Bijlage 2. Raadsinformatiebrief NSL 2022.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 13 december 2022 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

NSL Monitor Luchtkwaliteit 2022, zichtjaar 2021

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeer ik u over de resultaten voor Amsterdam van de Monitoringsrapportage Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) 2022. Deze resultaten zijn conform verwachting. Deze rapportage van het RIVM is een weergave van de ontwikkeling van de luchtkwaliteit in (o.a.) Amsterdam over het (zicht)jaar 2021. Belangrijkste conclusies NSL-monitoring De luchtkwaliteit is in 2021 in Amsterdam vergelijkbaar met 2020 en voldoet overal aan de wettelijke normen. Het jaar 2021 was meteorologisch gezien geen uitzonderlijk jaar, in tegenstelling tot het warme en zonnige zichtjaar 2020 (onder invloed van zonlicht wordt NO2 afgebroken). De coronamaatregelen hadden nog steeds een effect op het verkeer, maar minder effect dan in 2020. De maatregelen die in Amsterdam zijn genomen om de verkeersemissies terug te dringen leveren nog steeds een positieve bijdrage aan de luchtkwaliteit in Amsterdam. De belangrijkste resultaten van de NSL-monitoringsronde luchtkwaliteit 2022 zijn: - Er worden in 2021 geen wettelijke overschrijdingslocaties (NO2, PM10 en PM2,5) berekend op basis van de NSL Monitoringstool. - De GGD heeft een eigen meetnet, welke losstaat van het NSL. Het meetnet van de GGD onderschrijft de resultaten uit het NSL dat er geen wettelijke overschrijdingslocaties meer zijn in Amsterdam.

Uit een aanvullende berekening blijkt dat ook als er geen effect van de coronamaatregelen op verkeer in 2021 zou zijn geweest, er in 2021 overal aan de wettelijke normen werd voldaan. Monitoring luchtkwaliteit RIVM Het NSL is het programma waarin de rijksoverheid met decentrale overheden samenwerkt om overschrijdingen van de wettelijk vastgelegde Europese normen voor luchtkwaliteit terug te dringen. Het gaat daarbij om stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 & PM2.5). Het RIVM stelt jaarlijks de NSL-monitoringsrapportage op, waarbij een berekening wordt gemaakt van de luchtkwaliteit op elke 100 meter wegvak van drukke straten in Nederland. De nu voorliggende

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 december 2022 Pagina 2 van 4

monitoringsrapportage 2022 gaat over het zichtjaar 2021 en geeft tevens prognoses voor 2030. Deze rapportage is op 15 december 2022 aangeboden aan de Tweede Kamer door de Minister van I&W. De rapportage is te vinden op [link toevoegen na publicatie RIVM]. Resultaten luchtkwaliteit Amsterdam (zichtjaar 2021) De monitoringsrapportage van het RIVM laat zien dat de berekende jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide overal in Amsterdam beneden de Europese norm van (40,5 μg/m3) liggen. Voor stikstofdioxide zijn er ook nergens meer zogenoemde bijna-knelpunten (concentraties van meer dan 38,5 μg/m3). Voor fijnstof werd de wettelijke norm (evenals afgelopen jaren) nergens overschreden en zijn er ook geen bijna-knelpuntlocaties. Er zijn geen grote verschillen tussen de resultaten uit de huidige monitoringsronde 2022 en de resultaten uit de monitoringsronde 2021. In beide monitoringsrondes (zichtjaar 2021 en zichtjaar 2020) zijn er geen wettelijke overschrijdingslocaties en geen bijna overschrijdingslocaties. Lokaal zijn beperkte toe- en afnames in de locaties te zien. De (beperkte) berekende toenames zijn met name toe te schrijven aan hogere verkeersaantallen. Onderstaande tabel geeft een historisch overzicht van het aantal knelpunten stikstofdioxide per kalenderjaar (voor de periode 2013 t/m 2021). Een knelpunt vertegenwoordigt 100 meter rijrichting met een overschrijding.

Zichtjaar Aantal straten met knelpunten Aantal knelpunten

Resultaten NSL-monitoring NO2 concentratie 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 11 9 4 6 9 3 1 46 32 12 23 33 18 3

2020 0 0

2021 0 0

Prognose RIVM De trend van geleidelijke verbetering van de luchtkwaliteit in Amsterdam staat niet op zichzelf. Het RIVM ziet een jarenlange daling van de gemiddelde concentraties stikstofdioxide in heel Nederland. Het RIVM verwacht dat deze dalende trend zich de komende jaren voorzet, maar wel afvlakt. De dalende maar afvlakkende trend komt overeen met de analyses van de GGD. U bent hier eerder dit jaar over geïnformeerd middels het rapport ‘Meetresultaten luchtkwaliteit 2021 Amsterdam’. De NSL-monitoring bevat ook berekeningen voor het toekomstige zichtjaar 2030. Op basis hiervan kan de haalbaarheid van de doelstellingen van het Amsterdamse Actieplan Schone Lucht (ASL) m.b.t. het voldoen aan WHO- advieswaarden uit 2005 worden getoetst. Deze doelstellingen, die dateren uit 2019, zijn om vanaf 2030 te voldoen aan de 2005-WHO-advieswaarden met betrekking tot stikstofdioxide en fijnstof. Dezelfde ambitie is in 2020 ook landelijk omarmd middels de ondertekening van het Schone Lucht Akkoord (SLA), waaraan het Rijk, alle provincies en een groot aantal (waaronder vrijwel alle grote) gemeenten zich hebben gecommitteerd. Ook Amsterdam heeft zich bij dit akkoord aangesloten. Over de stand van zaken ten aanzien van het voldoen aan de 2005-WHO-advieswaarden wordt u apart geïnformeerd via de jaarlijkse ASL-monitor.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 december 2022 Pagina 3 van 4

Het verschil tussen meten en berekenen Er bestaan verschillen tussen de door het RIVM berekende stikstofdioxide-concentraties en de door de GGD Amsterdam gemeten concentraties. Het afgelopen decennium waren de door de GGD Amsterdam gemeten concentraties over het algemeen hoger. Modellen vormen per definitie een versimpelde weergave van de werkelijkheid, waardoor er altijd afwijkingen bestaan tussen metingen en berekeningen. Het verschil is de afgelopen jaren echter kleiner geworden. De meetresultaten van de GGD waren in 2020 en 2021 nog slechts circa 5% hoger. Amsterdam baseert haar luchtkwaliteitsbeleid en de bijbehorende maatregelen altijd op zowel de berekende resultaten van het RIVM als op de resultaten van de metingen van de GGD. Inwerkingtreding Omgevingswet en de praktijk van NSL-monitoring De landelijke monitoring van de luchtkwaliteit wordt geregeld in de Omgevingswet, op het moment van schrijven gepland voor 1 juli 2023. Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet blijft echter de Wet milieubeheer van kracht, die voorschrijft om de luchtkwaliteit te monitoren zoals dat de afgelopen jaren gebeurd is. Hierdoor zal er ook in 2023 een volledige NSL-Monitoringsronde uitgevoerd worden. Overigens zal onder de Omgevingswet de monitoring van de luchtkwaliteit in Nederland – en ook in Amsterdam – in praktische zin niet of nauwelijks veranderen.

Het verouderde instrument NSL-Monitoringstool en de website www.nsl-monitoring.nl komen per 31 december 2022 te vervallen en wordt op 8 december 2022 vervangen door het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK; www.cimlk.nl). Schone Lucht Akkoord en Actieplan Schone Lucht De luchtkwaliteit in Amsterdam is nog lang niet overal goed genoeg. Het ASL, dat in oktober 2019 door het toenmalige college is vastgesteld, biedt daarom een pakket aan maatregelen om te komen tot gezonde lucht in de stad. Uitgangspunt van het ASL is het voldoen aan de WHO-advieswaarden voor luchtkwaliteit (uit 2005) in 2030 én tegelijkertijd het realiseren van een CO2-reductie van 9%. De 2005-WHO-advieswaarde voor stikstofdioxide is gelijk aan de wettelijke EU-norm. Voor fijnstof zijn de 2005-WHO-advieswaarden strenger en bijna nergens in Amsterdam worden deze waarden op dit moment gehaald. De voortgang van het ASL wordt gemonitord door o.a. jaarlijks te inventariseren wat de samenstelling/verschoning van het rondrijdend wagenpark in Amsterdam is. Ook de voortgang van de maatregelen die in het ASL beschreven staan wordt in kaart gebracht. Middels de jaarlijkse monitor wordt de Raadscommissie MOW hiervan op de hoogte gehouden.

Aanscherping van de WHO-advieswaarden en voorstel Europese Commissie om de EUgrenswaarden aan te passen In september 2021 zijn de oude (2005-)WHO-advieswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof (stevig) aangescherpt. De NSL-monitoring richt zich op de vastgestelde EU-grenswaarden (uit 2005), die de juridische basis vormen van luchtkwaliteit in Europees (en lokaal) beleid. Amsterdam voldoet aan die wettelijke normen, maar het luchtmeetnet in Amsterdam, in beheer bij de GGD, wijst uit dat aan de nieuwe WHO-advieswaarden op dit moment op geen enkel meetpunt in de stad wordt voldaan. Dit geldt overigens voor de meeste meetpunten in Nederland.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 december 2022 Pagina 4 van 4

De Europese Commissie heeft naar aanleiding van de nieuwe (2021-)WHO-advieswaarden op 26 oktober 2022 een voorstel gepubliceerd om de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit aan te scherpen en meer in lijn te brengen met de nieuwe WHO-advieswaarden (bijlage 1). De EUgrenswaarden vormen, zoals gezegd, de juridische basis voor de toetsing van de luchtkwaliteit in heel Europa. Wegens de complexe samenhang met omliggend beleid bekijkt Amsterdam in gezamenlijkheid met onder andere de SLA-partners welke consequenties er mogelijk aan het voorstel van de Europese Commissie verbonden zijn. In de loop van 2023 zullen ook het Europees Parlement en de Europese Raad zich over het voorstel buigen. De aanscherping van de WHOadvieswaarden voor luchtkwaliteit, en de verwachte aanscherping van de wettelijke EUgrenswaarden, onderstrepen het blijvende belang van de inzet op verdere verbetering van de luchtkwaliteit. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Proposal for a Directive (…) of ambient air quality and cleaner air for Europe.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl