Bijlage 2 Raadsinformatiebrief Bestuursovereenkomst COA 288 flexwoningen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 oktober 2023 Woningbouw Reinier van Dantzig Grond & Ontwikkeling, Allyson Mannsur, a.mannsur@amsterdam.nl Bestuursovereenkomst met het COA over het afnemen van maximaal 288 flexwoningen

Geachte leden van de gemeenteraad, Het college van B&W heeft ingestemd met het aangaan van een bestuursovereenkomst met het COA om maximaal 288 flexwoningen in Amsterdam te plaatsen. De 288 flexwoningen zijn onderdeel van een pilot van het COA om flexwoningen te realiseren waarin voor de helft statushouders gehuisvest worden. Daarnaast kan Amsterdam de andere helft van de woningen benutten voor urgent en regulier woningzoekenden in het sociale segment. Amsterdam heeft in juli van dit jaar een voorstel ingezonden om deel te nemen aan de pilot en die is goedgekeurd door het COA. Het doel van de overeenkomst is om voor 1 januari 2025 maximaal 288 flexwoningen te realiseren in Amsterdam waarvan 50% van worden ingezet ter ondersteuning van de tijdelijke uitstroom van statushouders uit de opvang, zogenoemde tijdelijke huisvesting. Het Rijk stelt maximaal € 37.440.000 beschikbaar aan de gemeente Amsterdam voor de aanschaf van 288 flexwoningen. Het bedrag dat het Rijk beschikbaar stelt komt overeen met de aanschaf van 288 flexwoningen voor een bedrag van € 130.000 per stuk, die het Rijk reeds heeft ingekocht, de zogenoemde Rijksvastgoed (RVB)-flexwoningen. Deze woningen moeten minimaal 10 jaar worden ingezet voor de beoogde doelgroepen.

Na 10 jaar is de gemeente vrij om de flexwoningen, geheel en zonder restricties vanuit het Rijk, ter beschikking van de lokale woningmarkt in te zetten. Minister de Jonge heeft vorig jaar door het Rijksvastgoedbedrijf jaar 2.000 flexwoningen (voor circa 4.000 bewoners) laten kopen, zodat gemeenten en corporaties deze snel zouden afnemen om flexwoningen op te leveren. Echter is nog een groot deel van deze RVB-flexwoningen beschikbaar. Het voorstel vanuit de pilot van het COA is om het resterende deel van deze reeds aangeschafte flexwoningen door het Rijk in te zetten voor het huisvesten van statushouders en deze onder voorwaarden, maar zonder kosten, aan gemeenten ter beschikking te stellen via een financiële regeling. Het COA heeft deze pilot geïnitieerd omdat de druk op de asielopvang groot is. Voor de korte termijn is veel tijdelijke noodopvang gerealiseerd. Het is wenselijk dat het aantal structurele/reguliere opvangplekken toeneemt om te zorgen voor een duurzaam en stabiel opvanglandschap. Naast de instroom is de uitstroom een belangrijke bepalende factor voor de beschikbaarheid van opvangplekken. Het COA huisvest op dit moment circa 13.000 statushouders in asielzoekerscentra (AZC’s) in Nederland waarvan de termijn dat zij in de opvang mogen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 2 van 3

verblijven (14 weken) is verstreken. Deze statushouders wachten op een woning in de gemeente waaraan ze zijn gekoppeld. Het op korte termijn en structureel verlagen van het aantal statushouders bij COA zal de druk in de AZC verlagen. Voor Amsterdam is deelname aan de pilot gewenst omdat hiermee een bijdrage wordt geleverd aan de asielopgave door tijdelijke huisvesting te realiseren voor statushouders, die momenteel nog steeds verblijven in de AZC’s. Hierdoor komen weer opvangplekken beschikbaar voor asielzoekers in de diverse AZC’s. De 288 flexwoningen bieden een bijdrage aan de tijdelijke huisvesting ambitie van Amsterdam om 2500-3000 flexwoningen te realiseren, voor zowel statushouders als urgent en regulier woningzoekenden in het sociale segment. Amsterdam werkt met deze overeenkomst proactief mee aan zowel de huisvestingsopgave voor de diverse doelgroepen en geeft invulling aan een deel van de 2.000 RVB-flexwoningen die nu in de opslag van het Rijk staan. De toedelingseis van 50% aan statushouders is een voorwaarde vanuit het COA en het Rijk om in aanmerking te komen voor de bovengenoemde financiële bijdrage van het Rijk ten behoeve van de aanschaf van de flexwoningen. Opgemerkt moet worden dat 50% statushouders in flexprojecten afwijkt van de huidige bestuurlijke afspraken met corporaties om 30-40% statushouders te huisvesten in grote locaties.

Een hoger percentage statushouders heeft mogelijk impact op de druk bij omliggende wijken. De kosten voor begeleiding en organisatie hiervan zijn nog niet in beeld, maar zullen leiden tot meer volume en extra taken voor de huisvesting en begeleiding van statushouders en kunnen niet gedekt worden uit structurele budgetten (bij Wonen en WPI). De kosten voor verhuizen en het risico op schulden zijn groter en het is mentaal en sociaal vaak ingrijpend voor statushouders om op korte termijn weer te verhuizen. Er wordt momenteel een analyse gemaakt van de impact op statushouders van de verhuisbeweging die gaat ontstaan door dit type van kortdurende huisvesting. Bij de uitwerking van deze pilot met maximaal 288 flexwoningen worden, na het sluiten van de Bestuursovereenkomst met het COA medio oktober 2023, de bijhorende kosten voor de zorg, begeleiding en aanvullende maatregelen/voorzieningen uitgewerkt en in beeld gebracht ten behoeve van een bestuurlijk besluit. De beoogde locatie voor 120-160 flexwoningen is het perceel genaamd “Riekerpark”, een van de vier locaties uit de eerste tranche flexwoningen. Het afgelopen halfjaar is deze ontwikkeling voor flexwoningen tot tweemaal toe teruggegeven door de woningcorporatie omdat deze er financieel niet uitkwam. De locatie Riekerpark is geschikt om tijdelijk te ontwikkelen zodat 1 januari 2025 de flexwoningen in gebruik zijn.

Na het sluiten van de bestuursovereenkomst wordt het project Riekerpark verder uitgewerkt. We verwachten medio 2024 te starten met het plaatsen van de woningen, zodat deze voor 1 januari 2025 in gebruik zijn genomen. Voor de overige flexwoningen van deze COA pilot (circa 120-170

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 3 van 3

woningen) spant Amsterdam zich in om een geschikte locatie(s) te vinden. Amsterdam heeft tot 1 december 2023 de tijd om deze locatie(s) te vinden en daarna verder uit te werken. Wanneer hier meer over bekend is, zullen wij u informeren.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Bijlage: Bestuursovereenkomst Pilot COA-flexwoningen d.d. 26 september 2023

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl