Bijlage 2 Jaarverslag Gemeente Amsterdam Zorg van de Zaak 2025.pdf

Jaarverslag Gemeente Amsterdam 2025 Vertrouwelijk rapport

Het begin van de weg naar een gezonde organisatie

Inleiding Aan de gemeentesecretaris van de gemeente Amsterdam. Hierbij bieden wij u het jaarverslag 2025 aan, opgesteld in opdracht van de directie P&O. Dit verslag geeft een overzicht van ontwikkelingen rondom verzuim en inzetbaarheid binnen de gemeente Amsterdam in 2025. De analyse is gebaseerd op beschikbare verzuimcijfers, ervaringen vanuit de verzuimbegeleiding en signalen uit de samenwerking met leidinggevenden, P&O-professionals en interventiepartners. De directie Personeel & Organisatie (P&O) vervult hierin een centrale rol. Vanuit deze directie wordt gestuurd op een integrale aanpak waarin leiderschap, duurzame inzetbaarheid en cultuur centraal staat. In het jaarverslag van 2024 werd aandacht gevraagd voor het structureel hoge verzuimniveau binnen de organisatie. In 2025 is zichtbaar dat dit onderwerp nadrukkelijker aandacht krijgt binnen de bestuurlijke en organisatorische agenda. De samenwerking tussen gemeente Amsterdam en Zorg van de Zaak is geïntensiveerd, onder andere door structurele overleggen, de inzet van de Versterkte Aanpak verzuim en de voorbereiding van het programma De Gezonde Organisatie. Daarnaast zien we dat binnen verschillende directies actiever gestuurd wordt op re-integratie en inzetbaarheid.

Tegelijkertijd laten de verzuimcijfers zien dat het verzuimniveau binnen de gemeente Amsterdam hoog blijft en dat langdurig verzuim een belangrijk aandeel vormt van het totale verzuim. De effecten van ingezette maatregelen worden doorgaans pas op langere termijn zichtbaar. Vanuit onze rol als arbodienst signaleren wij ontwikkelingen en geven wij advies over mogelijke verbeteringen. De verantwoordelijkheid voor beleid en organisatieontwikkeling ligt bij de gemeente Amsterdam. Het verslag is opgebouwd uit een managementsamenvatting, analyse en advies. De onderliggende cijfermatige gegevens zijn opgenomen in een apart hoofdstuk. Namens team Zorg van de Zaak, Charlotte Kloet Jeffrey Schaap Peggy Verhoef Marco van de Velde

Directeur Zorg van de Zaak Bedrijfsarts Regiomanager Programma Manager

Managementsamenvatting Terugblik jaarverslag 2024 Het jaarverslag 2024 heeft in het najaar van 2025 veel aandacht gekregen binnen de organisatie. Het onderwerp verzuim staat nadrukkelijker op de bestuurlijke agenda en verschillende initiatieven zijn gestart om duurzame inzetbaarheid en verzuimbegeleiding verder te versterken. In 2025 zien wij positieve ontwikkelingen in de samenwerking tussen de gemeente Amsterdam en Zorg van de Zaak. Het aantal Duurzame Inzetbaarheidsoverleggen (DIO’s) is toegenomen, overlegstructuren zijn versterkt en leidinggevenden worden actiever betrokken bij verzuimbegeleiding. Ook is gestart met de Versterkte Aanpak verzuim.

Daarnaast zijn initiatieven gestart binnen de Gemeente Amsterdam die bijdragen aan een veiligere en gezondere werkomgeving. De campagne “Niet wegkijken” is gestart en op het intranet is een wegwijzer sociale veiligheid ingericht met informatie over omgangsregels, meldmogelijkheden en beschikbare ondersteuning voor leidinggevenden en medewerkers. De Gemeente Amsterdam heeft eind 2025 twee onderzoeken in gang gezet. Hoewel hiermee belangrijke stappen zijn gezet, is het nog te vroeg om te spreken van een structurele verbetering van het verzuimniveau. De ingezette acties vormen wel een belangrijke basis voor verdere ontwikkeling en borging.

Ontwikkeling verzuimcijfers De verzuimcijfers over 2025 laten zien dat het verzuim binnen de gemeente Amsterdam hoog is. Het totale verzuimpercentage bedraagt 9,7%, een stijging van 1,1 procentpunt ten opzichte van 2024. De meldingsfrequentie ligt al meerdere jaren onder het niveau van vergelijkbare organisaties. In combinatie met de stijgende verzuimduur betekent dit dat de toename van het verzuim vooral wordt veroorzaakt door langdurige uitval. De gemiddelde verzuimduur ligt dan ook aanzienlijk hoger dan het landelijke gemiddelde (CBS 2024: 18,7 werkdagen). Factoren die hierbij een rol kunnen spelen zijn onder andere stagnatie in deelherstel, beperkte interne mobiliteit en complexiteit in re-integratievraagstukken. Inzet interventies en no-show Positief is dat de inzet van interventies breed is en dat het noshowpercentage in de tweede helft van 2025 bijna is gehalveerd. Dit wijst op verbeterde afstemming in het verzuimproces en een efficiëntere benutting van consultmomenten.

Medewerkers met verhoogd verzuimrisico De groep medewerkers met een verhoogd risico op toekomstig verzuim (@Risk) is gegroeid naar ongeveer 13.000 medewerkers (11.000 in 2024). Daarnaast vormt frequent lang verzuim een substantieel aandeel van het totale verzuim. In 2025 betreft dit 1.870 medewerkers (9% van de totale populatie). Van de 2.572 lopende dossiers heeft ongeveer één op de drie medewerkers (851) dit kenmerk. Achttien directies vertegenwoordigen gezamenlijk ongeveer 80% van het frequent lang verzuim1. Deze concentratie maakt het mogelijk om gerichte aandacht te besteden aan deze groep binnen de verdere aanpak van duurzame inzetbaarheid. Nulverzuim Het percentage nulverzuim binnen de gemeente Amsterdam bedraagt organisatiebreed 36,7%2. Nulverzuim wordt vaak gebruikt als indicator voor ontwikkelingen in inzetbaarheid en aanwezigheid binnen organisaties. Het volgen van deze indicator kan helpen bij het monitoren van ontwikkelingen in verzuim en het effect van preventieve maatregelen. Vooruitblik 2026 De verzuimcijfers laten zien dat het werkgerelateerd verzuim in 2025 is toegenomen. Mede rekening houdend met de @Risk populatie blijft het verzuimniveau een belangrijk aandachtspunt voor de komende periode. De Versterkte Aanpak en het project De Gezonde Organisatie bieden perspectief voor de toekomst.

Deze aanpak vraagt tijd en continuïteit, omdat effecten van organisatiebrede maatregelen doorgaans pas op langere termijn zichtbaar worden. De eerste effecten op extra lang verzuim (>1 jaar) worden naar verwachting zichtbaar vanaf 2026, met een mogelijk effect op het totale verzuimniveau in de jaren daarna.

1: toelichting frequent lang verzuim, pagina 31 2: toelichting nulverzuim, pagina 19

Rol van de arbodienst Als arbodienst zetten wij in op een duidelijke rolverdeling binnen het verzuimproces. Wanneer de aanleiding voor verzuim niet primair ligt in arbeidsgezondheidskundige vraagstukken en er geen sprake is van ziekte of gebrek, wordt het inzetbaarheidsvraagstuk teruggelegd bij de lijnorganisatie (leidinggevende en medewerker), met ondersteuning van de Adviseur Verzuim en Vitaliteit. Deze werkwijze draagt bij aan een heldere rolverdeling en aan een effectieve begeleiding van inzetbaarheidsvraagstukken. Service Levels Tussen de Gemeente Amsterdam en Zorg van de Zaak zijn SLA’s afgesproken. Verbeterpunten van beide partijen worden periodiek besproken tijdens de reguliere dienstverleningsoverleggen.

Conclusie De verzuimcijfers laten zien dat het verzuim binnen de gemeente Amsterdam hoog is en dat langdurig verzuim een belangrijke bijdrage levert aan het totale verzuim. Tegelijkertijd zijn in 2025 verschillende initiatieven gestart om duurzame inzetbaarheid, samenwerking en verzuimbegeleiding te versterken. Het voortzetten en verder ontwikkelen van deze aanpak zal op termijn bijdragen aan het verkorten van verzuimduur en het versterken van duurzame inzetbaarheid binnen de organisatie.

Inhoudsopgave Wij signaleren (analyse van de cijfers) Wij adviseren van signalen naar advies: drie prioriteiten van signalen naar aanpak: driesporen model

Borgen van succes

Jaarverslag in cijfers Bijlage: Routekaart lang verzuim

Wij signaleren analyse van de cijfers

Wij signaleren Wettelijke kaders Binnen de gemeente Amsterdam wordt gewerkt aan de uitvoering van verschillende wettelijke instrumenten op het gebied van arbeidsomstandigheden, waaronder de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E), het Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) en het Preventief Medisch Onderzoek (PMO). De uitvoering van deze instrumenten vraagt verdere versnelling. In 2025 zijn bij een beperkt aantal organisatieonderdelen PAGO’s en PMO’s uitgevoerd. Gezien de omvang van de organisatie vraagt de verdere uitrol hiervan in de komende periode blijvende aandacht.

Het systematisch uitvoeren van deze instrumenten kan bijdragen aan het vroegtijdig signaleren van risico’s en het versterken van preventief beleid. Ontwikkeling verzuim Het verzuimpercentage bedraagt 9,7%, een stijging van 1,1 procentpunt ten opzichte van 2024. Dit onderstreept het belang van een gerichte aanpak om verzuimduur te verkorten en duurzame inzetbaarheid te versterken.

Frequent lang verzuim Frequent lang verzuim, medewerkers die meerdere keren langdurig (>14 dagen) uitvallen, vormt een substantieel onderdeel van het totale verzuim. Deze problematiek komt relatief vaak voor binnen organisatieonderdelen met een groot aantal medewerkers en een verzuimpercentage boven het gemeentelijke gemiddelde. In de verzuimbegeleiding worden verschillende factoren genoemd die hierbij een rol kunnen spelen, zoals belastende arbeidsomstandigheden, mismatch tussen belastbaarheid en functie-inhoud en situaties waarin passende ondersteuning of interventies niet tijdig worden ingezet. Gerichte aandacht voor deze groep zal bijdragen aan het verkorten van verzuimduur en het voorkomen van herhaald verzuim.

Wij signaleren Nulverzuim Nulverzuim geeft weer welk percentage medewerkers in een jaar niet verzuimt. Het nulverzuim binnen de gemeente Amsterdam bedraagt 36,7%. Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde bedraagt 49,2% en het branchegemiddelde 46,5%. Het nulverzuim wordt vaak gebruikt als indicator voor ontwikkelingen in inzetbaarheid en aanwezigheid binnen organisaties. @Risk populatie De @risk-populatie, die medewerkers omvat met een verhoogd risico op verzuim, is in 2025 met 16% toegenomen (2024: +21%). Deze groep bestaat uit medewerkers waarbij signalen aanwezig zijn die kunnen wijzen op een verhoogde kans op langdurig verzuim. Het vroegtijdig signaleren van deze medewerkers kan helpen om preventieve interventies in te zetten en langdurige uitval te voorkomen.

Samenwerking en organisatieontwikkeling Er is een warme samenwerking tussen P&O en Zorg van de Zaak. Halverwege 2025 hebben er structurele strategische overleggen plaatsgevonden waarbij we elkaar scherp houden op de te varen koers. Dit heeft er onder andere toe geleid dat we binnen veel directies de samenwerking merkbaar is versterkt. Er is sprake van regelmatig en gestructureerd overleg tussen leidinggevenden, HR Business Partners, HR Adviseurs, Adviseurs Verzuim & Vitaliteit, praktijkondersteuners bedrijfsarts en artsen. Het gezamenlijke handelen zorgt ervoor dat het einddoel van reintegratie duidelijker in beeld blijft en dat medewerkers eerder de juiste interne ondersteuning of interventie ontvangen.

Wij signaleren Aandachtspunten in de samenwerking Hoewel de samenwerking zich verder ontwikkelt, vraagt het verzuimproces op onderdelen nog om verdere afstemming om stagnatie te voorkomen. Effectieve verzuimbegeleiding vraagt om tijdige acties, gebaseerd op gezamenlijke afspraken en een gedeelde verantwoordelijkheid van medewerker, leidinggevende en ondersteunende disciplines. In de praktijk blijkt dat procedures en werkwijzen soms verschillend worden geïnterpreteerd. Verdere verduidelijking van afspraken kan bijdragen aan een meer eenduidige uitvoering van het re-integratieproces. Wij signaleren bijvoorbeeld dat de afspraken tussen Zorg van de Zaak en de Gemeente Amsterdam over de begeleiding na een WIA-beoordeling en over het moment van het opstellen van een Inzetbaarheidsprofiel (IZP) in de praktijk niet altijd voor alle betrokkenen even duidelijk zijn. Werkgerelateerd verzuim en knelpunten in re-integratie Het aantal dagen werkgerelateerd verzuim is in 2025 toegenomen. In 2024 bedroeg het aantal werkgerelateerde verzuimdagen 77.456, terwijl dit in 2025 is gestegen naar 111.942 dagen. Ook het aantal gevallen waarin werkgerelateerd verzuim is geconstateerd, is in 2025 toegenomen. Bij de interpretatie van deze stijging dient te worden opgemerkt dat deze gedeeltelijk wordt verklaard door een verbeterde en meer consistente registratie vanuit Zorg van de Zaak in 2025.

Aantal medewerkers met werkgerelateerd verzuim: 2025: 665 2024: 488

De toename van het verzuim heeft impact op teams en de inzetbaarheid van medewerkers. Uit de verzuimbegeleiding blijkt dat mogelijkheden binnen spoor 1b niet altijd optimaal worden benut. Wanneer deze mogelijkheden eerder in beeld komen, kan dit bijdragen aan een snellere en duurzamere terugkeer naar werk. In sommige situaties kan dit ook helpen om langdurige trajecten te voorkomen en het risico op loonsancties van het UWV te beperken. Voor deze analyse zijn geen aanvullende cijfers beschikbaar. Behoefte aan stabiliteit In gesprekken met medewerkers en leidinggevenden komt regelmatig naar voren dat stabiliteit en duidelijkheid binnen de organisatie bijdragen aan een gezonde werkomgeving. De afgelopen periode van organisatieontwikkelingen en reorganisaties heeft in sommige onderdelen geleid tot gevoelens van onzekerheid. Uit de spreekkamer horen wij dat medewerkers en leidinggevenden behoefte hebben aan duidelijke processen, consistente sturing en een voorspelbare werkomgeving. Deze factoren vormen een belangrijk aandachtspunt bij de verdere implementatie van het programma De Gezonde Organisatie en de Versterkte aanpak verzuim. Voortgang adviezen 2024 De inzichten uit het jaarverslag van 2024 sluiten aan bij de ontwikkelingen die in 2025 in gang zijn gezet.

Zij vormen samen met de ingezette initiatieven een belangrijke basis voor de verdere ontwikkeling van de gemeentebrede aanpak gericht op duurzame inzetbaarheid, gezond leiderschap en het terugdringen van verzuim.

Wij adviseren

Van signalen naar advies: 3 prioriteiten De analyse laat zien dat langdurig verzuim een belangrijke bijdrage levert aan het totale verzuim. Het terugdringen van verzuim vraagt daarom om een samenhangende aanpak waarin preventie, leiderschap en re-integratie centraal staan.

Drie thema’s zijn daarbij richtinggevend. Leiderschap en eigenaarschap Leiderschap en eigenaarschap zijn bepalende cultuurelementen in het terugdringen van verzuim. Leidinggevenden spelen een belangrijke rol bij het signaleren van overbelasting, het voeren van gesprekken over inzetbaarheid en het begeleiden van re-integratie. Verdere ondersteuning van leidinggevenden kan bijdragen aan een consistente aanpak van verzuim. De rol van de bedrijfsarts is daarbij kaderstellend; de invulling van re-integratie vraagt om actief samenspel tussen medewerker en leidinggevende. Loopbaanontwikkeling en interne mobiliteit Herhalend langdurig verzuim hangt in sommige situaties samen met een mismatch tussen belastbaarheid en functie-inhoud. De competenties van de medewerker sluiten onvoldoende aan bij de functie-inhoud of de functie biedt niet meer de benodigde uitdaging. Het tijdig verkennen van mogelijkheden voor aangepast of ander werk kan bijdragen aan een duurzamere terugkeer naar werk. Mobiliteits- en loopbaanadviseurs spelen hierbij een cruciale rol, zowel bij re-integratie-vraagstukken als bij bredere

loopbaanontwikkeling. Hierbij blijft de medewerker in de regie, met ondersteuning van de leidinggevende. De lange duur van het verzuim vraagt daarnaast om betere benutting van reintegratiemogelijkheden binnen de eigen afdeling, binnen de directie en binnen de gemeente als geheel. Duidelijkheid over adviezen van de bedrijfsarts en centrale ondersteuning bij complexe casuïstiek zijn hierbij randvoorwaardelijk. Sociale veiligheid Een veilige werkomgeving vormt een belangrijke randvoorwaarde voor duurzame inzetbaarheid. Wanneer medewerkers zich sociaal onveilig voelen - bijvoorbeeld doordat zij zich niet vrij voelen om zich uit te spreken of om hulp te vragen – leidt dit tot verhoogde stress en werkdrukbeleving. Dit vergroot het risico op (met name psychische) uitval, langdurig verzuim en verloop. Daarmee raakt sociale onveiligheid niet alleen het individu, maar ook de samenwerking, productiviteit en het lerend vermogen van de organisatie als geheel. Initiatieven zoals de campagne Niet wegkijken en de wegwijzer sociale veiligheid bieden een belangrijke basis om dit thema verder te versterken.

Van signalen naar aanpak: het driesporen model In de samenwerking tussen de gemeente Amsterdam en Zorg van de Zaak is een integrale, meerjarige aanpak ontwikkeld die gericht is op het versterken van duurzame inzetbaarheid en het terugdringen van verzuim. Deze aanpak vormt een belangrijk onderdeel van het meerjarenprogramma Het Driesporenmodel. De werkwijze bouwt voort op de aanbevelingen uit het jaarverslag 2024 en vraagt om samenwerking en betrokkenheid van zowel de gemeente Amsterdam als Zorg van de Zaak. De kern van deze aanpak is het driesporenmodel, waarbij directies ondersteuning ontvangen die aansluit bij hun verzuimniveau. 1. Reguliere bedrijfsvoering (“going concern”) – gemiddeld verzuim Voor directies met een verzuimpercentage onder de 6% ligt de nadruk op het behouden van een gezonde basis. Dit omvat structurele aandacht voor preventie, het naleven van wettelijke instrumenten zoals RI&E, PAGO en PMO, en het tijdig voeren van gesprekken over inzetbaarheid, werkdruk en werkvermogen. Het doel is om verzuim zoveel mogelijk te voorkomen en signalen van mogelijke uitval tijdig te herkennen en te bespreken. 2. Versterkte aanpak – verhoogd verzuim (gestart) Voor directies met een verzuimpercentage tussen 6% en 8% wordt aanvullende ondersteuning ingezet.

De focus ligt hierbij op het versterken van leiderschap en eigenaarschap binnen teams, onder andere door begeleiding en ondersteuning van leidinggevenden. De Adviseur Verzuim & Vitaliteit kan hierbij worden ingezet om casusregie te versterken, herstel te ondersteunen en stagnatie in re-integratie te voorkomen.

De versterkte aanpak is al reeds gestart in 2025 onder leiding van directie P&O. 3. De Gezonde Organisatie – hoog verzuim Voor directies met een verzuimpercentage boven 8% wordt een bredere aanpak toegepast waarbij meerdere factoren rond inzetbaarheid worden bekeken. Binnen deze aanpak werken multidisciplinaire teams samen aan thema’s zoals leiderschap, sociale veiligheid, organisatie-inrichting en duurzame inzetbaarheid. Per directie wordt gekeken welke factoren van invloed kunnen zijn op het verzuim, waarna passende interventies worden ontwikkeld. Deze interventies vragen tijd en consistentie in uitvoering. In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen voor dit project, maar nog niet gestart.

Binnen alle drie de sporen staan drie thema’s centraal: • leiderschap en eigenaarschap • loopbaanontwikkeling en interne mobiliteit • sociale veiligheid De verzuimcijfers over 2025 onderstrepen het belang van een integrale aanpak waarin preventie, leiderschap en samenwerking centraal staan. Door deze aanpak verder te ontwikkelen en consequent toe te passen kan worden gewerkt aan het versterken van duurzame inzetbaarheid binnen de organisatie. De gemeente Amsterdam en Zorg van de Zaak zetten deze samenwerking in de komende periode voort.

Borgen van succes

Borgen van succes De ingezette acties zijn gericht op het versterken van de inzetbaarheid van medewerkers van de gemeente Amsterdam, met als doel de dienstverlening aan burgers te ondersteunen, de uitvoeringskracht te versterken en het werkplezier te vergroten. De doelstellingen zijn helder en binnen de organisatie is zichtbaar dat er betrokkenheid is om hiermee aan de slag te gaan.

Verdieping van leiderschapsontwikkeling Binnen de gemeente Amsterdam wordt reeds ingezet op leiderschapsontwikkeling via een combinatie van trainingen, bijeenkomsten en digitale leermodules. Verdere verdieping van deze initiatieven kan bijdragen aan het versterken van leiderschap en het ondersteunen van leidinggevenden bij verzuimbegeleiding en duurzame inzetbaarheid.

Voor een succesvolle uitvoering is het van belang dat initiatieven gericht op duurzame inzetbaarheid voldoende ruimte krijgen voor implementatie en continuïteit. Stabiliteit in organisatieontwikkeling, duidelijke prioriteiten en een consistente leiderschapsboodschap kunnen hierbij ondersteunend werken. Daarnaast blijft aandacht voor sociale veiligheid en een professionele aanspreekcultuur belangrijk.

Borgen vervolgacties in de lijn Duurzame re-integratie vraagt om een helder en gedeeld doel. Wanneer leidinggevende en medewerker hierover tijdig overeenstemming bereiken, kunnen interventies gerichter worden ingezet.

Creëer ruimte om tot resultaat te komen De gemeente Amsterdam opereert in een dynamische bestuurlijke context. Initiatieven gericht op duurzame inzetbaarheid vragen echter ook om continuïteit en focus. Het kan daarom helpen om deze initiatieven organisatorisch goed te verankeren, zodat prioriteiten, verantwoordelijkheden en uitvoering helder blijven. Tegelijkertijd is het belangrijk dat vervolgacties worden geborgd in de reguliere lijnorganisatie, zodat behaalde resultaten duurzaam worden verankerd in beleid en uitvoering.

De door Zorg van de Zaak ontwikkelde routekaart voor langdurig verzuim ondersteunt deze dialoog en faciliteert samenwerking tussen medewerker, leidinggevende en ondersteunende disciplines (zoals Adviseur Verzuim & Vitaliteit, HR-adviseur, praktijkondersteuner bedrijfsarts en bedrijfsarts). Door ervaringen uit re-integratietrajecten systematisch te analyseren kunnen inzichten worden gebruikt om processen verder te verbeteren.

Borgen van succes Kritische rol arbodienst De dienstverlening van Zorg van de Zaak sluit aan op de samenwerking tussen leidinggevenden, medewerkers en ondersteunende disciplines binnen de gemeente Amsterdam. Heldere rolafspraken en duidelijke verwachtingen ondersteunen een effectieve verzuimbegeleiding. Van leidinggevende en medewerker wordt verwacht dat zij een gezamenlijke vraagstelling formuleren, zodat adviezen vanuit de arbodienst goed aansluiten op de praktijk. Tegelijkertijd geven praktijkondersteuner en bedrijfsarts inzicht in werkgerelateerdheid, belastbaarheid en mogelijke vervolgstappen. Op basis hiervan bepalen medewerker en leidinggevende gezamenlijk de route naar duurzame re-integratie.

Lang verzuim en frequent lang verzuim Langdurig en frequent verzuim vragen om een gerichte aanpak. De routekaart (zie bijlage) ondersteunt leidinggevenden en medewerkers bij het vroegtijdig bespreken van mogelijke re-integratiedoelen. Binnen dossiers met frequent langdurig verzuim kan aanvullend onderzoek naar belastbaarheid of loopbaanmogelijkheden helpen om passende vervolgstappen te bepalen. Wanneer sprake is van een structurele mismatch tussen belastbaarheid en functie, kan een loopbaaninterventie bijdragen aan een duurzamere oplossing.

Daarnaast kan het inzichtelijk maken van tijdelijke herplaatsingsmogelijkheden helpen om adviezen over aangepast werk beter te benutten. Inzicht en analyse Het meerjarenplan start met een integraal verbeterplan waarin reductiedoelstellingen worden geformuleerd voor frequent langdurig verzuim, verzuimduur en verzuimmeldingen. De voortgang kan worden gevolgd via dashboards met kernindicatoren, waaronder nulverzuim. Door deze informatie te combineren met analyses van verzuimpatronen kan gerichter worden gekeken naar mogelijke interventies en procesverbeteringen. Een communicatieplan kan helpen om betrokkenen te informeren over ontwikkelingen en resultaten, bijvoorbeeld rondom herplaatsingen of teams waar nulverzuim toeneemt. Teamdialogen over inzetbaarheid, werkdruk en samenwerking kunnen bijdragen aan verdere ontwikkeling van de organisatie.

Borgen van succes Wettelijke kaders (RI&E, PAGO, PMO) De verantwoordelijkheid voor Arbo-compliance ligt bij de gemeente Amsterdam en wordt intern gemonitord. Gezien de huidige achterstanden vraagt de uitvoering van RI&E’s, PAGO’s en PMO’s verdere aandacht.

Sociale veiligheid Wij adviseren om de uitkomsten van het onderzoek naar intern ongewenst gedrag (IOG) en de PSA te gebruiken om patronen, risicofactoren en verschillen tussen organisatieonderdelen beter in beeld te brengen.

Directies kunnen ondersteuning gebruiken bij zowel de uitvoering als de toetsing van RI&E’s. Het planmatig uitvoeren van deze instrumenten kan bijdragen aan het versterken van preventief beleid. De verdere uitrol van RI&E’s en PAGO/PMO’s wordt gefaseerd uitgevoerd, met prioriteit voor directies waar het risico op uitval relatief groter is.

Op basis van deze inzichten kunnen aanvullende maatregelen worden ontwikkeld die aansluiten op het bestaande beleid. Daarbij kan prioriteit worden gegeven aan organisatieonderdelen waar de risico’s groter zijn. Blijvende aandacht voor duidelijke gedragsnormen, meldroutes en voorbeeldgedrag van leidinggevenden kan bijdragen aan een veilige werkomgeving. Trainingen voor leidinggevenden en dialoogbijeenkomsten voor medewerkers kunnen helpen om signalen tijdig bespreekbaar te maken en gezamenlijk te werken aan een gezonde teamdynamiek.

Jaarverslag in cijfers • • • • • • • • • • • •

Verzuimpercentage Nulverzuim Stuurinformatie voor de werkgever Begeleid verzuim naar oorzaak Frequent verzuim onder verzuimers Verzuim naar duurklasse Vroegsignalering risicogroepen Begeleid verzuim naar oorzaak Aard begeleid verzuim naar leeftijdscategorie Frequent lang verzuim No shows Aangevraagde interventies

Verzuimpercentage 2025

2025 Cluster

Aantal dienstverbanden

Verzuimpercentage

Meldingsfrequentie

2750

9,4

0,8

Verzuim afgelopen 3 jaar

Meldingsfrequentie afgelopen 3 jaar

Bedrijfsvoering

(bron AMI gemeente Amsterdam)

(bron AMI gemeente Amsterdam)

Bestuur en Organisatie

653

6,2

0,7

Digitalisering, Innovatie en Informatie

1458

7,0

0,8

Raad en Ondersteuning

50

3,0

0,6

Ruimte en Economie

4197

7,1

0,8

Sociaal

5238

10,4

0,9

Stadsdeelorganisaties

1931

9,1

0,7

Stadsdelen, Beheer en Dienstverlening

4036

13,4

1,2

20313

9,7

0,9

16

1,4

14

1,2

12

1

10

0,8

8

0,6

6 4

0,4

2024

2

0,2

Cluster

0

2023

0

2024

2025

2023

2024

2025

Het verzuim blijft stijgen van 7,9 % in 2023, 8,6% in 2024 naar 9,7% in 2025.

Bij alle clusters, met uitzondering van Raad en Ondersteuning, is er een stijging van het verzuimpercentage. De meldingsfrequentie ligt onder het landelijke gemiddelde.

Aantal dienstverbanden

Verzuimpercentage

Meldingsfrequentie

Bedrijfsvoering

2655

8,2

0,8

Bestuur en Organisatie

630

5,6

0,8

Digitalisering, Innovatie en Informatie

1438

6,6

0,8

Raad en Ondersteuning

53

5,6

0,8

Ruimte en Economie

3968

6,2

0,8

Sociaal

5149

9,6

0,9

Stadsdeelorganisaties

1912

8,0

0,7

Stadsdelen, Beheer en Dienstverlening

3903

11,7

1,2

19708

8,6

0,9

2023 Cluster

Aantal dienstverbanden

Verzuimpercentage

Meldingsfrequentie

Bedrijfsvoering

2581

7,2

0,8

Bestuur en Organisatie

611

4,4

0,9

Digitalisering, Innovatie en Informatie

1390

5,9

0,8

Raad en Ondersteuning

50

3,8

0,8

Ruimte en Economie

3818

5,6

0,8

Sociaal

5058

8,7

0,9

Stadsdeelorganisaties

1831

7,7

0,7

3797

11,2

1,2

19136

7,9

0,9

Stadsdelen, Beheer en Dienstverlening

Nulverzuim Nulverzuim geeft weer hoe groot de groep medewerkers is die in een jaar niet verzuimt en is een indicator voor inzetbaarheid. Het nulverzuim van Gemeente Amsterdam ligt 33% lager dan het landelijk gemiddelde en 27% lager dan het gemiddelde voor openbaar bestuur en overheidsdiensten.

Om de verzuimcijfers van gemeente Amsterdam te interpreteren, is het nuttig deze te vergelijken met zowel het landelijk als het branche gemiddelde.

1 Huidige GD (gemiddelde duur) wordt door het CBS anders berekend dan door

gemeente Amsterdam en wordt daarom niet meegenomen in de analyse.

Tabel 1: Vergelijking met de benchmarks N

VP

MF

GD1

PNV

Nederland

-

5,2%

1,4

-

49,2%

Branche openbaar bestuur en overheidsdiensten

-

6,1%

1,3

-

46,5%

Bron MF (Meldingsfrequentie) en PNV (Percentage nulverzuim) landelijk en branche openbaar bestuur en overheidsdiensten: CBS Statline, ziekte verzuim volgens werknemers; bedrijfstak en vestigingsgrootte – 2023.

36,7%

Bron verzuimcijfers gemeente Amsterdam: aangeleverd door gemeente Amsterdam, voortschrijdende cijfers van 1 januari 2025 t/m 31 december 2025.

gemeente Amsterdam

20.313

9,7%

0,9

Bron VP (Verzuimpercentage) landelijk en branche openbaar bestuur en overheidsdiensten: CBS Statline 2023.

Stuurinformatie voor de werkgever

2025: 2024:

Relatieve stijging in 2025 t.o.v. 2024 +1%

+14%

+7%

+22%

+36%

Stuurinformatie over 2 jaar

• • • •

Het aantal verzuimmeldingen is niet significant gestegen (1%) , echter het aantal verzuimdagen laat een relatieve stijging zien van 14%. Het deelhervatting in eigen functie is gedaald. Dat geeft aan dat re-integratie in eigen functie minder goed verloopt. Het frequent verzuim is ongeveer gelijk, hierin moet een daling gaan komen aangezien frequent verzuim een voorspeller is van de @risk populatie. De toename van het aantal verzuimdagen heeft een duidelijke impact op de beschikbare capaciteit binnen de organisatie.

Begeleid verzuim naar oorzaak werkgerelateerd (aantallen)

Aantal verzuimgevallen wat hoofdzakelijk wordt veroorzaakt door werkgerelateerde factoren laat een relatieve stijging zien van 36% in 2025 (665 verzuimcasus in 2025, 488 in 2024). In 2024 spraken wij over een onderrapportage aangezien de oorzaak vaak multifactorieel is, waarbij de verwachting is dat dit in 2025 een groter negatief effect heeft op het totale verzuim. Er is een definitiewijziging geweest binnen het werkgerelateerd verzuim waardoor de categorie werkgerelateerd verzuim: ‘overig’ is gegroeid.

Begeleid verzuim naar oorzaak werkgerelateerd (dagen)

Als er sprake is van problemen in de werkrelatie dan blijkt uit cijfers dat het verzuim langer duurt. Het aandeel in verzuimdagen is namelijk groter (32%) dan het aandeel in werkgerelateerde verzuimmeldingen (29%). Ook valt op dat deze werkgerelateerde oorzaak vaker bij de gemeente Amsterdam voorkomt dan bij de referentiegroep en in Nederland.

Begeleid verzuim naar oorzaak werkgerelateerd over 2 jaar (dagen) 2025

35% 32%

43%

26%

34%

15%

4%

4%

3%

3%

2024

Er zijn ten tijde van de publicatie jaarverslag 2024 medewerkers met lopend verzuim geweest die destijds nog niet door de arts geclassificeerd waren, en later in het jaar 2025 wel. De hier gepresenteerde cijfers van 2024 zijn gemeten over 12 maanden, het tijdvak 2025 geeft in dit rapport een onderrapportage en zullen in werkelijkheid nog hoger uitvallen.

In deze cijfers valt op dat verzuim veroorzaakt door problemen in de werkrelaties. De toename in categorie "overige" is te verklaren door een verandering van de definitie. In 2025 zie we op alle vlakken een stijging en dat resulteert in 111.942 arbeidsgerelateerde verzuimdagen, ten opzichte van 2024 (82,685 dagen) is dat een toename van 35%.

Frequent verzuim onder de verzuimers

Bij een meldingsfrequentie van 0,9 (normaal is 1,0) zijn er verschillende verklaringen mogelijk. Bij de Gemeente Amsterdam is er veel langdurig verzuim, hierdoor daalt automatisch de meldingsfrequentie. In de praktijk zien wij bij een lage meldingsfrequentie ook andere mogelijke oorzaken van een lage meldingsfrequentie. Zo kunnen medewerkers (thuis) doorwerken met klachten en wordt kort verzuim niet altijd geregistreerd. Bij de Gemeente Amsterdam lijkt echter het langdurig verzuim de meest waarscheinlijke oorzaak.

Verzuim naar duurklasse (dagen)

Verzuim naar duurklasse en leeftijdscategorie (dagen)

kort

2024

2025

stijging in 2025

41.356

42.601

3,01%

middellang

69.770

70.485

1,02%

lang

349.207

375.913

7,65%

extra lang

163.963

224.947

37,19%

totaal

624.296*

713.946

14,36%

Er is een stijging in het aantal verzuimdagen, waarbij de grootste stijging in het extra lang verzuim is. Dit komt overeen met de eerdere waarneming dat het aantal verzuimmeldingen niet evident stijgt, maar het aantal verzuimdagen wel. *Er is een discrepantie tussen de gegevens in deze tabel en het eerder gerapporteerd totaal aantal verzuimdagen van 2024 (624.452). De oorzaak hiervan ligt in geantedateerde ziek- en herstelmeldingen.

Vroegsignalering risicogroepen

This slide contains the following visuals: shape ,image ,image ,shape ,Selectie ,textbox ,textbox ,card ,card ,slicer ,slicer ,textbox ,textbox ,Aantal preventieve spreekuren ,Preventief spreekuur werkgever t.o.v. spreekuren huidige periode ,Preventief spreekuur werkgever t.o.v. spreekuren vorige periode ,Preventief spreekuur sector referentie t.o.v. spreekuren ,Preventief spreekuur NL t.o.v. spreekuren ,listSlicer ,textbox ,slicer ,slicer ,slicer ,slicer ,slicer ,Timeline1447991079100. Please refer to the notes on this slide for details Afbeelding met tekst, Lettertype, schermopname, wit Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

1 januari 2023

De @risk groep is wederom gestegen in 2025 met 16% (10.828 in 2024 en 12.548 in 2025) Deze ontwikkeling vraagt aandacht bij de verdere aanpak van duurzame inzetbaarheid. In 2024 kwam een stijging van 21% meer medewerkers @risk overeen met reële stijging van de verzuimgevallen van 13%. Een stijging van 16 % zal overeenkomen met een reële stijging van 10%.

Aard van begeleid verzuim naar leeftijdscategorie (dagen) 1/2

In alle leeftijdscategorieën lijkt het aandeel van de psychische aandoeningen hoger dan bij de referentiegroep en Nederland. En ook de absolute getallen een verhoogd aantal verzuimdagen in alle leeftijdscategorieën ten opzichte van Nederland.

Aard van begeleid verzuim naar leeftijdscategorie (dagen) 2/2 Verzuimdag/ werknemer leeftijd

man

vrouw

totaal

Gemeente Amsterdam

Nederland (2023) bron: CBS

14-24 jaar

134

177

311

9,6

3,3

25-34 jaar

1.564

2.418

3.982

22,8

8,1

35-44 jaar

2.209

2.742

4.951

32,2

8,6

45-54 jaar

2.222

2.657

4.879

29,4

8,7

55-64 jaar

2.816

2.589

5.405

34,8

11,6

65-> jaar

463

334

797

74,6

8,8

9.408

10.917

20.325

31,5

Frequent lang verzuim Frequent lang verzuim definiëren wij als: >1 periodes van >2 weken in 12 maanden. Dit zijn medewerkers met een risico op structurele inzet-baarheidsproblemen en mogelijk spelen de volgende factoren een rol; belastende arbeidsomstandigheden, vraagstukken of mis-match tussen medewerker en functie-eisen. Deze oorzaken zijn in een eerdere fase niet voldoende onderkend of

opgelost en de terugkeer naar werk is niet duurzaam gebleken. Deze populatie vraagt aanvullende aandacht tijdens de re-integratie-begeleiding en het vinden van passende oplossingen is essentieel voor een duurzame re-integratie. De verzuimdossiers van de 18 directies die geselecteerd zijn voor "de gezonde organisatie*" vertegenwoordigen 80% van alle “frequent lang

verzuim" gevallen van de gemeente Amsterdam. Door op een duurzame wijze de re-integratie vorm te geven zijn deze verzuimgevallen te voorkomen. Frequent lang verzuim speelt echter breder. 33% van al het lopend verzuim heeft het kenmerk frequent lang verzuim.

Gemeente Amsterdam Aantal

%

Directies >8% verzuim en >250 medewerkers

Aantal

%

Aantal

%

13.600

67%

12.138

60%

Medewerkers

20.203

Lopende dossiers

2.572

13%

1.972

10%

1.802

9%

Dossiers Frequent Lang Verzuim (FLV)

1.870

9%

1.584

8%

1.494

7%

Lopende dossiers Frequent Lang Verzuim

851

4%

706

3%

663

3%

Lopend FLV van Lopend verzuim

33%

Aandeel FLV van totaal FLV

*meer dan 8% verzuim en een volume van >250 medewerkers

Directies >8% verzuim

36%

37%

85%

80%

No Show No show is significant gedaald in 2025 door de inspanning van de gemeente Amsterdam en Zorg van de Zaak

Aangevraagde interventies 2025 Gemeente Amsterdam heeft via haar backoffice interventies uitgezet bij via haar providerboog en het snelverwijspunt van Zorg van de Zaak.

De interventies die via Zorg van de Zaak zijn aangevraagd zijn in 84% van de gevallen goedgekeurd. Dat is een prachtig resultaat.

39% van alle interventies zijn gericht op mentale klachten en dat is in lijn met de dominantie van dit thema in de spreekkamer.

Soort interventie

Zilveren Kruis

Colbe Netwerk

Totaal

Psychologische zorg

1005

285

1290

Arbeidsdeskundig Onderzoek

595

595

Bedrijfsmaatschappelijk werk

263

263

Stoelmassage

232

Zingeving

10

Loopbaan

232 202

212

142

142

Belastbaarheidsbeoordeling

135

5

140

Fysieke belasting en gedrag

108

2

110

Mobiliteit

71

Conflictbemiddeling

49

Vrouwengezondheid

51

51

Preventie en Leefstijl

41

41

Werkplekonderzoek

18

18

Financiële zorg

15

Re-intergratie

10

Slaapzorg

10

10

Traumazorg

7

7

Mantelzorg

71 4

15 1

6 2626

53

11

6 641

3267

Top 6 2734 = 84%

Bijlage: Routekaart bij lang verzuim Eenmalig/tijdelijk?

©

Disclaimer en geheimhouding Dit rapport is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld op basis van informatie die beschikbaar was ten tijde van de totstandkoming. Daarbij is gebruikgemaakt van gegevens verkregen uit de verzuimbegeleiding, verzuimcijfers van de gemeente Amsterdam, alsmede inzichten en ervaringen vanuit het interne verzuimteam en terugkoppelingen van interventiepartijen binnen het Colbe-netwerk. Ondanks de zorgvuldige samenstelling kan niet worden gegarandeerd dat het rapport volledig, juist of actueel is. Aan de inhoud van dit rapport kunnen derhalve geen rechten worden ontleend. De opstellers aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele onjuistheden, onvolledigheden of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de informatie in dit rapport.

Dit rapport is uitsluitend bestemd voor intern gebruik en voor de gemeente Amsterdam. De inhoud is vertrouwelijk van aard. Het is niet toegestaan om (delen van) dit rapport te verstrekken aan derden, openbaar te maken, te vermenigvuldigen of anderszins te gebruiken zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de gemeente Amsterdam. Indien dit rapport onverhoopt in handen komt van een onbevoegde, wordt verzocht de afzender hiervan direct op de hoogte te stellen en het rapport te vernietigen.