Bijlage 2 Raadsbrief Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 februari 2022 Toegankelijkheid Simone Kukenheim Aanbiedingsbrief voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021; Iedereen doet mee!

Geachte leden, Hierbij ontvangt u de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021; Iedereen doet mee! Het college vindt het belangrijk dat álle Amsterdammers mee kunnen doen en daarom zet het college in op het verbeteren van de toegankelijkheid van de stad. Want alleen met het verbeteren van de sociale, digitale en fysieke toegankelijkheid van de stad, zorgen we ervoor dat alle Amsterdammers die dat willen ook mee kunnen doen. Het college heeft in 2020 de tien speerpunten van de lokale inclusie agenda die zijn opgesteld samen met Amsterdammers integraal opgenomen in de voortgangsrapportage toegankelijkheid, zodat de voortgang op elk van de 10 speerpunten In deze voortgangsrapportage 2021 vindt u een overzicht van de stand van zaken van vele dossiers en projecten waarmee het college de sociale, digitale en fysieke toegankelijkheid van Amsterdam wil verbeteren. Deze rapportage bevat de belangrijkste resultaten die in 2021 zijn geboekt en van nieuw beleid dat is vastgesteld. Bij enkele dossiers staan ook cijfers opgenomen ter onderbouwing van de voortgang. Waar mogelijk is een vergelijking opgenomen met data uit voorgaande jaren om een trend te kunnen laten zien. Met de voortgangsrapportage toegankelijkheid laat het college zien dat de gemeente met vele acties, projecten en activiteiten continu werkt aan het toegankelijker maken van de stad.

De tien speerpunten uit de Amsterdamse inclusie agenda die is vastgesteld in 2020 laat zien welke prioriteiten de gemeente hierbij moet stellen. De sociale inclusie van álle Amsterdammer is een belangrijk streven van dit college. Op het gebied van (digitale) dienstverlening aan Amsterdammers en bij verkiezingen zijn al vele verbeteringen gemaakt in samenwerking met ervaringsdeskundigen. Aan het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid van de stad wordt hard gewerkt door alle gelederen van gemeente heen, maar de opgave is nog steeds groot. In Amsterdam en omgeving zijn er bijvoorbeeld circa 1.450 OV-haltes, circa 4.900 straten en wegen en circa 430 musea en culturele instellingen. Daarnaast zijn er veel panden in bezit van de gemeente, waarvan een groot deel oudbouw is en zelfs een aantal monumentale panden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 februari 2022 Pagina 2 van 5

Het kan dus helaas voorkomen dat, ondanks dat er tientallen OV- haltes zijn verbeterd, op vele plekken de openbare ruimte is aangepast, er de laatste jaren veel geleidelijnen voor Amsterdammers die blind of slechtzienden zijn aangelegd, of ondanks dat de gemeentelijke panden stap voor stap geschouwd en verbeterd worden, Amsterdammers nog steeds belemmeringen ervaren. Het is dus goed om dit te blijven monitoren en af te stemmen met alle betrokken partijen. Voor een bezoek moeten er aan het begin, tijdens de reis, bij de aankomst en ín het gebouw geen drempels, hindernissen of obstakels zijn voor Amsterdammers. Daarbij is de juiste en begrijpelijke informatie en een goede bejegening van alle inwoners net zo belangrijk zodat mensen zich niet buitengesloten voelen. Dit maakt dat de inspanning van de gemeente om in de komende periode de toegankelijkheid te verbeteren nog steeds erg belangrijk is. Aan de ene kant moet de gemeente zorgen dat in het beleid en de uitvoering de uitgangspunten voor toegankelijkheid zo goed mogelijk zijn opgenomen en worden toegepast. Aan de andere kant betekent dat de gemeente alert moet zijn op signalen en knelpunten. Lokale inclusie agenda In 2020 zijn de tien speerpunten van de lokale inclusie agenda opgesteld.

In de Amsterdamse inclusie agenda staat verwoord wat Amsterdammers vinden dat er moet gebeuren zodat iedereen die dat wil ook echt mee kan doen. De tien speerpunten van de Amsterdamse inclusie agenda hebben betrekking op handhaving van de toegankelijkheid en de regelgeving, mobiliteit (openbaar vervoer), bewustwording, het inzetten van ervaringsdeskundigheid, looproutes door de stad, inclusief onderwijs, toegankelijke openbare toiletten in de stad, toegankelijke Wmovoorzieningen, toegankelijke (digitale) informatie en sociale inclusie (vrije tijd). De tien speerpunten zijn integraal opgenomen in bijlage 5.2 in de voortgangsrapportage. In hoofdstuk 4 van de rapportage is een overzicht opgenomen met doelen en resultaten en in de bijlage 5.1 staat een overzicht van de toegekende projecten. In deze overzichten staat vermeld aan welk speerpunt deze inzet bijdraagt. Dit laat zien dat op elk van de speerpunten de afgelopen periode actie is ondernomen, beleid is gemaakt of projecten zijn gestart. In deze brief geef ik u een aantal voorbeelden: Speerpunten 1, 2, 5 en 10: vergroten sociale en fysieke toegankelijkheid In 2019 heeft het college een tijdelijke subsidieregeling vergroten fysieke en sociale toegankelijkheid vastgesteld. Er zijn sindsdien ruim 20 subsidies toegekend.

U heeft in de raadsinformatiebrief van 6 juli 2021 een overzicht gekregen van de toegekende subsidies per medio 2021. Eind 2021 is het gehele beschikbare subsidieplafond van € 200.000 toegekend aan subsidieaanvragers. Toegankelijkheid is een belangrijk uitgangspunt bij het inrichten van de openbare ruimte. Omdat de toegankelijkheid van de openbare ruimte helaas nog niet overal op orde is, heeft de gemeente de afgelopen jaren veel projecten en aanpassingen in de openbare ruimte uitgevoerd of ingepland.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 februari 2022 Pagina 3 van 5

Voorbeelden zijn het aanleggen van blindegeleidelijnen, het plaatsen van hellingbanen in plaats van trappen en het verbeteren van de toegankelijkheid van een aantal pleinen en speelplekken. Daarnaast is er een grote opgave om het openbaar vervoer toegankelijk te maken. Van de circa 1450 structurele OV-haltes zijn er 484 haltes ontoegankelijk en 319 zijn slechts deels toegankelijk. Wel is in de periode medio 2020- medio 2021 de toegankelijkheid van 53 tram- en combinatiehaltes verbeterd. De komende jaren wordt door de gemeente samen met de VRA en het GVB gewerkt aan de uitvoering van de Toekomstvisie sociaal vervoer die is vastgesteld door de gemeenteraad in juli 2021. Voorbeeld is het toegankelijker maken van extra 7 haltes in 2022 met gezamenlijke financiering van de gemeente en de Vervoerregio Amsterdam (VRA). Voor 2022 is hiervoor door de VRA en gemeente samen een extra budget van minimaal € 1 miljoen beschikbaar gesteld. De gemeente en de VRA stemmen met vertegenwoordigers van Cliëntenbelang Amsterdam af welke haltes en aanpassingen in 2022 prioriteit krijgen. Deze haltes komen bovenop de haltes die toegankelijk gemaakt worden bij spoor- of asfaltvervanging.

De opgave om het OV toegankelijker te maken is complex, omdat niet alleen de haltes en de openbare ruimte rondom de halte voldoende toegankelijk moeten zijn, maar ook de diverse soorten materieel (bussen en trams) goed aan moet sluiten op de haltes. Een ander voorbeeld van het werken aan de mobiliteit voor álle Amsterdammers is dat er in 2022 een stedelijke subsidieregeling komt en een visie op de rol van het vrijwilligersvervoer. De visie zal betrekking hebben op de rol van vrijwilligersvervoer in het stedelijk vervoer en de rol van de gemeente bij dit soort initiatieven. De stedelijke subsidieregeling zal daar passend op aansluiten. Daarop vooruitlopend startte in december 2021 een pilot met vrijwilligersvervoerder HeenenWeer, die van het college een incidentele subsidie ontvangt tot en met juni 2023. Dit geld wordt gebruikt om het huidige vrijwilligersvervoer uit te breiden van De Pijp/Rivierenbuurt naar de hele stadsdelen Centrum en Zuid. Deze pilot zal worden geëvalueerd en worden gebruikt om te leren over wat er nodig is om vrijwilligersvervoer verder uit te breiden naar andere gebieden. Ook de opgave om voldoende toegankelijke woningen te kunnen aanbieden is groot in Amsterdam.

Samen met de wooncorporaties wordt door de gemeente ingezet op aanpasbaar bouwen, ouderenhuisvesting, verhuisregelingen specifiek voor ouderen en op het uitvoeren van een plan van aanpak om jaarlijks meer rolstoelwoningen te verhuren. Speerpunt 3: Bewustwording Er zijn een aantal voorbeelden van hoe de gemeente werkt aan de bewustwording van alle Amsterdammers . Zo zijn in 2021 een aantal nieuwe videoboodschappen van zeer diverse Amsterdammers op de webpagina https://www.amsterdam.nl/iedereen-doet-mee/ geplaatst. In deze video’s wordt Amsterdammers gevraagd rekening te houden met bijvoorbeeld mensen met een beperking. Via de publiekscampagne ‘Kom op tegen discriminatie’ zet de gemeente in op bewustwording rond discriminatie. Er is daarnaast ook extra aandacht voor inclusie en culturele diversiteit binnen de gemeentelijk organisatie, met de interne campagne gericht op ambtenaren ‘Zoek de verschillen’.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 februari 2022 Pagina 4 van 5

Speerpunt 4: het inzetten van ervaringsdeskundigheid De inzet van ervaringsdeskundigen met en zonder beperking is bij veel meer dossiers een vanzelfsprekendheid geworden. Voorbeelden zijn de input van ervaringsdeskundigen op de sociale en fysieke toegankelijkheid van de verkiezingen, schouwen in de openbare ruimte en van gebouwen én over de dienstverlening aan Amsterdammers. Ervaringsdeskundigen worden regelmatig ingezet om professionals en studenten te leren over de manier waarop Amsterdammers met een beperking het liefst aangesproken willen worden. In de in 2021 gestarte buurtteams zijn ervaringsdeskundigen als teamlid aangesteld. Het college ondersteunt het Amsterdams Netwerk Ervaringskennis zodat het netwerk haar activiteiten verder kan ontplooien. Daarnaast streeft de gemeente in het programma van kandidaat naar collega naar het ontwikkelen van functies voor ervaringsdeskundige ambtenaren. Speerpunten 6, 8, 9 inclusief onderwijs, toegankelijke Wmo-voorzieningen en (digitale) informatie De gemeente heeft in 2021 een expertmeeting over inclusief onderwijs georganiseerd. Momenteel bespreekt de gemeente met scholen en ouders hoe het thema inclusief onderwijs verder kan worden opgepakt. In 2021 zijn 33 buurtteams gestart die de toegang tot de Wmo en andere voorzieningen verbeteren. De gemeente werkt daarnaast aan een toegankelijke dienstverlening voor álle Amsterdammers.

Met de inzet van Taal voor Allemaal door de gemeente wordt ook de communicatie van de gemeente met Amsterdammers steeds begrijpelijker gemaakt. Samenvatting in begrijpelijke taal en gebarentaal De gemeente wil graag zoveel mogelijk Amsterdammers informeren over de stand van zaken van de toegankelijkheid In Amsterdam. Bij de bespreking van de rapportage 2020 op 10 februari 2021 in de raad is motie nummer 90.21 van de leden El Ksaihi, Vroege en Van Pijpen aangenomen inzake versterken communicatielijnen en uitingen rondom toegankelijkheid. In de afdoening van deze motie van 21 september 2021 is door het college toegezegd waar mogelijk in begrijpelijke taal te communiceren met Amsterdammers over toegankelijkheid. Lange rapportages, overzichten en brieven worden lang niet door iedereen gelezen. En vaak worden deze raadsstukken ook niet goed begrepen. Daarom heeft het college ervoor gekozen een samenvatting te maken in begrijpelijke taal. De samenvatting zal ook in een video versie in gebarentaal gemaakt worden. We zullen deze informatie ook op de website www.amsterdam.nl plaatsen. Conclusie In deze brief benoemen wij slechts een aantal van de belangrijke punten over toegankelijkheid waar de afgelopen jaren aan is gewerkt. Deze inzet is mede mogelijk gemaakt door de extra coalitiemiddelen toegankelijkheid van € 3 miljoen voor de bestuursperiode 2018-2022.

Het college verwijst u naar de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021 voor het gehele overzicht. Het is goed te zien dat door het college aan elk van de tien speerpunten gewerkt wordt. Hiermee laat het college zien dat zij belang hechten aan de inclusie van alle Amsterdammers. De gemeente werkt samen met vele partijen in de stad om de sociale, digitale en fysieke toegankelijkheid te verbeteren. Maar hiermee zeggen we als college niét dat het werk klaar is of dat het werk van de gemeente er op zit. Het is namelijk, ondanks de vele projecten en activiteiten die uitgevoerd worden, helaas nog lang niet vanzelfsprekend dat alle Amsterdammers die dat willen ook echt

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 februari 2022 Pagina 5 van 5

mee kunnen doen. Bij sommige dossiers en activiteiten gaat het, ongeacht de goede bedoelingen, inzet en afspraken over toegankelijkheid aan de voorkant, toch niet in één keer goed. Vaak hebben projecten een lange adem nodig en zijn controles nodig om het ingezette beleid vast te houden of door te kunnen zetten. Sommige opgaven zijn zo groot en vergen zoveel investeringen dat ze alleen stapsgewijs kunnen worden opgepakt, zoals bijvoorbeeld het toegankelijker maken van openbare ruimte, het openbaar vervoer en van het gemeentelijk vastgoed. Mensen met een beperking en belangenbehartigers zijn sinds de ratificatie van het VN-verdrag handicap in 2016 alerter geworden op het signaleren van knelpunten en obstakels die zij in het dagelijkse leven tegenkomen. Als college bespreken wij regelmatig deze signalen en knelpunten met ervaringsdeskundigen en belangenbehartigers vanuit de diverse portefeuilles binnen het college. Het is belangrijk deze gesprekken over signalen en knelpunten ook de komende jaren te blijven voeren. Een inclusieve samenleving is namelijk niet met een druk op de knop te realiseren en vergt continue alertheid en inspanning van velen binnen en buiten de gemeente. De opgave blijft de komende jaren complex en groot.

Daarom blijven we als gemeente, samen met landelijke, regionale en lokale partners en uiteraard in samenwerking met Amsterdammers, de komende jaren werken aan de verbetering van de toegankelijkheid van onze stad. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Simone Kukenheim Wethouder Zorg Coördinerend wethouder toegankelijkheid

Bijlagen 1. Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2021; Iedereen doet mee! 2. Samenvatting van de voortgangsrapportage 2021 in begrijpelijke taal

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl