Bijlage 2 Halfjaarrapportage H1-2024 versie 1.0 definitief

Halfjaarrapportage Zuidasdok 1 januari t/m 30 juni 2024

Informatiemarkt Zuidasdok op 12 maart 2024

2

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

3

1.1

Doel rapportage

3

1.2

Leeswijzer

3

1.3

Programmadoelstellingen

3

2.

Samenvatting & actualiteit

5

3.

Programmavoortgang

7

3.1

Programma

7

3.2

Openbaar Vervoer Terminal (OVT)

7

3.3

S&C/ICT Metro

10

3.4

Knooppunten

10

3.5

Tunnel

12

3.6

Projectoverstijgend

13

3.7

Integrale veiligheid

15

Omgeving & Communicatie

17

4.1

Stakeholdermanagement

17

4.2

Bereikbaarheid en leefbaarheid

19

4.3

Communicatie

21

Programmabeheersing

23

5.1

Scope

23

5.2

Planning

23

5.3

Financiën

25

5.4

Risico’s

29

5.5

Organisatie en kwaliteit

34

4.

5.

Bijlagen 1.

35 Mutatieoverzicht scope en projectbudget Zuidasdok (Artikel 17)

2.

(Artikel 12) Financiering

Auteur:

Programmaorganisatie Zuidasdok

Versie:

1.0

Datum:

30 juni 2024

Status:

Definitief

35

Mutatieoverzicht scope en projectbudget Knooppunten 37 38

3

1. Inleiding 1.1

Doel rapportage

Het doel van deze Halfjaarrapportage van het programma Zuidasdok is de opdrachtgevers te informeren en verantwoording af te leggen over de voortgang van het programma. Deze Halfjaarrapportage heeft betrekking op de periode 1 januari tot en met 30 juni 2024.

1.2

Leeswijzer

In paragraaf 1.3 zijn de doelstellingen van het programma beschreven die vigerend zijn voor de gehele duur van het programma. In hoofdstuk 2 worden de belangrijkste gebeurtenissen uit de betreffende verslagperiode samengevat. In hoofdstuk 3 wordt een toelichting gegeven over de voortgang van het programma in de betreffende verslagperiode. Hoofdstuk 4 rapporteert over het omgevingsmanagement en de communicatie van het programma. Tot slot geeft hoofdstuk 5 inzicht in de stand van zaken van de beheersing van het programma.

1.3

Programmadoelstellingen

Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de Gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok van 9 juli 2012 en de Structuurvisie Zuidasdok van 16 augustus 2012. Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk is. De volgende programmadoelstellingen, ontleend aan de Bestuursovereenkomst Zuidasdok en de structuurvisie Zuidasdok, worden gehanteerd bij Zuidasdok: 1.

Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke Randstad die van grote economische importantie is;

2.

Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam;

3.

De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OVknooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem;

4.

Duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren.

Belangrijke aandachtspunten bij de realisatie van deze doelstellingen zijn de zorg voor een complete stad en infrastructuur in elke fase van de bouw van het project. Vooral de bereikbaarheid en leefbaarheid van het gebied zijn van essentieel belang tijdens de uitvoering van het project. Het programma Zuidasdok behelst: 1.

Het uitbreiden van de capaciteit en ontvlechting van de A10-Zuid van knooppunt De Nieuwe Meer tot en met knooppunt Amstel, inclusief

4

ondergrondse ligging ter hoogte van Zuidas, waarmee het doorgaande en het bestemmingsverkeer van elkaar wordt gescheiden in een hoofd- en een parallelrijbaan; 2.

Een duurzame inpassing van de weginfrastructuur door het ondergronds situeren van de A10 ter hoogte van het centrumgebied van Zuidas, zodat ruimte ontstaat voor de openbaarvervoersterminal en het versterken van het centrummilieu van Zuidas;

3.

De ontwikkeling van een hoogwaardige openbaarvervoersterminal (OVT) voor trein en metro, accommodatie groei treinverkeer en ruimtereservering voor een vijfde en zesde spoor (Derde perron);

4.

Een optimale inpassing van het regionale en stedelijke openbaar vervoer (metro, tram en bus) in de openbaarvervoersterminal, inclusief dubbelsporige aanlanding van de Noord/Zuidlijn;

5.

De inrichting van de openbare ruimte met stadsstraten en pleinen, realisatie van fietsonderdoorgang ter hoogte van de RAI en inpassing van de A10 ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving.

5

2. Samenvatting & actualiteit Het programma Zuidasdok werkt aan een betere bereikbaarheid van de noordelijke Randstad over weg en spoor. Zuidasdok realiseert dit door in de komende jaren station Amsterdam Zuid compleet te vernieuwen en de verkeersknooppunten De Nieuwe Meer en Amstel te verbreden en volledig aan te passen. Ter hoogte van het centrum van Zuidas verdwijnt de snelweg onder de grond waardoor bovengronds meer openbare ruimte aan de stad wordt toegevoegd. In deze rapportage leest u de voortgang in de eerste helft van 2024 en wordt ingegaan op de belangrijkste actuele ontwikkelingen. Uitvoeringswerkzaamheden goed op schema De werkzaamheden voor de uitbreiding van station Amsterdam Zuid verlopen voorspoedig. De tweede stationspassage, de Brittenpassage, is grotendeels uitgegraven mede dankzij de inzet van extra personeel. In de passage bouwen we sinds begin dit jaar aan de kolommen die in de eindsituatie zichtbaar zijn. Voor het dak, liggen vijf van de zeven delen op hun definitieve plek. Het eenna-laatste dakdeel ligt gereed tussen de metrosporen en wordt gebruikt als bouwweg om het laatste dakdeel te kunnen bouwen. In de tweede helft van dit jaar is het complete dak van de tweede stationspassage klaar. In het vernieuwde station Amsterdam Zuid komen de metroperrons tussen de twee passages te liggen.

Om hier ruimte voor te maken, verlegt Zuidasdok deze zomer het meest noordelijke metrospoor richting de A10. De voorbereidende damwandwerkzaamheden zijn goed verlopen net als de bouw van een nieuw metroviaduct boven de Parnassusweg en de verbreding van een bestaand metroviaduct. Ook in de huidige stationspassage, de Minervapassage, wordt volop gebouwd. Om de passage te kunnen verbreden en verhogen, zijn diverse werkzaamheden nodig. Zo verhogen we de metrosporen en -perrons tussen de Parnassusweg en de Beethovenstraat, en bouwen we een nieuw dakdeel dat inmiddels op zijn plek is geschoven. Reizigers merken de werkzaamheden aan het funderingswerk en de bouw van steunpunten, waardoor minder toegangspoortjes beschikbaar waren en de GVB Tickets en Service balie moest verhuizen. Het tweede project van Zuidasdok, de reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer staat aan de vooravond van grootschalige uitvoeringswerkzaamheden. Eind juni sloten we daarvoor de A10 Zuid af richting Hengelo/Utrecht. We bouwden in een weekend de spitsstrook om tot permanente rijstrook zodat ruimte ontstaat voor de benodigde bouwlogistiek in de komende jaren. Bestuurlijk overleg De Tweede Kamer en gemeenteraad zijn in mei door de bestuurders geïnformeerd over het tekort dat Zuidasdok verwacht van € 600 – 800 miljoen. Dit tekort wordt veroorzaakt door prijsstijgingen, inflatie en een risicoaverse markt.

In deze verslagperiode zijn in opdracht van het Bestuurlijk Overleg Zuidasdok versoberingsmogelijkheden in beeld gebracht en aan de bestuurders voorgelegd. Zo is gekeken naar mogelijkheden en consequenties van reductie van de scope, manieren om de scope soberder uit te voeren, of het project op een andere manier (met minder kosten, maar mogelijk wel met meer overlast) te bouwen. Ook is gekeken of onderdelen later kunnen worden uitgevoerd.

6

In het Bestuurlijk Overleg Zuidasdok van 21 mei 2024 zijn de versoberingen besproken en is besloten, vanwege het grote nationale en regionale belang, de volledige scope van Zuidasdok opnieuw te bevestigen. Met Zuidasdok wordt, naast uitbreiding van de A10 Zuid, vernieuwing station Amsterdam Zuid mogelijk met een derde treinperron. Daarmee kan internationaal spoorvervoer van Amsterdam Centraal worden verplaatst naar Amsterdam Zuid en komt capaciteit vrij voor de groei van het nationale en internationale spoorvervoer op belangrijke verbindingen. De bestuurders vinden dit van groot belang voor de duurzaamheidsambities in het kader van Air-to-Rail. Afgesproken is een taakstelling toe te passen van € 70 miljoen, die behaald moet worden door het soberder realiseren van de scope van Zuidasdok. Ook hebben de bestuurders verzocht de mogelijkheid van een robuustere bouwmethode te onderzoeken, waarbij sneller, eenvoudiger en goedkoper kan worden gebouwd. (Voorlopige) gunning Tunnel In het Bestuurlijk Overleg Zuidasdok van 21 mei 2024 is tevens ingestemd met (voorlopige) gunning van project Tunnel, met uitwerking van het voorontwerp van de volledige scope (zuidelijke en noordelijke tunnel) en realisatie van de zuidelijke tunnel. Op deze manier wordt met het bestaande budget het maximale gedaan maar blijft het tekort van € 600 – 800 miljoen bestaan.

Een besluit over de uitvoering en financiering van de noordelijke tunnel wordt op een later moment genomen; uiterlijk in de tweede helft van 2025. Met dit besluit kon de lopende aanbesteding van de tunnelbouw tot een goed einde komen. Sinds het najaar van 2023 was Zuidasdok in dialoog met twee gerenommeerde bedrijven voor dit omvangrijke werk: met enerzijds een consortium van Hochtief, Züblin en Dura Vermeer en anderzijds Van Hattum en Blankevoort. Na een intensieve en grondige contractvoorbereiding ontving Zuidasdok in juni twee passende inschrijvingen voor het ontwerp en de bouw van de tunnel. Dit is een mooi resultaat voor een complex project in een risicoaverse markt. Inmiddels is de (voorlopige) gunning aan Van Hattum en Blankevoort een feit en zal volgens planning in september worden gestart met het integraal ontwerp van de tunnel.

7

3. Programmavoortgang In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen Zuidasdok beschreven in de rapportageperiode 1 januari tot en met 30 juni 2024.

3.1 Programma Onderzoek versoberingsmogelijkheden In de eerste helft van 2024 heeft het OGO, naar aanleiding van het financiële tekort van Zuidasdok, de opdracht van de bestuurders gekregen mogelijkheden voor versobering van Zuidasdok te onderzoeken. Hiertoe is een tijdelijke werkgroep in het leven geroepen. Het onderzoek heeft zich op meerdere sporen gericht: versoberingen binnen scope, anders bouwen door het toestaan van meer hinder, onderdelen in de tijd schuiven en versoberingen buiten scope. In meerdere sessies zijn met vertegenwoordigers van alle opdrachtgevers voorstellen uitgewerkt voor versoberingen, de impact ervan en de besparingen die mogelijk zijn. Deze voorstellen zijn in meerdere (Bestuurlijke) overleggen besproken. In het Bestuurlijk Overleg (BO) van 21 mei 2024 hebben de bestuurders gesproken over het nationaal en regionaal belang van het programma Zuidasdok en is de projectscope Zuidasdok opnieuw bevestigd. Daarbij is ook besloten dat de aanbesteding van het project Tunnel doorgang kan vinden, met uitwerking van het voorontwerp van de integrale scope en realisatie van de zuidelijke tunnel. Op basis van het onderzoek naar de versoberingsmogelijkheden is afgesproken een taakstelling van 70 M€ toe te passen, die behaald moet worden door het soberder realiseren van de projectscope.

Ook hebben de bestuurders verzocht de mogelijkheid van een robuustere bouwmethode te onderzoeken, waarbij sneller, eenvoudiger en goedkoper kan worden gebouwd. Daarnaast zullen de opdrachtgevers de komende periode gebruiken om voorstellen voor te bereiden hoe te handelen voor de situatie waarin zich nieuwe tekorten zouden voordoen. De opdrachtgevers bevestigen commitment aan de bestuursovereenkomst Zuidasdok en aan de gemaakte afspraken in het BO MIRT 2022 (scope en de financiële afspraken over het programma Zuidasdok en het investeringspakket) en het vigerend Tracébesluit Zuidasdok.

3.2 Openbaar Vervoer Terminal (OVT) Planning Werkzaamheden

Contract

OVT-1 en OVT-2: 2020 – 2031 OVT-3: 2026 – 2036 Realiseren Openbaarvervoerterminal in drie delen OVT-1: realisatie van de (nieuwe) Brittenpassage en omklappen metroperrons en stijgpunten metro in de Minervapassage. OVT-2: verbreden en vernieuwen van de (bestaande) Minervapassage en verbreden bestaande treinperrons. OVT-3: realisatie koppen van de stationspassages, de noordelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en de zuidelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en aanleg openbare ruimte OVT-1 en OVT-2: E&C-contract OVT-3: n.t.b.

8

Uitvoeringswerkzaamheden In het afgelopen half jaar zijn er veel uitvoeringswerkzaamheden aan OVT uitgevoerd. Deze zijn in onderstaande afbeelding weergegeven.

Uitgraven Brittenpassage Vijf van de zeven dakdelen van de toekomstige Brittenpassage liggen op hun plek. Sinds augustus 2023 wordt vanaf de zuidzijde onder de dekken gewerkt aan de ruwbouw van de Brittenpassage. Dit behelst op hoofdlijnen het maken van grondkerende constructies, het bouwen van definitieve poeren en kolommen voor de tussensteunpunten en de constructieve vloer voor de passage. Het zesde dakdeel is gereed en wordt momenteel gebruikt als bouwweg en het zevende dakdeel is de afgelopen periode gestort. De twee laatste dakdelen worden in de tweede helft van 2024 op hun definitieve plek geschoven. Hierna kan de ruwbouw aan de noordzijde worden gestart. Inmiddels zijn de contouren van de nieuwe Brittenpassage al goed zichtbaar. Extra inzet Zoals gerapporteerd in de vorige verslagperiode, gingen de onderdekse werkzaamheden gepaard met enkele verzakkingen onder de trein- en metrosporen. Dit heeft geleid tot vertraging in de ruwbouw. Vanaf half mei tot november 2024 wordt daarom extra personeel ingezet en wordt langer (tot 23.00 uur) en op zaterdagen gewerkt, om de achterstand in te halen. Hiervoor is een ontheffing van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied verkregen. Er vindt overleg plaats met verzekeraars om na te gaan of de kosten voor extra inzet als gevolg van de verzakkingen verhaald kunnen worden.

Verbreding van bestaand metroviaduct en realisatie nieuw metroviaduct Om ruimte te maken voor de nieuwe metroperrons van de Brittenpassage wordt het noordelijke metrospoor verlegd en het viaduct waarop dit metrospoor ligt verbreed. Ook wordt op een later moment een nieuw metroviaduct gerealiseerd over de Parnassusweg, die nodig is om de toekomstige twee sporen van de Noord/Zuidlijn te verbinden met de opstelsporen bij de Amstelveenseweg. Eind 2023 zijn damwanden geplaatst en is gestart met het bouwen van het nieuwe gelijkrichterstation. Tevens zijn extra steunpunten in het midden van de Parnassusweg geplaatst. Hiervoor zijn kabels en leidingen in de Parnassusweg verlegd en worden damwanden in de grond gebracht.

9

Voorbereidende werkzaamheden Minervapassage De bestaande Minervapassage wordt verhoogd van 2,5 naar 4,5 meter. Hiervoor worden de metrosporen en -perrons over de gehele lengte van de Parnassusweg tot aan de Beethovenstraat verhoogd. In de zomer van 2023 is hiervoor het eerste metrodek op zijn plek geschoven. In de afgelopen maanden is een tweede dakdeel gestort, dat in augustus op zijn plek geschoven wordt. Om dit mogelijk te maken is in de afgelopen periode gewerkt aan het plaatsen van funderingspalen in de grond, het verleggen van kabels en leidingen en het bouwen van nieuwe steunpunten in het noordelijke deel van de passage.

Tijdelijke Tickets & Service GVB De nieuwe GVB Tickets en Service balie is op 1 februari 2024 geopend. Op de plek waar de Service en Tickets balie was wordt een steunpunt gebouwd voor het veel bredere dak van de Minervapassage.

Zomerwerkzaamheden: zeven weken afsluitingen De hiervoor beschreven werkzaamheden worden voor een groot deel uitgevoerd tijdens afsluitingen van spoor en weg in de zomer van 2024. Er wordt in die periode gewerkt aan het verleggen van het noordelijke metrospoor tussen de Beethovenstraat en de Parnassusweg, er komt een nieuw metroviaduct boven de Parnassusweg en een dakdeel voor de Brittenpassage wordt op zijn plek gebracht. Ook wordt het dakdeel voor de Minervapassage ingeschoven. Hiertoe rijden tussen 7 juli en 26 augustus 2024 de metro’s bij station Amsterdam Zuid volgens een aangepaste dienstregeling en wordt het noordelijke metrospoor buitengebruik gesteld. Ook zijn er meerdere afsluitingen van de A10 Zuid richting de A4/Schiphol. De voorbereidingen zijn in volle gang en de omgeving, waaronder omwonenden, gebruikers van kantoren en reizigersorganisaties, wordt geïnformeerd. Ook is afgestemd met evenementenorganisaties in de omgeving. Ontwerpwerkzaamheden

Voortgang uitvoeringsontwerpen OVT-1 Het opstellen van de uitvoeringsontwerpen door Bouwcombinatie Nieuw-Zuid en toetsing daarvan door Zuidasdok, vragen extra aandacht. Zuidasdok en Bouwcombinatie Nieuw-Zuid hebben beheersmaatregelen getroffen, zoals het prioriteren van ontwerpwerkzaamheden, waar nodig optimaliseren van toetstermijnen en wekelijkse beslis- en escalatiemomenten voor ontwerpissues die in potentie vertragend kunnen zijn. Mede hierdoor ligt de voorbereiding voor de buitendienststelling voor de zomer van 2024, op schema. Wel zijn er gevolgen voor werkzaamheden die gepland stonden in een buitendienststelling van 16 t/m 24 november 2024. Deze moeten worden verplaatst naar begin 2025. De mijlpaal openstelling Brittenpassage in 2026 wordt op basis van de huidige verwachtingen gehaald.

Ontwerpwerkzaamheden OVT-2 Voor OVT-2 wordt door Zuidasdok het railverkeer technisch ontwerp (RVTO) opgesteld en aangeleverd aan Bouwcombinatie Nieuw-Zuid. Bij dit ontwerp is er rekening gehouden met een nieuwe generatie seinen. Inmiddels heeft ProRail aangegeven dat deze seinen nog niet leverbaar zijn. De reeds gemaakte RVTO’s moeten daarom aangepast worden op de oude seinen en tevens worden verwerkt in de nog te maken RVTO’s. De verwachting is dat dit geen vertraging oplevert voor de uitvoeringsontwerpen, mits de seinen overal inpasbaar zijn. Dit wordt de komende periode verder uitgezocht. Dit gewijzigde uitgangspunt wordt ten laste van ProRail vastgelegd in een scopewijziging. Bouwcombinatie Nieuw-Zuid is gestart met het ontwerp van de logistieke doorgang van de Minervapassage. Hierbij worden betonnen onderdoorgangen

10

onder de A10 gerealiseerd om groot bouwmaterieel toegang tot de Minervapassage te geven.

Relatie OVT-3 en Derde Perron Het ministerie van I&W heeft in het eerste kwartaal 2024 aan ProRail opdracht gegeven voor het uitvoeren van een plan- en studiefase naar een toekomstig derde treinperron voor station Amsterdam Zuid. Binnen de scope van Zuidasdok wordt hiermee rekening gehouden. De staatssecretaris I&W heeft op 1 maart 2024 in een brief aan de Tweede Kamer kenbaar gemaakt dat het ministerie van I&W, de gemeente Amsterdam en de Vervoerregio Amsterdam met medewerking van ProRail en NS gezamenlijk de ‘Voorkeursbeslissing MIRTverkenning Derde Perron Amsterdam Zuid’ hebben genomen. Conform afspraken in het OGO van 6 oktober 2021 wordt uiterlijk in Q1-2027 gekeken of en hoe de projecten OVT-3 Zuid en het project Derde Perron worden samengevoegd. Om te borgen dat de voorbereiding hiervoor tijdig start, is in de planning van OVT-3 een relatie opgenomen met de planstudie voor het Derde Perron.

3.3 S&C/ICT Metro Planning Werkzaamheden

Contract

2020 – 2031 Realiseren ICT-systemen (kaartverkoopautomaten, OVchipkaartpoorten, camera’s etc.) en werkzaamheden aan de metrobeveiliging- en besturingssystemen (S&C) Er wordt gebruik gemaakt van bestaande raamcontracten (van het GVB) met S&C- en ICTleveranciers.

In het afgelopen half jaar zijn de voorbereidende werkzaamheden voor de buitendienststelling van de zomer 2024 uitgevoerd. Het betreft voorbereidingen aan de ICT componenten (OVCP-poorten, trein-tv systemen, camera’s, dynamisch reizigersinformatie systeem, omroep, intercom, communicatienetwerk, wayfinding en wachtvoorzieningen) en het CBTCsysteem (Communication-Based Train Control). Voor het CBTC-systeem zijn de noodzakelijke voorbereidingen en testen van de gewijzigde software op de simulator en metrobaan afgerond. Ondanks het vertrek van een aantal specialisten met systeemspecifieke kennis is tot op heden het S&C/ICT team in staat de werkzaamheden voor komende zomerbuitendienststelling succesvol uit te voeren. De toekomstige ontwikkeling van het CBTC-systeem, om de faseringen van OVT in 2026 mogelijk te maken, staat hierdoor echter wel onder druk. Het risico neemt toe dat de nieuwe software niet tijdig, of met vergrote kans op fouten, wordt opgeleverd. Ook kan dit betekenen dat de nieuwe metroperrons niet op tijd, dan wel met snelheidsbeperking, in gebruik kunnen worden genomen. Zuidasdok heeft dit punt meermaals onder de aandacht gebracht bij het GVB. Omdat het gesprek

met GVB nog niet tot een oplossing heeft geleid en om het risico te mitigeren heeft Zuidasdok besloten om de specialisten zelf te gaan werven.

3.4 Knooppunten Planning Werkzaamheden Contract

2021 – 2036 Realiseren reconstructie knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel, incl. vervanging Rozenoordbrug Knooppunt De Nieuwe Meer D&C-contract, knooppunt Amstel nader te bepalen

11

Knooppunt De Nieuwe Meer Bouwcombinatie TriAX stelt het definitief ontwerp op (DO) voor knooppunt De Nieuwe Meer. Het DO wordt in vijf batches uitgewerkt en de eerste twee batches zijn door het project en de stakeholders gereviewd en geaccepteerd. De komende maanden volgen de overige batches. Bij het DO wordt het integraal voorontwerp (IVO) als uitgangspunt gehanteerd. Er is een aantal afwijkingen geconstateerd, zoals een afwijkend bodempeil van de Schinkel en afwijkende areaalgegevens, dat leidt tot contractwijzigingen met TriAX. Het ophogen van het bodempeil van de Schinkel wordt door de gemeente Amsterdam gedekt, overige wijzigingen worden gedekt uit het onvoorzien van het project. Tegelijkertijd zijn de eerste werkzaamheden uitgevoerd. Dit betreft het kappen en aanplanten van bomen, het graven van proefsleuven voor onderzoek naar aanwezigheid van kabels en leidingen, het inventariseren van werkterreinen en het aanleggen van een pechhaven ter voorbereiding op de ontmanteling van de spitsstrook. Ook wordt het areaal op orde gebracht voor de instandhoudingsverplichting van TriAX. In het laatste weekend van juni 2024 vond voor de ontmanteling van de spitsstrook een gedeeltelijke afsluiting plaats van de A10 Zuid.

Bouw- en hijsveiligheid Zuidasdok is in gesprek met twee woonbootbewoners aan de noordzijde van de Schinkelbrug. Deze bewoners kunnen tijdens de bouwwerkzaamheden, vanwege bouw- en hijsveiligheid, hun woonboten op deze locatie niet bewonen. Met één bewoner is de aankoop van de woonboot rond, de aankoopakte is inmiddels gepasseerd. Met de andere bewoner zijn afspraken gemaakt om bij hijswerkzaamheden de woonboot te verlaten waarbij voor (tijdelijk) vervangende huisvesting wordt gezorgd.

Overdracht vast onderhoud Op 15 januari 2024 is het areaal van knooppunt De Nieuwe Meer overgedragen aan TriAX. TriAX is nu verantwoordelijk voor het vast onderhoud van het areaal.

Watercompensatie Bij het overleg met het Hoogheemraadschap van Rijnland voor de aanvraag van de watervergunning voor de aanleg van nieuwe kunstwerken is gebleken dat meer wateroppervlakte moet worden gecompenseerd dan waar tot op heden door Zuidasdok van uit is gegaan. Dit heeft geleid tot de afspraak om extra water te graven bij de watersportvereniging in de Nieuwe Meer waarmee een sluitende waterbalans in de tijdelijke en eindsituatie is geborgd. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd in opdracht en voor rekening van Zuidasdok.

Ligplaatsen in de Nieuwe Meer Door de uitbreiding van de Schinkelbrug moet aan de zuidzijde van de A10 een aantal ligplaatsen van twee eigenaren in de Nieuwe Meer worden verwijderd. Met één van de eigenaren, de watersportvereniging, is overeenstemming bereikt. Met de andere eigenaar lopen de gesprekken nog.

Planning van wegafsluitingen Bij de uitwerking van het definitief ontwerp en de fasering van de werkzaamheden is door TriAX aangegeven dat de bouw van een pijler van de noordelijke fly-over van de A10 Zuid niet veilig kan worden uitgevoerd zonder afsluiting van de zuidelijke rijbaan van de A10. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd tijdens de 16-daagse wegafsluiting voor OVT en knooppunt De

12

Nieuwe Meer die voorzien is in de zomer van 2025. Zie hiervoor de toelichting in paragraaf 4.2.

Groencompensatie Als onderdeel van de reconstructies van de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel worden bijna 3.000 bomen geplant. Zuidasdok maakt voor de inkoop hiervan gebruik van een raamcontract van de gemeente Amsterdam.

Impactanalyse stalen vallen bruggen RWS heeft Zuidasdok gevraagd een impactanalyse uit te voeren naar de gevolgen van de nieuwe eisen ten aanzien van vermoeiing van de stalen vallen van de Schinkelbrug, die naar verwachting in 2028 van kracht worden. De nieuwe eisen brengen met zich mee dat het ontwerp van de Schinkelbrug moet worden aangepast. De omvang en het effect van de benodigde aanpassing is uitgewerkt en zal resulteren in een contractwijziging met TriAX voor rekening en risico van RWS. Knooppunt Amstel Door het financiële tekort en het onderzoek naar versoberingsmogelijkheden is besloten de aanbesteding van knooppunt Amstel (voorzien april 2024) uit te stellen naar eind 2024. Naast de al voorbereide aanpak voor een integraal

contract voor het geheel wordt nu een aanbesteding en contract voorbereid in portfolio-aanpak in twee delen (Zuid en Noord). Daarbij wordt voor Zuid, inclusief de vervanging van de Rozenoordbrug, een tweefasen-aanpak gehanteerd. Het geactualiseerde inkoopplan wordt dit najaar ter vaststelling

voorgelegd aan het OGO.

3.5 Tunnel Planning Werkzaamheden Contract

2023 – 2035 Realiseren tunnel A10 (Zuid en Noord) Maatwerk-bouwteamovereenkomst voor het ontwerp t/m DO+ en een E&C-contract voor de uitvoering

Aanbesteding De maatwerk-bouwteamovereenkomst en de E&C-overeenkomst voor de uitvoering zijn naar aanleiding van de dialooggesprekken op een aantal onderdelen aangepast. De aanpassingen betreffen met name de aansprakelijkheid, duurzaamheidseisen, de mogelijkheid tijdens de bouwteamovereenkomst werkzaamheden uit te voeren en de mogelijkheid werkzaamheden aan de noordelijke tunnel later uit te voeren. In het Bestuurlijk Overleg van 21 mei 2024 is besloten dat de aanbesteding van Tunnel doorgang kan vinden. Na gunning van het project Tunnel (voorzien in september 2024) kan worden gestart met de uitwerking van de integrale scope (tunnel Zuid en tunnel Noord) tot op voorontwerp (VO) niveau. Eind juni 2024, na de vijfde en laatste dialoogronde, hebben beide gegadigden een inschrijving gedaan. De voorlopige gunning is eind juli voorzien. Op 3 september 2024 wordt het contract ondertekend waarna de bouwteamfase van ruim twee jaar van start gaat. Daarbij is het moment waarop het VO wordt afgerond een belangrijke tussenmijlpaal. Bouwteam In het bouwteam werken opdrachtgever en opdrachtnemer samen het ontwerp uit waarbij locatie specifieke en uitvoeringstechnische expertise worden gecombineerd. Ter voorbereiding op het bouwteam zijn er diverse workshops georganiseerd, begeleid door bouwteamcoaches op IPM- en disciplineniveau,

13

om het werken in een bouwteam te verankeren binnen het projectteam Tunnel. Tevens is het projectplan herijkt, waarin de aanpak van de bouwteamfase wordt beschreven. Ook de gegadigden hebben gewerkt aan het opstellen van een plan voor het bouwteam, waarin zij hun visie op de bouwteamfase hebben opgenomen. De uitwerkingen hiervan zijn tijdens de dialooggesprekken gepresenteerd. Aan het begin van de bouwteamfase zal een delegatie van de aannemer en het projectteam van Tunnel samenwerken om de governance in te richten (bijvoorbeeld het Managementplan Bouwteam en het Projectmanagementsysteem) en de bemensing van het bouwteam te bepalen. Na deze fase zal het bouwteam zich richten op het opstellen van het voorlopig en het definitief ontwerp. Voorbereidende werkzaamheden

Verwijderen kabels en leidingen Gelijktijdig met de werkzaamheden van bouwcombinatie Nieuw-Zuid aan het nieuwe metroviaduct over de Parnassusweg is een deel van de achtergebleven drinkwaterleiding verwijderd. De verlaten kabels en leidingen aan de westzijde van de Parnassusweg worden begin 2025 verwijderd. Voor het verwijderen van de verlaten kabels en leidingen in het resterende deel van de Parnassusweg en in de Beethovenstraat onderzoekt het projectteam samen met OVT de mogelijkheden.

3.6 Projectoverstijgend Juridisch planologisch

Wijzigingstracébesluit en inpassing Tracébesluit in bestemmingsplan Tegen het in juni 2023 vastgestelde wijzigingstracébesluit loopt nog één beroep bij de Raad van State. Dit beroep is ingesteld door een jachthaven aan de Nieuwe Meer waarvan een aantal ligplaatsen vervalt door het verplaatsen van een geleidewerk voor de Schinkelbrug. Parallel aan de beroepsprocedure vindt overleg plaats met de betrokkenen. In de realisatie is het wijzigingstracébesluit nodig, als juridische basis, voor het aanvragen van vergunningen. Het wijzigingstracébesluit is weliswaar vastgesteld maar nog niet onherroepelijk en daarom nog als risico opgenomen in de top 10 programmarisico’s, vanwege het belang voor de reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer. Indien het beroep niet op tijd afgerond kan worden, zal de uitvoeringsvolgorde van de aannemer op onderdelen aangepast moeten worden.

Inpassing Tracébesluit in bestemmingsplan De gemeente Amsterdam en de gemeente Ouder-Amstel hebben voor de inpassing van het Tracébesluit en voor door de gemeente Amsterdam bijbestelde geluidschermen een bestemmingsplan voorbereid voor het gebied aan weerszijden van de tunnelmonden. Het ontwerp van het bestemmingsplan heeft ter inzage gelegen. De gemeenten beantwoorden ingediende zienswijzen en stellen het bestemmingsplan later in 2024 vast. Werkterreinen Er is grote behoefte aan het beschikbaar krijgen van voldoende werkterreinen. Zuidasdok is in gesprek met de gemeente Amsterdam over de mogelijkheden voor de uitvoering van Tunnel en Knooppunten. De directie Zuidas van de gemeente Amsterdam heeft de besluitvorming

omtrent de werkterreinen in voorbereiding en stelt hiervoor een rapport op.

14

Op basis van dit rapport worden na de zomer de mogelijkheden voor werkterreinen, in samenwerking tussen directie Zuidas en Zuidasdok, verder uitgewerkt in concrete toezeggingen en afspraken. Een tekort aan werkterreinen heeft gevolgen voor de uitvoering, gaat ten koste van de efficiency en veiligheid en doet de hinder toenemen. Dit alles heeft ook effect op de uitvoeringskosten. Met de start van de ontwerpfase van Tunnel is het van groot belang dat de afspraken over beschikbare werkterreinen op korte termijn worden bestendigd. Het principebesluit van de gemeente Amsterdam voor de Europaboulevard als locatie voor het Erotisch Centrum betekent dat de druk op beschikbare werkterreinen voor project Knooppunt Amstel is vergroot. Het risico “Er is mogelijk te weinig fysieke ruimte (werkterreinen) om het programma uit te voeren binnen de vigerende kaders” is daarom nog altijd een van de grootste risico’s van het programma Zuidasdok. Openbare ruimte kerngebied Zuidas

Integraal baseline ontwerp Het (interne en externe) reviewcommentaar op het integraal baseline ontwerp voor de openbare ruimte in het kerngebied van Zuidas is verwerkt. Naar verwachting wordt het baseline ontwerp medio juli vastgelegd. Hiermee kan te zijner tijd de impact van diverse verwachte wijzigingsvoorstellen van de gemeente Amsterdam en de VRA (o.a. toepassen van éénrichtingsverkeer in het carré van het kerngebied en het realiseren van het DokDakpark op de noordelijke plint van het station) eenduidig worden bepaald.

Tijdelijke openbare ruimte bij openstelling Brittenpassage Bij de openstelling van de Brittenpassage (gepland Q1-2026) dient de openbare ruimte aan weerszijden van de passage te worden ingericht. Aangezien op deze locaties de tunnel nog moeten worden gerealiseerd, wordt een tijdelijke inrichting conform het handboek ‘Inrichting tijdelijke openbare ruimte’ toegepast. Het Definitief Ontwerp (DO) van deze tijdelijke inrichting is in het voorjaar afgerond. Voor het DO voor de tijdelijke inrichting vindt uitgebreide afstemming plaats met de gemeente Amsterdam en Zuidas. Dit betreft enerzijds de invulling van het gewenste hergebruik van materialen (uitgangspunt van het handboek) en anderzijds de als gevolg van de openstelling van de Brittenpassage benodigde aanpassingen in de inrichting van het deel van het kerngebied gelegen buiten de TB-grens. Dit laatste betreft bijvoorbeeld de Benjamin Brittenstraat, waarvan de inrichting in de huidige situatie niet geschikt is voor grote reizigersstromen van en naar het station. De verantwoordelijkheid voor dergelijke aanpassingen van de openbare ruimte buiten de TB-grens ligt bij Zuidas. Waterhuishouding

Binnendijkse Buitenveldertse Polder Uit de eerder uitgevoerde analyse van de binnendijkse Buitenveldertse Polder is gebleken dat in de realisatiefase van Zuidasdok (met name tijdens realisatie Tunnel) sprake is van een tekort van ca. 4.700 m2 aan watercompensatie (zie voor een uitgebreide toelichting de H2-2023 rapportage). Zuidasdok is met Waternet in overleg hierover. Zuidasdok heeft een oplossing voorgesteld waarbij, ondanks een tekort aan watercompensatie, de polder in de realisatiefase blijft functioneren. Belangrijkste onderdeel van deze oplossing is het relatief vroegtijdig (bij start uitvoering Tunnel) realiseren van de grote duiker (diameter 2,5 m) onder de A10 en de sporen. Waternet heeft aangegeven open te staan voor deze oplossing, maar een definitief besluit is nog niet genomen.

15

Waterkwaliteit In het Deelrapport Water van het Milieueffectrapport Zuidasdok is voor de waterkwaliteit uitgegaan van het ‘stand-still’ principe (waterkwaliteit mag niet verslechteren). In het Deelrapport Water zijn de benodigde maatregelen om te voldoen aan dit principe globaal uitgewerkt. Vanaf 2027 moet de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Nederland voldoen aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Het IBZ is gevraagd om de impact van de realisatie van Zuidasdok op de waterkwaliteit, rekening houdend met de KRW, inzichtelijk te maken. Daarbij worden ook eventuele noodzakelijke compenserende of mitigerende maatregelen in beeld gebracht. Afgelopen periode is het plan van aanpak opgesteld en afgestemd met Waternet en zijn de eerste analyses (voor knooppunt De Nieuwe Meer) opgestart. Aziatische duizendknoop In het plangebied van Zuidasdok komt de Aziatische duizendknoop voor. Zuidasdok, Zuidas en de beheerders (GVB, V&OR, RWS, ProRail) voeren overleg om tot een aanpak voor het omgaan met de Aziatische duizendknoop te komen. Schadeclaims In deze verslagperiode worden twee verzoeken tot nadeelcompensatie behandeld. Het gaat om twee woonboten die in de bouwveiligheidszone aan de noordzijde van de Schinkelbrug liggen. Met beide eigenaren zijn afspraken gemaakt, zie de toelichting in paragraaf 3.4.

Grondoverdrachten Er wordt gewerkt aan de afronding van een aantal verwervingsdossiers voor eigendomsveranderingen tussen verschillende eigenaren. Dit geldt voornamelijk voor terreinen die nodig zijn voor de uitvoering van Zuidasdok. Daarnaast is onlangs met de eigenaren en beheerders van het gebied overeengekomen dat de grond in de eindsituatie, na oplevering van Zuidasdok, in principe definitief wordt overgedragen aan de beheerders.

3.7 Integrale veiligheid Het actieplan veiligheid voor 2024 is begin 2024 afgestemd met de projecten en vastgesteld in het directieoverleg. In dit actieplan staan de programmabrede acties beschreven die dit jaar binnen Zuidasdok worden genomen op gebied van (integrale) veiligheid, inclusief de actiehouder(s) en termijn. Lopende acties In het eerste half jaar zijn op programmaniveau diverse acties genomen in lijn met het actieplan veiligheid, waarvan de belangrijkste zijn: • Het procesplan voor het omgaan met hijs- en funderingsveiligheid is afgestemd met de projectteams en met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. In dit plan staat de werkwijze beschreven voor het veilig en beheerst uitvoeren van hijs- en funderingswerkzaamheden; • Het meten van de veiligheidsprestaties op programma- en projectniveau met (voorspellende) veiligheidsindicatoren. Rapportage van deze veiligheidsindicatoren vindt plaats op een dashboard met stoplichtmodel. Dit dashboard wordt elk kwartaal gerapporteerd, waarbij de eerste twee kwartalen van 2024 gebruikt zijn om het dashboard te testen; • De veiligheidsprestaties worden elk kwartaal intern per project beoordeeld op basis van 10 vastgestelde criteria, waaronder het criterium ‘invulling vergewisplicht’ en ‘samenwerking met de opdrachtnemer’. De scores per criterium worden opgeteld en leiden vervolgens tot een rapportcijfer.

Dit rapportcijfer is een van de veiligheidsindicatoren in het dashboard;

16

•

•

In overleg met de projecten zijn per veiligheidsdomein zogenaamde domeindeskundigen aangewezen. In totaal worden 16 veiligheidsdomeinen onderscheiden, zoals bijvoorbeeld verkeersveiligheid, constructieve veiligheid en waterveiligheid. De domeindeskundigen zijn de kennisdragers binnen Zuidasdok voor het betreffende domein en het eerste aanspreekpunt binnen het programma en de projecten. Ze gaan een actieve rol spelen in de actualisatie van het Strategisch Integraal Veiligheidsplan (SIVP); Het SIVP wordt dit jaar volledig geactualiseerd. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de Commissie Integrale Veiligheid (CIV), waarin de bij integrale veiligheid betrokken stakeholders zijn vertegenwoordigd.

Veiligheidscultuur De resultaten van de 0-meting veiligheidscultuur zijn in april 2024 programmabreed gepresenteerd. De Zuidasdok brede score is het niveau van trede 3 van 5 (berekende veiligheidscultuur), wat inhoudt dat medewerkers hun verantwoordelijkheid voor veiligheid nemen en behoefte hebben aan structuur en kaders voor veiligheid. De resultaten worden op projectniveau in de diverse teams besproken en er worden aanvullende en specifieke teamacties bepaald. Acties gericht op het borgen en verbeteren van de veiligheidscultuur zijn onder andere het uitvoeren van een enquête over werkbeleving en sociale veiligheid, het uitvoeren van safety-walks en frequentere communicatie over veiligheid. Op het project OVT is begin 2024 bij de Bouwcombinatie Nieuw-Zuid een externe audit van de safety culture ladder uitgevoerd. Het resultaat is dat Bouwcombinatie Nieuw-Zuid op het niveau van trede 4 van 5 (proactieve veiligheidscultuur) opereert. Uitvoering In de afgelopen periode hebben op de projecten geen ongevallen plaatsgevonden die hebben geleid tot arbeidsverzuim (voortschrijdende IF-rate1 = 0). Het meest opvallende incident heeft plaatsgevonden bij OVT waar een kraan van een onderaannemer van Bouwcombinatie Nieuw-Zuid de bovenleiding van de tram kapot heeft gereden.

Zowel bij project OVT als bij knooppunt De Nieuwe Meer heeft in het afgelopen half jaar veel constructieve afstemming plaatsgevonden met de omgevingsdienst over omgevingsveiligheid. Dit betreft specifiek de hijs- en funderingsveiligheid waaronder aanvullende maatwerkoplossingen indien het valbereik buiten de bouwplaats niet volledig vrijgemaakt kan worden. Op basis van de meldingen van risicovolle situaties bij OVT en knooppunt De Nieuwe Meer is er sprake van een duidelijke top 3 aan veiligheidsrisico’s. Dit zijn: 1. struikelen/valgevaar, 2. geraakt worden door materiaal/materieel en 3. aanrijdgevaar. Eind maart 2024 is hierover een flyer verspreid vanuit het programma. In deze flyer staan voorbeelden van maatregelen die Zuidasdok als Opdrachtgever met betrekking tot de beheersing van deze drie risico’s neemt.

IF-rate = aantal ongevallen met arbeidsverzuim van meer dan 24 uur per miljoen gewerkte arbeidsuren. 1

17

4. Omgeving & Communicatie Ook in de huidige verslagperiode hebben de reguliere overleggen met de omgevingspartijen plaatsgevonden. Hieronder staat een aantal punten vermeld die daarbij aan de orde zijn geweest. De inhoudelijke resultaten per project zijn vermeld in het hoofdstuk Programmavoortgang.

4.1

Stakeholdermanagement

Beheerders Om co-eigenaarschap te behouden en bevorderen werkt de programmaorganisatie aan het uitbouwen van de relatie met de beheerders van toekomstige onderdelen van het programma en worden zij betrokken bij het programma. Dit gebeurt zowel op programmaniveau als vanuit de verschillende projecten. Vanuit het programma zijn de directie-overleggen met RWS, ProRail, V&OR (gemeente Amsterdam), GVB Rail Infra en Waternet regulier terugkerende afspraken. Met de beheerders wordt via beheerdersverklaringen geborgd dat de uitwerking van klanteisen tot de uiteindelijk gerealiseerde en over te dragen objecten in overeenstemming blijft met de wensen en eisen van de beheerders. In het kader van goed relatiebeheer zijn in de overleggen de beheerders ook meegenomen in de actualiteiten rondom de versoberingstaakstelling en verschillende raakvlakken met de omgeving. Naast regulier overleg op directieniveau wordt ook extra uitwisseling tussen organisaties georganiseerd waar dat nuttig is. Een voorbeeld hiervan is de dit voorjaar gehouden bredere uitwisselingsbijeenkomst tussen Zuidasdok en gemeente Amsterdam (V&OR) om raakvlakken en gezamenlijke procedures beter inzichtelijk te maken. Gebruikers Ook met de verschillende gebruikersgroepen wordt iedere verslagperiode overleg gevoerd.

Middels deze overleggen wordt de mogelijkheid geboden om gebruikers mee te nemen in de afwegingen en dilemma’s en ook de inbreng en belangen goed mee te wegen in het programma. In het afgelopen half jaar zijn de volgende overleggen met gebruikers- en belangengroepen gevoerd: • Het Gebruikersoverleg weg en spoor (drie keer per jaar) met daarin naast de opdrachtgevende organisaties ook vertegenwoordigers van NS Reizigers en GVB. In het Gebruikersoverleg zijn de gebruikers meegenomen in de actuele werkzaamheden (met een doorkijk naar de komende jaren) en zijn de gevolgen voor bereikbaarheid vooraf zo veel mogelijk inzichtelijk gemaakt. Aan de orde is o.a. gekomen een gecombineerde buitendienststelling van de A10-Zuid voor een periode van zestien dagen in 2025 voor OVT en knooppunt De Nieuwe Meer. Daarnaast zijn de zomerwerkzaamheden 2024 van OVT aan de deelnemers toegelicht; • In het directie-overleg met NS Stations (drie keer per jaar) over de voortgang en de actualiteiten is de afgelopen periode gesproken over de tijdelijke voorzieningen in het station tijdens de uitvoering van OVT en voorbereidende procesafspraken richting de aanbesteding van Tunnel. Daarnaast is NS Stations als partner op de hoogte gehouden van het versoberingsonderzoek;

18

•

•

•

•

Diverse overleggen en bijeenkomsten met (vertegenwoordigers van) het bedrijfsleven. Zowel ORAM (Ondernemend Amsterdam), Taskforce Bereikbaarheid als Hello Zuidas zijn structureel betrokken bij de ontwikkelingen in het programma. Deels via individuele gesprekken, deels via presentaties en gesprekken in de diverse werkgroepen en platforms. In de afgelopen periode is een ledenbijeenkomst georganiseerd met Ondernemend Amsterdam (ORAM) over de voortgang van Zuidasdok. Samen met Hello Zuidas is een bijeenkomst over Zuidasdok georganiseerd met het thema mobiliteit en parkeren, waar een toelichting is gegeven op de werkzaamheden en bereikbaarheid in de zomer van 2024; Aanvullend zijn vanuit het programma diverse overleggen gevoerd met bedrijven en organisaties zoals CBRE Investment Management, Victory/G&S, het Olympisch Stadion, de RAI en de VU over specifieke raakvlakken of zorgen die leven; De bewonersplatforms zoals de Vereniging Irenebuurt Amsterdam (VIA) en het Zuidzone Overleg (VVE’s en bewonerscommissies van het centrumgebied Zuidas) worden vooral vanuit de projecten benaderd waarbij, wanneer dit passend is, ook projectoverstijgende thema’s worden besproken. Zo schuift de omgevingsmanager OVT maandelijks aan bij de bestuursvergadering VIA met Zuidas en Zuidasdok.

De omgevingsmanager van de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel onderhoudt contact met de betreffende stakeholders in de knooppunten waaronder bijvoorbeeld met de Stichting Woonschepen Zuid bij de Schinkel. Bewoners maken zich zorgen over de cumulatie van hinder die ontstaat rondom het station door de langdurige werkzaamheden van zowel Zuidas/ontwikkelaars als Zuidasdok. Nu de uitvoering intensiever wordt, neemt ook het belang van omgevingsmanagement toe; OVT en Tunnel hebben regulier overleg met de Reizigers Advies Raad (RAR). Het overleg gaat over de verschillende werkzaamheden, gevolgen daarvan voor bereikbaarheid en toegankelijkheid en de inrichting van de (tijdelijke) openbare ruimte.

Omgevingsdienst Sinds begin 2024 loopt een regulier coördinatieoverleg tussen Zuidasdok en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied op de onderwerpen Veiligheid, Vergunningen en Integraliteit. Tevens komen projectoverstijgende thema’s aan bod. Hiermee is er voldoende contact met de ambtelijke laag van de Omgevingsdienst, die haar directie regulier op de hoogte houdt van de ontwikkelingen bij Zuidasdok. Het overleg met de directie van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied op directieniveau is derhalve van vier naar twee keer per jaar gegaan. Deze verslagperiode zijn de procesafspraken over hoe Zuidasdok, de verschillende projecten en de Omgevingsdienst met elkaar contact hebben, opnieuw afgestemd. Vervolg locatiebesluit Erotisch Centrum (gemeente Amsterdam) Op 18 december 2023 heeft het college van B&W van de gemeente Amsterdam het principebesluit genomen voor de Europaboulevard als locatie voor het Erotisch Centrum. Dit principebesluit is besproken in de gemeenteraad van 28 maart 2024. De locatie valt binnen het Tracébesluit Zuidasdok en raakt aan het hoofdwegennet (een waterstaatswerk). De gemeente zal hierover onder meer tot overeenstemming moeten komen met het ministerie van I&W. De komende periode gaan Amsterdam en Zuidasdok met elkaar in gesprek over de door Zuidasdok gestelde voorwaarden, zoals de beschikbaarheid van een alternatief werkterrein.

Aangezien deze voorstellen ook aan het OGO en aan de minister worden voorgelegd vindt ook nauwe afstemming met het ministerie plaats.

19

A2 Entree Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam heeft op 27 februari 2024 de Principenota Nieuwe A2 Entree vastgesteld. Dit project heeft een raakvlak met knooppunt Amstel. Het programma heeft een impactanalyse opgesteld voor de gemeente Amsterdam. De gemeente zal eerst bij het ministerie van I&W een akkoord moeten krijgen op de afwaardering van het hoofdwegennet en een onherroepelijke instemmings- of toestemmingsverlening ten aanzien van het desbetreffende deel van de A10. Indien de inpassing/scopewijziging ter behandeling in het OGO niet voor het gunningsbesluit van knooppunt Amstel kan worden ingebracht dan kunnen de geprognosticeerde kosten en tijdgevolgen van de inpassing (fors) stijgen, naarmate de wijziging op een later moment bij het project ingebracht wordt.

4.2

Bereikbaarheid en leefbaarheid

Hinder & hinderbeeld De werkzaamheden van OVT zijn in volle gang, o.a. met fysieke werkzaamheden in de Minervapassage waar ook reizigers gebruik van maken. Reizigers ervaren dit door geluidhinder, afzettingen, andere looproutes, een beperkte dienstregeling of een tijdelijk ingerichte openbare ruimte. In de uitvoering maakt OVT steeds een afweging tussen de belangen van de bewoners en bedrijven in de aangrenzende buurten, de reizigers en overige gebruikers van het gebied. Nu de uitvoering intensiever wordt, neemt ook hier het belang van omgevingsmanagement toe. Tot nu toe valt de ervaren hinder mee en is het aantal klachten uit de omgeving beperkt. De ingezette maatregelen om de hinder te beperken en tijdige communicatie hierover lijken vooralsnog goed te werken. In de afgelopen maanden is het hinderbeeld uit 2021 geactualiseerd. Hierin staat de verwachte hinder aangaande de eigen werkzaamheden per project en totaal, tot het einde van het programma. De komende periode staat in het teken van het vertalen van dit hinderbeeld naar een strategie voor de bereikbaarheid en een hinderaanpak. Daarin staan o.a. concrete maatregelen voor de verschillende fasen en typen van verkeershinder. Raakvlakken Naast de interne raakvlakken binnen Zuidasdok en Zuidas moet ook rekening worden gehouden met geplande werkzaamheden in de regio.

Intensieve afstemming met andere projecten is nodig om te voorkomen dat de regionale planning onvoldoende ruimte biedt voor de benodigde afsluitingen van Zuidasdok. Dit wordt o.a. geborgd door tweewekelijks te overleggen in Cluster Zuid, een overleg met alle betrokken partijen rondom Amsterdam Zuid en onderdeel van Amsterdam Bereikbaar. Ook blijkt dat afstemming met werkzaamheden in andere regio’s noodzakelijk is, waaronder werkzaamheden aan de A12 en de Leidsche Rijntunnel in Utrecht. Daarnaast vindt frequent afstemming plaats met ProRail en Rijkswaterstaat voor de lange(re) termijn voor planning en raakvlakken. Ondanks deze proactieve aanpak neemt de druk op het beschikbare netwerk toe, waardoor er steeds minder ruimte lijkt te ontstaan voor het inplannen van de noodzakelijke werkzaamheden. Zie bijgaande afbeelding voor een selectie van de belangrijke raakvlakprojecten. Overzicht raakvlakprojecten (selectie): 1. Zuidasdok 2. A9 Badhoevedorp-Holendrecht (2024-2027) 3. Groot Onderhoud Zeeburgerbrug (2024) 4. Coentunnel (2024-2025) 5. PHS Amsterdam Centraal

20

6. A10 Noord geluidsschermen (2024-2025) 7. Groot Onderhoud Europaboulevard (2024) 8. Onderhoud Stadionweg (2024) 9. Groot Onderhoud A10 Oost/A1 (2024-2025) 10. SAIL Amsterdam (2025) 11. Amsterdam 750 jaar (2025) 12. NAVO-top (2025)

Weekendstremming A10 Zuid richting Utrecht In het weekend van vrijdag 28 juni tot en met maandag 1 juli is door TriAX gewerkt aan de ontmanteling van de spitsstrook A4/A10 Zuid. Tegelijkertijd was ook de A12 richting Utrecht dicht, waardoor beide projecten verkeer omleidden via de A9. Deze samenval zorgde voor vertraging tot 60 minuten op de A10. Na de zomer van 2024 worden op de A10 Zuid in beide richtingen tussen knooppunt De Nieuwe Meer en de aansluiting S108 de rijstroken versmald en de snelheid verlaagd tot 90 km/uur. Dit is nodig voor de het creëren van bouwruimte en ruimte voor de bouwlogistiek van knooppunt De Nieuwe Meer. Hiervoor zijn meerdere weekendafsluitingen nodig. Planning 16-daagse stremmingen A10 Zuid en een treinspoor en A10 West In de afgelopen maanden werd duidelijk dat een 16-daagse afsluiting in de zomer van 2025 van de A10 Zuid richting Utrecht en een treinspoor noodzakelijk is. In deze periode wordt er een logistieke doorgang gemaakt voor bouwverkeer naar de Minervapassage en bouwt TriAX een steunpunt voor een nieuwe fly-over in knooppunt De Nieuwe Meer. Na intensieve afstemming met regionale partners en beheerders was 23 juni t/m 8 juli 2025 vastgesteld, echter is daarna duidelijk geworden dat de NAVO-top van 24-26 juni voor een probleem in de planning zorgt.

Een alternatief plan wordt uitgewerkt, waarbij van 27 juni t/m 12 juli de A10 Zuid en knooppunt De Nieuwe Meer worden gestremd. Daarbij starten de afsluitingen op vrijdag in plaats van een verkeersluw weekend en overlapt de afsluiting met een afsluiting van de Coentunnel.

21

De tweede 16-daagse stremming op de A10 West in 2026 (beide richtingen) is nodig in verband met werkzaamheden aan het viaduct boven de Luchtvaartstraat. Fietsparkeren rond station Amsterdam Zuid Terwijl door Zuidasdok wordt gewerkt, neemt het aantal reizigers voor het station toe. Daarmee neemt ook de fietsparkeerbehoefte toe. Om ervoor te zorgen dat de stationsomgeving gedurende de werkzaamheden veilig, leefbaar en goed toegankelijk blijft, is een aanzet gemaakt tot een plan van aanpak. Ingrediënten van het plan van aanpak zijn: inzetten op wayfinding, communicatie, fietscoaches, extra handhaving en monitoring. Het plan van aanpak wordt tot stand gebracht in samenwerking met Zuidas en het Programma Fiets van V&OR Amsterdam. Hierbij worden ook ProRail en NS betrokken.

4.3

Communicatie

Vooruitblik OVT-werk De eerste maanden van 2024 zijn benut om vooruit te kijken naar een jaar vol werkzaamheden in en rondom het station. Zo gaat de verhoging van het noordelijke metrospoor, de bouw van een nieuw metroviaduct boven de Parnassusweg en het inschuiven van twee dakdelen, gepaard met zeven weken beperkt metroverkeer, passagestremmingen en een weekendafsluiting van de A10 Zuid richting Schiphol. De werkzaamheden zijn breed aangekondigd op de website en social media en in een persbericht. Start uitvoering knooppunt De Nieuwe Meer De start van de uitvoering van knooppunt De Nieuwe Meer is niet onopgemerkt gebleven. Op verschillende plaatsen zijn struiken verwijderd en bomen gekapt voor de aanleg van bouwwegen, werkterreinen en een pechhaven. De werkzaamheden zijn in een huis-aan-huis verspreide brief, op bijeenkomsten en via persgesprekken bekend gemaakt. Ter plaatste zijn fietsers geïnformeerd over de afsluiting van veelgebruikte routes rond het knooppunt. Publiekonderzoek Zuidas en Zuidasdok Zo’n 60 procent van circa 1300 omwonenden, bezoekers, reizigers en werkenden staat positief tegenover de ontwikkeling van de wijk Zuidas, de vernieuwing van station Amsterdam Zuid en de verbreding en ondertunneling van de A10 Zuid. Dit blijkt uit een onderzoek dat eind 2023 is uitgevoerd. Tweederde vindt het belangrijk dat station Amsterdam Zuid wordt vernieuwd.

De verwachting dat het een ruim en comfortabel station wordt, scoort nog wat hoger. Bij de verbreding van de A10 Zuid lopen meningen en verwachtingen redelijk parallel: bijna 60 procent vindt de verbreding belangrijk en verwacht daardoor minder files (onder weggebruikers zo’n 70%). Ongeveer tweederde vindt het belangrijk dat de A10 Zuid in het Zuidas-centrumgebied in een tunnel verdwijnt en verwacht dat het de stad aantrekkelijker maakt. Acht weekendafsluitingen A10 Zuid Tussen eind juni en half december 2024 zijn de A10 Zuid en/of A4 acht weekenden afgesloten vanwege werkzaamheden voor OVT of knooppunt De Nieuwe Meer. Vanaf april vragen we hier in de communicatie breed aandacht voor binnen de eigen kanalen en die van Ask&Go, Rijkswaterstaat en Amsterdam Bereikbaar. Toegenomen belangstelling informatiecentrum Het aantal bezoekers van het Informatiecentrum Zuidas en Zuidasdok is ten opzichte van 2023 fors toegenomen. Waar 6000 bezoekers het

22

informatiecentrum in 2023 bezochten, lag dat aantal in de eerste helft van 2024 al op 4000 bezoekers. Daarbij zien we dat de informatiebehoefte zich sterker verschuift van de gebiedsontwikkeling naar de Zuidasdokprojecten. Ruim 150 mensen bezochten in maart een markt in het informatiecentrum bedoeld om op toegankelijke wijze beschikbaar te zijn voor vragen of een gesprek. Ook de maandelijks georganiseerde weekendrondleidingen blijven onverminderd populair.

23

5. Programmabeheersing 5.1

Scope

In bijlagen 1 en 2 is een totaaloverzicht opgenomen waarin de scopewijzigingen (en eventuele aanvullende financiële bijdragen) sinds de bestuursovereenkomst van juli 2012 zijn vermeld.

Scopewijzigingen In de afgelopen periode zijn er vijf scopewijzigingen doorgevoerd: • Aanbrengen van standaard zonnepanelen op de perronkappen van het station, als gevolg van de nieuwe BENG wetgeving. De kosten lopen mee in het tekort; • Herstel van achterstallig onderhoud aan het areaal van knooppunt De Nieuwe Meer. Het benodigde budget is voor rekening van RWS en wordt toegevoegd aan het budget van Zuidasdok; • Het uitvoeren van berekeningen aan de stalen vallen van de Schinkelbrug op verzoek en voor rekening van RWS; • Een onderzoek naar de geluidsschermen van het Schinkelkwartier van de gemeente Amsterdam, voor rekening van de gemeente; • Onderhoud wegkantstations, voor rekening van RWS.

5.2

Planning

In het OGO van 18 november 2020 zijn voor Zuidasdok stuurmijlpalen met bandbreedtes vastgesteld. In het OGO van 30 mei 2023 is een aantal wijzigingen hierop vastgesteld. In de halfjaarrapportage wordt de actuele deterministische stand van deze mijlpalen toegelicht. In tabel 1 is vermeld: •

de stand van 31 december 2023 (H2 2023);

•

de actuele stand per 30 juni 2024 (H1 2024);

•

het verschil tussen deze en de vorige periode;

•

de door het OGO vastgestelde bandbreedte.

24

Mijlpaal

Programma 1 Integraal voorontwerp Zuidasdok gereed 2 Programma Zuidasdok gereed BDS2019 3 BDS2019 werkzaamheden gereed OVT-1 Bouw Brittenpassage 4 Start aanbesteding OVT-1 (OVT-2 mee als optie) 5 Start bouw OVT-1 7 Ingebruikname Brittenpassage en dubbelsporige aanlanding Noord/Zuidlijn op station Zuid 8 Project OVT-1 gereed OVT-2 Verbreding Minervapassage 9 Besluit lichten optie OVT-2 11 Start bouw OVT-2 12 Ingebruikname verbrede Minervapassage 13 Project OVT-2 gereed Tunnel 14 Start aanbesteding Tunnel 15 Start bouw tunnel Zuid 16 Start bouw tunnel Noord 17 Ingebruikname tramstation Arnold Schönberglaan 18 Ingebruikname busstation Eduard van Beinumstraat 19 Ingebruikname tunnel Zuid en verbreding A10 Zuid (zuidbaan) 20 Ingebruikname tunnel Noord en verbreding A10 Zuid (noordbaan) 21 Project Tunnel gereed Knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) 22 Start aanbesteding KNM 23 Start bouw KNM 25 Ingebruikname noordelijke parallelstructuur (PRR) en omklap S108 noord 26 Project KNM gereed Knooppunt Amstel (KNA) 27 Start aanbesteding KNA 28 Start bouw KNA 29 Project KNA gereed OVT-3 Koppen en plinten station 30 Besluit combineren 5e /6e spoor (derde perron) met OVT-3

H2 2023

H1 2024

△H1 2024 -H2 2023 (Q's)

Vastgestelde bandbreedte

Q1 2020 Q4 2034

Q1 2020 Q3 2035

0 3

Q1 2020 2034-2036

Q3 2021

Q3 2021

0

Q4 2021

Q4 2020 Q2 2022 Q1 2026

Q4 2020 Q2 2022 Q1 2026

0 0 0

Q4 2020 Q2 2022 2026-2027

Q4 2026

Q4 2026

0

2026-2028

Q3 2022 Q4 2025 Q1 2029 Q2 2029

Q3 2022 Q4 2025 Q1 2029 Q2 2029

0 0 0 0

Q3 2022 2025-2027 2028-2031 2028-2031

Q3 2023 Q3 2027 Q3 2027 Q3 2032 Q2 2031 Q2 2033 Q4 2033

Q3 2023 Q3 2027 Q3 2027 Q4 2032 Q3 2031 Q4 2033 Q1 2034

0 0 0 1 1 2 1

2023 2026-2029 2026-2029 2032-2034 2031-2033 2033-2035 2033-2035

Q4 2033

Q1 2034

1

2033-2035

Q2 2021 Q2 2024 Q3 2027

Q2 2021 Q2 2024 Q3 2027

0 0 0

Q2 2021 2024 2027-2028

Q2 2030

Q2 2030

0

2029-2031

Q2 2024 Q2 2027 Q4 2034

Q4 2024 Q4 2027 Q2 2035

2 2 2

2024 2026-2027 2033-2036

Q1 2027

Q1 2027

0

2026-2028

Q1 2027 Q2 2030 Q2 2033 Q4 2033 Q4 2034 Q4 2034 Q4 2034 Q4 2034

Q1 2027 Q2 2030 Q1 2034 Q1 2034 Q3 2035 Q1 2035 Q3 2035 Q3 2035

0 0 3 1 3 1 3 3

2026-2028 2030-2032 2033-2035 2033-2035 2034-2036 2034-2036 2034-2036 2034-2036

Zuid

31 32 33 34 35 36 37 38

Besluit meenemen Dokdakpark in OVT-3 Noord Start aanbesteding OVT-3 Start bouw OVT-3 Zuid Start bouw OVT-3 Noord Koppen en plinten zuidzijde station Zuid gereed Koppen en plinten noordzijde station Zuid gereed Ingebruikname Vivaldipassage Project OVT-3 gereed

Legenda: groen = mijlpaal gerealiseerd; rood = mijlpaal buiten bandbreedte Tabel 1

Mijlpalen Zuidasdok

Alle mijlpalen vallen binnen de vastgestelde bandbreedtes. Afgelopen half jaar is mijlpaal 23 ‘Start bouw KNM’ afgerond.

OVT De mijlpalen voor OVT-1 en OVT-2 zijn ongewijzigd. Stilstand door eerder gemelde verzakkingen van sporen en vertragingen in de ontwerpwerkzaamheden, zorgen echter wel voor spanning op de planning van het betonwerk. Er zijn al diverse maatregelen genomen en de komende tijd worden aanvullende maatregelen onderzocht om meer ruimte te krijgen in de planning.

Tunnel, OVT-3 en eindmijlpaal Mijlpalen 17 t/m 21 zijn afgelopen periode één tot twee kwartalen naar achter gegaan. Om de tunnels te kunnen bouwen moet de huidige A10 op een aantal

25

locaties verlegd worden, de zogenaamde bypasses. De bypasses zouden in de zomer van 2026 aangelegd worden, al gedurende de bouwteamfase van Tunnel. Om grote voorinvesteringen vooruitlopend op het realisatiecontract te voorkomen, is besloten geen omvangrijke werkzaamheden uit te voeren voor afronding van de bouwteamfase. De aanleg van de bypasses is daardoor verschoven naar de zomer van 2027, dit heeft gevolgen voor de bouw van de tunnel. Doordat OVT-3 pas kan starten als de tunnel in gebruik is genomen, werkt de uitloop ook door op de mijlpalen 33 t/m 38 van OVT-3 en op mijlpaal 2 ‘Programma ZAD gereed’.

Knooppunt Amstel De start van de aanbesteding van knooppunt Amstel is deze rapportageperiode twee kwartalen uitgesteld, in afwachting van besluitvorming over het budgettekort. Dit werkt door in alle opvolgende mijlpalen van knooppunt Amstel.