Bijlage 2 Raadsinformatiebrief_verdeling 2023.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 januari 2023 Wonen, Zorg, Jeugd, Vluchtelingen Zita Pels, Rutger Groot Wassink, Shula Rijxman Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl

Onderwerp

Verdeling woningen Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen 2023

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de verdeling van de jaarlijks beschikbare 1800 sociale huurwoningen voor het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen (PHKG). Beschikbare woningen In de Samenwerkingsafspraken 2020-2023 tussen de Amsterdamse woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente is afgesproken dat corporaties jaarlijks 1800 sociale huurwoningen toewijzen aan kwetsbare doelgroepen. Indien er voldoende mutaties zijn, kunnen we dit aantal woningen nog verhogen naar 1950. Deze woningen worden verdeeld onder de groepen ‘wonen met begeleiding’ (voornamelijk mensen die uitstromen uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen), ‘wonen zonder begeleiding’ (voor onder andere sociaal medisch urgenten en uitstromers uit Blijf-instellingen) en statushouders. Daarnaast komen er ook nieuwe woningen in tijdelijke nieuwbouwprojecten beschikbaar waarvan de helft van de woningen beschikbaar is voor statushouders. In 2023 betreft dit 60 woningen voor statushouders. Benodigde woningen Het gat tussen de beschikbare woningen en de woningen die nodig zijn voor het huisvesten van kwetsbare groepen is ook in 2023 helaas weer gegroeid. Volgens de prognose zouden er in dit jaar maar liefst 3779 woningen nodig zijn, terwijl er slechts 1800 beschikbaar zijn. Dit is een groei te opzichte van 2022, toen waren er 3605 woningen nodig.

De benodigde woningen per doelgroep zijn als volgt opgebouwd: - De vraag voor de groep ‘wonen zonder begeleiding’ (met name sociaal medisch urgenten) is gebaseerd op het aantal urgenties dat aan deze groep is toegekend in 2022. Omdat de criteria in 2023 alleen technisch worden gewijzigd, is de verwachting dat de vraag gelijk zal blijven. De nieuwe vraag in 2023 wordt geschat op 376, daarnaast is de verwachting dat er een achterstand is van 230 woningen. De totale vraag voor deze groep is daarmee 606 woningen. - De vraag voor de groep ‘wonen met begeleiding’ is opgebouwd uit een wachtlijst van 750 personen en een geschatte nieuwe vraag van 700 mensen. Hiermee komt de totale vraag op 1450. - De vraag voor de groep statushouders is in totaal 1723 woningen. Dit is opgebouwd uit 500 woningen voor de ruggensteunregeling, een opgelopen achterstand van 488

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 januari 2023 Pagina 2 van 4

woningen en de nieuwe wettelijke taakstelling te huisvesten statushouders 2023 waarvoor 1300 woningen nodig zijn. Het uitstel op de taakstelling, zoals afgesproken met het Rijk in het kader van de afspraak over de opvang van asielzoekers, van 565 woningen voor de groep statushouders is hierbij meegenomen. Zonder dat uitstel zouden er in totaal 2288 woningen nodig zijn voor deze groep. Dit alles maakt dat het College tot onderstaande verdeling komt. Doelgroepen

Verdeling 2022

Nieuwe vraag 2023

Totale Vraag 2023

Verdeling 2023

409

Wachtlijst / achterstand eind 2022 230

Wonen zonder begeleiding Wonen met begeleiding Statushouders

376

606

289

849

750

700

1450

690

692

488

1235

1723

821

TOTAAL

1950

1468

2311

3779

1800

De verdeling is net als in 2021 en 2022 gebaseerd op de verhoudingen tussen de doelgroepen. De groep statushouders zal in 2023 naar verwachting de grootste groei doormaken, terwijl de geschatte vraag van de groepen ‘wonen met begeleiding’ en ‘wonen zonder begeleiding’ lager is dan in 2022. Daarom gaan er in vergelijking met vorig jaar meer woningen naar statushouders en minder naar de andere groepen. De groep ‘wonen zonder begeleiding’ krijgt in vergelijking met 2021 en 2022 een relatief laag aantal woningen. De wachtlijst zal naar verwachting licht groeien tot rond de 300 personen. Dit betekent een wachttijd van circa 1 jaar. Met de ingang van de nieuwe woonruimteverdeling verandert de toewijzing van woningen voor mensen met een sociaal medische urgentie. Urgenten die tot 16 januari 2023 nog voorrang kregen in WoningNet en zelf naar een geschikte woning mochten zoeken, krijgen straks een eenmalig aanbod van een corporatie dat ze niet mogen weigeren. Voor de groep ‘wonen met begeleiding’ daalt het aantal beschikbare woningen ten opzichte van de afspraak van 2022. De wachtlijst voor maatwerkvoorziening MOBW is sinds 2021 afgenomen, dit geldt vooral voor de Volwassenen en BW-keten. Tegelijkertijd blijft de druk op de opvang onverminderd groot en zijn alle opvangplekken bezet. De precieze oorzaak van de afname van de wachtlijst is nog onbekend.

Corona en beleidswijzigingen (openstelling Wet Langdurige Zorg) en introductie van buurtteams kunnen hieraan hebben bijgedragen, net als het feit dat in 2021 het afgesproken aantal woningen geleverd is aan deze groepen. De groei van het aantal statushouders wordt vooral veroorzaakt door de verdubbeling van de taakstelling voor deze groep. Ook de komende jaren verwachten wij op basis van berichten vanuit het Rijk een aanzienlijk hogere taakstelling. Ook eventuele permanente huisvesting voor Oekraïners kan dit aantal de komende jaren nog beïnvloeden. Van alle gemeentes in Nederland heeft Amsterdam de hoogste taakstelling. Amsterdam heeft met het Rijk afspraken gemaakt over

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 januari 2023 Pagina 3 van 4

de opvang en huisvesting van asielzoekers en statushouders. Een onderdeel van afspraken is de toezegging dat de gemeente Amsterdam uitstel krijgt voor een deel van de taakstelling. Het uitstel betreft 870 statushouders (ofwel 565 woningen). De exacte voorwaarden hiervoor worden momenteel uitgewerkt, maar verwachting is dat het uitstel tot eind 2026 zal gelden. Gegeven de schaarste aan woningen hebben wij ervoor gekozen dit uitstel in 2023 volledig te benutten en hebben we de 565 woningen afgetrokken van de totale woningvraag voor statushouders in 2023. Hoewel het uitstel op deze taakstelling voor 2023 wat meer lucht geeft, zal het opschuiven van de taakstelling statushouders leiden tot een grote achterstand en een piek in 2025 en of 2026. De gemeente Amsterdam gaat de komende tijd met het Rijk en de provincie in gesprek over de hoogte van de taakstelling van komende jaren. Tot slot De laatste jaren stijgt het aantal woningen dat nodig is om alle kwetsbare groepen te huisvesten gestaag. Helaas is het aantal benodigde woningen ook dit jaar weer tot recordhoogte gestegen. De verwachte vraag is ruim twee keer zo hoog als het aanbod, en dat terwijl het uitstel op de taakstelling van statushouders is meegenomen in de verdeling. De aantallen kwetsbaren die komend jaar gehuisvest moeten worden, zijn een te grote opgave voor de stad.

Het rapport van It’s Public liet al zien dat we toe lijken te gaan naar een tekort van meer dan 10.000 woningen voor kwetsbare groepen in 2030 in een gemiddeld scenario.1 Het is erg pijnlijk dat de meest kwetsbaren in Nederland geraakt worden door de grote crisis op de woningmarkt. De opgave van dit jaar baart het college dan ook grote zorgen. De druk op de Amsterdamse woningmarkt is niet alleen hoog voor kwetsbare doelgroepen. Ook regulier woningzoekenden komen nog maar moeilijk aan een woning. De gemiddelde wachttijd op een sociale huurwoning stijgt al jaren en was in 2021 gemiddeld 10 jaar. Ook het aantal mensen dat in 2021 reageerde op het aanbod in WoningNet steeg in 2021 tot 87.000 (meer dan 8500 mensen dan het jaar daarvoor).2 Met de woningcorporaties en de Amsterdamse huurderskoepels is afgesproken dat de helft van het vrijkomende aanbod naar regulier woningzoekenden moet gaan. Er komen jaarlijks ongeveer 7000 sociale huurwoningen vrij. Van al deze vrijkomende woningen gaan er maar erg weinig naar echt reguliere woningzoekenden die geen gebruik maken van voorrangsregelingen, labels of urgenties. In heel 2021 werden er op WoningNet slechts 23 woningen geadverteerd die én zonder voorrangsregelingen én niet aan urgenten zijn aangeboden. Regulier woningzoekenden zonder voorrangspositie maken hierdoor steeds minder kans.

Het is voor Amsterdam onmogelijk om de problemen op de woningmarkt alleen op te lossen. Meer dan ooit is duidelijk dat de steun van regio en Rijk hierbij onmisbaar zijn. Amsterdam is een van de steden binnen Nederland waar de meeste kwetsbaren terecht komen. Alleen door te zorgen voor een betere verdeling van kwetsbare groepen, kan de pijn iets worden verlicht. Daarom lobbyen wij landelijk en regionaal voor landelijke en integrale oplossingen.

1 2

Bron: Rapport It’s Public – Huisvesting Kwetsbare Groepen. Bron: Jaarbericht Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties 2022.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 januari 2023 Pagina 4 van 4

Ook komend jaar blijft het college alles op alles zetten om het woningtekort voor kwetsbaren zo veel mogelijk terug te dringen. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting adresseren we dit vraagstuk ook en we komen er in dat kader in het voorjaar van 2023 graag bij u op terug. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang (MO/BW, ongedocumenteerden en vluchtelingen)

Shula Rijxman Wethouder Zorg en maatschappelijke ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl