bijlage 2. eindrapportage noodplan devices en connectiviteit onderwijs.pdf

EINDRAPPORTAGE NOODPLAN DEVICES EN CONNECTIVITEIT ONDERWIJS Gemeente Amsterdam | november 2020 project partners Gemeente Amsterdam, OJZD, afdeling onderwijs Gemeente Amsterdam, Chief Technology Office Gemeente Amsterdam, EZ, Amsterdam inbusiness Breed Bestuurlijk Overleg (BBO) Primair Onderwijs Samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs Breedbandnetwerk voor Onderwijs en Cultuur

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 De COVID-19 maatregelen vormde de directe aanleiding voor dit noodplan Management samenvatting  Op maandag 16 maart 2020 sloten de scholen in Nederland noodgedwongen hun deuren vanwege de afgekondigde COVID-19 maatregelen. De scholen bleken flexibel en continueerden hun onderwijs via (digitaal) afstandsonderwijs. Al snel werd duidelijk dat een substantieel aantal leerlingen en studenten niet kon deelnemen aan dit thuisonderwijs, omdat ze niet beschikten over een laptop en/of internetverbinding.  In diezelfde week concludeerden de gemeente Amsterdam samen met de Amsterdamse schoolbesturen dat het noodzakelijk was om voor deze leerlingen een oplossing te organiseren.  Het gevormde projectteam startte direct een inventarisatie om het aantal benodigde devices in kaart te brengen. Op hetzelfde moment werd er gestart met het in de markt zoeken en aanschaffen van geschikte devices (chromebooks, laptops, tablets), het uitdenken van het proces om de devices te leveren aan scholen en via deze scholen de devices in bruikleen te geven aan de leerlingen en studenten. Dit alles binnen de geldende juridische en financiële kaders.  De gemeente Amsterdam bestelde op dinsdag 25 maart de eerste batch devices. De levering startte op vrijdag 27 maart 2020. Bron afbeelding: Technology vector created by upklyak

 Het geschatte aantal benodigde devices groeide van 2500-3000 in de eerste week van de ‘intelligente lockdown’ naar meer dan 6000 devices na enkele weken. Met de ondersteuning van diverse donateurs en fondsen is financieel mogelijk gemaakt dat er in totaal 6652 devices zijn uitgeleverd. Hiermee is nagenoeg aan de gehele (geïnventariseerde) vraag tegemoet kunnen komen. Daarnaast zijn 705 gezinnen voorzien van een dongel met een 6-maands internetabonnement.  De scholen hervatten het reguliere onderwijs in de eerste helft van juni 2020, vier weken voor de start van de zomervakantie (vanaf 04 juli 2020).

Relevante achtergrondinformatie  Laptopregeling ‘pak je kans’- De gemeente Amsterdam verstrekt laptops/tablets aan jongeren die dat niet zelf kunnen betalen. Jaarlijks worden er via deze route ongeveer 4000 laptops in eigendom verstrekt aan jongeren met een stadspas. Deze werkwijze bleek niet bruikbaar voor de specifieke vraag uit het onderwijs in het noodplan. Vanwege het grote aantal devices (uiteindelijk ruim 6500) en de gewenste snelheid in levering, maar bovenal omdat de mogelijkheid ontbrak om te toetsen aan de voorwaarden van ‘pak je kans’ (op o.a. gezinsinkomen).  Tekort - Tijdens de eerste weken van de corona pandemie ontstond er een wereldwijd tekort aan devices om thuis te kunnen werken of afstandsonderwijs te kunnen volgen. Omdat scholen en bedrijven over de hele wereld op zoek gingen naar hardware om hun leerlingen en medewerkers te faciliteren gedurende de lockdown. Hierdoor was er sprake van een krappe markt (grotere vraag dan aanbod).

2

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Uitgangspunten noodplan: balans tussen systeem, techniek en organisatie De essentie

Uitgangspunten gekozen proces

Andere opties voor voldoen vraag devices

“ Scholen en hun kinderen moeten beide met de geboden digitale oplossing kunnen werken. Het gaat om devices, internet, software(-licenties), ondersteuning waar nodig, eerlijke verdeling en distributie. En alles zo snel als mogelijk. ”

 Voorrang voor leerlingen die het het hardste nodig hebben (doelgroepleerlingen).  Inventarisatie van de vraag bij leerlingen via het contact tussen school (leerkracht) en leerling.  Eerlijk en uitlegbaar verdeelmodel op het moment dat de vraag naar devices op een school (tijdelijk) groter is dan het beschikbare aanbod.  Snelheid van handelen door uniformiteit in de keten (één type device, één contractvorm, één leverancier, één werkwijze, één bestellijst).  Intensieve samenwerking met schoolbesturen en gezamenlijk ketenontwerp.  Vertrouwen en mandatering schoolbesturen aan kernteam.  Ketenontwerp gericht op handling van grote aantallen tegelijkertijd.  Centrale operatie/werkorganisatie (van inkoop, programmering tot distributie).  Terugbrengen besmettingsgevaar door lage sociale interactie in de keten.

 Bijvoorbeeld refurbished laptops inkopen Bijdrage aan ambitie werk/inkomen. Qua kosten nauwelijks voordeel (refurbished laptop op ongeveer €250/stuk). Verlies van snelheid en extra efford bij scholen (i.v.m. verschillende systemen). Ongelijke behandeling tussen scholen (wie nieuw device, wie gebruikte). Er ging bovendien grote uitvraag op gang komen via initiatief van WH Van Doorninck voor volwassenen Amsterdammers.  Bijvoorbeeld sponsoring bedrijven Geen concrete contacten die ook (snel) substantiële aantallen konden leveren.  Bijvoorbeeld via inzamelactie Er komen dan vele type devices binnen. Het kost veel tijd om deze te herinstalleren en uit te geven. Dit leidt totextra kosten bij de ICT van scholen. De devices zijn ook minder bruikbaar voor scholen na coronacrisis.

Strategische issues  Koersen op direct leverbare devices en WIFI/4G in grote aantallen.  Behouden van snelheid.  Ordelijk en zakelijk verloop proces.  Nauwe afstemming i.r.t. de landelijk beschikbaar gestelde 2,5 miljoen euro van het ministerie van OCW (via uitvoeringsorganisatie SIVON).

3

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Resultaten van het project – in cijfers (1/3) 2%

6585 geleverde devices

27%

gemiddelde kosten €247/device (excl. handling) 80% 10% 10%

71%

Verdeling tussen de onderwijssoorten

chromebooks Dell, Asus en HP

tablets Samsung, Asus en Apple

laptops Medion en HP

705 internet hotspots inclusief 6 maanden internet abonnement met voldoende data (maart t/m september 2020)

78 afleveradressen bij schoolbesturen die de devices verder distribueerden, via de scholen naar de leerlingen

Start uitlevering vanaf 27 maart 2020 10 dagen na de sluiting van de scholen, tot en met begin mei 2020 * Exclusief de kosten/inzet voor projectmanagement bij de gemeente Amsterdam en de samenwerkende schoolbesturen **meer informatie op de volgende slide

Leerlingen primair onderwijs – 71% Leerlingen voortgezet onderwijs– 27% Studenten mbo – 2%

1,94 miljoen euro totale projectkosten*

Gemeente Amsterdam (OJZ) afdeling onderwijs

€ 699K

€ 1628K 6585 devices

Gemeente Amsterdam (WPI) afdeling armoedebestrijding

€ 400K

€ 86K

3942 licenties

Schoolbesturen primair- en voortgezet onderwijs

€ 290K

€ 79K

705 hotspots

Donaties door bedrijven en fondsen **

€ 551K

€ 148K

handling & configuratie

dekking

kosten

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Resultaten van het project – op basis van de evaluatie met deelnemende scholen (2/3) Enquête - Er is een enquête uitgestuurd naar de scholen die gebruik hebben gemaakt van het noodplan devices en connectiviteit onderwijs. In totaal hebben 49 vertegenwoordigers van deze scholen de enquête ingevuld. De respondenten liggen qua verhouding in de onderwijssoorten (POVO-MBO) in het verlengde van de verdeling van devices in het noodplan. De respondenten zijn zowel vertegenwoordigers van schoolbesturen die voor meerdere scholen (een groot aantal) devices hebben aangevraagd, als contactpersonen van individuele scholen. Dit is van belang om de resultaten uit deze enquête goed te kunnen duiden. NB. Hierna wordt in alle gevallen gedoeld op de resultaten van de enquête. Dit wordt wisselend aangeduid als ‘de respondenten’ of ‘de scholen’. De percentages duiden naar het percentage van de respondenten dat op een vraag het betreffende antwoord heeft geantwoord.

DEVICES

UITGIFTE EN GEBRUIK DEVICES

 92% Van de scholen heeft naast de via

 Praktisch alle scholen hebben (tijdens de

de gemeente Amsterdam beschikbaar gestelde devices ook nog bestaande devices van de school ingezet.

 Ongeveer de helft van de respondenten (54%) geeft aan dat er op dit moment voldoende devices zijn voor hun leerlingen. De andere helft geeft aan dat het aantal devices onvoldoende is, zeker als er opeens moet worden overgeschakeld naar afstandonderwijs.

 80% Van de scholen beoordeelt de kwaliteit van

lockdown) de devices via een schriftelijke of mondelinge bruikleenovereenkomst verstrekt aan de leerlingen.

 14% Van de respondenten geeft aan dat de devices op dit moment vooral bij de leerlingen thuis in gebruik zijn, bij 48% zowel op school als bij de leerlingen thuis, en 34% van de respondenten geeft aan de devices vooral in het onderwijs in te zetten. 4% van de respondenten geeft aan de devices op dit moment niet in gebruik .

de geleverde devices als hoog of zeer hoog (zie grafiek hieronder). 64% van de respondenten beoordeelt ook de kwaliteit van de software als hoog of zeer hoog 4% 12% 35%

PROCES

 Het merendeel van de respondenten is tevreden over de snelheid van de uitvoering van het noodplan; zowel van de inventarisatie tot de uitlevering aan scholen, als van het ontvangst op school tot de ingebruikname door de leerlingen. .

49%

64,0%

20,0% 0 zeer lage kwaliteit

0 lage kwaliteit

gemiddeld

16,0% hoge kwaliteit

Zeer hoge kwaliteit

leerlingen thuis

leerlingen thuis en op school

op school

niet in gebruik

5

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Resultaten van het project – op basis van de evaluatie met deelnemende scholen (3/3) IMPACT NOODPLAN

 80% Van de respondenten duidt de impact van de devices voor de leerlingen die er een gekregen hebben, bijvoorbeeld in de deelname aan (thuis)onderwijs, als groot of zeer groot.

38,8%

zeer lage kwaliteit

0,0% lage kwaliteit

0

hoge kwaliteit

46,9%

40,8%

18,4%

2,0%

 Het verschilt of respondenten (al) effect te zien op de leerresultaten, en hoeveel.

Zeer hoge kwaliteit

TOEKOMST

 19% van de scholen heeft de de devices op de balans geactiveerd.

 48% van de scholen heeft budget gereserveerd voor aanschaf van devices wanneer de huidige devices vervangen moeten worden.

2,0%

2,0%

heel weinig effect

weinig effect

42,9% 6,0%

0

veel effect

heel veel effect

POSITIEVE FEEDBACK*  "Kinderen ervaren afstandsonderwijs over het algemeen heel erg prettig. Ze geven wel aan dat een hele dag achter een laptop vermoeiend is. Ouders zijn ook positief over het afstandsonderwijs.“  "Uitstekende actie om de kwetsbare leerlingen waarvan de ouders geen apparaat konden aanschaffen te voorzien van een simpel en goed apparaat.“  "Een zeer waardevolle bijdrage vanuit de gemeente voor de voortzetting van het onderwijsproces in een kritieke periode. Dank! " VERBETERPUNTEN FEEDBACK*  "De eerste levering was goed van kwaliteit. De levering van internet dongels liet lang op zich wachten was erg onduidelijk."  "Prima initiatief, dankbaar gebruik van gemaakt! Uitvoering ervan kende helaas de nodige strubbelingen. Levering duurde lang. Chromebooks zijn prima. Helaas deels ook andere materialen geleverd, in de praktijk moeilijk effectief inzetbaar. Dat is jammer, anders hoger cijfer geleverde materialen."

6

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Zoom-in budget | €551.000 gedoneerd door bedrijven en fondsen Dankzij de internationale business community in Amsterdam is er totaal €152.650 bij elkaar gebracht als bijdrage aan het noodplan devices en connectiviteit onderwijs. Lees meer over dit initiatief van de gemeente Amsterdam en een aantal van de deelnemende bedrijven door op het artikel te klikken. Ook het ING fonds heeft een substantiële donatie van €300.000, gedaan voor dit project. Klik op het artikel geheel rechts om hun verhaal te lezen.

Samen met diverse kleinere (anonieme) donaties is in totaal €551.000 bij elkaar gebracht voor de realisatie van het noodplan devices en connectiviteit onderwijs. Namens de scholen en hun leerlingen dankt de Gemeente Amsterdam alle betrokken partners!

KLIK VOOR MEER INFO

KLIK VOOR MEER INFO

7

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Zoom-in primair onderwijs | geleverde devices in relatie tot de doelgroepleerlingen Gebaseerd op verschillende achtergrondkenmerken definieert de gemeente Amsterdam ongeveer 17.000 doelgroepleerlingen in het primair onderwijs: leerlingen met een relatief groot risico op een onderwijsachterstand. Vaak is armoede een van de achterliggende oorzaken. Om deze reden lijkt het logisch dat de spreiding van deze doelgroepleerlingen overeenkomst met de verdeling van de ruim 4600 devices over de scholen en stadsdelen.

1625

26%

1048

671

35% 10%

34%

West

39 Centrum Nieuw-West

118 Geleverde devices (chromebooks, laptops, tablets)

18%

365

9% XX

Noord

Oost

Zuid

720

%

24% Percentage van de doelgroepleerlingen die een device hebben ontvangen Zuidoost

8

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Media aandacht naar aanleiding van het noodplan

Noodplan devices en connectiviteit onderwijs als gevolg van COVID-19 Project organisatie Projectteam  Geert Janssen en Jessica de Jong – Gemeente Amsterdam (OJZ/afdeling onderwijs)  Jaap Koen Bijma, Safia Akkus en Dennis Wasch – Gemeente Amsterdam (CTO)  Joke Middelbeek en Ruben Wedekind – schoolbestuur STWT namens de samenwerkende schoolbesturen primair onderwijs (BBO)  Ariëlle de Ruijter, Joost Verdonkschot en Romana Lenarduzzi – Samenwerkingsverband Amsterdam namens de schoolbesturen voortgezet onderwijs  Bert Hoek – Breedbandnetwerk voor Onderwijs en Cultuur (BOA) Ambtelijk opdrachtgevers  Sjoerd Arlman – Afdelingshoofd onderwijs, Gemeente Amsterdam  Ger Baron – Chief Information Officer, Gemeente Amsterdam Bestuurlijk opdrachtgever  Marjolein Moorman – Wethouder onderwijs, armoede en inburgering

Bron afbeelding: Technology vector created by upklyak

10

https://www.amsterdam.nl/coronavirus