Bijlage 2 Monitor Autoluw november 2024

Monitor Autoluw Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

Monitor Autoluw Samenvatting

De Monitor Autoluw 2023 biedt inzicht in de verplaatsingen en het gebruik van verschillende modaliteiten van bewoners en bezoekers in Amsterdam. Voor deze laatste monitor worden gegevens uit de eerste monitor uit 2019 afgezet tegen gegevens uit 2022 en 2023, waarover nog niet eerder gerapporteerd is. Hierdoor worden eventuele verschillen in verplaatsingen en vervoerskeuzes inzichtelijk. Om de monitor overzichtelijk te houden, zijn de gegevens uit 2020 en 2021 weggelaten, deze heeft u immers al eerder van mij ontvangen. Hoewel de coronapandemie al een tijdje achter ons ligt, is deze mogelijk nog steeds van invloed op de cijfers in deze monitor. Het aantal verplaatsingen van bezoekers is namelijk nog steeds lager dan in 2019. Het aantal verplaatsingen van Amsterdammers is in 2023 voor het eerst hoger dan in 2019. In totaal zijn er 5,9% meer verplaatsingen geweest in 2023. Dit

2

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

komt met name doordat verplaatsingen te voet (40%) en per fiets (4%) gestegen zijn. Overige modaliteiten zijn gedaald, zoals het openbaar vervoer (-12%) en de auto (-5%). Het aantal verplaatsingen door bezoekers uit Nederland was in 2023 nog steeds lager dan in 2019. Met name het aantal verplaatsingen met het openbaar vervoer (-28%) en met de auto (-18%) is flink gedaald. Sinds de coronapandemie stijgt het aantal verplaatsingen van bezoekers wel weer, maar het is de vraag of en wanneer het weer op het oude niveau komt. De meeste bezoekers komen nog steeds uit Amstelveen. Opvallend is dat het aantal bezoekers uit Utrecht gehalveerd is sinds 2019. Mogelijk is dat een gevolg van het thuiswerken. De verplaatsingsmotieven van bezoekers zijn in 2023 vergelijkbaar met 2019. Het motief werken is op alle dagen van de week afgenomen. Waarschijnlijk doordat er meer wordt thuisgewerkt.

Het autobezit per inwoner is sinds 2019 stabiel gebleven. Absoluut gezien groeit het aantal auto’s wel door de groei van het aantal inwoners. Als de toetreding van stadsgebied Weesp buiten beschouwing wordt gelaten, is het autobezit met 2,6% gegroeid. Inclusief Weesp is dit 7%.

Amsterdam heeft 59.368 meer inwoners dan in 2019, hiervan wonen 25.409 in Weesp. De stad is met 6,8% gegroeid naar 931.748 inwoners.

354.000 bezoekers uit Nederland krijgt Amsterdam per werkdag gemiddeld. Dat is een afname van 20% ten opzichte van 2019.

13,3 miljoen autokilometers maken de inwoners en bezoekers in totaliteit per dag (in 2019 was dit ook 13,3 miljoen). Dat is gemiddeld 10,3 autokilometers per inwoner/ bezoeker per dag.

Monitor Autoluw De cijfers samengevat

3

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

2019

2022

2023

Aantal inwoners:

872.380

918.194

931.748

Aantal bezoekers (werkdag):

445.000

311.000

354.000

Aantal hotelovernachtingen:

18,4 miljoen

15,8 miljoen

*

Aantal autokilometers per dag:

13,3 miljoen

12,9 miljoen

13,3 miljoen

Autokilometers per inwoner/bezoeker per dag:

10,1 km

10,5 km

10,3 km

Autogebruik inwoners (modal split):

20%

19%

18%

Autogebruik bezoekers (modal split):

45%

50%

46%

Autobezit totaal (excl. lease):

201.826

211.064

216.030

Autobezit per inwoner:

0,23

0,23

0,23

Opgeheven parkeerplekken (2019):

1.173

1.376

1.647

Fiscale parkeerplekken per inwoner:

0,182

0,176

0,171

Rapportcijfer tevredenheid openbare ruimte:

7,4

7,4

7,4

Rapportcijfer tevredenheid groenvoorziening:

6,9

**

6,9

Rapportcijfer tevredenheid fietsvoorzieningen:

5,6

**

5,7

* Deze indicator is nog niet beschikbaar ** Deze indicatoren worden enkel in de oneven jaren gemeten.

Monitor Autoluw 2022 & 2023 Verdeling leeftijd van inwoners

In 2023 zijn er 931.748 inwoners, dit zijn 59.368 Amsterdammers meer dan in 2019 (+6,8%). Dit is inclusief 25.409 inwoners behorende bij Stadsgebied Weesp. Amsterdam kent een groot aantal jonge mensen tussen de 20 en 40 jaar (38,8% van het totaal aantal inwoners), in heel Nederland ligt dit op 26%.

12%

De bevolking van Amsterdam naar leeftijd in % 10%

2019

8%

6%

2020

4%

2021

2%

2022

0% 0-4

4

5-9

10-14

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

15-19

20-24

25-29

30-34

35-39

40-44

45-49

50-54

55-59

60-64

65-69

70-74

75-79

80+

2023

Aantal inwoners: 2019 = 872.380; 2020 = 872.497; 2021 = 881.933; 2022 = 918.194; 2023 = 931.748 Bron: O&S stand per 01-01-2020/2024; CBS stand per 01-01-2022

Monitor Autoluw Inwoners lopen en fietsen meer dan in 2019 Onderstaande figuren tonen de vervoermiddelen waarmee bewoners zich op een werkdag binnen Amsterdam verplaatsen. Rechtsonder staan verschillen per modaliteit van 2019 tot en met 2023. In totaal zijn er 6% meer verplaatsingen geweest in 2023 dan in 2019. Verplaatsingen met de fiets (4%) en lopen (40%) zijn als enige toegenomen. Het gebruik van overige modaliteiten als scooters en bromfietsen (-32%), van openbaar vervoer (-12%) en van de auto (-5%) is afgenomen. De stadsbrede afname in autogebruik geldt niet voor stadsdelen Centrum (9%) en Zuidoost (20%) waar juist een stijging te zien is in autogebruik door bewoners. De verschillen per stadsdeel zijn groot. Linksonder is de modal split van 2023 weergegeven per stadsdeel of stadsgebied. In Nieuw-West, Noord, Weesp en Zuidoost is het autogebruik relatief hoog. Terwijl het autogebruik in Centrum, Oost, West en Zuid relatief laag is. 2.500.000

Aantal verplaatsingen van bewoners per vervoermiddel op een werkdag

West

Noord

43%

32% 25%

30%

2.000.000 27% 3%

13% 13%

13%

1%

Centrum 40%

1.500.000

39%

Oost

Nieuw-West 8% 29% 17%

20%

46%

2%

11%

29% 4%

25% 15%

1.000.000

3%

11%

Zuid 40%

Overig

33% 14%

8%

4%

Lopen

Gebruik van vervoermiddelen door bewoners per stadsdeel en stadsgebied

31% 24%

23%

500.000

Weesp

Zuidoost

20% 2%

Fiets

35%

30%

26% 8%

OV

2%

Auto

0 2019

5

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

2020

2021

2022

2023

Bron: ODiN 2019 - 2023

Monitor Autoluw Er reizen minder bezoekers uit Nederland naar Amsterdam Onderstaande figuren tonen de vervoermiddelen waarmee bezoekers op een werkdag reizen naar Amsterdam. In totaal ligt het aantal aankomsten in 2023 20% lager dan in 2019. Rechtsonder staat de verdeling per modaliteit voor de hele stad. In 2020 zie je een scherpe daling in verplaatsingen vanwege de coronapandemie en sindsdien neemt het aantal aankomsten weer gestaag toe. Het niveau van voor de coronapandemie is echter nog ver weg. Met name het openbaar vervoer (-28%) en de auto (-18%) worden een stuk minder gebruikt. De kaart linksonder toont met welke vervoermiddelen bezoekers naar de stadsdelen en het stadsgebied reizen in 2023. In stadsdeel Centrum en in Oost maken bezoekers meer gebruik van het openbaar vervoer dan van de auto, maar in de rest van de stad wordt de auto het vaakst gebruikt.

Noord

West

500.000 Absolute verdeling van vervoermiddelen waarmee bezoekers uit Nederland naar Amsterdam reizen

Nieuw-West

61%

West

Oost 55%

Centrum

Noord 400.000

31% 27% 4%

55%

Zuid

Nieuw-West

6%

8% 0%

65%

Centrum

300.000

31%

41% 8% 0%

6%

9% 0%

42%

Oost

28% 3%

0%

Zuidoost

3%

11%

1%

4%

Weesp 200.000

42%

40%

Zuid

12%

Overig 1%

6% 73% 57%

Lopen

Zuidoost

Weesp

100.000

Fiets

Verdeling van vervoermiddelen waarmee bezoekers uit Nederland naar Amsterdam reizen per stadsdeel en stadsgebied

27% 12%

0%

5%

15%

4%

0%

OV

2%

Auto

0 2019

6

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

2020

2021

2022

2023

Bron: ODiN 2019 - 2023

Monitor Autoluw Verplaatsingen van bezoekers uit omliggende gemeenten

Onderstaande figuren tonen het aantal verplaatsingen van bezoekers van/naar/in Amsterdam vanuit omliggende gemeenten. De figuur rechtsonder toont de absolute verschillen. Uit Utrecht zien we de grootste afname van aantal bezoekers (-55%). Ook uit Almere (-31%), Zaanstad (-27%) en Amstelveen (-19%) is het aantal verplaatsingen van bezoekers afgenomen. Enkel het aantal bezoekers uit Haarlem (5%) en Haarlemmermeer (20%) zijn toegenomen. De figuur linksonder toont de verhouding tussen auto- en ov-gebruik. Vanuit Haarlem en Haarlemmermeer is autogebruik met 10% gestegen en is het ov-gebruik gedaald met respectievelijk -13% en -21%. Bij de gemeente Zaanstad is een relatieve afname in autogebruik te zien (-10%) en een toename in ov (3%) en overig vervoer (7%). Ook in Almere is het autogebruik gedaald (-13%) en het ov-gebruik (8%) en overig vervoer (5%) gestegen.

Percentage auto-, OV-gebruik en overige modaliteiten van bezoekers

Auto

Aantal verplaatsingen van bezoekers

2019

Overig

OV

100%

2022

2023

35.000 30.000

80%

25.000

60% 20.000 15.000

40%

10.000

20% 5.000

0% '19

'22

'23

Amstelveen

7

'19

'22

'23

Haarlemmermeer

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

'19

'22

'23

Haarlem

'19

'22

'23

Zaanstad

'19

'22

Almere

'23

'19

'22

'23

0 Amstelveen

Haarlemmermeer

Haarlem

Zaanstad

Almere

Utrecht

Utrecht

Vervoerswijzen en aantal verplaatsingen van bezoekers uit omliggende gemeenten van/naar/in Amsterdam op werkdagen Bron: ODiN 2019 - 2023

Monitor Autoluw Verplaatsingsmotieven bezoekers

Er zijn minder verplaatsingen van bezoekers geweest in 2022 en 2023 ten opzichte van 2019. De categorie ‘werken’ is gedaald. Wellicht dat meer mensen thuis werken. Op werk- en weekdagen is een toename te zien in sociaal-recreatieve motieven (visite, logeren, toeren, wandelen, sporten en andere hobbymatige doelen). Op elk type dag is een toename te zien in overige motieven en winkelen. Het totaal aantal verplaatsingen van bezoekers is in 2023 op werkdagen met 20% afgenomen ten opzichte van 2019 en op weekdagen met 16% afgenomen. Op weekenddagen is een stijging van 1% verplaatsingen te zien, waarbij winkelen en overige motieven zijn toegenomen.

De relatieve verschillen

De absolute verschillen

100%

1.000.000

80%

800.000

60%

600.000

40%

400.000

20%

100.000

0% '19

'22

'23

Werkdag

'19

'22

'23

Weekenddag

'19

'22

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

'19

Weekdag

Werken

8

0

'23

'22

'23

Werkdag

Onderwijs

Winkelen

Soc. recreatief

'19

'22

'23

Weekenddag

'19

'22

'23

Weekdag

Overig

Bron: ODiN 2019 - 2023

Monitor Autoluw Meer korte verplaatsingen door bewoners van, naar en binnen Amsterdam

Onderstaande grafiek geeft inzicht in het type modaliteit dat bewoners kiezen per afstandsklasse tussen 2019 en 2023. De meeste verplaatsingen in Amsterdam zijn tot 5 km en vinden per fiets of lopend plaats. Dit heeft onder andere te maken met de vele voorzieningen die in de buurt liggen. Met name het aantal lopende verplaatsingen is gestegen, voor zowel afstanden tot 5 km (40%) als 5-20 km (12%). Fietsgebruik is op de lange afstanden 20-50 km en >50 km flink toegenomen (90% en 97%), wellicht door het gebruik van elektrische fietsen en aanverwanten. Opvallend is dat ook autogebruik op de korte afstanden (tot 5 km) is toegenomen (11%). 0-5

5-20

20-50

> 50

Verdeling van verplaatsingen per modaliteit en afstandsklasse door bewoners op weekdagen

1.200.000

1.000.000

800.000

600.000

Overig Lopen

400.000

Fiets 200.000

OV Auto 2019

2022

2023

0 - 5 km

9

Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

2019

2022

2023

5 - 20 km

2019

2022

2023

20 - 50 km

2019

2022

2023

> 50 km

Bron: ODiN 2019 - 2023

Monitor Autoluw Het gemiddelde autobezit blijft stabiel, maar absoluut neemt het aantal auto’s toe Tussen 2019 en 2023 is het aantal auto’s toegenomen van 201.816 auto’s in 2019 tot 216.030 auto’s in 2023. Een toename van 7% waarvan het grootste deel ontstaan is door de toetreding van Weesp tot de gemeente Amsterdam. Zonder Weesp zou de toename 2,6% zijn en te verklaren zijn door het stijgende aantal inwoners. Per huishouden betekent dit een gemiddelde van 0,42 auto en per inwoner een gemiddelde van 0,23 auto. Voor heel Nederland ligt dit gemiddelde op 0,5 auto per inwoner.

Totaal

2019

2023

Per inwoner

0,23

0,23

Per huishouden

0,43

0,42

Toename

7,0% incl. Weesp 2,6% excl. Weesp

10 Indicatoren 2022 & 2023 Publicatiedatum: november 2024

West

2019

2023

Noord

2019

2023

Per inwoner

0,19

0,19

Per inwoner

0,29

0,28

Per huishouden

0,33

0,31

Per huishouden

0,59

0,55

Absoluut verschil

2,1%

Absoluut verschil

7,6%

Nieuw-west

2019

2023

Centrum

2019

2023

Per inwoner

0,27

0,27

Per inwoner

0,19

0,18

Per huishouden

0,55

0,54

Per huishouden

0,30

0,28

Absoluut verschil

2,7%

Absoluut verschil

0,6%

Zuid

2019

2023

Per inwoner

0,24

0,23

Per huishouden

0,41

0,40

Absoluut verschil

- 0,9%

Oost

2019

2023

Per inwoner

0,21

0,21

Per huishouden

0,39

0,38

Absoluut verschil

5,1%

Zuidoost

2019

2023

Weesp

2023

Per inwoner

0,25

0,24

Per inwoner

0,36

Per huishouden

0,46

0,44

Per huishouden

0,79

Absoluut verschil

- 0,1%

Bron: RDW, stand van 01-01-2020 en 01-01-2024

Monitoring De monitor is onderdeel van de jaarlijkse voortgangsrapportage die is toegezegd bij de vaststelling van de Agenda Amsterdam Autoluw (januari 2020). De Monitor Autoluw richt zich op verscheidene indicatoren die we meerjarig bijhouden. De gebruikte cijfers zijn gebaseerd op de meest recent beschikbare data.