Bijlage 2. Raadsinformatiebrief algemeen - Waternet - Beeindiging verscherpt toezicht per 1 januari 2023.pfd.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 december 2022 Water Melanie van der Horst Bestuurlijke.Zaken.Amsterdam@Waternet.nl

Onderwerp

Verscherpt Toezicht ILT op Waternet afgeschaald.

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) het verscherpte toezicht op Waternet per 1 januari 2023 beëindigt en dat Waternet vanaf die datum weer onder het normale toezichtregime valt. Het verscherpte toezicht werd in april 2021 ingesteld naar aanleiding van geconstateerde tekortkomingen ten aanzien van de cybersecurity en besturing bij Waternet, die een verhoogd risico vormden voor de leveringszekerheid en kwaliteit van drinkwater. De ILT heeft in de periode april ’21 – december ’22 de voortgang gemonitord van de benodigde verbeteringen aan de hand van verbeterplannen, voortgangsrapportages en periodieke gesprekken met de directie en het stichtingsbestuur van Waternet. Het verscherpte toezicht kan beëindigd worden omdat de ILT in december 2022 heeft vastgesteld dat de tekortkomingen op het vlak van cybersecurity op orde zijn gebracht, waardoor er geen sprake meer is van een verhoogd risico voor de leveringszekerheid en kwaliteit van drinkwater. Naast de maatregelen rondom de cybersecurity zijn ook maatregelen getroffen om de besturing van de drinkwatertaak te versterken. Daartoe is in juli 2021 een gezamenlijke bestuursopdracht vastgesteld door Amsterdam en het Waterschap Amstel Gooi en Vecht om de governance van Waternet te herijken.

De aanleiding voor deze bestuursopdracht waren onder meer de kritiek en aanbevelingen van de ILT en van de Rekenkamer Metropoolregio Amsterdam (RMA) ten aanzien van de aansturing, het toezicht en de informatievoorziening. In het collegebesluit van 2 november 2021 is een principebesluit opgenomen met maatregelen om de aanbevelingen van de ILT en RMA op te volgen door onder andere het uitwerken van een NV Drinkwater onder aansturing van Amsterdam zodat de sturing en het toezicht op de drinkwatertaak worden versterkt. Hierover bent u voor de eerste keer geïnformeerd in de raadsinformatiebrief van 1 november 2021 (ZD2021-014076) en voor de laatste keer in de raadinformatiebrief van 12 juli 2022 (VN2022-022213). Het projectvoorstel voor het onderzoek naar een NV Drinkwater, wordt binnenkort ter instemming aan u voorgelegd.

Classificatie: Intern

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 december 2022 Pagina 2 van 3

Op korte termijn wordt u ook geïnformeerd over de voortgang van het herijkingstraject governance via een raadsinformatiebrief. Achtergrond Naar aanleiding van artikelen in de media over de cybersecurity bij Waternet is de ILT eind 2020 een onderzoek gestart. De ILT heeft de praktijk bij Waternet getoetst aan het wettelijk kader voor de zorgplicht en de meldplicht voor de cybersecurity. Het wettelijk kader hiervoor is vastgelegd in de Drinkwaterwet en het -besluit en in de Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (WBNI). Op basis van het onderzoek en de geconstateerde tekortkomingen, is Waternet in april 2021 door de ILT onder verscherpt toezicht gesteld. Verbeterplannen Binnen een maand na de constatering van de tekortkomingen heeft Waternet een verbeterplan opgeleverd aan de ILT (hierna genoemd: Verbeterplan ILT) waarin is aangegeven hoe en wanneer de tekortkomingen op het gebied van cybersecurity en besturing worden opgelost, inclusief de stappen daarnaartoe. Voor de integrale digitaliseringsaanpak van Waternet voor de langere termijn is het ‘Verbeterplan Informatievoorziening en digitale veiligheid en weerbaarheid Waternet’ (hierna genoemd: Verbeterplan IV) op 6 juli 2021 goedgekeurd door het college van B&W.

De maatregelen in het Verbeterplan IV zijn bedoeld om de digitale kwetsbaarheid te verminderen en te voldoen aan de eisen op het gebied van digitale veiligheid en is gericht op het realiseren van noodzakelijke verbeteringen op het gebied van techniek, processen, organisatie(structuur) en cultuur. Normaal toezicht De ILT heeft in de periode april 2021 tot en met december 2022 vastgesteld dat Waternet de nodige stappen heeft gezet om de cyberorganisatie en de daarmee samenhangende processen naar een hoger niveau te tillen. De open communicatie van Waternet heeft de ILT gesterkt in het vertrouwen dat Waternet goed omgaat met het continu verbeteren van de cybersecurity. Bij alle drinkwaterbedrijven is vanuit de ILT een doorlopend risicogericht toezicht op de drinkwatervoorziening. Daarbij heeft de ILT zowel aandacht voor de cybersecurity als voor besturing van de drinkwatertaak. Per 1 januari 2023 zal Waternet vanuit het normale toezicht door de ILT worden getoetst op het functioneren van de cybersecurity op grond van de WBNI. Vanuit het normale toezicht worden jaarlijks verdiepende inspecties en audits uitgevoerd. Ook vanuit het normale toezicht wordt jaarlijks het tot stand komen van de tarieven getoetst en wordt door Waternet een bedrijfsverslag opgesteld dat beoordeeld wordt door de ILT.

In januari 2023 staat, eveneens als onderdeel van het normale toezicht, een bestuurlijk gesprek gepland tussen de ILT en de directie van Waternet. De ILT blijft nauw betrokken bij de uitwerking van de NV Drinkwater. Hiertoe wordt periodiek een afspraak gepland met de werkgroep NV Drinkwater.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 december 2022 Pagina 3 van 3

Kamerbrief Op 2 april 2021 heeft de Minister van Infrastructuur en Waterstaat de Tweede Kamer geïnformeerd over het Onderzoeksrapport en de instelling van het verscherpte toezicht bij Waternet. Op 20 december 2022 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat een Kamerbrief gestuurd aan de Tweede Kamer over het afschalen van het verscherpte toezicht. Dat het verscherpte toezicht is opgeheven is een compliment waard voor de medewerkers van Waternet die hier hard aan gewerkt hebben. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Water

Bijlagen 1. Brief ILT d.d. 19 december 2022 ‘Beëindiging verscherpt toezicht’

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl