BIJLAGE 2 Gemeente Amsterdam - Spijtoptantenregeling - Rapport v2023.07.19.pdf

Spijtoptantenregeling Erfpacht Onderzoek onder Erfpachters - Rapport Gemeente Amsterdam 19 juli 2023

INHOUD 1. Achtergrond en doelstelling

2. Conclusies en aanbevelingen 3. Kennis

4. Houding 5. Gedrag

6. Achtergrondinformatie 7. Bijlage: onderzoeksverantwoording 2

Achtergrond en doelstelling ACHTERGROND Gemeente Amsterdam heeft in 2017 een Overstapregeling in het leven geroepen om huiseigenaren met een woning op erfpachtgrond tegemoet te komen in de vergoeding voor het gebruik van de grond. Hierbij werd woningeigenaren de mogelijkheid geboden om hun tijdelijke of voortdurende (waarbij de hoogte van het erfpacht wordt vastgesteld voor een tijdvak van 50 of 75 jaar) erfpacht om te zetten in een eeuwigdurend erfpacht. In eerste instantie zijn tot 8-1-2020 extra gunstige voorwaarden geboden bij het maken van deze overstap. In 2022 heeft gemeente Amsterdam voor het overstappen naar eeuwigdurende erfpacht een spijtoptantenregeling opgesteld. Bij deze spijtoptantenregeling krijgen erfpachters nog een kans om over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht onder de financiële voorwaarden die golden voor aanvragen gedaan vóór 8 januari 2020. Zij konden tot en met uiterlijk 31 juli 2023 een aanvraag doen voor overstap onder de spijtoptantenregeling. Zij hebben van de gemeente hierover een brief ontvangen. Medio juni heeft de gemeente nog een reminder gestuurd aan degenen die tot dan toe nog geen aanvraag hadden gedaan via het Overstapportaal. Ook zijn advertenties in huis-aan-huis bladen geplaatst.

DOELSTELLING De primaire doelstelling van het onderzoek onder de erfpachters, die in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling, is antwoord geven op de volgende hoofdvraag: Waarom maken erfpachters wel/geen gebruik van de spijtoptantenregeling?

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

3

Aanpak METHODE VAN ONDERZOEK We hebben gekozen voor kwantitatief, online onderzoek. Hiermee verkrijgen we een duidelijk beeld van de kennis, houding en het gedrag van erfpachters, die in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling. DOELGROEP / STEEKPROEF De doelgroep van het onderzoek bestaat uit erfpachters die in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling. In de periode van 12 juni t/m 11 juli 2023 zijn de deelnemers aan het onderzoek twee verschillende manieren geworven: 1. Representatieve steekproef, waarbij de respondenten zijn geworven via de online panels van PanelClix en PanelInzicht. Via deze algemene steekproef konden we o.a. bepalen in hoeverre men de regeling kent en hoe men erover gehoord heeft. 2. Via mailings van gemeente Amsterdam: ▪ Aan erfpachters waarvan gemeente Amsterdam een emailadres had, is een emailuitnodiging gestuurd met daarin een link naar de vragenlijst. ▪ In de schriftelijke reminder aan erfpachters was een gekleurd A5 bericht toegevoegd met daarop een oproep om deel te nemen aan het onderzoek. Via het scannen van een QR code of het intoetsen van een bitly (= korte URL-link) kwam men direct bij de vragenlijst. Doordat het dezelfde doelgroep betreft en beide deelnemersgroepen nagenoeg dezelfde vragenlijst voorgelegd hebben gekregen, konden we de data integreren tot één totaalrapport.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

4

Steekproefverdeling – verbijzonderd naar de status t.o.v. de spijtoptantenregeling

Het rapport is gebaseerd op >1550 deelnemers aan het onderzoek. De verdeling over de subgroepen is enerzijds een momentopname: erfpachters hadden nog ongeveer een maand de tijd om de aanvraag in te dienen. Anderzijds is in de steekproef via de gemeente de groep die de aanvraag al had ingediend oververtegenwoordigd. Doordat van hen het emailadres bekend was, konden zij digitaal uitgenodigd worden om deel te nemen aan het onderzoek. Dit levert standaard een hogere respons op dan wanneer mensen schriftelijk benaderd worden. Fase in overwegings- en overstapproces representatieve doelgroep (n=83)

10% 6%

steekproef via gemeente (n=1479)

41% 44%

0%

20%

22% 7%

40%

22%

19%

22%

60%

80%

8% 100%

Ik heb aanvraag gedaan Ga overstappen; aanvraag nog indienen (Gaat nog) overwegen Overwogen; ga niet overstappen Niet overwogen en niet van plan

Vraag: Welke van onderstaande mogelijkheden is het meest op u van toepassing?

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

5

INHOUD 1. Achtergrond en doelstelling

2. Conclusies en aanbevelingen 3. Kennis

4. Houding 5. Gedrag

6. Achtergrondinformatie 7. Bijlage: onderzoeksverantwoording 6

Conclusies 1. ER ZIJN ONDER DE ERFPACHTERS, DIE IN AANMERKING KOMEN VOOR DE SPIJTOPTANTENREGELING, GROTE VERSCHILLEN IN KENNIS, HOUDING EN GEDRAG TEN AANZIEN VAN DE REGELING. ER IS EEN DUIDELIJK VERBAND TUSSEN HET AL DAN NIET GEBRUIK MAKEN VAN DE SPIJTOPTANTENREGELING EN DE MATE VAN KENNIS EN BEGRIP VAN DE MOGELIJKE OVERSTAP NAAR EEUWIGDURENDE ERFPACHT. MAAR OOK VERSCHILLEN IN MOTIEVEN EN PERSOONLIJKE OMSTANDIGHEDEN HEBBEN GROTE INVLOED OP DE KEUZE OM DE OVERSTAP WEL OF NIET TE OVERWEGEN EN WEL OF NIET TE DOEN. 2. VAN ERFPACHTERS, DIE ERVOOR IN AANMERKING KOMEN, ZIJN MEDIO JUNI 2023*) ZO’N ZES OP DE TIEN BEKEND MET DE SPIJTOPTANTENREGELING. ZE HEBBEN HIER VOORNAMELIJK VIA DE BRIEF VAN DE GEMEENTE IETS OVER GELEZEN. EEN MEERDERHEID VAN DE ERFPACHTERS HEEFT EEN OF BEIDE BIJLAGES GELEZEN. EEN MINDERHEID VINDT DE INFORMATIE DUIDELIJK. ER IS EEN DUIDELIJK VERBAND TUSSEN LEESGEDRAG, BEGRIP VAN DE INFORMATIE EN HET KEUZEGEDAG TEN AANZIEN VAN DE SPIJTOPTANTENREGELING. ▪ De erfpachters, die gebruik maken van de spijtoptantenregeling, hebben ook het vaakst één of beide bijlages gelezen. De groep, die niet gaat overstappen, heeft vaker de bijlages niet gelezen. ▪ Van de erfpachters die de bijlage over de hefboomwerking hebben gelezen, vindt een minderheid de informatie over de hefboomwerking duidelijk. Slechts zo’n 1 op de 3 de hefboomwerking goed begrepen.

▪ Zo’n twee vijfde van de erfpachters vindt de informatie van de gemeente Amsterdam over eeuwigdurende erfpacht (zeer) duidelijk. Vooral onder degenen, die de overstap nog (gaan) overwegen, is meer dan gemiddeld sprake van onduidelijkheid. Zij vinden het dan ook meer dan gemiddeld complexe materie. ▪ Erfpachters, die de informatie onduidelijk vinden, willen vooral graag meer duidelijkheid over de consequenties voor de persoonlijke situatie en hebben behoefte aan uitleg in simpele taal. Ook het proces en de keuzemogelijkheden zijn niet voor iedereen duidelijk. Voor een deel van de erfpachters komt er een taalbarrière bij: alle informatie is in het Nederlands; zij kennen de taal onvoldoende. *) NB: de online enquête vindt plaats rondom de periode dat gemeente Amsterdam een schriftelijke reminder stuurt. Ten tijde van het invullen van de vragenlijst hebben niet alle deelnemers aan het onderzoek de reminder al ontvangen en geopend.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

7

Conclusies 3. HET OVERGROTE DEEL VAN DE ERFPACHTERS, DIE GEBRUIK (GAAN) MAKEN VAN DE SPIJTOPTANTENREGELING, IS HIEROVER (ZEER) POSITIEF. OOK VAN DEGENEN DIE NOG GEEN BESLUIT HEBBEN GENOMEN, IS EEN MEERDERHEID POSITIEF. ▪ Wat betreft de houding ten opzichte van eeuwigdurende erfpacht is het beeld grotendeels vergelijkbaar. Het overgrote deel van de erfpachters, die gebruik (gaan) maken van de spijtoptantenregeling, is (zeer) positief over de mogelijkheid om over te stappen op deze vorm van erfpacht. Onder degenen die nog geen besluit hebben genomen, verschuift echter een deel van positief over de spijtoptantenregeling naar neutraal over eeuwigdurende erfpacht als zodanig. ▪ Een meerderheid van degenen die een aanvraag (gaan) doen, geeft eeuwigdurende erfpacht een gevoel van financiële zekerheid. Onder de overige erfpachters is dit veel minder het geval: ruwweg is een derde het eens met de stelling en een derde oneens. 4. ERFPACHTERS, DIE GEBRUIK (GAAN) MAKEN VAN DE SPIJTOPTANTENREGELING, NOEMEN UITEENLOPENDE REDENEN WAAROM. MEEST GENOEMD ZIJN WAARDEVERMEERDERING VAN DE WONING, VOORDELIGE VOORWAARDEN VAN DE OVERSTAPREGELING EN GEEN ONVERWACHTE STIJGINGEN MEER VAN DE ERFPACHTKOSTEN. ▪ Onder deze groep bevinden zich ook erfpachters die de oorspronkelijke deadline gemist hadden en daarom blij zijn met de spijtoptantenregeling.

▪ Een deel van de erfpachters uit deze groep laat zich kritisch uit over het proces, de communicatie en de dienstverlening.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

8

Conclusies 5. MEEST GENOEMDE REDEN OM GEEN GEBRUIK TE MAKEN VAN DE SPIJTOPTANTENREGELING IS DAT HET HUIDIGE ERFPACHTTIJDVAK NOG LANG LOOPT. MAAR OOK HOGE LEEFTIJD, BEPERKT BESCHIKBARE MIDDELEN EN (GEPERCIPIEERD) GEBREK AAN FINANCIËLE VOORDELEN ZIJN REDENEN OM NIET DE OVERSTAP NAAR EEUWIGDURENDE ERFPACHT TE MAKEN. ▪ Bij de erfpachters die na overweging hebben besloten om niet over te stappen, speelt een aantal dominante factoren, al dan niet in combinatie: lange looptijd van het huidige canon, (hoge) leeftijd, hoogte van de afkoopsom en/of hoogte van de bijkomende (notaris)kosten. ▪ Ook degenen die de overstap niet in overweging hebben genomen, noemen vooral huidige lange looptijd in combinatie met hoge leeftijd, nu of bij het einde van de looptijd. Daarbij komt enerzijds het beeld dat men een hoge afkoopsom zou moeten betalen en anderzijds algemeen wantrouwen t.a.v. de gemeente. 6. BIJ DE ERFPACHTERS, DIE NOG GEEN BESLUIT HEBBEN GENOMEN, SPELEN NAAST DE DUUR VAN HET HUIDIGE TIJDVAK, TWEE ANDERE ASPECTEN EEN VEELGENOEMDE ROL: (1) HET IS COMPLEXE MATERIE WAAROVER ZE TE WEINIG KENNIS HEBBEN; EN (2) GEEN BUDGET OM DE OVERSTAP TE BEKOSTIGEN EN/OF HOGE NOTARISKOSTEN. ▪ Deze groep erfpachters vindt het meer dan gemiddeld complexe materie. Voor een deel van hen komt daar een taalbarrière bij. Mede omdat deze groep erfpachters vooral denkt in 1x afkopen i.p.v.

vastzetten, twijfelen ze of het een verstandige investering is. Vaker dan in de overige groepen, vinden erfpachters de notariskosten niet in verhouding staan. 7. DE RESULTATEN VAN DIT ONDERZOEK OVER DE SPIJTOPTANTENREGELING TONEN VEEL GELIJKENIS MET HET STATUSUPDATE ONDERZOEK RONDOM EEUWIGDURENDE ERFPACHT UIT JUNI/JULI 2021. MET NAME DE GENOEMDE MOTIEVEN EN PERSOONLIJKE OMSTANDIGHEDEN OM DE OVERSTAP WEL OF NIET TE OVERWEGEN EN WEL OF NIET TE DOEN ZIJN ONVERANDERD GEBLEVEN. ▪ Qua deelnemersgroep verschillen beide onderzoeken van elkaar. Het onderzoek uit 2023 richtte zich namelijk op de erfpachters, die nog niet de overstap naar eeuwigdurende erfpacht hadden gemaakt, terwijl ze daar wel voor in aanmerking kwamen. Het betreft dus feitelijk een subgroep van de deelnemers aan het onderzoek in 2021. Mede hierdoor zijn percentages niet een-op-een vergelijkbaar.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

9

INHOUD 1. Achtergrond en doelstelling

2. Conclusies en aanbevelingen 3. Kennis

4. Houding 5. Gedrag

6. Achtergrondinformatie 7. Bijlage: onderzoeksverantwoording 10

Bekendheid met spijtoptantenregeling

Zes op de tien erfpachters, die in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling, zijn hier medio juni 2023 mee bekend. Ze hebben hier voornamelijk via de brief van de gemeente iets over gelezen. Heeft u iets gehoord of gelezen over spijtoptantenregeling? Zo ja, hoe? (n=83)

39%

Niks gehoord

45%

Brief van de gemeente

19% 18%

Landelijke media Website van de gemeente

12%

Lokale media / huis-aan-huis blad

5% 1%

Gesprek andere woningeigenaar Sociale media Financieel adviseur

2%

Anders 0%

20%

40%

60%

Vragen: In 2022 heeft Gemeente Amsterdam voor het overstappen naar eeuwigdurende erfpacht een spijtoptantenregeling opgesteld. Bij deze spijtoptantenregeling krijgen erfpachters nog een kans om over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht onder de financiële voorwaarden die golden voor aanvragen gedaan vóór 8 januari 2020. Zij kunnen tot en met uiterlijk 31 juli 2023 een aanvraag doen voor overstap onder de spijtoptantenregeling. Heeft u iets gehoord of gelezen over deze spijtoptantenregeling? Hoe/ via welke kanalen heeft u over de spijtoptantenregeling gehoord of gelezen? (basis: representatieve steekproef via online panels; n=83)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

11

Duidelijkheid van informatie

Zo’n twee vijfde van de erfpachters vindt de informatie van de gemeente Amsterdam over eeuwigdurende erfpacht (zeer) duidelijk. Van degenen die een aanvraag (gaan) doen via het Overstapportaal vindt een meerderheid de informatie duidelijk. Vooral onder degenen, die de overstap nog (gaan) overwegen, is meer dan gemiddeld sprake van onduidelijkheid. Duidelijkheid van informatie

39%

Representatieve steekproef (n=83) Ik heb aanvraag gedaan (n=541)

55%

Ga overstappen; aanvraag nog indienen (n=79)

51% 29%

(Gaat nog) overwegen (n=279)

0%

20%

Neutraal

19%

24% 32%

25% 40%

30%

29%

Niet overwogen en niet van plan (n=104)

18%

26%

44%

Overwogen; ga niet overstappen (n=293)

(Zeer) duidelijk

43%

39% 40%

27% 32%

60%

80%

100%

(Zeer) onduidelijk

Vraag: In hoeverre vindt u de informatie van gemeente Amsterdam over deze nieuwe vorm van erfpacht – eeuwigdurende erfpacht – duidelijk of onduidelijk?

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

12

Waarom informatie onduidelijk (1 van 2)

Erfpachters, die de informatie van de gemeente onduidelijk vinden, willen vooral graag meer duidelijkheid over de consequenties voor de persoonlijke situatie en hebben behoefte aan uitleg in simpele taal.

“Allemaal losse papieren en ingewikkelde taal waaruit niet duidelijk wordt wat het me gaat kosten. Ook niet hoe ik daar achter kan komen. Midden in de zomer, tijdens hittegolf ontvangen en dan binnen maand en 10 dagen invullen is niet handig!.”

“Veel te technisch verhaal. Je hebt een specialist nodig om dit te begrijpen. De gemiddelde belastingadviseur snapt het al nauwelijks.”

(Vrouw, 66-70 jaar)

(Man, 71 jaar of ouder)

“Wat zijn de financiële gevolgen. Duidelijke taal. Keiharde bedragen, geen vaag geneuzel.”

(Man, 56-60 jaar)

“Weet niet wat het nu kost en kan dus niet overzien wat de impact gaat zijn op termijn. Ik ben net met pensioen en kan niet zien of ik me dit op termijn kan permitteren.”

(Man, 66-70 jaar)

“Geef per woning duidelijk aan wat het gaat kosten. En geef de voordelen aan. Nu vooral veel woorden, weinig duidelijkheid.”

“Ik ben hoogopgeleid maar begrijp niets van de berekeningen en woorden die u bezigt. Daarnaast is het wachten op antwoord dramatisch (maanden) en is de lijst met notarissen en notariskosten onvindbaar.”

“Los van dat ik de toekomst van de huizenmarkt en de rentestand onmogelijk kan voorspellen, is de gegeven informatie heel algemeen, en niet naar mijn persoonlijke erpachtstatus toegespitst. Keuze maken tussen een drietal onduidelijke opties met waarbij ik de aanvangssituatie niet meer precies weet, en niemand weet wat de toekomst brengen gaat, is nogal lastig.”

(Vrouw, 51-55 jaar)

(Vrouw, 56-60 jaar)

(Man, 51-55 jaar)

Vraag: Kunt u dit toelichten? Wat vindt u onduidelijk? Waarover zou u beter geïnformeerd willen worden? (Alleen gesteld wanneer men van mening is dat men de informatie van gemeente Amsterdam (zeer) onduidelijk vindt (n=347)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

13

Waarom informatie onduidelijk (2 van 2)

Voor een deel van de erfpachters komt er nog een taalbarrière bij: alle informatie is in het Nederlands en zij zijn deze taal onvoldoende machtig. Ook het proces en de keuzemogelijkheden zijn niet voor iedereen duidelijk.

“All information is in Dutch without translation. The first letter dates back to 2020. Even though I immediately applied, it took 3 years before we received another letter. I again immediately applied on the website, and now it is on hold until an undefined date. We have never received any estimate of what we will have to pay.”

“Ik weet niet wat de financiële voordelen of nadelen voor mij zijn. Ik zie alleen een hoge afkoopsom en notariskosten, terwijl ik nu een lage erfpacht betaal. Dus zie ik niet in wat het voordeel van zo'n eeuwigdurende afkoop is. Ik zou willen dat dit kan worden doorgerekend, zonder dat ik daarvoor eerst naar een notaris toe moet.”

(Vrouw, 61-65 jaar)

(Vrouw, 56-60 jaar)

“Onduidelijkheid over de vervolgstappen, de website is zeer traag en je kan vreemd genoeg geen documenten uploaden dat moet dan weer via de mail worden verstuurd en dan is het wachten en hopen dat het allemaal goed gaat, aangezien er geen update wordt gegeven. Kortom weer eens een halfbakken ICT aanpak van de gemeente Amsterdam.....” (Man, 41-45 jaar)

“I don’t know how to calculate if it is worth it and also if I do it how much it will increase the value of my apartment if I sell tomorrow? What are hidden costs like notary. Anything I need to add to taxes?.”

“Begrijpelijkere taal, keuzes logisch opsommen en daarbij duidelijk de te nemen stappen/kosten vermelden. Onderwerp notariskosten lees ik niet overal terug.”

“Het portaal geeft geen enkele duidelijkheid, omdat het alleen zegt dat mijn aanvraag gepauzeerd is.”

(Vrouw, 36-40 jaar)

(Man, 46-50 jaar)

(Man, 41-45 jaar)

Vraag: Kunt u dit toelichten? Wat vindt u onduidelijk? Waarover zou u beter geïnformeerd willen worden? (Alleen gesteld wanneer men van mening is dat men de informatie van gemeente Amsterdam (zeer) onduidelijk vindt (n=347)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

14

Bijlagen gelezen

Een meerderheid van de erfpachters heeft een of beide bijlages gelezen. Er is een duidelijk verband tussen het al dan niet lezen van de bijlages en het wel of niet indienen van de aanvraag. De erfpachters, die de aanvraag hebben gedaan, hebben ook het vaakst één of beide bijlages gelezen. De groep, die niet gaat overstappen, heeft vaker de bijlages niet gelezen. Kortom, houding en gedrag ten aanzien van eeuwigdurende erfpacht bepalen mede het leesgedrag van de ontvangen informatie daarover. Bijlages gelezen Representatieve steekproef (n=83)

37%

17% 5%

Ga overstappen; aanvraag nog indienen (n=79)

59% 53%

(Gaat nog) overwegen (n=279)

57%

Overwogen; ga niet overstappen (n=293)

54% 43%

Ik heb aanvraag gedaan (n=541)

Niet overwogen en niet van plan (n=104)

41% 25% 15% 23% 23% 13% 29% 8% 36% 13% 43%

Ik heb beide bijlagen gelezen Alleen de bijlage met uitleg over de keuzemogelijkheden Alleen de bijlage met uitleg van de hefboomwerking Ik heb geen van deze bijlagen gelezen Vraag: Bij de brief van gemeente Amsterdam over de spijtoptantenregeling zat een aantal bijlagen. Welke heeft u gelezen?

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

15

Duidelijkheid van hefboomwerking

Een minderheid van de erfpachters die de bijlage over de hefboomwerking hebben gelezen, vindt de informatie over de hefboomwerking duidelijk. Ook wat dit specifieke onderwerp betreft geldt dat onder degenen die de overstap nog (gaan) overwegen meer dan gemiddeld sprake van onduidelijkheid. Duidelijkheid van informatie hefboomwerking

26%

40%

34%

Representatieve steekproef (n=35) Ik heb aanvraag gedaan (n=323)

47%

39%

14%

Ga overstappen; aanvraag nog indienen (n=43)

51%

30%

19%

31%

(Gaat nog) overwegen (n=162)

24%

Niet overwogen en niet van plan (n=46) 0%

(Zeer) duidelijk

Neutraal

Vraag: In hoeverre vindt u de informatie over de hefboomwerking duidelijk of onduidelijk? (Alleen gesteld wanneer men de bijlage met uitleg van de hefboomwerking gelezen heeft)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

20%

23%

37%

40%

Overwogen; ga niet overstappen (n=164)

38%

31%

30%

46% 40%

60%

80%

100%

(Zeer) onduidelijk Let op: het gaat op deze slide bij een aantal subgroepen om lage aantallen. Resultaten zijn in dat geval indicatief.

16

Begrip van hefboomwerking

Van degenen, die de bijlage over de hefboomwerking hebben gelezen, heeft zo’n 1 op de 3 de hefboomwerking goed begrepen. Hefboomeffect begrepen? Als de WOZ waarde 10% hoger is, ... Representatieve steekproef (n=35)

Ik heb aanvraag gedaan (n=323) Ga overstappen; aanvraag nog indienen (n=43) (Gaat nog) overwegen (n=162)

29%

20% 12% 9% 19% 19% 10%

23%

14%

27%

34%

42%

49% 26%

23% 44%

Overwogen; ga niet overstappen (n=164)

12% 18%

35%

35%

Niet overwogen en niet van plan (n=46)

9% 20%

30%

41%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

... blijft het erfpacht jaarbedrag onveranderd ... is het erfpacht jaarbedrag ook 10% hoger ... is erfpacht jaarbedrag meer dan 10% hoger bijv. +20%/ +30% door hogere grondwaarde Weet niet / wil niet zeggen Vraag: Wat is volgens u het effect van een hogere WOZ waarde op de hoogte van het erfpacht jaarbedrag (= canon) van het eeuwigdurende erfpacht? Als de WOZ waarde 10% hoger is … (Alleen gesteld wanneer men de bijlage met uitleg van de hefboomwerking gelezen heeft)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

Let op: het gaat op deze slide bij een aantal subgroepen om lage aantallen. Resultaten zijn in dat geval indicatief.

17

INHOUD 1. Achtergrond en doelstelling

2. Conclusies en aanbevelingen 3. Kennis

4. Houding 5. Gedrag

6. Achtergrondinformatie 7. Bijlage: onderzoeksverantwoording 18

Houding t.o.v. spijtoptantenregeling

Het overgrote deel van de erfpachters, die gebruik (gaan) maken van de spijtoptantenregeling, is hierover (zeer) positief. Ook van degenen die nog geen besluit hebben genomen, is een meerderheid positief. Houding spijtoptantenregeling

51%

Representatieve steekproef (n=83)

43%

6%

Ik heb aanvraag gedaan (n=658)

91%

7%

Ga overstappen; aanvraag nog indienen (n=104)

89%

9%

61%

(Gaat nog) overwegen (n=318)

39%

Overwogen; ga niet overstappen (n=350)

17%

Niet overwogen en niet van plan (n=132) 0%

(Zeer) positief

30%

45% 50%

20%

Neutraal

40%

9%

17% 33%

60%

80%

100%

(Zeer) negatief

Vraag: In hoeverre bent u positief of negatief over het feit dat Gemeente Amsterdam via de spijtoptantenregeling de mogelijkheid biedt om alsnog tegen de voorwaarden van vóór 8 januari 2020 over te stappen op eeuwigdurende erfpacht?

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

19

Houding t.o.v. eeuwigdurende erfpacht

Wat betreft de houding ten opzichte van eeuwigdurende erfpacht is het beeld grotendeels vergelijkbaar. Het overgrote deel van de erfpachters, die gebruik (gaan) maken van de spijtoptantenregeling, is (zeer) positief over de mogelijkheid om over te stappen op deze vorm van erfpacht. Onder degenen die nog geen besluit hebben genomen, verschuift echter een deel van positief over de spijtoptantenregeling naar neutraal over eeuwigdurende erfpacht als zodanig. Houding eeuwigdurende erfpacht

41%

Representatieve steekproef (n=83)

46%

13%

Ik heb aanvraag gedaan (n=541)

82%

15% 4%

Ga overstappen; aanvraag nog indienen (n=79)

80%

16% 4%

45%

(Gaat nog) overwegen (n=279)

37%

Overwogen; ga niet overstappen (n=293)

16%

Niet overwogen en niet van plan (n=104) 0%

(Zeer) positief

44%

43% 45%

20%

Neutraal

11%

40%

20% 38%

60%

80%

100%

(Zeer) negatief

Vraag: “In hoeverre bent u positief of negatief over de mogelijkheid om over te stappen op eeuwigdurende erfpacht?”

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

20

Financiële zekerheid

Een meerderheid van degenen die een aanvraag (gaan) doen, geeft eeuwigdurende erfpacht een gevoel van financiële zekerheid. Onder de overige erfpachters is dit veel minder het geval: ruwweg is een derde het eens met de stelling en een derde oneens. Stelling: Eeuwigdurende erfpacht geeft het gevoel van financiële zekerheid

36%

Representatieve steekproef (n=83)

47%

17%

Ik heb aanvraag gedaan (n=541)

68%

24%

8%

Ga overstappen; aanvraag nog indienen (n=79)

63%

25%

11%

(Gaat nog) overwegen (n=279)

32%

43%

25%

Overwogen; ga niet overstappen (n=293)

31%

36%

32%

24%

Niet overwogen en niet van plan (n=104) 0%

(Helemaal) mee eens

20%

Neutraal

33% 40%

43% 60%

80%

100%

(Helemaal) mee oneens

Vraag: In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stelling?: Eeuwigdurende erfpacht geeft het gevoel van financiële zekerheid.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

21

INHOUD 1. Achtergrond en doelstelling

2. Conclusies en aanbevelingen 3. Kennis

4. Houding 5. Gedrag

6. Achtergrondinformatie 7. Bijlage: onderzoeksverantwoording 22

Spijtoptantenregeling: aanvraag gedaan / gaan doen

Erfpachters, die gebruik (gaan) maken van de spijtoptantenregeling, noemen uiteenlopende redenen waarom. Meest genoemd zijn waardevermeerdering van de woning, voordelige voorwaarden van de overstapregeling en geen onverwachte stijgingen meer van de erfpachtkosten. Gaat gebruik maken van regeling, moet nog aanvraag doen in Overstapportaal (n=104)

Aanvraag gedaan via Overstapportaal (n=658) Creëert waardevermeerdering voor mijn woning

54%

42%

Vanwege de voordelige voorwaarden van de overstapregeling

51%

44%

Biedt duidelijkheid (geen onverwachte stijging van erfpachtkosten)

49%

42%

39%

Biedt financiële zekerheid voor in de toekomst Eeuwigdurend afkopen van erfpacht (nooit meer erfpacht hoeven betalen)

32%

35%

Biedt financiële voordelen ten opzichte van voortdurende erfpacht

43%

28%

Eeuwigdurend vastzetten van de jaarlijkse erfpachtcanon (alleen nog inflatiecorrectie op erfpacht)

27%

22%

20%

5%

Anders 0%

9% 20%

40%

60%

0%

20%

40%

60%

Vraag: Welke van onderstaande factoren spelen mee waarom u alsnog over wilt stappen naar eeuwigdurend erfpacht via de spijtoptantenregeling?

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

23

Spijtoptantenregeling: aanvraag gedaan / gaan doen

Erfpachters, die een aanvraag hebben gedaan of gaan doen, noemen hiervoor uiteenlopende financiële argumenten, zoals hogere waarde van de woning en gunstige voorwaarden. Onder deze groep bevinden zich ook erfpachters die de oorspronkelijke deadline gemist hadden en daarom blij zijn met de spijtoptantenregeling. “I.v.m. geldontwaarding en mogelijke waardevermeerdering van de woning hebben we besloten eeuwigdurend aan te vragen.” (Man, 66-70 jaar)

“Onze canon loopt 15 januari 2040 af. We hebben gedacht dat de verkoopwaarde van ons huis veel hoger zal zijn als de toekomstige bewoners geen erfpacht meer te hoeven betalen, en dat het eenmalige afkoopbedrag dat wij nu betalen door deze hogere verkoopwaarde ruimschoots gecompenseerd wordt.”

(Vrouw, 71 jaar of ouder)

“Momenteel wordt alles duurder. Ik ben bang dat als ik het niet doe het extreem duur gaat worden en dit ook gevolgen heeft voor de waarde van mijn huis.” (Vrouw, 36-40 jaar)

“Ik ben makelaar en regel de overstap voor een aantal klanten en ik heb hen geadviseerd om over te stappen. Vaak omdat tijdvak nog kort loopt en de aanbieding met gunstige voorwaarden aantrekkelijk is. En uitgelegd waarom overstappen voor toekomstige verkoop interessant is. Ben wel van mening dat meer mensen onder de spijtoptantenregeling moeten vallen.”

“Eerlijk gezegd had ik het meteen gedaan als ik het niet over het hoofd gezien had. De tweede kans heb ik wel gezien en dus ervoor gekozen. Financieel is het heel fijn dat er een oude WOZ waarde wordt berekend.”

“Het voorstel is aantrekkelijker voor mij geworden door gestegen huizenprijzen en meer beschikbaar spaargeld om de erfpacht ook af te kunnen kopen.”

(Vrouw, 46-50 jaar)

(Vrouw, 36-40 jaar)

(Man, 46-50 jaar)

“Stijgende inflatie daardoor is het nog onduidelijker wat ik in 2054, als de huidige termijn afloopt, moet gaan betalen.”

Vraag: Wat heeft u doen beslissen alsnog over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht via de spijtoptantenregeling? (n=762)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

24

Spijtoptantenregeling: aanvraag gedaan / gaan doen

Maar onder de erfpachters, die een aanvraag hebben gedaan of gaan doen, klinken ook punten van kritiek door over het proces, de communicatie en de dienstverlening. “Ik ga mijn huis verkopen. Wil de koper alle mogelijkheden bieden. Maar de overstapprocedure is me totaal onduidelijk. Van de gemeente krijg ik desgevraagd geen enkele hulp. Ik moet een makelaar in de arm nemen om de procedure te doorlopen. Dat kost me flink geld. De gemeente blijft zwaar in gebreke qua informatievoorziening, qua procedures en zeker qua klantvriendelijkheid.”

“Ik had mijzelf op tijd aangemeld, maar er ging zoveel mis met de aanvraag dat ik het opnieuw heb aangevraagd. Ik heb nooit een bericht gekregen over welk bedrag er uiteindelijk berekend is. Communicatie via mail verloopt niet goed.”

“We vonden de aanbieding en korting interessant. Wel jammer dat na het indienen er zo’n lange wachttijd is; dat we nog geen info hebben over waar en wanneer te betalen. Jullie werken met deadlines voor ons, maar in jullie eigen uitvoering lijken geen deadlines aanwezig.”

“Ik had voor 2020 al een verzoek tot overstappen gedaan. Er ontstond op enig moment in 2022 een miscommunicatie met het erfpachtloket daarover. Ik ging er vanuit dat mijn aanvraag nog steeds liep. En dat was schijnbaar niet het geval, omdat ik een mailtje zou hebben gemist. Teleurstellend voor mij dus. Vandaar dat ik wederom een aanvraag heb gedaan, dit keer als 'Spijtoptant’ … Ik hoop dat er nu eindelijk snel een aanbod komt.”

(Vrouw, 41-45 jaar)

(Vrouw, 51-55 jaar)

(Man, 51-55 jaar)

(Man, 61-65 jaar)

“De gemeente maakt er echt een warboel van. Ik heb al lang geleden de aanvraag gedaan, heb nu al 5x (precies om het halfjaar) een standaardmail gehad dat ze ermee bezig zijn. Mijn buurvrouw die later haar aanvraag deed, heeft inmiddels het eeuwigdurend canon afgekocht. En ik maar wachten. En ondertussen haalt de gemeente zich nog meer werk op de hals met die verlengde spijtoptantenregeling. Ik snap ik er niks van.”

Vraag: Wat heeft u doen beslissen alsnog over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht via de spijtoptantenregeling? (n=762)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

25

Besloten om niet over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht

Meest genoemde reden om geen gebruik te maken van de spijtoptantenregeling is dat het huidige erfpachttijdvak nog lang loopt. Maar ook hoge leeftijd, beperkt beschikbare middelen en (gepercipieerd) gebrek aan financiële voordelen zijn redenen om niet de overstap naar eeuwigdurende erfpacht te maken. Niet overwogen, niet van plan (n=132)

Overwogen, maar niet overstappen (n=350) Einde huidige erfpachttijdvak ver in de toekomst Geen budget om over te stappen Ik ben al op leeftijd Geen / beperkte financiële voordelen Biedt onvoldoende voordeel - verkoopwaarde woning Notariskosten Ik vind het moeilijke materie Ik heb te weinig kennis hierover Ik woon geen jaren meer in dit huis De verstrekte informatie is onduidelijk Algemeen financiële onzekerheid (los van erfpacht) Ik heb geen tijd om me hier in te verdiepen Ontwikkelingen op de huizenmarkt Wil financieel adviseur inschakelen, maar geen budget Ik heb geen zin om me hier in te verdiepen Inflatie Ik wist niet dat de mogelijkheid er was Anders

53%

55% 31% 29% 33% 35% 22% 12% 8% 20% 6% 11% 2% 9% 3% 3% 5% 13%

23% 38% 24% 20% 18% 13% 8% 18% 9% 7% 6% 3% 2% 9% 4% 23%

0% 50% 0% 50% Vragen: Welke van onderstaande factoren spelen mee waarom u hebt besloten niet over te stappen? / Welke van onderstaande factoren spelen mee waarom u eeuwigdurende erfpacht niet heeft overwogen?

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

26

Na overweging besloten om niet over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht

Bij de erfpachters die na overweging hebben besloten om niet over te stappen, speelt een aantal dominante factoren, al dan niet in combinatie: lange looptijd van het huidige canon, (hoge) leeftijd, hoogte van de afkoopsom en/of hoogte van de bijkomende (notaris)kosten. “Ik moet nu op mijn 56ste 9000 euro betalen om straks op mijn 87ste 600 euro per jaar niet te hoeven betalen 😳 Dan moet ik 100 worden om quitte te spelen. U begrijpt, ik word maar 99 en heb zo 600 euro bespaard waar ik lekker van op vakantie ga.”

“Toen ik mijn huis kocht (1999), heb ik voor 50 jaar de erfpacht afgekocht en een behoorlijk bedrag betaald. De huidige erfpacht zou dus tot 2049 afgekocht zijn. Nog 30 jaar te gaan. Ik vond het bedrag wat ik nu zou moeten betalen veel te hoog.”

“Bij de koop van mijn nieuwbouwhuis heb ik een formidabel bedrag betaald voor 50 jaar erfpacht. En dan nu nog weer duizenden (!) euro's voor eeuwigdurend? Ik leef niet eeuwig en zelfs die 50 jaar maak ik niet meer vol denk ik. Mijn beleving? Schandalig - die 50 jaar had voor een administratieve vergoeding omgezet moeten worden naar eeuwigdurend.”

(Man, 56-60 jaar)

(Vrouw, 66-70 jaar)

(Vrouw, 56-60 jaar)

“Ik zou dan 17.000k moeten betalen, terwijl ik nog 20 jaar recht heb op bestaande erfpacht. Ben sinds 7 maanden met pensioen en kan dat geld nu wel voor betere leuke dingen gebruiken want over 20 jaar ben ik waarschijnlijk wel dood!.”

“Het voorgestelde aanbod was economisch niet aantrekkelijk genoeg om over te stappen. Bij een beter aanbod hadden wij het wel geaccepteerd.”

“Om de canon eeuwigdurend vast te leggen leek aantrekkelijk voor de waarde van onze woning, voor het geval we die ooit gaan verkopen. Maar vervolgens bleken de daarmee verbonden notariskosten dermate hoog, dat we besloten hebben er van af te zien.”

(Man, 66-70 jaar)

(Man, 46-50 jaar)

(Man, 56-60 jaar)

Vragen: Waarom heeft u besloten om niet over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht? (n=350)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

27

Overstap naar eeuwigdurende erfpacht niet in overweging genomen

Ook degenen die de overstap niet in overweging hebben genomen, noemen vooral huidige lange looptijd in combinatie met hoge leeftijd, nu of bij het einde van de looptijd. Daarbij komt enerzijds het beeld dat men een hoge afkoopsom zou moeten betalen en anderzijds algemeen wantrouwen t.a.v. de gemeente. “Erfpacht loopt nog t/m 2050!! Gezien het zwieberbeleid van de overheid ga ik niet eerder geld uitgeven aan iets volledig onzinnigs als dit. Buiten het feit dat je hiervoor je hypotheek moet openbreken en ook nog eens de notariskosten moet betalen. Tegen de tijd dat dit afloopt zijn we mid 75 en dan rest ons een kleine tijd qua erfpacht OF we verkopen het huis.”

“Ik ga de stadskas toch niet spekken om andere luchtkastelen te laten bouwen; de bewoners worden gewoon voor de gek gehouden; het gaat maar door.”

(Vrouw, 46-50 jaar) “Heb het voor 30 jaar afgekocht, tegen de tijd dat het afloopt ben ik dood, en ga toch niet dubbel betalen voor iets. Plus dat het wel heel erg aanvoelt alsof de gemeente extra geld nodig heeft, die datum is nu al een paar keer in de toekomst verschoven, gaat de geloofwaardigheid die toch al bijzonder laag is niet ten goede komen. (Man, 66-70 jaar)

(Man, 71 jaar of ouder)

“Wij zijn 68 jaar oud, de erfpacht is afgekocht tot 2050. Zie dan ook geen voordeel in de eeuwigdurende erfpacht.” (Man, 66-70 jaar)

“Ik ben alleenstaand en zzp-er en mijn spaargeld is voor een deel ook mijn pensioen. Dus, om nu 7k tot 8k uit te geven aan iets waar ik sowieso m'n bedenkingen over heb, nee dus. Ik heb een grote overwaarde, dus mocht ik het huis ooit willen verkopen, dan regel ik het wel met de koper in de verkoopprijs t.z.t.” (Vrouw, 56-60 jaar) “Door mijn leeftijd heeft het geen zin erfpacht af te kopen, dat eeuwig duurt, aan gezien de gemiddelde leeftijdsverwachting misschien nog 15 jaar is of langer. Als ik het afkoop, doe ik dat enkel voor de volgende eigenaar en krijg daar niets voor terug.” (Man, 66-70 jaar)

Vragen: Waarom neemt u het eventueel overstappen naar eeuwigdurende erfpacht niet in overweging? (n=132)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

28

Spijtoptantenregeling: aan het overwegen of gaat nog overwegen

Bij de erfpachters, die nog geen besluit hebben genomen, spelen naast de duur van het huidige tijdvak, twee andere aspecten een veelgenoemde rol: (1) het is complexe materie waarover ze te weinig kennis hebben; en (2) geen budget om de overstap te bekostigen en/of hoge notariskosten. Overwogen, maar (Gaat niet overstappen nog) overwegen (n=350) (n=318) Einde huidige erfpachttijdvak ver in de toekomst Geen budget om over te stappen Ik ben al op leeftijd Geen / beperkte financiële voordelen Biedt onvoldoende voordeel - verkoopwaarde woning Notariskosten Ik vind het moeilijke materie Ik heb te weinig kennis hierover Ik woon geen jaren meer in dit huis De verstrekte informatie is onduidelijk Algemeen financiële onzekerheid (los van erfpacht) Ik heb geen tijd om me hier in te verdiepen Ontwikkelingen op de huizenmarkt Wil financieel adviseur inschakelen, maar geen budget Ik heb geen zin om me hier in te verdiepen Inflatie Ik wist niet dat de mogelijkheid er was Anders

42% 55% 29% 31% 20% 29% 17% 33% 18% 35% 27% 22% 12% 30% 31% 8% 16% 20% 6% 23% 16% 11% 2%9% 10% 9% 3%9% 5% 3% 7% 5% 4% 11% 13%

0%heeft kunnen nemen50% Vragen: Welke van onderstaande factoren spelen mee waarom u nog geen besluit om over te stappen? / Welke van onderstaande factoren spelen mee om eeuwigdurende erfpacht niet te overwegen? (n=318)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

29

Spijtoptantenregeling: aan het overwegen of gaat nog overwegen

De erfpachters die nog geen besluit hebben genomen vinden het meer dan gemiddeld complexe materie. Voor een deel van hen komt daar een taalbarrière bij. Mede omdat deze groep erfpachters vooral denkt in in 1x afkopen i.p.v. vastzetten, twijfelen ze of het een verstandige investering is. Vaker dan in de overige groepen, vinden erfpachters de notariskosten niet in verhouding staan. “Mij is niet duidelijk wat het voor financieel voordeel biedt. Ik heb nu nog een heel lage erfpacht. Op korte termijn zou dat een stuk hoger worden, maar de afkoop is nog veel en veel duurder. Ik vraag me af of het zinvol is als ik misschien over een paar jaar zou verhuizen. De informatie hierover vind ik niet duidelijk.”

“Twijfel vanwege de hoge kosten. In hoeverre wordt dit terugverdiend bij de eventuele verkoop van je woning in de toekomst.” (Vrouw, 26-30 jaar)

“Ik weet niet of niet overstappen invloed heeft op de prijs van mijn huis. Als het geen invloed heeft, kan het later ook (zeer waarschijnlijk door de volgende eigenaar) en zouden de notariskosten zonde zijn. Heeft het wel invloed, dan wil ik weten hoeveel. In het laatste geval is het koffiedik kijken vermoed ik en blijft het een gok. Ik zou het doen als ik niet of niet zoveel voor de notaris hoef te betalen.” (Man, 46-50 jaar)

(Vrouw, 56-60 jaar) “The letter you sent is 4pages and in Dutch. Even my NL colleagues cannot advise me as they don't have spijtoptantenregeling in their municipalities. I am trying to determine what is best for me.”

“I keep receiving long letters in Dutch full of examples and more confusing matters. No link to any English website to find more details. […] It keeps referring January 8 2020, which I am pretty sure is in the past, so not a clue how to get English assistance for this.” (Man, 41-45 jaar)

“Ik vond de kosten voor de notaris onbeschoft hoog.” (Man, 71 jaar of ouder)

“Het is veel geld en ik heb andere financiële prioriteiten op het moment. Ook weet ik niet of het een investering is die ik terug krijg bij de verkoop van mijn huis in 2024/'25/'26.” (Vrouw, 36-40 jaar)

Vragen: Waarom heeft u nog geen besluit kunnen nemen om over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht? / Waarom heeft u tot nu toe de overstap naar eeuwigdurende erfpacht via de spijtoptantenregeling nog niet overwogen? (n=318)

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

30

INHOUD 1. Achtergrond en doelstelling

2. Conclusies en aanbevelingen 3. Kennis

4. Houding 5. Gedrag

6. Achtergrondinformatie 7. Bijlage: onderzoeksverantwoording 31

Achtergrondinformatie

Geslacht

Leeftijd

Totaal (n=1296)

60%

38%

3%

Totaal (n=1296)

14%

44%

43%

Online panel (n=83)

53%

46%

1%

Online panel (n=83)

20%

36%

43%

Mailing gemeente (n=1213)

60%

37%

3%

Mailing gemeente (n=1213)

13%

44%

43%

80%

100%

0%

Man

Vrouw

20%

40%

60%

Anders/ wil niet zeggen

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

0%

40 jaar en jonger

20%

40%

41-60 jaar

60%

80%

100%

61+ jaar

32

INHOUD 1. Achtergrond en doelstelling

2. Conclusies en aanbevelingen 3. Kennis

4. Houding 5. Gedrag

6. Achtergrondinformatie 7. Bijlage: onderzoeksverantwoording 33

Bijlage: Onderzoeksverantwoording – deelnemers geworven via online panelbureaus OPZET EN UITVOERING In samenspraak met Gemeente Amsterdam is voor het onderzoek onder een representatieve steekproef van erfpachters die in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling gekozen voor uitvoering via online panelbureaus. Deze steekproef was met name relevant, omdat dit meest geschikte manier was om te bepalen in hoeverre de doelgroep op de hoogte is van de spijtoptantenregeling en via welke kanalen zij erover gehoord hadden. Het veldwerk vond plaats tussen 12 juni en 29 juni 2023. Voor het bereiken van de doelgroep is gebruik gemaakt van online panelbureaus PanelClix en PanelInzicht. Zij zijn gespecialiseerd in het aanleveren van specifieke doelgroepen voor onderzoek. Zij beheren elk een panel met ruim 100.000 Nederlanders. De panelbureaus hebben heel gericht panelleden uitgenodigd voor onderzoek op basis van achtergrondgegevens die zij in bestand hebben. Wanneer benaderde panelleden niet voldeden aan de screeningscriteria, werden zij uitgesloten van deelname.

Daarbij werden de volgende screeningscriteria gehanteerd: - Inwoner van Amsterdam; - Woonachtig in een koopwoning, waarvan men sinds 2019 of eerder eigenaar is; - (Mede-)verantwoordelijk voor de financiële zaken rondom de woning, zoals hypotheek, verzekering en belastingen; - Als woningeigenaar te maken met erfpachtgrond; - Niet vóór 8 januari 2020 een aanvraag voor overstappen naar eeuwigdurende erfpacht gedaan en de aanbieding van de gemeente geaccepteerd.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

34

Bijlage: Onderzoeksverantwoording – deelnemers geworven via (e)mailing van gemeente Amsterdam OPZET EN UITVOERING Door de vragenlijst ook rechtstreeks uit te zetten onder erfpachters, die in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling, konden we zorgen voor een aanzienlijke boost van het aantal waarnemingen. Op basis van informatie van gemeente Amsterdam gaat het in grote lijnen om de volgende aantallen: ▪ Erfpachters die in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling: 37.000 ▪ Erfpachters dat zich begin juni 2023 nog niet voor de regeling hadden aangemeld – zij hebben rond 20 juni een schriftelijke reminder ontvangen, met als bijlage een uitnodiging om deel te nemen aan het onderzoek via QR-code of Bitly-link: 26.000 *) ▪ Het aantal erfpachters dat zich begin juni 2023 al wel voor de spijtoptantenregeling had aangemeld – zij hebben op 28 juni een email-uitnodiging ontvangen, met daarin een link naar de enquête: 11.000 *) Van een deel deze erfpachters had gemeente Amsterdam beschikking over emailadres; zij hebben dan ook tevens op 28 juni een email-uitnodiging ontvangen, met daarin een link naar de enquête: 9.000 Tot en met 11 juli 2023 hadden 1479 erfpachters de enquête volledig ingevuld. Dit komt neer op een zeer gebruikelijk responspercentage van 4%.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

35

Bijlage: Onderzoeksverantwoording BETROUWBAARHEID In kwantitatief onderzoek beschouwen we n=60 als de minimaal acceptabele steekproefomvang om uitspraken te kunnen doen over een subpopulatie. Bij dit onderzoek zijn sommige (vervolg-)vragen enkel voorgelegd aan relevante subgroepen binnen de steekproef en wordt daarbij deze ondergrens niet gehaald. Wanneer dit het geval is, mogen resultaten op indicatieve wijze geïnterpreteerd worden. We vragen hiervoor in dit rapport aandacht door op de desbetreffende slides de melding “Let op: het gaat op deze slide om lage aantallen” weer te geven. Bij een n=100 rekenen we met een betrouwbaarheidsinterval tussen 90% en 95%. Om een betrouwbaarheid van >95% te realiseren zijn steekproeven van honderden deelnemers per subgroep nodig; dit maakt de uitvoering van onderzoek zeer kostbaar. Betrouwbaarheid van onderzoek is sterk gerelateerd aan de kwaliteit van de steekproeftrekking en bovenal aan de kwaliteit van de vraagstelling; denk aan formulering van de vragen en de volgorde van de vraagstelling.

De betrouwbaarheidsinterval is gerelateerd aan enerzijds de omvang van de steekproef (hoe groter de steekproef, des te representatiever de steekproef is voor de populatie (mits goed getrokken)) en anderzijds de spreiding van de antwoorden bij een kleinere spreiding (standaarddeviatie); ofwel bij minder ‘verdeeldheid’ binnen de deelnemers aan het onderzoek, is het makkelijker de conclusies te generaliseren naar de gehele populatie. Om te kunnen spreken van substantiële verschillen in resultaat tussen metingen en/of subgroepen, geldt als algemene richtlijn dat sprake moet zijn van tenminste 7-8% punten verschil.

Gemeente Amsterdam – Spijtoptantenregeling Erfpacht

36

Delta Marktonderzoek Louis Couperusplein 2 2514 HP Den Haag 070 – 888 5 222 www.deltamarktonderzoek.nl