BIjlage 2. GEWIJZIGDE VERSIE_StedenbouwkundigPlan Banne Noord_Amsterdam_werkbestand.pdf
Tekst van het document
Parlevinker/ Fokkemast
Het nieuwe hart van de wijk Stedenbouwkundig plan
20 Juni 2023 Versie voor bestuurlijke besluitvorming
Colofon: Titel:
Stedenbouwkundig Plan Fokkemast-Parlevinker
Opdrachtgever:
Grond en Ontwikkeling
Team GO Noord Versie:
versie voor bestuurlijke besluitvorming
Projectteam Banne Noord: Projectmanagement; Giso Lommers
Ruimte en Duurzaamheid: Gerard Kwakkenbos, Ingeborg Wannags, Timo Banning
Grond en Ontwikkeling: Pieter Vermeulen
Stadsdeel Noord: Anita Jansen
Beelden:
SVP, Gemeente Amsterdam en Studio Vinke, tenzij anders vermeld
Layout:
Studio Vinke
Inhoudsopgave
1. 1.1.
Inleiding Ligging
4 4
1.2. Waarom dit Stedenbouwkundig Plan
5
2.
6
Context
2.1. Project / Plangebied
6
3.
9
3.1.
Ruimtelijk Raamwerk Cultuurhistorie
9
3.2. Stedenbouwkundige visie
11
3.3.
16
4. 4.1.
Themakaarten
Programma Wonen
18 18
4.2. Werken en voorzieningen
19
4.3.
Onderwijs
20
4.4.
Maatschappelijk
21
4.5.
Parkeren
22
5.
Gebouwen
24
5.1. Blok 1
26
5.2. Blok 2
28
5.3. Blok 3
29
5.4. De Vier Windstreken
30
5.5. Sociaal maatschappelijke kavel
31
5.6.
32
6.
Spelregelkaart
Openbare Ruimte
34
6.1.
Randvoorwaarden en uitgangspunten
34
6.2.
Schetsontwerp openbare ruimte
36
Bijlagen: Bijlage 1 : Participatie bij totstandkoming SP Parlevinker/ Fokkemast Bijlage 2: Beeldkwaliteitsplan Parlevinker/Fokkemast Bijlage 3: Planologische informatie bij SP Parlevinker/ Fokkemast
1. Inleiding
1.1. Ligging
Luchtfoto Parlevinker/ Fokkemast
Het plangebied Parlevinker/ Fokkemast ligt ongeveer in het midden van Banne Noord, tussen de Westerlengte en het centraal gelegen plein naast het voormalige winkelcentrum Parlevinker (Parlevinkerplein). Het plangebied omvat 29 bestaande huurwoningen voor ouderen aan de Fokkemast, het voormalige winkelcentrum Parlevinker, het buurt- en cultuurhuis De Rietwijker en de aangrenzende gymzaal van BSO De Vier Windstreken en sluit via deze school aan op de groene parkzone langs het Parlevinkerpad (Parlevinkerpark). Vrijwel alle functies worden vervangen door nieuwbouw, in combinatie met nieuwe voorzieningen en aanvullende woningbouw.
4
1.2. Waarom dit Stedenbouwkundig Plan
stedenbouwkundige visie van Projectnota
De uitgangspunten voor een integrale aanpak van Banne Noord zijn in december 2018 vastgelegd in een Principenota, waarna ook de participatie met bewoners werd gestart. De participatiebijeenkomsten zijn door honderden mensen bezocht en dankzij hun inbreng is de kwaliteit van de plannen toegenomen. Deze plannen en ideeën zijn in december 2021 vastgelegd in de Projectnota Banne Noord. Tegelijk met de Projectnota is ook de investeringsbeslissing genomen om de plannen nader uit te werken voor nieuwe bebouwing op Fokkemast en Parlevinker. Deze uitwerking staat in dit Stedenbouwkundig Plan.
5
2. Context
2.1.
Project / Plangebied
Fokkemast
Parlevinkerplein
Westerlengte
Parlevinkerpad
Zeevaart
Plangrens van het SP
De woonwijk Banne Noord is in de jaren ’70
ontsloten via grote parkeervelden langs deze
ontworpen als een groene woonwijk aan de
weg. Dankzij de concentratie van autoverkeer
rand van Amsterdam Noord met voornamelijk
langs de buurtlus is het groene midden van
sociale woningbouw. Het grootste deel
de wijk grotendeels autoluw en het domein
van de woningen is ondergebracht in
van voetgangers en fietsers. In deze luwte
meanderende portieketageflats van 4 lagen
ligt het Parlevinkerpark met de scholen en het
zonder lift. Deze zijn verdeeld in 4 clusters
Parlevinkerplein met buurtvoorzieningen. Het
met een verschillende ontsluitings- en/of
projectgebied strekt zich uit vanaf de buurtlus
hovenstructuur. Naast twee laagbouwbuurtjes
in het westen tot en met het Parlevinkerplein
met eengezinswoningen liggen in de wijk ook
in het midden van de wijk en heeft betrekking
twee kleine clusters met bejaardenwoningen,
op de vervanging van één cluster met
enkele vrijstaande woningen, drie basisscholen
bejaardenwoningen en de voorzieningen rond
en een bescheiden buurtcentrum rond het
het Parlevinkerplein -met uitzondering van
Parlevinkerplein.
het gezondheidscentrum. Aansluitend wordt ook de inrichting van de openbare ruimte
De wijk wordt ontsloten door één doorgaande buurtlus annex busroute (Westerlengte Noorderbreedte-Oosterlengte) waarvan de uiteinden aansluiten op de IJdoornlaan. Alle woonclusters worden vanaf de buurtlus
6
vernieuwd, inclusief het Parlevinkerplein.
2.1.1 Bestaande situatie Het huidige gebouw De Parlevinker is mede door het nieuwe Banne Centrum niet meer in gebruik als winkelcentrum. Het is op dit moment gevuld met voorzieningen, zoals de kledingbank Hebben en Houwen, Het Fort, De Bolder, een activiteitenruimte voor moskee Arrahma en een coffeeshop. In afwachting van de beoogde transformatie is het pand voor een deel met tijdelijke gebruikers gevuld, maar buiten de openingstijden zijn alle gevels
Huidige situatie Parlevinker
volledig geblindeerd. Aan de Parlevinker is ook De Rietwijker gevestigd, vroeger een buurthuis en nu een broedplaats en theater. Hier organiseren o.a. Verdedig Noord en het collectief Theaterstraat culturele activiteiten voor de buurt. De theaterzaal is met een blinde wand aan het plein gelegen. Ook de naastgelegen gymzaal van de Vier Windstreken ligt met 3 gesloten gevels direct aan het plein. De oorspronkelijk bedoelde levendigheid op het Parlevinkerplein ontbreekt hierdoor en
Huidige situatie Fokkemast
door de gesloten gevels, donkere luifels en afgelegen nissen ontstaat zelfs een negatieve uitstraling. Rochdale heeft daarom aangegeven De Parlevinker te willen slopen. De seniorenwoningen aan de Fokkemast zijn gebouwd in 1977. Rochdale heeft aangegeven de grondgebonden bungalows graag te willen vervangen nieuwbouw met een hogere dichtheid. Door de seniorenwoningen en het Huidige situatie parlevinkerplein
voormalige winkelcentrum te slopen ontstaat ruimte voor het realiseren 250-300 nieuwe woningen.
Huidige situatie Seniorenwoningen
7
2.1.2 Parkeren
2.1.3 Woningbouwprogramma
Bestaand parkeerveld voormalig winkelcentrum
Workshop met maquette
In aanvulling op de parkeervelden langs
Woningnood, en dus woningbouw, staat hoog
de rondweg ligt naast het voormalige
op de agenda van Amsterdam. Veel bewoners
winkelcentrum Parlevinker een extra
van Banne Noord zien deze noodzaak ook en
parkeerterrein met ca. 80 plaatsen. Dit
dachten mee waar woningen kunnen komen
parkeerterrein was oorspronkelijk bedoeld
in hun wijk. De locatie Fokkemast/Parlevinker
voor het winkelcentrum, maar wordt na het
kwam hierbij duidelijk naar voren. Met deze
vertrek van de laatste verkeersaantrekkende
extra woningen wordt het huizenaanbod
winkel (Lidl) in 2013 vooral benut door
uitgebreid en meer verschillend gemaakt. Dit
omwonenden. Hierdoor zijn rond de Zeevaart
vergroot het draagvlak voor voorzieningen en
in de huidige situatie ca. 1,2 parkeerplaatsen
verbetert de leefbaarheid van de wijk en biedt
per woning beschikbaar tegenover ca. 0,85
kansen voor doorstroming op de woningmarkt
plaatsen elders in Banne Noord. De gemeten
van de bewoners van Stadsdeel Noord en de
parkeerdruk is overdag 50-70% en ’s avonds
Banne.
ca. 80%, wat redelijk hoog is te noemen. De wijk ondervindt de effecten van de invoering van betaald parkeren in het CAN-gebied. Om ruimte te creëren voor de beoogde herontwikkeling in combinatie met een groene inrichting van de openbare ruimte wordt voorgesteld om het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte voor de bestaande woningen in overeenstemming te brengen met het gemiddelde in de rest van de wijk.
8
3. Ruimtelijk Raamwerk 3.1.
Cultuurhistorie
Banne Noord is, net als Holendrecht West,
Een tweede kenmerk van Banne Noord is de
begin jaren ’70 ontworpen als reactie op de
inrichting van de openbare ruimte conform
sociaal-maatschappelijke problemen in de
de principes van het woonerf, dat in 1968
hoogbouw van de Bijlmer. In Banne Noord
door stedenbouwkundige Niek de Boer in
is het autoluwe karakter, de groenstructuur
Emmen werd geïntroduceerd en vervolgens
en de ruime woningplattegronden uit de
in heel Nederland navolging kreeg. In dit
Bijlmer overgenomen, maar zijn de galerijflats
ontwerp is werd de auto ondergeschikt
vervangen door portieketageflats van 4
gemaakt aan voetgangers en fietsers
lagen. In plaats van verhoogd gelegen dreven
d.m.v. rijbaanversmallingen, drempels en
met parkeergarages is het autoverkeer
niveauverschillen. In Banne Noord is dit
geconcentreerd rond de buurtlus waardoor
principe toegepast in de verkeersluwe
het groene midden van de wijk, evenals de
ontsluitingszijde van de meanderende hoven en
oost- en westflank, autoluw zijn. Kenmerkend
voortgezet in de inrichting van de groene zijde
voor Banne Noord is de meanderende structuur
van de hoven, die aansluit op het bijzondere,
van de woonblokken tussen de buurtlus en het
voor die tijd experimentele, groenplan dat als
groen, waardoor -net als in de Bijlmer- elke
één geheel voor de wijk is ontworpen. Het
woning in contact staat met groen.
Parlevinkerplein in het hart van de wijk is in dit ontwerp het lokale ‘dorpsplein’ van de
In tegenstelling tot Holendrecht West is
buurt, met enkele winkels en voorzieningen en
de meanderstructuur in Banne Noord op
was ingericht met niveauverschillen, trappen,
verschillende wijzen uitgewerkt, waardoor
zitranden en bankjes om ontmoetingen en
vier verschillende clusters ontstaan. Elk
buurtactiviteiten te stimuleren. Deze inrichting
cluster is door één architect ontworpen en
heeft de tand des tijds niet doorstaan, met
heeft daardoor een herkenbare identiteit
uitzondering van enkele niveauverschillen
en uitstraling.. Ondanks aanpassingen in het
die zowel aansluiten op het maaiveld in de
gevelbeeld is dit onderscheid nog steeds
omgeving als op de afwijkende vloerpeilen in
herkenbaar.
de bebouwing rond het plein. Bouw Banne Noord 1976 , Stadsarchief Amsterdam, afb. B00000035048
9
Hoofdopzet van de maaiveldinrichting. Bron: Werk in uitvoering, 1977
Gezondheidscentrum 1983, Stadsarchief Amsterdam, afb. OSIM00007002862 en )en Parlevinker 1981, Stadsarchief Amsterdam, afb. B00000024630 10
Winkelcentrum de parlevinker in gebruik
3.2.
Stedenbouwkundige visie
Het plangebied Parlevinker Fokkemast ligt tussen twee clusters van meanderende portieketageflats, één aan de Noorderbreedte en één aan de Westerlengte. De sloop van Parlevinker -inclusief het bijbehorende parkeerterrein- en de vervanging van het aangrenzende clustertje woningen voor ouderen biedt de kans om op deze locatie een nieuw cluster te realiseren met een eigentijdse uitstraling in combinatie met een vernieuwing en herwaardering van het Parlevinkerplein. Bestaande Typologie in de Banne
Versterken Parlevinker plein Hoewel het Parlevinkerplein al geruime tijd niet meer functioneert als dorpsplein zien
De Rietwijker is samen De Vier Windstreken
veel bewoners van Banne Noord dit plein
als één complex ontworpen, waarin zowel de
nog steeds als logisch middelpunt van de
ruimtes van De Rietwijker als de aangrenzende
wijk. In het stedenbouwkundig plan wordt
gymzaal multifunctioneel konden worden
daarom volop ingezet om het gebruik van het
gebruikt, zowel vanuit de school als door
Parlevinkerplein te versterken en ontmoetingen
derden. De sloop van De Rietwijker maakt
te stimuleren, enerzijds door de pleinruimte
een bouwkundige aanheling noodzakelijk
opnieuw definiëren en vorm te geven en
maar dit levert ruimtelijk geen enkel voordeel
anderzijds door bestaande functies te
op, intern noch extern, indien de gymzaal als
behouden en nieuwe functies toe te voegen,
volledig gesloten ‘Fremdkörper’ op de huidige
waaronder wonen.
locatie wordt behouden. Door vooruitlopend op de sloop van de Rietwijker ook de gymzaal
Om hiervoor ruimte te bieden zijn twee
te verplaatsen ontstaat daarentegen een
ingrepen essentieel:
grote mate van synergie, met enerzijds een
• 1.
aantrekkelijke en overzichtelijke pleinruimte
2. •
De sloop van het voormalige winkelcentrum Parlevinker en het verwijderen van het bijbehorende parkeerterrein, zodat ruimte ontstaat voor een nieuw bouwblok met woningen en een nieuw buurtcultuurcentrum aan de westzijde van het plein; De sloop van De Rietwijker én de aangrenzende gymzaal van De Vier Winstreken zodat een overzichtelijke pleinruimte kan worden gerealiseerd d.m.v. een nieuwe pleinwand aan de zuidzijde van het plein.
11
die veel beter aansluit op de omgeving en anderzijds ruimte voor een nieuwe noordgevel van De Vier Windstreken die georiënteerd wordt op dit plein.
Woonblokken: Ook de positionering van de drie nieuwe bouwblokken op de strook tussen de Westerlengte en het Parlevinkerplein sluit aan op de herdefiniëring van dit plein als middelpunt van Banne Noord. De drie blokken vormen in de basis een nieuw cluster met een vergelijkbare hoogte als de aangrenzende clusters aan de noord- en zuidzijde Met aan beide uiteinden zijn twee torenvolumes met een hoogte van 10 lagen: één aan de Westerlengte en één aan het Parlevinkerplein. Ruimtelijk gezien vormen beide torens nieuwe accenten waarmee de positie van dit cluster wordt gemarkeerd. Functioneel gezien
Verschillende clusters in de Banne
verlenen de torens extra identiteit, enerzijds aan de Westerlengte, die gedomineerd wordt
enkel een fietsenstalling. De drie woonblokken
door parkeervelden, en anderzijds aan het
worden gescheiden door twee tussenstraten.
Parlevinkerplein, dat momenteel verborgen
De oostelijke straat ligt op maaiveldniveau
ligt tussen gesloten voorzieningen en anoniem
en wordt autoluw ingericht. De westelijke
groen. De toren aan het Parlevinkerplein ligt
tussenstraat ligt op het half verhoogde dek
bovendien naast de nieuwe kruising van het
en is niet toegankelijk voor rijverkeer. De
fietspad vanaf het Parlevinkerpad naar de
straten Zeevaart en Fokkemast hebben geen
Staghof met het fietspad langs de Fokkemast,
ontsluitingsfunctie meer voor het voormalige
waarmee dit fietsknooppunt ook ruimtelijk
winkelcentrum en worden heringericht als
wordt gemarkeerd.
woonerven met parkeerplaatsen voor de huidige bewoners.
De benodigde parkeerplaatsen voor de nieuwe woningen komen niet in de openbare ruimte, maar in een halfverdiepte parkeergarage onder het middelste en westelijke blok die ook ruimte biedt aan fietsparkeren. Onder het oostelijke blok aan het Parlevinkerplein komt
12
3.2.1 Ruimtelijk Programmatische visie
De Projectnota Banne Noord is bestuurlijk vastgesteld in 2021. Tegelijk met de Projectnota is door de gemeenteraad ook de investeringsbeslissing genomen om de plannen voor Fokkemast/Parlevinker verder uit te werken op basis van de stedenbouwkundige visie in de Projectnota. Dit betekent dat de kaders van de uitwerking al voor een groot deel waren gegeven: de verdichtingsopgave, de omvang van de woningbouw, de komst van een nieuw buurtcultuurhuis en het maken van een nieuw plein als centrum van de wijk. Impressie van toekomstige situatie (SVP)
De stedenbouwkundige visie is uitgewerkt in dit Stedenbouwkundig Plan. Dit is
Daarnaast zijn de voor-en nadelen van de
gedaan in een interactief proces met de
beoogde verplaatsing van basisschool De Vier
betrokken partners, toekomstige gebruikers
Windstreken naar een nieuwe locatie midden in
en organisaties uit de buurt, waaronder de
het Parlevinkerpark afgewogen. Dit heeft geleid
Stichting Buurtcentra, Urban Resort en stichting
tot de keuze om ook de mogelijkheden van het
Arrahma.
bestaande schoolgebouw te verkennen voor de beoogde vernieuwing van deze school en
In de uitwerking is onderzocht of alle functies
deze op de huidige locatie te laten staan. In de
in één voorzieningengebouw konden worden
projectnota was nog geen rekening gehouden
ondergebracht. Dit bleek niet haalbaar.
met de gevolgen van deze verplaatsing voor
Uitkomst leverde daarnaast op dat alle partijen
de kwaliteit van het Parlevinkerpark, noch met
grote waarde hechtten aan een bruisend plein
de gevolgen voor de woonblokken nabij de
waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Dat
nieuwe locatie en evenmin met de benodigde
heeft er toe geleid om niet alle partijen in één
ruimte om deze locatie -midden in het groen-
gebouw onder te brengen, maar juist rondom
te kunnen ontsluiten. Wellicht het grootste
het plein te organiseren. Aan de overzijde van
nadeel van een volledige verplaatsing is het
het Parlevinkerplein Is een nieuw gebouw
verbreken van de relatie tussen de school en
opgenomen voor een sociaal maatschappelijke
het Parlevinkerplein, zowel programmatisch als
functie, zoals een nieuwe moskee. Door de
ruimtelijk. Om de door de bewoners gewenste
moskee buiten het voorzieningengebouw te
ontmoetingsfunctie van dit plein te stimuleren
plaatsen kunnen beide locaties onafhankelijk
is een verbreding of ten minste het behoud
van elkaar worden benut. Op deze locatie is
van functies rond dit plein essentieel. Een
evt ook woningbouw mogelijk, mocht sociaal
belangrijk ruimtelijk argument is dat een plein
maatschappelijk niet lukken.
per definitie wordt begrensd door wanden. Door de school te laten staan wordt dit bereikt.
13
Fokkemast Blok 3
Blok 2
Westerlengte
Zeevaart
14
gezondheidscentrum
Blok 1
buurtcultuurcentrum en Woningen voor
Parlevinkerplein
sociaal maatschappelijke
broedplaats
functie
Parlevinkerpad
ouderen
De Vier Windstreken
15
3.3.
Parkeren
ca. 40 pp
Ondergrondse garage: +-125 pp
ca. 90 pp
Nieuw Parlevinkerplein
16
Themakaarten
Bebouwing:
Fietsverbinding
Ontsluiting motorvoertuigen
17
4. Programma
4.1.
Wonen
Woonprogramma
In de drie hoven die samen het ‘vijfde’
Woonprogramma:
cluster vormen is een gevarieerd woningbouwprogramma voorzien, dat naast
Sociale huurwoningen
56
vervangende nieuwbouw voor senioren
Zelfstandige kunstenaarswoningen
7
ook huurwoningen omvat in het sociale en middensegment en enkele koopwoningen.
Onzelfstandige kunstenaarswoningen 8
Het programma sluit aan op de beleidsmatig
Seniorenwoning 48
verdeling 40%- 40%- 20%. Daarnaast worden Middeldure huurwoningen
ook een aantal atelierwoningen opgenomen. Met deze verdeling biedt dit plan ruimte
95
Vrije sector 50
voor verschillende doelgroepen, zowel voor
Totaal: 264
doorstromers en starters vanuit de Banne, als voor bijzondere groepen waarmee de
* Het definitieve woningprogramma is afhankelijk van de
sociaaleconomische positie van de buurt kan
uitwerking van de gebouwontwerpen en kan nog een paar
worden versterkt.
woningen af gaan wijken. * Met het bovenstaande voorlopige programma komt de programmering op een 43-37-20 verdeling.
18
4.2.
Werken en voorzieningen
Broedplaats 1200 BVO
Sociaal maatschappelijk 510 BVO
Buurtcultuurhuis 700 BVO
Voorzieningenprogramma
Het plangebied biedt ruimte voor ateliers en
Woonprogramma:
broedplaatsen, al dan niet in combinatie met atelierwoningen. Deze werk-gerelateerde
Broedplaats 1200m2 BVO
functies zijn voorzien aan de zijde van
Buurtcultuurhuis
700m2 BVO
buurtcultuurhuis ter vervanging van de
Sociaal maatschappelijk
510m2 BVO
Rietwijker met o.a. ruimte voor een theaterzaal
Totaal: 264
het Parlevinkerplein, evenals het nieuwe
en kleinschalige ondersteunende horeca. Met dit voorzieningencluster wordt het kunst- en cultuur(educatie)aanbod in de buurt vergroot en wordt de culturele participatie van
De Rietwijker wordt gesloopt om plaats te
buurtbewoners gestimuleerd. Omdat in het
maken voor het nieuwe plein en een nieuw
aansluitende hof de vervangende nieuwbouw
bouwkavel.
voor senioren is voorzien, onderzoekt Rochdale de mogelijkheden voor een ontmoetingsruimte voor deze bewoners nabij de pleinzijde van dit eerste hof.
19
4.3.
Impressie mogelijke verbouwing school (SVP)
OBS De Vier Windstreken blijft behouden op de huidige locatie. Het schoolgebouw maakt onderdeel uit van dit Stedenbouwkundig Plan omdat er aanpassingen aan het complex plaatsvinden. Na de sloop van de Rietwijker wordt ook de gymzaal verplaatst naar een ander deel bij of aan het schoolgebouw. De plannen voor de aanpassing van de Vier Windstreken zijn ten tijde van schrijven in ontwikkeling.
20
Onderwijs
4.4. Maatschappelijk
Bestaande locatie Arrahma moskee
Aan de oostzijde van het nieuwe Parlevinkerplein, tussen de noordgevel van de school en het te handhaven gezondheidscentrum, is in het plangebied ruimte gereserveerd voor een gebouw met sociaal maatschappelijke functie. Het is mogelijk dat hier een moskee/islamitisch cultureel centrum komt van circa 900m2 BVO in 2 bouwlagen De moskee en het cultureel centrum vormen functies waarmee de levendigheid en ontmoetingsfunctie van het plein wordt gestimuleerd. Vanwege de functie in Banne Noord, onderzoekt de gemeente samen met de stichting de mogelijkheden om nieuwbouw in Banne Noord te realiseren, waarbij men zich richt op deze locatie. Mocht dit plan niet slagen dan is de kavel geschikt voor woningbouw of de realisatie van huisvesting voor andere maatschappelijke functies, eventueel te combineren met woningbouwprogramma.
21
4.5. Parkeren Binnen de grenzen van het plangebied liggen momenteel 225 parkeerplaatsen: 19 langs de Fokkemast, 85 op een parkeerterrein naast het voormalige winkelcentrum Parlevinker en 121 plaatsen aan de Zeevaart. Deze parkeerplaatsen vervallen voor de realisatie van de nieuwe woonblokken, waarna een deel weer terugkeert in de openbare ruimte tussen de bestaande en nieuwe bebouwing. Alle benodigde parkeerplaatsen voor de nieuwe woningen worden op eigen terrein gerealiseerd in een half verdiepte parkeergarage onder de nieuwe woonblokken. De her aan te leggen parkeerplaatsen in de openbare ruimte zijn bedoeld voor de bestaande woningen rond de Zeevaarthof, en voor bezoekers van de nieuwe woningen en voorzieningen. Een belangrijk uitgangspunt voor het bepalen van het aantal benodigde parkeerplaatsen
Parkeerreferentie
in de openbare ruimte is dat het aantal
Indien in de nieuwe situatie rond de Zeeslaghof
parkeerplaatsen dat oorspronkelijk was
ongeveer evenveel parkeerplaatsen worden
toebedeeld aan het winkelcentrum Parlevinker
aangelegd als bij Overslaghof zijn in totaal
niet kan worden gecompenseerd omdat
ca. 188 parkeerplaatsen nodig. Op het
hiervoor de ruimte ontbreekt. Om een
parkeerterrein aan de Westerlengte liggen
realistisch beeld te krijgen van het benodigde
al 82 plaatsen, zodat aanvullend nog ca.
aantal parkeerplaatsen voor de woonblokken
106 plaatsen nodig zijn. Aanvullend zijn
rond de Zeevaarthof is dit vergeleken met
voor bezoek van de nieuwe woningen ca.
de woonblokken rond de Overslaghof. De
24 parkeerplaatsen nodig (0,1 per woning).
bouwtypologie en het woonprogramma van
Hierdoor moeten binnen het plangebied in
beide hoven is vrijwel identiek, maar tegenover
totaal ca. 130 parkeerplaatsen in de openbare
de 307 parkeerplaatsen rond de Zeevaarthof
ruimte worden ingepast.
zijn rond de Overslaghof 188 parkeerplaatsen beschikbaar (inclusief Binnenvaarthof).
Het aantal van 130 is een richtgetal en is in
Omgerekend per woning komt het aantal
principe inpasbaar, maar het uiteindelijke
parkeerplaatsen rond de Overslaghof ongeveer
aantal parkeerplaatsen is mede afhankelijk van
overeen met de overige hoven in Banne Noord
de ruimte die benodigd is voor groen, inclusief
en is het aantal parkeerplaatsen rond de
te behouden bomen, en voorzieningen zoals
Zeevaarthof uitzonderlijk hoog.
ondergrondse vuilcontainers.
22
Berkening parkeerplaatsen
tekeningen SVP
23
2,0m
53,0m
2,0m
2,0m
2,0m 2,0m
24
3,5m
17,0m
2,0m
25,9m
2,0m
7,5m
2,0m
58,0m
49,0m
3,9m
27,1m
5. Gebouwen
43,5m
12,0m
22,0m
5,0m
26,0m
43,0m
27,5m
28,5m
24,0m
19,2m
14,0m
7,0m
684 m2
50,5m
76,0m
30,1m
2,0m
maatvoering bouwblokken (SVP) 25
3385Parlevinkerplein Banne Noord
26,0m
24,0m 28,5m
17,0m 43,0m
27,5m
2,0m 2,0m
12,0m
22,0m 43,5m
2,0m
53,0m
2,0m
5,0m
30,1m
5.1. Blok 1
19,2m
7,0m
14,0m
2,0m
2,0m
3,5m
684 m2
Maatvoering bouwblok 1 (SVP)
woningen worden in het aangrenzende
woningen en voorzieningen, tot een hoogte van
torenvolume met sociale huurwoningen
4 lagen, en een uitkragend torenvolume met
50,5m ondergebracht. De overige drie zijden van het
woningen op de hoek van het Parlevinkerplein
blok zijn bestemd voor seniorenwoningen in 3 en
met Fokkemast tot een hoogte van 10 lagen
4 lagen rond een collectieve binnentuin (Blok 1B).
, exclusief installatieruimte. Om de footprint
Een deel van deze sociale huurwoningen dient ter
van het torenvolume te beperken mag de
vervanging van de bestaande woningen aan de
diagonaal maximaal 31,5 meter bedragen. De
Fokkemast.
76,0m
Blok 1 bestaat uit een gesloten bouwblok met
zijde aan het Parlevinkerplein is bestemd voor het nieuwe buurtcultuurcentrum en aanvullende
De dubbelhoge plintlaag aan het Parlevinkerplein
voorzieningen die in de onderste twee
is één van de wanden waarmee de pleinruimte
plintlagen zijn voorzien (Blok 1A). Een deel van deze voorzieningen dient ter vervanging van De Rietwijker. De twee lagen boven
wordt gedefinieerd. Vanuit 3385 Parlevinkerplein Banne Noordde gewenste Maatvoering bouwblokken samenhang met de overige pleinwanden, die 1:1000 A3 02-05-2023
eveneens twee lagen hoog zijn, wordt voor de
het buurtcultuurcentrum zijn bestemd voor
plintlaag een verticale geleding voorgeschreven.
broedplaatsen en/of ateliers. De bijbehorende
Dit geldt ook voor de zuidelijke hoek en de kopgevel van het buurtcultuurcentrum, waarmee Doorsnede Blok 1 (SVP)
‘’Grote bomen passen hier ook goed’
rdeuren de straat’’
20,9m 26
deze functie ook duidelijk herkenbaar wordt
Aan de noordzijde is geen ruimte aanwezig
vanaf het Parlevinkerpad. In deze hoek is,
voor een overgangszone. In de plattegrond
als onderdeel van het buurtcultuurcentrum,
van het blok wordt daar rekening mee
ruimte gereserveerd voor ondergeschikte
gehouden, o.a. door aan die zijde collectieve
horeca. Op mooie dagen kan de
functies onder te brengen. In aanvulling
aangrenzende openbare als terras worden
opde bijzondere architectuur van de plintlaag
benut. Zoals bij de beeldkwaliteit is
is in het stedenbouwkundig plan een
aangegeven geven alle hoeken aanleiding tot
overgangszone opgenomen waarmee rond
het maken van bijzondere woningen waardoor
blok 1B een intermediair ontstaat tussen de
elk blok een alzijdige oriëntatie krijgt. Dit
openbare ruimte en het privé domein.
geldt uiteraard ook voor de toren op de hoek van blok 1A.
In afstemming met de architectonische uitwerking van dit blok zal een ontwerp worden
Alle seniorenwoningen worden vanaf de
gemaakt voor de invulling van deze zone. Aan
hofzijde met de binnentuin ontsloten, ook
de zijde van Fokkemast is een deel van de
de woningen op maaiveldniveau, waardoor
plintlaag gereserveerd voor nutsvoorzieningen,
de buitenruimte van deze woningen
waaronder een transformatorruimte en een
aan het openbare gebied grenst. Deze
ruimte voor stadswarmte (Warmte Overdracht
aansluiting vraagt bijzondere aandacht in het
Station (WOS)). Aan deze zijde is ook
ontwerp van de woningen en aansluitend
ruimte gereserveerd voor het stallen van
van de openbare ruimte. In aanvulling
fietsen,zowel voor de seniorenwoningen als de
op de architectuur van de plintlaag is
atelierwoningen. Vanwege de beperkte ruimte
aan de Zeevaart en de tussenstraat een
in de plint kan een deel van de fietsen in een
overgangszone voorzien als intermediair
kelder worden ondergebracht, mits deze goed
tussen de woning en het openbare gebied.
toegankelijk is.
27
van afwijkende woningtypes in de plintlaag, 2,0m zoals woningen met een verhoogd bordes aan
5,0m
30,1m
5.2. Blok 2
2,0m
53,0m
niveauverschil en daardoor extra hoogte aan 12,0m
58,0m
22,0m
de zijde van de Zeevaart en woningen met een
43,0m
19,2m het maken van bijzondere woningen waardoor
25,9m
26,0m
24,0m
27,5m
aangegeven geven alle hoeken aanleiding tot m2 elk blok een684 alzijdige oriëntatie krijgt. De 14,0m
2,0m
3,5m
17,0m
7,0m
7,5m
straat tussen blok 2 en 3 ligt op het dak van de parkeerlaag en heeft door de hogere ligging
Maatvoering bouwblok 2 (SVP)
Blok 2 en 3 liggen samen op één halfverdiepte parkeerlaag. Blok 2 bestaat uit een gesloten
het karakter van een collectieve overgangszone tussen de woningen en de openbare ruimte aan Zeevaart Fokkemast. In afstemming met de 50,5m 76,0m
2,0m
tegenover blok 1. Zoals bij de beeldkwaliteit is
2,0m 2,0m
28,5m
2,0m
2,0m
2,0m
43,5m
de zijde van Fokkemast en in de tussenstraat
architectonische uitwerking van blok 2 en 3 al
bouwblok tot een hoogte van 4, incidenteel
een ontwerp worden gemaakt voor de invulling
5 lagen en omvat met een gemengd
van deze straat.
woonprogramma rond privétuinen die overlopen in een collectieve binnentuin op het dak van de parkeerlaag. De footprint van de parkeerlaag wijkt af van de footprint van het blok. Hierdoor biedt blok 2, in aanvulling op de beeldkwaliteit, ruimte voor het realiseren
3385Parlevinkerplein Banne N Maatvoering bouwblo 1:1000 A3 02-05-2
Doorsnede Westerlengte (SVP)
h = ca. 32 m
3 3 3 3 Westerlengte
28
53,0m
2,0m
22,0m
2,0m
58,0m
Blok 3 5,0m
27,1m
3,9m
30,1m
5.3.
een niveauverschil en daardoor extra hoogte 2,0m Zoals bij de2,0m beeldkwaliteit is aangegeven24,0m
2,0m 7,5m
17,0m
geven alle hoeken aanleiding tot het maken van 28,5m
49,0m
43,5m
aan de zijde van Fokkemast en Westerlengte. 2,0m
43,0m
bijzondere woningen waardoor elk blok een
684 m2
Maatvoering bouwblok 3 (SVP)
14,0m
2,0m
3,5m
2,0m
25,9m
2,0m
alzijdige oriëntatie krijgt. Dit geldt uiteraard
ook voor de toren op de hoek van blok 3. De straat tussen blok 2 en 3 ligt op het dak van de parkeerlaag en heeft door de hogere ligging het karakter van een collectieve overgangszone
Blok 2 en 3 liggen samen op één halfverdiepte
tussen de woningen en de openbare ruimte
parkeerlaag. Blok 3 bestaat uit een gesloten
aan Zeevaart Fokkemast. In afstemming met
bouwblok tot een hoogte van 4 lagen rond
de architectonische uitwerking van blok 2
een collectieve binnentuin op het dak van de
en 3 al een ontwerp worden gemaakt voor
parkeerlaag en een torenvolume op de hoek
de invulling van deze straat. Aan de zijde
van Westerlengte en Zeevaart tot een hoogte
van Fokkemast is een deel van de plintlaag
van 10 lagen exclusief installatatieruimte.
gereserveerd voor nutsvoorzieningen, zoals
Om de footprint van het torenvolume te
een transformatorruimte. Ook de ingang naar
beperken mag de diagonaal maximaal 32
de parkeerlaag is aan deze zijde voorzien. De
meter bedragen. Blok 3 omvat een gemengd
parkeerlaag biedt ruimte aan het benodigde
woonprogramma. De footprint van de
parkeerprogramma van blok 2 en 3, inclusief de
parkeerlaag wijkt af van de footprint van het
benodigde ruimte voor het stallen van fietsen
blok. Hierdoor biedt blok 3, in aanvulling op
voor deze woningen. De toegang(en) tot de
de beeldkwaliteit, ruimte voor het realiseren
fietsen kunnen ook elders in de plintlaag van
van afwijkende woningtypes in de plintlaag,
blok 2 en 3 wordt gesitueerd, mits deze goed
zoals woningen met een verhoogd bordes aan
zijn ingepast en aansluiten op de openbare
de zijde van de Zeevaart en woningen met
ruimte.
29
19,2m
5.4. De Vier Windstreken
43,5m
12,0m
22,0m
5,0m
26,0m
43,0m
Tevens is er ruimte gereserveerd voor een
27,5m
28,5m
24,0m
19,2m
nieuwe aansluiting van het schoolgebouw van De Vier Windstreken op het Parlevinkerplein.
14,0m
7,0m
684 m2
De definitieve aansluiting op het plein aan de noordzijde moet 2 lagen hoog worden. Hiermee wordt de pleinruimte gedefinieerd en ontstaat de mogelijkheid om het schoolgebouw
50,5m
rechtstreeks te verbinden op de nieuwe 76,0m
30,1m
2,0m
inrichting van het plein. Vanuit de gewenste samenhang met de overige pleinwanden wordt voor de gevel van deze aansluiting een verticale geleding voorgeschreven. De invulling van deze geleding is vrij, mits de functies aan de gevel op het plein georiënteerd zijn.
Maatvoering de Vier Windstreken(SVP)
Het schoolgebouw wordt aangepast; na 3385Parlevinkerplein Banne Noord sloop van de Rietwijker wordt de gymzaal
Maatvoering bouwblokken
verplaatst naar een1:1000 plek ten het A3 zuiden van02-05-2023 schoolgebouw. In dit stedenbouwkundig plan zijn de ruimtelijke kaders opgenomen voor het realiseren van een losstaande gymzaal aan de zuidkant, of het gedeeltelijk invoegen van de gymzaal in het huidige volume van de school.
Het formaat van de bouwenvelop voor de school is gebaseerd op het bestaande volume van de school, maar met uitzondering van de locatie van de pleingevel is de invulling en positionering van de overige gevels flexibel en afhankelijk van de mate waarin het bestaande schoolgebouw wordt vernieuwd. Dit geldt ook voor aansluiting van de school op het plein. De bouwenvelop staat zowel nieuwbouw als aanpassing van het bestaande gebouw toe. De bouwplannen voor de school zijn nog in ontwikkeling.
30
5.5. Sociaal maatschappelijke kavel
12,0m
22,0m
2,0m
26,0m 27,5m
28,5m
24,0m
19,2m
7,0m
684 m2
50,5m
76,0m
Maatvoering sociaaal maatschappelijke kavel (SVP)
Tussen de school en het gezondheidscentrum is in het stedenbouwkundig plan ruimte gereserveerd voor een maatschappelijke functie zoals een moskee. Ook dit gebouw draagt bij aan het definiëren van de pleinruimte en heeft daarom een hoogte van 2 lagen. Vanuit de gewenste samenhang met de overige pleinwanden wordt voor de gevel aan het plein een verticale geleding voorgeschreven. 3385Parlevinkerplein Banne Noord
De invulling van deze geleding is vrij, mits de Maatvoering bouwblokken (entree)functie op het plein is 1:1000 van A3 deze gevel02-05-2023 georiënteerd zijn. De overige gevels moeten aansluiten op de contour van de bouwenvelop. De architectuur van deze gevels mag afwijken van de pleingevel maar vraagt bijzondere aandacht vanwege het gesloten karakter van de gebedsruimte. Mocht deze kavel een andere bestemming krijgen, of mochten er bestemmingen aan toe worden gevoegd, zoals wonen, dan blijven bovenstaande richtlijnen van toepassing.
31
5.6. Spelregelkaart
32
33
6. Openbare Ruimte 6.1.
Puccinimethode
Randvoorwaarden en uitgangspunten
Het waterbergend vermogen van woonerven is vrij beperkt. In het ontwerp moet daarom
De Puccinimethode is de standaard voor
(extra) aandacht worden besteed aan het
het Amsterdamse straatbeeld en staat voor
bereiken van Rainproof, bijvoorbeeld d.m.v.
een kwalitatief goede fysieke inrichting
wadi’s en/of ondergrondse voorzieningen.
van de openbare ruimte. Een inrichting die gebruiksvriendelijk, toegankelijk,
In hoofdstuk 5.2 is de beeldkwaliteit voor de
veilig, beheersbaar, duurzaam, betaalbaar,
openbare ruimte in het plangebied beschreven.
samenhangend én mooi is. Naast een
Vanuit deze beeldkwaliteit zijn de volgende
beleidskader omvat de Puccinimethode uit
randvoorwaarden en uitgangspunten voor de
2 handboeken, ‘Rood’ en ‘Groen’, met de
inrichting af te leiden:
technische uitwerkingen van het beleid. In de laatste versie van het Handboek Rood
Parlevinkerplein
(december 2021) wordt ook ingegaan op
•
Het plein wordt ingericht als een buurtplein met een hoogwaardige uitstraling en veel verblijfkwaliteit.
•
Het plein biedt ruimte aan diverse activiteiten voor jong en oud.
•
Er is ruimte voor een terras in samenhang met de horeca van het nieuwe buurtcultuurcentrum.
•
De entrees van alle voorzieningen aan het plein zijn goed en comfortabel bereikbaar.
•
Het plein wordt klimaat adaptief ingericht met een mix van verharding, groen en mogelijk water. Er is aandacht voor een goede afwatering van de verharde oppervlaktes.
•
Niveauverschillen worden geïntegreerd in de inrichting bij voorbeeld in de vorm van zitranden en verhoogde groenvlakken.
•
Het plein is ruimtelijk goed verbonden met het Parlevinkerpark via groene, ecologische verbindingen en langszaamverkeersverbindingen.
•
Het Parlevinkerpad wordt als vrijliggend fietspad doorgetrokken over het plein.
het toepassen van ‘erven’ in Amsterdam. De uitgangspunten voor het inrichten van erven hebben vooral betrekking op nieuwe gebiedsontwikkelingen, waar het ontwerp van de openbare ruimte en het stedenbouwkundig plan in samenhang worden ontwikkeld, maar zijn ook toepasbaar voor de herontwikkeling rond Parlevinker/Fokkemast. De belangrijkste uitgangspunten zijn: •
Geen lineaire inrichting, maximale rechtstand ca. 50 meter;
•
Verharding op één niveau, zonder trottoirbanden;
•
Elementen (groenvakken, bomen, fiets-/autoparkeren) worden vrij in de openbare ruimte geplaatst;
•
Straatkolken in één of twee lijngoten of matras.
34
Straten
Bomen
•
De straten worden primair ingericht als woonerven.
•
•
•
•
Er is veel aandacht voor de verblijfskwaliteit en groene en aantrekkelijke uitstraling.
Behoud van bomen en/of boomstructuren is uitgangspunt bij het maken van de nieuwe ontwerpen van de openbare ruimte.
•
Waar mogelijk worden ruime plantvakken tussen de parkeervakken aangelegd met bomen en onderbegroeiing.
Indien een gezonde boom niet kan worden behouden wordt gekeken of deze kan worden verplaatst binnen het plangebied.
•
Alle bomen zijn onderzocht op conditie. Deze informatie is in de bijlage te vinden.
De verharding in de straten wordt beperkt tot het noodzakelijke.
35
6.2.
Schetsontwerp openbare ruimte
Parlevinkerplein De randvoorwaarden en uitgangspunten zijn voor het plein uitgewerkt in een schetsontwerp. Het schetsontwerp geeft in grote lijnen de inrichting van het nieuwe plein weer. Het pleinontwerp wordt later samen met de buurt gemaakt. Dan wordt ook bekeken welke activiteiten hier mogelijk zijn en wat daar voor nodig is, zoals straatmeubilair, sportvoorzieningen, etc. Het Parlevinkerplein is een voortzetting van het Parlevinkerpark. De kenmerkende beeldtaal van het park met organische, onregelmatige vormen en paden met een hoekverdraaiingen wordt bij de inrichting van het plein voortgezet. Het park en het plein vormen zo een contramal tegenover de orthogonale structuur van de
Schetsontwerp Parlevinkerplein
bebouwing in Banne Noord. Het fietspad loopt via het Parlevinkerpad op één niveau door het gehele gebied, het park en het plein heen. Het plein heeft als primaire functie dat van ontmoetingsruimte. Hiertoe heeft het centrum een ‘neutraal terrein’. Deze zone is vlak en rustig vormgegeven om ruimte te geven voor zo diverse mogelijk gebruik. Het wordt een veelzijdig plein dat veel verschillende activiteiten een plek kan bieden, nadrukkelijk verbonden met de verschillende functies rondom het plein. Naar de randen toe zijn er overgangszones naar de gebouwen. Hier worden de hoogteverschillen opgelost in combinatie met matregelen t.b.v. Rainproof. Elk gebouw heeft een eigen voorzone met een eigen invulling. Aan de westkant is vóór het voorzieningengebouw ruimte voor een terras.
36
Fokkemast
Zeevaart
Het nieuwe profiel van Fokkemast is
Het nieuwe profiel van Zeevaart wijkt af
grotendeels identiek aan het bestaande profiel
van de bestaande situatie. De bestaande
met ruimte voor (langs)parkeren en aan het
parkeervelden die via deze straat worden
einde van de straat ruimte voor kortparkeren
ontsloten vervallen en worden vervangen door
voor de ouderenwoningen. Deze plek biedt
een woonerfinrichting met haaksparkeren. De
tevens ruimte voor laden en lossen t.b.v.
nieuwe parkeervakken worden afgewisseld
het buurtcultuurcentrum en kan ook benut
door groenvlakken met één of meerdere
worden om te keren. Het bestaande fietspad
bomen. Indien mogelijk worden enkele
blijft gehandhaafd evenals een groenstrook
bestaande bomen hierin opgenomen. Ook de
met bomen tussen het fietspad en de
bestaande verspringingen keren terug in het
parkeerplaatsen. De laanstructuur die hier
nieuwe profiel om de rechtstand en daarmee
oorspronkelijk aanwezig was wordt hersteld.
de snelheid van autoverkeer te beperken (zie Puccinimethode).
37
Tussenstraten
De drie bouwblokken tussen Fokkemast en Zeevaart worden door twee tussenstaten met elkaar verbonden. Om deze samenhang te versterken sluit de inrichting en het gebruik van de tussenstraten aan op de woonerfstructuur van Fokkemast en Zeevaart. Beide tussenstraten worden primair ingericht als groene verblijfsruimte voor de aanwonenden De oostelijke straat ligt op maaiveldniveau en is beperkt toegankelijk voor autoverkeer. Het profiel van de straat is 21 meter breed en biedt ruimte voor bomen en groen, maar ook voor verblijfsplekken, zowel in de zon als schaduw. Aan weerszijden ligt een smalle overgangszone die als buitenruimte van de woningen kan worden ingericht.
Westelijke tussenstraat
De westelijke straat ligt op het dak van de halfverdiepte parkeergarage en is daardoor niet toegankelijk voor verkeer. Het profiel van de straat is 11,50 meter breed en biedt vooral ruimte voor informeel gebruik door bewoners, bijvoorbeeld voor het plaatsen van bankjes of bloempotten. Aan beide uiteinden sluit deze straat via trappen en/of hellingbanen aan de woonerven van Fokkemast en Zeevaart.
oostenlijke tussenstraat
38
39