Onderwerp

Omgevingsprogramma Riolering 2022 - 2027 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Dat de raad in de gelegenheid is gesteld wensen en bedenkingen te uiten op het Omgevingsprogramma Riolering 2022 – 2027, waarvan de belangrijkste punten zijn: a. De riolering is al meer dan 100 jaar een essentiële voorziening voor de volksgezondheid en het milieu. Het behoud van een goed functionerend rioolstelsel is van grote en blijvende waarde voor de stad; b. Voortzetten en intensiveren van het Programma Amsterdam Rainproof om de stad bestendig te maken tegen steeds hevigere regenbuien; c. Extra inzet op de gemeentelijke grondwatertaak, om grondwaterproblemen te voorkomen en de ondergrond in te kunnen zetten voor het bufferen van water met het oog op grotere perioden van droogte; d. De uitdaging om een toenemende hoeveelheid riolen te vervangen om de onderhoudsstatus op ‘verzorgd’ te houden; e. Verder inzetten op het ombouwen van gemengde riolering naar gescheiden riolering (afkoppelen) om het aantal overstortingen van afvalwater op het oppervlaktewater verder te reduceren met het oog op verbetering van de waterkwaliteit; f. Het integraal meenemen van Weesp in het beleid en het programma; g.

De kosten voor uitvoering van de drie gemeentelijke watertaken (stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater) op basis van de ambities uit de Omgevingsvisie kunnen worden opgevangen door een stijging van de rioolheffing van 5,9% in 2022 en, indicatief, 3,0% in 2023 en daarna jaarlijks 1,8% tot 2027. Wettelijke grondslag

Artikel 160, eerste lid, onder a, van de Gemeentewet Artikel 160, eerste lid, onder b, van de Gemeentewet Artikel 169, tweede lid, van de Gemeentewet Artikel 3.4 van de Omgevingswet / tot in werking treding 4.22 en 4.23 Wet milieubeheer, 3.5 en 3.6 Waterwet Artikel 16.27 Omgevingswet

Classific atie: Intern

Bestuurlijke achtergrond

De ambitie voor de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater is vastgelegd in de Omgevingsvisie van gemeente Amsterdam, vastgesteld op 8 juli 2021 [2021-169]. Deze ambitie wordt in het Omgevingsprogramma Riolering 2022 – 2027 (OPR) verder uitgewerkt. Voormalig wethouder Dijksma heeft op 8 september 2020 opdracht verleend om een Omgevingsprogramma Riolering te ontwikkelen, als opvolger van het Gemeentelijk Rioleringsplan Amsterdam 2016-2021. Het OPR heeft nauwe samenhang met de ruimtelijke inrichting van de stad, de stedelijke ontwikkeling en houdt rekening met het bestuurlijk samengaan met Weesp. Het college heeft het OPR 15 februari 2022 [ZD2022-001795] vastgesteld met als ingangsdatum 25 maart 2022, onder voorbehoud van wensen en bedenkingen van de gemeenteraad. Het vaststellen van het OPR onder de Omgevingswet is een collegebevoegdheid. Omdat het college waarde hecht aan de mening van de gemeenteraad bij dit onderwerp legt zij het OPR aan de gemeenteraad voor ten behoeve van wensen en bedenkingen. Indien de gemeenteraad een wijziging in het OPR wenst, zal het college een gewijzigde versie vaststellen. Het college van B&W voorziet met het voorleggen van het OPR aan de gemeenteraad in een gedeeltelijke beantwoording van de motie van Van Renssen [265.21].

Met die motie wordt verzocht het OPR en de daaraan aangepaste Hemelwaterverordening aan de gemeenteraad voor te leggen. In de aangepaste Hemelwaterverordening trekt de norm voor de regenwaterbestendigheid van de particuliere ruimte bij nieuwbouw gelijk met de aangescherpte norm voor de regenbestendigheid van de publieke ruimte in het Omgevingsprogramma Riolering (70 mm). Reden voor het gefaseerd beantwoorden van deze motie is dat het besluitvormingsproces voor de Hemelwaterverordening meer tijd nodig heeft. Dit komt doordat het vergunningsproces van de Hemelwaterverordening momenteel een capaciteitsprobleem heeft, de wijziging van de Hemelwaterverordening kans biedt het vergunningsproces te vereenvoudigen en deze zaken gezamenlijk worden geagendeerd. Verwachting is dat de gewijzigde Hemelwaterverordening na een inspraakperiode in oktober 2022 aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Onderbouwing besluit

Door kennis te nemen van en eventueel uiten van wensen en bedenkingen op het OPR bekrachtigt de gemeenteraad de vaststelling van het college, met als gevolg: i. Amsterdam is met het Omgevingsprogramma Riolering voorbereid op de inwerkingtreding van de Omgevingswet wat betreft haar taken op het gebied van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. ii. Het tarief voor rioolheffing, de begrotingen en investeringsaanvragen van 2023 tot en met 2027 kunnen zich grotendeels baseren op het Omgevingsprogramma Riolering 2022 – 2027; De belangrijkste punten van het Omgevingsprogramma Riolering zijn als volgt:

Classific atie: Intern

a) Al meer dan 100 jaar werkt de gemeente Amsterdam aan de riolering van de stad. Vanaf de start van de riolering is de gezondheid van de Amsterdammer sterk verbeterd en de leefbaarheid van de stad enorm toegenomen. Samen met het leveren van betrouwbaar drinkwater betekende de riolering een einde van ziektes gerelateerd aan slechte sanitatie (o.a. cholera en tyfus). Amsterdam heeft als één van de eerste gemeenten ingezet op een gescheiden riolering, dit levert tot op de dag van vandaag grote voordelen op voor hemelwaterafvoer, waterkwaliteit en zuiveringsprestatie. Op dit moment zijn nagenoeg alle panden en woonarken aangesloten op een robuust rioolstelsel en wordt het stedelijk afvalwater effectief uit het leefmilieu verwijderd. Kortom, de gemeente Amsterdam draagt al meer dan 100 jaar zorg voor een effectief en robuust rioolstelsel. Een stelsel waar we als Amsterdammers trots op mogen zijn; b) Het netwerkprogramma Amsterdam Rainproof geldt inmiddels als landelijk voorbeeld voor een gedegen aanpak voor omgaan met extreme neerslag. Het programma heeft afgelopen periode met name ingezet op de bewustwording rondom extreme neerslag. Het OPR zet in op voortzetting van dit programma, conform de Omgevingsvisie.

Zo is een hogere en gedifferentieerde norm (70 mm in één uur en 90 mm in één uur voor vitale infrastructuur) voor de verwerking van extreme neerslag opgenomen in vergelijking met het Gemeentelijk Rioleringsprogramma Amsterdam 2016-2021 (60 mm in één uur). Met het OPR wordt ingezet op het verder hemelwaterbestendig maken van de stad, mede door de aanleg van hemelwaterverwerkende voorzieningen, zodat de kans op schade door extreme neerslag afneemt; c) Het grondwater vervult voor klimaatadaptatie een belangrijke rol door als buffer te dienen voor perioden met droogte. Daarnaast nemen de grondwaterproblemen toe als gevolg bodemdaling en klimaatverandering. Daarom wordt conform de Omgevingsvisie met het OPR extra ingezet op de gemeentelijke grondwatertaak. De extra inzet voorziet onder meer in het ontwikkelen van assetmanagement voor de ontwateringsmiddelen en het vanaf 2023 aanvragen van een nieuw krediet voor de aanleg van infiltratie- en ontwateringsmiddelen; d) Conform de opgave in de Begroting 2022 staat Amsterdam voor de uitdaging om een toenemende hoeveelheid riolen te vervangen om de onderhoudsstatus op ‘verzorgd’ te houden, samen met de afhankelijkheid van het wegbeheer en andere grote opgaven in de openbare ruimte.

Hiertoe wordt een traject voorgesteld om een nieuwe gezamenlijke programmeermethodiek te ontwikkelen, waarna een meer gedetailleerd en realistisch vervangingsprogramma mogelijk wordt; e) Komende periode wordt verder ingezet op het ombouwen van gemengde naar gescheiden rioolstelsels, daar waar dit doelmatig wordt geacht. Met name het moment dat gemengde riolering aan vervanging toe is, biedt een kans om de riolering te verbeteren.

Classific atie: Intern

Door dit zogenaamde afkoppelen neemt het aantal overstortingen van afvalwater op het oppervlaktewater af, wat een positief effect heeft op de oppervlaktewaterkwaliteit; f) Op verzoek van toenmalig wethouder Dijksma is Weesp integraal in het OPR meegenomen in het kader van de fusie. Het OPR is daarmee vanaf de ingangsdatum van 25 maart, welke ná de fusie van Amsterdam en Weesp valt, van toepassing op heel de gemeente Amsterdam, inclusief Weesp. De ambities uit het OPR zijn tenminste hoger dan de ambities in het voormalige beleid voor riolering van Weesp, volgend uit het Gemeentelijk Rioleringsplan Weesp 2020 – 2025, vastgesteld op 5 maart 2020 door de gemeenteraad van Weesp. Voor de inwoners en bedrijven van Weesp houdt dit een verbetering in. Op basis van de indicatie van de rioolheffing in het OPR geldt dat meer dan 99% van de inwoners en bedrijven van Weesp de komende jaren minder rioolheffing gaan betalen dan dat zij vóór de fusiedatum deden; g) De kosten voor uitvoering van de drie gemeentelijke watertaken (stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater) kunnen worden opgevangen door een stijging van de rioolheffing van 5,9% in 2022, 3,0% in 2023 en daarna jaarlijks 1,8% tot 2027. Voor 2022 is rekening gehouden met de inflatiecorrectie, daarna is de stijging indicatief en exclusief inflatiecorrectie.

Daadwerkelijke vaststelling van de hoogte van de rioolheffing vindt jaarlijks plaats bij de begroting door de gemeenteraad. Ook de benodigde middelen (zowel exploitatie als investeringen) voor de rioleringstaak worden jaarlijks bij de begroting door de gemeenteraad vastgesteld. De exploitatiekosten opgenomen in het OPR (tabel 1) wijken af van de vastgestelde Begroting 2022. Voor het jaar 2022 zijn de cijfers bijgesteld vanwege de tariefstijging die nog niet volledig verwerkt is in Begroting 2022, en bijgesteld vanwege de toevoeging van de begroting van Weesp. Voor de doorkijk vanaf 2023 wijken de cijfers af vanwege de uitwerking van extra ambitie in het OPR en vanwege de fusie met Weesp. De investeringen opgenomen in het OPR (tabel 2) komen voor 2022 overeen met de begrotingen 2022 van Amsterdam en Weesp. De investeringen moeten in verhouding zijn met de andere stedelijke opgaven. Waar nodig, vindt herprioritering van de ambitie plaats via het reguliere P&C-proces.

Classific atie: Intern

Financiële onderbouwing

Financiële onderbouwing: Nee Daadwerkelijke vaststelling van de hoogte van de rioolheffing vindt jaarlijks plaats bij de begroting door de gemeenteraad. Ook de benodigde middelen (zowel exploitatie als investeringen) voor de rioleringstaak worden jaarlijks bij de begroting door de gemeenteraad vastgesteld. Er bestaat mogelijk een knelpunt wat betreft investeringen. Deze moeten haalbaar zijn en in verhouding met andere stedelijke opgaven. Een eventuele herprioritering van de investeringen kan gevolgen hebben voor de haalbaarheid van de uitvoering van de ambities. Geheimhouding

nvt Welke stukken treft u aan? Registratienr. < automatisch > < automatisch >

Naam Omgevingsprogramma Riolering 2022 – 2027 versie vastgesteld onder voorbehoud Motie 265.21 Van Renssen ‘Vaststellen van de Hemelwaterverordening Amsterdam’

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Waternet, Thomas Blokhuis, 06-22081584, thomas.blokhuis@waternet.nl

Classific atie: Intern

Waternet, Jorik Chen, 06-44878742, jorik.chen@waternet.nl Waternet, Niels Schaart, 06-52534659, niels.schaart@waternet.nl

Classific atie: Intern