Bijlage 2 Eindrapportage Weerbaar tegen moslimdsicriminatie en hatecrime 220211.pdf

Meer voorstellen om moslimhaat en moslimdiscriminatie aan te pakken De maatschappelijke organisaties Meld Islamofobie, S.P.E.A.K., het Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie EMCEMO en IZI Solutions presenteerden in 2020 een ‘Manifest tegen Islamofobie’ waarin diverse voorstellen werden gedaan (Meld Islamofobie et al., 2020). Eén van de voorstellen was antimoslimracisme/ islamofobie/moslimhaat en moslimdiscriminatie als een specifieke vorm van racisme en discriminatie te erkennen. Ruim 600 respondenten namen begin 2021 deel aan een peiling die in opdracht van het CTID en EMCEMO werd uitgezet (Butter, De Koning, 2021). Samen formuleerden zij 225 voorstellen om moslimhaat en -discriminatie tegen te gaan. Dit varieerde van het stimuleren van meer ontmoeting om vooroordelen weg te nemen, meer inclusiviteit bij overheid en organisaties en het aanspreken van media en politici op het gebruik van stigmatiserende frames tot het instellen van een onafhankelijk instituut dat moslimhaat registreert, registratie van moslimdiscriminatie door de politie en het OM dat meer tijd vrij moet gaan maken voor (moslim)discriminatie.

27

Bronnen en meer lezen:      

    





       

Andriessen, I. (e.a.) (2020), Ervaren discriminatie in Nederland II, Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Abaaziz, I. (2016), Jaarrapport 2015, Meld Islamofobie Abaaziz, I. (2019) Alledaagse Islamofobie in Nederland; een verkennend onderzoek. Amsterdam: Stichting Meld Islamofobie. Abaaziz, I. (2020) Zwartboek Boerkaverbod; een pleidooi voor de afschaffing van het boerkaverbod. Stichting Meld Islamofobie Bon , S. van, B. Fiere, B. & N. de Wit (2020), Discriminatiecijfers in 2020, Rotterdam/Den Haag: Art.1. Boots, F., & Butter, E. (2021, 7 maart). Wat deden de politieke partijen tegen moslimhaat en moslimdiscriminatie en wat willen ze gaan doen? Republiek Allochtonië. https://www.republiekallochtonie.nl/blog/achtergronden/wat-dedende-politieke-partijen-tegen-moslimhaat-en-moslimdiscriminatie-en-wat-willen-zegaan-doen Butter, E., R. van Oordt & I. Van der Valk, Vierde Monitor Moslimdiscriminatie. (Amsterdam: 2021). Butter, E., & De Koning, M. (2021, 20 maart). Wat te doen tegen moslimhaat en moslimdiscriminatie? De suggesties van 225 respondenten. Koning, M. de (2019) Vijf mythen over islamofobie, Antwerpen: Yunus Publishing/ KifKif. Meld Islamofobie, S.P.E.A.K., het Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie, EMCEMO & IZI Solutions. (2020). Manifest tegen islamofobie 2020. Omlo, J. & E.

Butter (2020), Utrecht is ook mijn stad; Cijfers en verhalen over discriminatie en stigmatisering van moslims in Utrecht, een verkennende studie. Utrecht/Amsterdam: Bureau Omlo/Ewoud Butter. Oordt, R. van (2018), Weerbaar tegen moslimdiscriminatie. Eindrapportage: Procesbeschrijving, resultaten, vervolgstappen en aanbevelingen, Amsterdam: projectbureau Zasja, 31 pp. Oordt, R. van (2019) "Besluitvorming Moskeebouw Bepaald Door Islamofobe Tendensen?". In Mikpunt Moskee, edited by Ineke Van der Valk, 25-45. Amsterdam: Brave New Books. Oordt, R, van (2021), Positionpaper rondetafelgesprek Veilige Moskeeën. Vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid, 15 augustus Shadid, W. (2009). Moslims in de media, de mythe van de registrerende journalistiek. In S. Vellinga (e.a.), Mist in de polder, pp. 173-193, Amsterdam: Aksant. Valk, I. van der (2012), Islamofobie en Discriminatie, Amsterdam: Amsterdam University Press. Valk, I. van der (2015), Monitor moslimdiscriminatie, Amsterdam: Universiteit van Amsterdam. Valk, I. van der (2017), Monitor moslimdiscriminatie, derde rapportage, Amsterdam: Universiteit van Amsterdam. Vijlbrief, A., Wit, N. de & B. Fiere, Ervaren discriminatie onder moslima’s op de Rotterdamse arbeidsmarkt. Rotterdam: Idem. Wonderen, R. van & M. Kapel (2017), Oorzaken en triggerfactoren van moslimdiscriminatie in Nederland. Utrecht: Verwey-Jonker instituut Yüksel, C. & E.

Butter (2020), Moslima. Een onderzoek naar de representatie van moslima’s in de beeldbank van het ANP, Amsterdam: Cigdem Yüksel/Ewoud Butter. 28

2.5. Conclusies en aanbevelingen: Uit alle input ((online)bijeenkomsten, gesprekken, overleggen, enquête en literatuur) trekken de onderzoekers onderstaande conclusies en doen zij concrete aanbevelingen: -

-

-

-

-

-

Aparte (politie)registratie van moslimdiscriminatie is essentieel. Bezuinigingen mogen geen reden zijn om moslimdiscriminatie niet langer apart te registreren. Bescherming van islamitische instituties (vooral moskeeën en scholen) moet veel meer (zichtbare) prioriteit krijgen. Daar waar het gaat om islamofobe uitingen moet duidelijk inzichtelijk worden gemaakt wat waarom strafbaar is of niet, en waarom wat de strafmaat is. (Gewelddadige) discriminatie in de publieke ruimte - vaak gericht tegen moslima’s – moet harder worden aangepakt, vervolgd en bestraft. Veel meer oog, oor en aandacht voor institutionele vormen van moslimdiscriminatie en racisme, ook binnen het gemeentelijk apparaat zelf. Meer betrekken van en luisteren naar de groepen en hun organisaties zelf om van onderop beleid te maken, en vooral ook in de praktijk uit te voeren. Meer diversiteit binnen alle gemeentelijke organisaties, instellingen en afdelingen. Medewerkers van de gemeente moeten bijgeschoold worden op het gebied van moslimdiscriminatie en de achtergronden er van en meer praktisch betrokken zijn bij de organisaties uit het veld. Het boerkaverbod moet worden opgeheven. Veel meer aandacht is nodig voor islamofobie richting vluchtelingen: bij AZC’s, bij de IND, bij gemeenten, op scholen etc.

Toegespitste voorlichtingen, trainingen en scholing om vooroordelen (over moslims en de islam) te voorkomen, kennisoverdracht te stimuleren en bewustwording van de eigen houding te bevorderen aan docenten, politie, ambtenaren, uitzendbureaus, medewerkers van AZC’s IND, ADV’s, zorgmedewerkers etc. De gemeente moet werkgevers en uitzendbureaus keihard aanspreken op discriminatie bij (stage)sollicitatie, op de werkvoer en bij doorstroom en een lik op stuk beleid voeren. Niet wachten op welwillendheid, maar afdwingen. Geen zaken doen met bedrijven die discrimineren. Bescherming op de werkvloer tegen (moslim)discriminatie; zo mogelijk een vertrouwenspersoon aanstellen met kennis van (moslim)discriminatie. Meer bekendheid creëren over de mogelijkheden van melden en je recht opeisen. Voorlichtingen aan de achterban over de mogelijkheden tot melden, bij voorkeur vanuit de doelgroep zelf. De politie en de ADV’s moeten laagdrempeliger worden, zich beter informeren waar het gaat om discriminatie van moslims, minder bureaucratisch en meer outreachend werken en náást de mensen gaan staan die hen om hulp vragen. Het Amsterdamse sportakkoord om discriminatie en racisme op de sportvelden tegen te gaan moet herkenbaar en breed worden uitgedragen. De media moeten hun verantwoordelijkheid nemen.

Dus niet blijven framen en zonder fatsoenlijke factchecking politici uitspraken laten doen, waarbij de islam en moslims onder het negatieve vergrootglas liggen. Meer tegengeluid tegen het negatieve beeld dat er vaak over moslims en islam wordt gecreëerd, door mensen uitleg te geven over de geschiedenis, het geloof en vooral het alledaagse leven van moslims. Deze ruimte moet ook opgeëist worden door de moslimgemeenschap zelf. 29

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Bescherming voor kinderen in schoolsituaties: (schooladvies/beoordeling), niet meten met twee maten, evenveel aandacht voor elke leerling en voor elke ouder. Er dient meer onderzoek te komen naar islamofobe radicalisering en vooral ook de uitingen daarvan op internet. Extreemrechts dringt steeds meer op en dit probleem dient niet op ad-hoc basis, maar structureel serieus genomen te worden. De politie beschikt over weinig richtlijnen en kennis. Veel agenten blijken onvoldoende te beschikken over kennis of protocollen omtrent discriminatie. De politie weet alles van veiligheid, maar weinig van discriminatie. De focus ligt zowel bij de overheid als bij de politie te veel op radicalisering van moslims, onvoldoende op discriminatie van moslims en ook niet op radicalisering van extreemrechts. Bij het bestrijden en voorkomen van (moslim)discriminatie wordt door de top/leiding van de politie te gemakkelijk verwezen naar bestaan en rol van specifieke netwerken, waar ook nog eens onvoldoende in wordt geïnvesteerd. Het is noodzakelijk een onafhankelijk interdisciplinair team van deskundigen te formeren dat de ontwikkelingen op het gebied van racisme, radicalisering en extremisme duurzaam volgt, in kaart brengt en analyseert.

Daaruit vloeit een duidelijk gemeentelijk en landelijk beleid ten aanzien van islamofobie en moslimdiscriminatie voort, dat vorm krijgt in een structurele, praktische en gecoördineerde aanpak, bij voorkeur geleid door een landelijke coördinator islamofobie Gemeende interesse en betrokkenheid van de gemeente(lijke instellingen) voor moslims en hun organisaties is essentieel, ook buiten crisissituaties. Inclusief taalgebruik door verantwoordelijke mensen in een ambtelijke en politieke functie is een must. Respectvolle omgang met elkaar moet de norm zijn. Niet alles valt onder de noemer van 'vrijheid van meningsuiting' De politiek dient zich bewust te zijn van het belang van de bescherming van democratische waarden als gelijkheid, diversiteit en antidiscriminatie en moet zich verre houden van polariserende uitingen. Specifieke aandacht voor moslimdiscriminatie is nodig. Het is een vorm van uitsluiting die door veel moslims wordt ervaren. Daarnaast is het een geïnstitutionaliseerde vorm van discriminatie. Kijk bijvoorbeeld naar de aanwezigheid in de Tweede Kamer van partijen als de PVV, Forum, JA21 en SGP die moslims rechten willen ontzeggen. Maar kijk ook naar wetsvoorstellen als het boerkaverbod of buitenlandse beïnvloeding en ook andere (tijdelijke), volstrekt niet proportionele wetgeving in het kader van terrorismebestrijding, die in de praktijk alleen op moslims is gericht.

Voorkom dat dit soort wetgeving bevolkingsgroepen uit elkaar speelt. Wees als overheid transparant en inclusief. Voorkom het meten met twee maten. Gemeenten moeten democratische waarden als gelijkheid, diversiteit en antidiscriminatie in de praktijk brengen, zich duidelijk en openlijk distantiëren van praktijken die daarmee in strijd zijn (denk aan de ‘undercover-onderzoeken van de NTA/NCTV), niet bijdragen aan verdere polarisatie en de veiligheid en burgerrechten van moslims beschermen. Meer aandacht voor relevant onderzoek (zie 2.4) en voor producten van het CTID en anderen uit het veld, waaronder het Manifest tegen islamofobie 2020.

30

10 specifieke aanbevelingen voor de afdeling Diversiteit In maart 2022 zijn er verkiezingen voor de gemeenteraad. Vanuit dit actie-onderzoek zijn een groot aantal aanbevelingen gedaan die verder reiken dan deze collegeperiode. Het zijn ook aanbevelingen die voor een belangrijk deel buiten de directe invloedsferen van de afdeling Diversiteit vallen. Een en ander laat onverlet dat naast de specifieke eigen rol vanuit de signalerende en verbindende functie die de afdeling Diversiteit vervult, weldegelijk belangrijke impulsen kunnen worden gegeven richting andere gemeentelijke diensten. Daar komt bij dat de lijntjes met andere relevante portefeuilles die nu nog onder de verantwoordelijkheid van dezelfde wethouder vallen (denk bijvoorbeeld aan arbeidsmarkt en democratisering) kort zijn. Vanuit die observatie komen we tot de volgende 10 specifieke aanbevelingen voor de afdeling Diversiteit: 1) Voer herkenbare campagnes uit om moslimdiscriminatie tegen te gaan en om het melden ervan te stimuleren. Werk daarbij zoveel als mogelijk samen met organisaties van en voor moslims om beleid van onderop de maken én in de praktijk uit te voeren. 2 Maak je hard voor meer diversiteit binnen alle gemeentelijke organisaties, instellingen en afdelingen. Leg daarbij een directe link met de afdeling personeelsbeleid.

3) Heb veel meer oog, oor en aandacht voor institutionele vormen van moslimdiscriminatie en racisme, vooral ook binnen het gemeentelijke apparaat zelf. 4) School medewerkers van de gemeente via diverse trainingen structureel bij op het gebied van moslimdiscriminatie en de achtergronden ervan. 5) Spreek als gemeente werkgevers en uitzendbureaus keihard aan op discriminatie bij (stage)sollicitatie, op de werkvoer en bij doorstroom en voer een lik op stuk beleid. Niet wachten op welwillendheid, maar afdwingen. Geen zaken doen met bedrijven die discrimineren. 6) Biedt veel meer bescherming op de werkvloer tegen (moslim)discriminatie. Stel vertrouwenspersonen aan met kennis van (moslim)discriminatie 7) Investeer in de samenwerking met onderwijs. Bij vooroordelen en gebrek aan wederzijdse (h)erkenning op scholen ligt de basis van de aanpak van (moslim)discriminatie. 8) Bevorder de samenwerking met de afdeling Openbare Orde en Veiligheid (OOV) in de preventie van moslimhaat en -discriminatie. 9) Wees als afdeling transparant en inclusief. Zet je als afdeling daarbij expliciet in voor het gebruik van inclusief en respectvol taalgebruik.

10) Stel als afdeling Diversiteit in samenwerking met andere gemeentelijke diensten een voorbeeld richting de landelijke overheid door te pleiten voor aparte registratie van moslimdiscriminatie bij alle instellingen en voor een landelijke coördinator die zich specifiek bezighoudt met de aanpak van moslimhaat en moslimdiscriminatie, net als dat het geval is bij antisemitisme en aanvullend op de algemene Nationaal Coördinator Discriminatie en Racisme (NCDR).

31

Bijlage 1 Slotbijeenkomst: Hoe bestrijden we moslimhaat en moslimdiscriminatie in Amsterdam? Eerder ontvingen velen van jullie een uitnodiging voor de slotbijeenkomst van het actieonderzoek Weerbaar tegen moslimdiscriminatie en hatecrime in Amsterdam, dat wordt uitgevoerd door het Collectief tegen Islamofobie (CTID) en projectbureau Zasja. Deze slotbijeenkomst vindt plaats op zondagmiddag 28 november 2021 vanaf 14:30 (inloop) in moskee Taqwa, Generatorstraat 6 in Amsterdam. Achtergrond Uit recent onderzoek komt opnieuw naar voren dat zowel discriminatie van en haat tegen moslims als (gewelddadige) agressie tegen hun instituties in Nederland structurele maatschappelijke problemen blijven vormen.1 Verder weten we dat hiervan nog altijd weinig melding wordt gedaan. Ons actieonderzoek dat het Collectief bevestigt beide beelden. De geringe meldingsbereidheid blijkt vooral het resultaat van het gebrek aan vertrouwen in, kennis over of negatieve ervaringen met de reguliere meldingsinstanties, gewenning en berusting en onbegrip over het uitblijven van vervolging of bestraffing. Dat kwam naar voren in verschillende bijeenkomsten die wij het afgelopen anderhalf jaar in het kader van het actie-onderzoek organiseerden en ook uit onze enquête, waar een flink aantal Amsterdamse moslimorganisaties en islamitische instellingen aan meewerkten.

Het CTID en projectbureau Zasja organiseren een afsluitende informatie- en discussiebijeenkomst, waar we onder meer de vraag agenderen of we moeten blijven inzetten op het verhogen van de meldingsbereidheid of dat er juist andere wegen bewandeld moeten worden om serieus werk te maken van het bestrijden van moslimhaat en moslimdiscriminatie. Belangrijk daarbij is niet alleen de inzet van het (islamitische) maatschappelijke middenveld zelf, maar zeker ook wat de politiek daarin al doet of juist nalaat.2 De middag bestaat uit twee delen. Voor de pauze worden door de Amsterdamse politie en het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA) onder meer aan de hand van de aandachtspunten die zijn voortgekomen uit het actie-onderzoek, ingeleid over hun rol en werkwijze. Na de pauze wordt met deze inleiders en met Amsterdamse raadsleden en vertegenwoordigers uit het (islamitische) maatschappelijke middenveld gedebatteerd, met als doel om tot concrete doelen en aandachtspunten richting de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 te komen. Programma: Opening door dagvoorzitter Roemer van Oordt (projectbureau Zasja/Monitor Moslimdiscriminatie) 32

Sprekers: Jerrol Marten (directeur Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam; MDRA) Michael Zwart (adviseur/expert aanpak en bestrijding Discriminatie politie Amsterdam) Paneldiscussie met: Sofyan Mbarki (PvdA), Sheher Khan (DENK), Jan-Bert Vroege (D66), Hanane Abouellotfi (S.P.E.A.K), Achraf El Johari (mede-oprichter Muslim University Students of Amsterdam; MUSA) en Abdou Menebhi (voorzitter Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie; CTID). Jullie ervaringen en input zijn onmisbaar. Mocht jullie organisatie de eerder gedeelde enquête naar ervaringen met discriminatie en hatecrime nog niet hebben ingevuld, dan kan dat nog steeds, door de volgende link aan te klikken: Weerbaar tegen moslimdiscriminatie en hatecrime in Amsterdam. Survey (surveymonkey.com) Laat je stem richting politiek, bestuur en instanties horen en kom naar onze slotbijeenkomst. Verspreiding binnen jullie netwerk van deze uitnodiging wordt op prijs gesteld, maar aanmelden is - zeker gelet op de weer sterk aangescherpte Corona-regels meer dan gewenst en kan via roemer@zasja.org. De regels waaraan wij voor deze (netreligieuze) bijeenkomst moeten voldoen zijn: 1,5 meter afstand, mondkap dragen tot je zit en vertonen van de QR-code. Voor mensen die geen QR-code hebben is er de mogelijkheid tot snel-testen bij de entree (3G).

Deze maatregelen zijn in nauw overleg met verschillende afdelingen van de de GGD van Amsterdam vastgesteld. Het volledige programma vinden jullie in de bijlage, samen met de voorlopige resultaten en aanbevelingen uit het actie-onderzoek en andere achtergrondinformatie. Wij zien uit naar jullie aanwezigheid! Met vriendelijke groet, Abdou Menebhi en Roemer van Oordt (projectcoördinatoren) 1 Zie onder meer Butter, E., R. van Oordt & I. Van der Valk, (2021) Vierde Monitor Moslimdiscriminatie, Amsterdam en

Abaaziz, I. (2019) Alledaagse Islamofobie in Nederland; een verkennend onderzoek. Amsterdam: Stichting Meld Islamofobie 2 Zie daarvoor onder meer Boots, F., & Butter, E. (2021, 7 maart). Wat deden de politieke partijen tegen moslimhaat en moslimdiscriminatie en wat willen ze gaan doen? Republiek Allochtonië.

Voor meer informatie over deze bijeenkomst of over het actie-onderzoek moslimdiscriminatie in Amsterdam kunt u contact opnemen met Abdou Menebhi van het CTID (emcemo1@gmail.com; 0655818828) of Roemer van Oordt van projectbureau Zasja (roemer@zasja.org; 0645766873)

33

Bijlage 2: meest recente voorvallen bij moskeeën in Amsterdam

Een tweede voorval vond plaats op 4 juli 2021. Lees daarvoor: https://www.republiekallochtonie.nl/blog/nieuws/opnieuw-ruiten-ingegooid-bijwestermoskee 34

Ook een aantal moskeeën in Amsterdam ontvingen deze ‘feestdagenpuzzel’ van Pegida

35

Binnengekomen bij moskee Süleymaniye in Amsterdam-Nieuw West op 21 januari 2021

36

De heironder afgebeelde haatbrief werd eind maart en begin april breed gedeeld en onder meer afgeleverd bij moskeeën in Amsterdam. Rotterdam, Culemborg, Deventer, Vaassen, Enschede, Utrecht, IJmuiden, Groningen, Almere, Leeuwarden, Apeldoorn, Steenwijk en Middelburg, Dat zijn gebedshuizen die daar direct, via hun koepelorganisatie of in de loop van de afgelopen week bij navraag door Republiek Allochtonië mee naar buiten zijn gekomen. De brief bevatte een luier met daarop de tekst ‘Paascadeau voor de jankerds in onze maatschappij!!’ In de envelop zaten verder zowel een afbeelding van de profeet Mohamed met een hoofddeksel in de vorm van een brandende bom vergezeld van het opschrift ‘Muhammed terrorist’ als versnipperde bladzijden uit de Koran. In Amsterdam onder meer ontvangen door moskee El Oumma (A’dam Nieuw-West) Lees: https://www.republiekallochtonie.nl/blog/achtergronden/nieuwe-piek-inhatecrime-tegen-moskeeen

https://www.republiekallochtonie.nl/blog/achtergronden/nieuwe-piek-in-hatecrime-tegenmos

37