Bijlage 2 Handelingsperspectief Westeinderscheg.pdf

HANDELINGSPERSPECTIEF WESTEINDERSCHEG B O U W S T E N E N V O O R E E N G R O E N - B L A U W E R E C R E AT I E V E S C H E G M E T T O E K O M S T WA A R D E

BURO SANT EN CO B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

LANDSCHAPSARCHITECTUUR

INLEIDING I n t r o d u c t i e We s t e i n d e r s c h e g D e ‘ We s t e i n d e r s c h e g ’ o m v a t d e a m b i t i e o m e e n ro b u u s t e e n t i t e i t t e o n t w i k ke l e n v a n h e t g e b i e d d a t l o o p t v a n d e O e v e r l a n d e n e n h e t A m s t e rd a m s e B o s v i a d e B ov e n l a n d e n n a a r d e We s t e i n d e r p l a s s e n e n h e t G ro e n e H a r t . D e s c h e g h e e f t m e t z i j n w a a rd e vo l l e p a re l s a l l e p o t e n t i e o m d e c i r ke l a a n s c h e g g e n b i n n e n d e M e t r o p o o l R e g i o A m s t e r d a m r o n d t e m a k e n . Ta l v a n r u i m t e l i j k e o p g a v e n k o m e n h i e r s a m e n , w a a r m e t e e n a n t w o o r d i n de vorm van een integ rale aanpak en visie een waardevolle gebiedsontwikkeling mee ontstaat. Er liggen unieke kansen voor natuurontwikkeling, ecologische en recreatieve verbindingen en versterking van cultureel erfgoed, zoals de Stelling van Amsterdam, de Ringvaart en de seringenteelt. O pg ave E l ke s c h e g h e e f t z i j n e i g e n w a a rd e , i d e n t i t e i t e n t o e vo e g i n g a a n h e t s t e d e l i j k l a n d s c h a p e n o m m e l a n d v a n d e s t a d . B i n n e n d e We s t e i n d e r s c h e g is een rijk palet aan kleuren te vinden van plekken met unieke kwaliteiten, maar ook met eigen problematiek.

De opgave is om binnen het gefragmenteerde landschap vorm te geven aan een g roen-blauwe ruimtelijke drager met heldere structuren waar de lappendeken aan f uncties en toekomstige ontwikkelingen logisch onderdeel van zijn. Met het oog op toekomstige uitdagingen zoals de toenemende verstedelijking, veranderende omstandigheden van onder andere het klimaat en deg radatie in biodi versiteit, dient op integ rale wijze naar oplossingen te worden gestreefd.

D e p r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d , h e t w a t e r s c h a p R i j n l a n d e n d e g e m e e n t e n A a l s m e e r, A m s t e l v e e n ,

H a a r l e m m e r m e e r, U i t h o o r n e n A m s t e r d a m z i j n o v e r e e n g e k o m e n d a t e e n a a n p a k o n d e r d e n o e m e r v a n d e W e s t e i n d e r s c h e g k a n s e n b i e d t voor de realisatie van provinciale en gemeentelijke doelen en projecten. De opgave is om ideeën en initiatieven van zowel publieke als pri vate partijen te verenigen en gezamenlijk met betrokkenen de stip op de horizon van een g roen-blauwe recreatieve scheg met toekomstwaarde een stap dichterbij te brengen en tegelijkertijd handvatten te bieden voor een vertaling in daadwerkelijke realisatie. We r k w i j z e e n e i n d p r o d u c t De provincie heeft in samenspraak met de regio de regie over het proces doordat de opgave raakvlakken heeft met tal van dossiers en thematieken z o a l s d e l u c h t v a a r t v a n S c h i p h o l , g e z o n d e l e e f o m g e v i n g , v e r s t e d e l i j k i n g , n a t u u r e n l a n d s c h a p, t r a n s f o r m a t i e v a n d e g l a s t u i n b o u w e n h e t G r o e n e H a r t . G e d e p u t e e r d e E s t h e r R o m m e l i s i n d i t p r o c e s d e b e s t u u r l i j k t r e k k e r.

I n b e s t u u r l i j k e e n a m b t e l i j k e s a m e n w e r k i n g m e t d e p a r t i j e n i s i n v e r s c h i l l e n d e g e b i e d s a t e l i e r s m e t h e t l a n d s c h a p s a rc h i t e c t u u r b u re a u S a n t e n C o, vo r m g e g e v e n a a n e e n i n s p i re re n d h a n d e l i n g s p e r s p e c t i e f vo o r d e We s t e i n d e r s c h e g . D e p r e s e n t a t i e v a n d i t h a n d e l i n g s p e r s p e c t i e f b e s t a a t v o o r h e t e e r s t e d e e l u i t e e n t o e l i c h t i n g e n u i t e e n z e t t i n g v a n d e u i t g a n g s p u n t e n en basisprincipes van het perspectief. Er wordt afgesloten met de Schinkelpolder als inspirerende casus en voorbeelduitwerking voor het perspectief. H e t d o e l v a n d i t d o c u m e n t i s h e t b i e d e n v a n e e n i n s p i r e r e n d h a n d e l i n g s p e r s p e c t i e f v o o r d e We s t e i n d e r s c h e g d a t g e z a m e l i j k m e t a l l e p a r t i j e n i s o p g e s t e l d . Bovendien is het perspectief een eerste stap richting een uitvoeringsprog ramma bestaande uit een onderverdeling van verschillende projecten.

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

+ L E Z I N G VA N D E W E S T E I N D E R S C H E G +

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

WESTEINDERSCHEG | EEN UNIEKE LANDSCHAPPELIJKE ENTITEIT

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

LANDSCHAPSTYPOLOGIE | PLASSEN, VEENBOVENLANDEN EN DROOGMAKERIJEN

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

W E S T E I N D E R S C H E G | V E E N B O V E N L A N D M E T B O S - E N W AT E R R I J K E I D E N T I T E I T

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

W E S T E I N D E R S C H E G | D RO O G M A K E R I J E N M E T ‘ V E R B O R G E N ’ PA R E L S

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

O O R S P R O N G T U I N B O U W | G R O N D G E B O N D E N E N L O C AT I E S P E C I F I E K

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

WOON- EN WERKLANDSCHAP | LANDSCHAP ALS VESTIGINGSVOORWAARDE

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

RECREATIE | LANDSCHAP ALS UITLOOPGEBIED VAN HET STEDELIJK NETWERK

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

G E L A A G D L A N D S C H A P O N D E R D R U K | B LA U W D R U K VA N I N T E R A C T I E M E N S E N N AT U U R

1815

1900

1980

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

2021

VERSNIPPERDE NATUUR | NNN-GEBIEDEN NIET OF NAUWELIJKS VERBONDEN

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

BODEM EN WATER | UITDAGINGEN VOOR HUIDIG EN TOEKOMSTIG LANDGEBRUIK

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

D R I E L A N D S C H A P S E N T I T E I T E N | TY P O L O G I E M E T G E R E LAT E E R D E P R O B L E M AT I E K

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

D R O O G M A K E R I J - A M S T E R D A M S E B O S | R E C R E AT I E V E D R U K

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

VEENBOVENLANDEN | VERROMMELNG VAN HET ORIGINELE LANDSCHAP

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

DROOGMAKERIJ | INTENSIEF GROOTSCHALIG WOON-WERKLANDSCHAP

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

+ 0 - S C E N A R I O A L S V E RT R E K P U N T +

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

0 - S C E N A R I O | R U I M T E L I J K E V E RTA L I N G G E M E E N T E L I J K E V I S I E S E N B E L E I D

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

+ E E N L O N K E N D T O E KO M S T P E R S P E C T I E F +

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

CONCEPT WESTEINDERSCHEG D r i e i ng red i ë n te n vo o r ee n l o n ke n d to e ko m s t p e r s p ec t i e f De drie verschillende landschap typologieën binnen de scheg, namelijk het Amsterdamse bos, de veenbovenlanden en droogmakerijen, hebben e l k u n i e ke k w a l i t e i t e n e n u i t d a g i n g e n . D e We s t e i n d e r s c h e g wo rd t g e vo r m d d o o r e e n g ro e n - b l a u w r a a m w e r k b e s t a a n d e u i t e e n v e r b i n d e n d e g r o e n - b l a u w e r u g g e n g r a a t d i e e e n v e r t a k k i n g a a n v e r s c h i l l e n d e g r o e i l i j n e n k e n t . D e r u g g e n g r a a t v e r b i n d t d e k o p, w a a r i n h e t A m s t e r d a m s e B o s e e n p ro m i n e n t e p o s i t i e i n n e e m t , m e t d e s t a a r t v a n d e s c h e g , m e t d e We s t e i n d e r p l a s s e n a l s h e r ke n b a re e n t i t e i t . D i t v r a a g t o m e e n s t e r ke v i s i e op met name het gebied van de bovenlanden en tussen de lintbebouwing. De g roeilijnen verankeren de ruggeng raat met zijn omgeving en de omliggende gebieden. Het robuuste raamwerk is niet solitair een g roen-blauw verbonden netwerk, maar vormt tevens de basis voor een recreatief netwerk dat maakt dat de scheg als waar uitloopgebied van de stad en als aantrekkelijke bestemming f ungeert.

Doordat de scheg gevormd wo rd t d o o r d e r i j ke i d e n t i t e i t e n d i e h e t g e b i e d r i j k i s é n a d a p t i e f i n s p e e l t o p t o e ko m s t i g e u i t d a g e n d e o n t w i k ke l i n g e n , i s d e We s t e i n d e r s c h e g e e n s c h e g m e t t o e ko m s t w a a rd e . D e d r i e b e s c h re v e n i n g re d i ë n t e n vo r m e n s a m e n h e t l o n ke n d t o e ko m s t p e r s p e c t i e f v a n d e We s t e i n d e r s c h e g ! Een adaptief handelingsperspectief Het perspectief heeft een adaptief karakter door de gehanteerde gelaagde methodiek. Deze methodiek stelt zowel publieke als pri vate partijen in staat om lokale afwegingen concreet te plaatsen binnen het perspectief. De drietrapsraket bestaat uit een eerste f ase van optimaliseren en def iniëren waarin vooral wordt gekeken naar het realiseren van quick-wins en het bestaande beleid in relatie tot de gestelde ambitie. In de tweede f ase van transitie staat het versterken en realiseren van een g roen-blauwe en recreatieve structuur centraal. Het realiseren van dit raamwerk is cruciaal om essentiële verbindingen te maken en ontwikkelingen te sturen. Bovendien vormt het raamwerk leidraad voor de ‘invulling’ van de derde f ase van transformatie. In deze f ase gaat het om een inhoudelijke transformatie binnen

het

(nieuwe)

g roen-blauwe

raamwerk,

waarbij

gelaagde methodiek van het toekomstperspectief

er

bijvoorbeeld

ruimte

voor

geeft een inspirerend en adaptief

waterberging,

bos

of

handelingsperspectief

ecologisch

wonen

is.

De

vo o r d e We s t e i n d e r s c h e g.

Casus Schinkelpolder De

Schinkelpolder

is

als

casus

uitgewerkt

op

basis

van

deze

gelaagde

methodiek,

zodat

het

op

concrete

en

inzichtelijke

wijze

inspiratie biedt voor het handelingsperspectief én als voorbeeld f ungeert voor andere gebieden binnen de scheg. De Schinkelpolder is een cruciale schakel binnen de ruggeng raat van het raamwerk en combineert zowel natuur en recreatie als wonen en werken.

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

DE GROENBLAUWE RUGGENGRAAT VERBINDT BOS EN PLAS

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

DE GROENBLAUWE GROEILIJNEN VERKNOPEN STAD EN LAND

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

VOORBEELD UITVOERINGSPROGRAMMA | VERBINDINGSZONE UITHOORN

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

HET RECREATIEF NETWERK MAAKT DE SCHEG TOT BESTEMMING

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

DE LOKALE IDENTITEIT VORMT EEN TOEKOMSTBESTENDIGE INVULLING

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

DE GELAAGDE METHODIEK CREËERT EEN ADAPTIEF HANDELINGSPERSPECTIEF

3. TRANSFORMATIEFASE Een inhoudelijke transformatie binnen het (nieuwe) groenblauwe raamwerk

2. TRANSITIEFASE Het versterken en realiseren van een groenblauw raamwerk

1. OPTIMALISEREN EN DEFINIËREN Het realiseren van quick-wins en/of voor de handliggende ingrepen op de korte termijn. Daarnaast het (her) definiëren van (bestaand) beleid in relatie tot het concept Westeinderscheg. B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

CONCEPT | DRIE INGREDIËNTEN VOOR EEN LONKEND TOEKOMSTPERSPECTIEF

GROENBLAUW RAAMWERK

RECREATIEF OPTIMAAL VERBONDEN

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r

TOEKOMSTWAARDE

BURO SANT EN CO LANDSCHAPSARCHITECTUUR

B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r