Bijlage 2. Raadsinformatiebrief Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda en Economisch Arbeidsmarktbeleid.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 november 2025 MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Economische Zaken, Sociale Zaken Sofyan Mbarki, Rutger Groot Wassink Directie Onderwijs, bestuurszaken.onderwijs@amsterdam.nl Directie Economische Zaken en Cultuur, bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl Voortgang MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 7 juni 2023 heeft u de MBO-Agenda 2023-2027 en het Economisch Arbeidsmarktbeleid 20232026 vastgesteld. Binnen deze – zeer met elkaar verbonden – beleidsagenda's richten we ons op drie grote opgaven: het tegengaan van kansenongelijkheid, arbeidsmarktkrapte en de bevordering van gelijkwaardigheid van het mbo en de mbo-student. Hierin investeert de gemeente in deze periode bijna 40 miljoen euro. In de raadscommissie SED van 22 januari 2025 informeerde ik u over de eerste resultaten van deze beleidsagenda’s. Zo startten we verschillende initiatieven om de samenwerking tussen mbo en het bedrijfsleven te versterken. Ook zetten we in op hoogwaardig onderwijs, bijvoorbeeld door extra te investeren in de MBO op Maat scholen (voorheen Plusscholen). Het afgelopen jaar is deze ontwikkeling verder voortgezet. In de bijgevoegde voortgangsrapportage over schooljaar ‘2024-2025’ geven wij u een update over de voortgang, de nieuwe ontwikkelingen en de stappen die we zetten om de ambities verder te verwezenlijken. Met deze raadsbrief licht ik een aantal concrete resultaten van het afgelopen jaar uit waarin de drie grote opgaven samenkomen. Deze resultaten zijn nooit alleen aan de gemeente te danken, maar ook altijd aan onze partners in de stad: van mbo-instellingen tot innovatiedistricten en de vele

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

27 november 2025 Pagina 2 van 5

bedrijven die met onderstaande initiatieven het verschil maken. Daar mogen we trots op zijn. Tegelijkertijd moeten we ook vooruitkijken. De mismatch op de arbeidsmarkt blijft om onze inzet vragen. Een sterk mbo blijft onze topprioriteit. In deze raadsbrief neem ik u daarom ook mee in onze inzet voor de komende periode, en hoe we deze inzet vertalen naar regionaal en nationaal niveau. Voortgang schooljaar 2024 - 2025 Bij het Amsterdams Stagepact MBO werken inmiddels meer dan 100 bedrijven samen met het mbo en de gemeente aan een goede, passende stage voor iedere Amsterdamse mbo-student. Ze doen daarmee een noodzakelijke investering in het personeel van de toekomst. Zo werkt de sectortafel Zorg aan afspraken over een minimaal aantal stageplekken, is de nieuwe training voor praktijkopleiders afgerond, zijn subsidies verstrekt voor de ontwikkeling van stagebureaus op het Mediacollege en MBO College Westpoort, en hebben we financiering toegekend voor ruim 250 stageplekken voor mbo-studenten niveau 1 en 2 binnen de gemeente. In 2025 is ook de publiek-private samenwerking Huis van Talent gelanceerd. Huis van Talent biedt studenten op niveau 1 en 2 een springplank naar sectoren met een grote opleidings- en personeelsbehoefte. We zien dat deze studenten relatief veel moeite hebben met het afmaken van hun opleidingen en het betreden van de arbeidsmarkt.

Door een goede samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven neer te zetten, en extra ondersteuning aan zowel studenten als praktijkopleiders te bieden, heeft Huis van Talent in het afgelopen schooljaar 112 studenten aan een diploma geholpen. Er zijn inmiddels 53 partners betrokken. Dankzij subsidie vanuit de MBOAgenda en het Economisch Arbeidsmarktbeleid is Huis van Talent nu ook uitgebreid naar MBO Startcollege Wibaut. Dit succes wordt de komende jaren stapsgewijs uitgebouwd naar andere MBO-colleges. Een ander initiatief dat erin slaagt om onbenut talent naar een tekortsector toe te leiden is Technoord. Deze sociale onderneming biedt iedereen die gemotiveerd is om het techniekvak te leren, van vroegtijdig schoolverlater tot statushouder, de kans om een ‘techneeship’ te volgen. Deelnemers worden in 6 maanden klaargestoomd om bij een technisch bedrijf aan de slag te gaan, meestal in de vorm van een leerwerktraject. Er zijn in het afgelopen jaar 49 deelnemers gestart. Daarvan behaalden 36 een certificaat en vond twee derde binnen 3 maanden werk of een vervolgopleiding. Technoord betrok dit jaar een eigen pand in Amsterdam-Noord: de Tech Tempel. Vanuit deze plek wordt niet alleen opgeleid, maar ook gebouwd aan een community van werkgevers, makers en maatschappelijke partners – met concrete impact op instroom, duurzame inzetbaarheid en inclusieve groei in de technieksector.

We zijn ten slotte trots om bij te dragen aan de Open Lab Experience. Dit initiatief van het Health & Innovation District (HID), gefaciliteerd door Sanquin en het ROCvA, wordt komend schooljaar geopend voor studenten. De Open Lab Experience is een omgeving die hen de mogelijkheid biedt om praktijkervaring op te doen met moderne laboratoriumapparatuur. Het doel is om de instroom naar de laboratoriumopleiding te vergroten, de uitval in de eerste jaren van de opleiding terug te dringen en zodoende de personeelstekorten op het HID te verminderen. Wat dit project bijzonder maakt, is dat het HID het eerste innovatiedistrict is waarin het mbo een rol speelt. De Open Lab

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

27 november 2025 Pagina 3 van 5

Experience laat zien hoe investeren in kansen voor jongeren, het aanpakken van personeelstekorten en het betrekken van mbo-instellingen bij stedelijke innovatieontwikkeling elkaar kunnen versterken. Inzet komende periode In de voorzienbare toekomst houdt de mismatch tussen vraag en aanbod naar arbeidskrachten aan. Een brede welvaartseconomie vereist echter dat alle Amsterdammers hun weg kunnen vinden op een veranderlijke arbeidsmarkt én dat Amsterdamse werkgevers toegang hebben tot voldoende gekwalificeerd personeel. Dat maakt een sterk mbo cruciaal. Het Amsterdamse mbo levert al een belangrijke bijdrage aan de stad door de vakmensen op te leiden die onmisbaar zijn in sectoren als de bouw, techniek en zorg. Tegelijkertijd zien we dat opleidingen niet altijd voldoende aansluiten op de snel veranderende arbeidsmarkt; dat de kwaliteit van het onderwijs beter kan en de uitval op het mbo hoog blijft. Om verdere stappen te zetten richting een evenwichtige arbeidsmarkt met kansen voor iedereen zijn een nauwe samenwerking met het onderwijs en de actieve betrokkenheid van werkgevers die willen investeren in talent essentieel. In het aankomende jaar gaan we dan ook door met de uitvoering van de beleidsagenda's. We bouwen verder aan het Amsterdams Stagepact MBO als groeiende beweging die een brug slaat tussen onderwijsinstellingen en bedrijven.

Komend jaar willen we het aantal ondertekenaars verdubbelen naar 200 bedrijven. Tegelijkertijd blijven we werken aan een stagebureau op ieder mbo-college, zodat scholen beter in staat worden gesteld om studenten én leerbedrijven te ondersteunen, om vraag en aanbod steeds beter bij elkaar te brengen. De krapte op de arbeidsmarkt vraagt bovendien om meer dan instroom van jongeren alleen. Ook zij-instromers zijn nodig om in de toekomstige personeelsvraag te kunnen voorzien. We ondersteunen daarom verschillende initiatieven die zich richten op een Leven Lang Ontwikkelen (LLO), zoals Green Tech Campus MRA. Deze publiek-private samenwerking wil het aantal LLO-modules gericht op werk in de energietransitie in de periode 2025-2027 uitbreiden van 22 naar 60 en het aantal deelnemers van 1337 naar 2400. Door te investeren in deze initiatieven helpen we werkenden die nog niet over de juiste skills beschikken om door te groeien of over te stappen naar een ander beroep hun weg te vinden op een veranderlijke arbeidsmarkt. Ook blijven we de impact van technologische ontwikkelingen op de arbeidsmarkt nauwgezet volgen. We zijn in 2025 gestart met een verdiepend onderzoek naar de kansen en risico’s van AI, robotisering en automatisering voor de techniek, de bouw en kantoorbanen. De resultaten van dit onderzoek leveren de basis voor nieuwe acties in 2026.

Naast de inzet op het snijvlak van mbo en de arbeidsmarkt blijven we ons ook op andere manieren inzetten voor mbo-studenten. Om het hoge verzuim van mbo-studenten tegen te gaan zetten we bijvoorbeeld in op de doorontwikkeling van het mbo-team bij Leerplicht dat afgelopen zomer is gestart: alle leerplichtambtenaren die verzuimende mbo-studenten begeleiden werken vanaf nu met elkaar in één team. Hierdoor kan Leerplicht haar inzet beter verbinden met alle initiatieven van de MBO-Agenda én gerichter samenwerken met mbo-scholen, de jongerenpunten en andere ketenpartners. Deze samenwerking is extra van belang in het kader van de nieuwe Wet van school

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

27 november 2025 Pagina 4 van 5

naar duurzaam werk die in januari 2026 in werking treedt. Daarnaast helpt deze werkwijze ons om scherper zicht te krijgen op factoren die samenhangen met verzuim, waaronder mogelijke signalen over de aansluiting en kwaliteit van het onderwijs. Hiermee bouwen we expertise op om studenten beter te helpen als zij verzuimen. Regionale samenwerking Naast de inzet vanuit de MBO-Agenda en het Economisch Arbeidsmarktbeleid investeert de gemeente ook in regionaal verband in de samenhang tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Op 2 oktober 2025 is het samenwerkingsconvenant Arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam (bijlage 2) ondertekend. Hierin wordt de bestuurlijke samenwerking in de regio rondom de arbeidsmarkt geformaliseerd door de oprichting van het Regionaal Beraad. Het samenwerkingsconvenant bevat de doelen en procesafspraken rondom deze bestuurlijke samenwerking, waaronder over de sturing van het Werkcentrum Groot-Amsterdam. Ondertekenaars zijn alle gemeenten in Groot-Amsterdam, UWV, de sociale partners (FNV, CNV, VCP, VNO-NCW en MKB), SBB en het (beroeps)onderwijs (vertegenwoordigd door het ROC van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam). Als centrumgemeente heeft Gemeente Amsterdam de regierol in deze regionale samenwerking. De wethouder Sociale Zaken van de centrumgemeente is de voorzitter van het Regionaal Beraad.

Met het formaliseren van deze samenwerking en de oprichting van het Regionaal Beraad, alsmede de doorontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum, geven wij uitvoering aan de Wet Hervorming Arbeidsmarktinfrastructuur, die naar verwachting vanaf 2027 in werking zal treden. Binnen de arbeidsmarktregio zijn de verschillende partners tot drie thema’s gekomen die prioriteit hebben voor de komende jaar: sectorale samenwerking binnen prioritaire sectoren met een focus op strategisch personeelsbeleid, inclusief ondernemen en werkgeverschap bevorderen, en scholing, LLO en skillsgericht werken. Deze thema’s zullen worden uitgewerkt in een regionale meerjarenagenda die na afronding (waarschijnlijk begin 2026) met de Raad zal worden gedeeld. Tot slot De uitdagingen die we niet alleen aankunnen, blijven we agenderen bij het Rijk. We zien nog te vaak dat daadkracht op cruciale thema's ontbreekt. Dat ruim de helft van alle mbo-stagiairs geen stagevergoeding ontvangt, ondanks eerder gemaakte afspraken in het landelijk Stagepact MBO, heeft bijvoorbeeld grote gevolgen voor de financiële positie van studenten en de waardering van het mbo. Samen met verschillende ondertekenaars van het Stagepact riepen we de Tweede Kamer en demissionair minister Moes op om over te gaan tot een verplichte stagevergoeding. Daarmee versterkten we het geluid dat studenten al jaren lieten horen.

De resultaten zijn voorzichtig positief: de minister wil in 2026 een eerste wetsvoorstel presenteren waarmee stagevergoedingen voor alle opleidingsniveaus verplicht worden. Tegelijkertijd heeft de demissionair minister de deur alweer opengezet om van de wet af te zien, door aan te kondigen dat hij een eventuele toename van het aantal afgegeven stagevergoedingen in 2026 nog mee zal wegen. In de komende periode zullen we daarom waar mogelijk druk uit blijven oefenen, niet alleen voor een verplichte stagevergoeding, maar ook voor het terugdraaien van de bezuiniging op het Regionaal Investeringsfonds mbo (RIF) en andere maatregelen die rechtstreeks raken aan onze ambities.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

27 november 2025 Pagina 5 van 5

Met gepaste trots kijk ik terug op de behaalde resultaten in 2025, terwijl we ons ook bewust zijn van de uitdagingen die nog voor ons liggen. De toekomst brengt voor de arbeidsmarkt en het onderwijs grote uitdagingen en onzekerheden met zich mee. De veranderingen die op ons afkomen vragen om kwalitatief hoogwaardig en wendbaar mbo-onderwijs, waarbij continue aandacht is voor de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Samen met onderwijsinstellingen, bedrijven en maatschappelijke partners blijven wij daarom investeren in een inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt en een sterk mbo.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder MBO en Economische Zaken

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken

Bijlage 1. Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026 2. Samenwerkingsconvenant Arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl