Bijlage 2 Definitief advies EC DB Noord_7 jul 23.pdf

Het parkeren in de openbare ruimte en de problemen die dat oplevert op piekmomenten moeten elders worden opgelost, wat ten koste gaat van m2 voor sport, en kunst & cultuur programmering. Eventueel inpandig parkeren in of onder het EC is problematisch; ondergrondse gebouwen zijn planologisch juridisch niet toegestaan op de NDSM-werf Oost (dus ook geen ondergrondse parkeergarage). Daarnaast is de grond erg verontreinigd. Dit betekent dat het gebouwde volume sterk zal toenemen als parkeren in de plint van het gebouw moeten worden opgelost. Of heeft als effect dat een veel groter oppervlak van de NDSM-Werf Oost gereserveerd moet worden om parkeren voor bezoekers van het EC te faciliteren. Bouwopgaven In het locatieonderzoek en het OIS-onderzoek wordt alleen gerefereerd aan de huidige situatie wat betreft woningbouw. Aan de westkant van de Werf wordt momenteel een stedelijk woonwijk met ruim 5.000 woningen, twee basisscholen en voorzieningen gebouwd, naast alle andere geplande en in uitvoering zijnde woningbouw langs de gehele IJ-oever. Aan de Oostkant van de NDSM in de Buiksloterham en Klaprozenbuurt en aan de westkant, het Noordelijke deel van Havenstad op het Cornelis Douwes bedrijventerrein. In dit deel van Noord worden bij elkaar meer dan 30.000 woning gebouwd de komende decennia.

Met de bouw van deze wijken dragen we substantieel bij om de woningnood in onze stad te op te lossen. En dat bijna allemaal in de vorm van appartementen met beperkte buitenruimte. Maar een klein deel van de benodigde groene openbare ruimte en sportvoorzieningen kunnen in deze wijken worden gerealiseerd, voor de NDSM-werf West en de Buiksloterham worden onze eigen sport en groennormen niet gehaald. Hiervoor zijn bewoners in de toekomst aangewezen op de NDSM-werf Oost. Op verzoek van de gemeenteraad is doormiddel van de Haalbaarheidsstudie Vergroening en Sport - NDSM-werf Oost een claim gelegd op de NDSM-werf Oost om hier extra groen en sport toe te voegen. De nieuwe bewoners van Noord zullen daarom in de toekomst de werf gaan gebruiken om te verblijven en te sporten. Het Docklandplot speelt, zoals hierboven beschreven, een essentiële rol bij deze opgaven. Naast onze eigen groen- en sportnormen zal het toevoegen van sport en groen voor meer verbinding zorgen in dit gebied. Wij willen graag dat de werf voor bewoners een plek is waar bewoners wandelen en sporten als belangrijke schakel in de verbinding tussen de verschillende omliggende wijken, zowel de bestaande als de nieuwe. De aanwezigheid van het EC gaat deze verbindende functie van de werf lastig of onmogelijk maken.

De verwachting is dat buurtbewoners mogelijk de omgeving van het EC willen mijden, terwijl met toevoeging van groen en sport juist het tegenover gestelde wordt beoogt.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 14 van 18

Unieke karakter Verder wordt in het locatieonderzoek voorbijgegaan aan de unieke karakter en rol van de NDSM-werf Oost als vrije programmeerbare ruimte voor kunst & cultuur, zoals broedplaatsen en andere vrije ruimte. De NDSM-werf Oost is één van de weinige plekken in Amsterdam waar evenementen met meer dan 10.000 bezoekers zijn toegestaan en daardoor van grote waarde voor de evenementenbranche. Maar de NDSM-werf Oost is zoveel meer dan in het locatieonderzoek genoemde evenemententerrein. De werf heeft zichzelf internationaal stevig op de kaart gezet als culturele hotspot en is mondiaal beeldbepalend voor die andere kant van Amsterdam: creatief, ruig en industrieel. In een stad die stevig wordt verdicht, is binnenstedelijke vrije ruimte met dit karakter erg schaars en daar moeten we dan ook zuinig op zijn. Zoals beschreven in de inleiding zal met de komst van een erotisch centrum het gebruik, de aantrekkingskracht, de bezoeker en de uitstraling van de werf ontegenzeggelijk veranderen. U beschrijft dit zelf in de raadsinformatiebrief van 13 juni: “dat er bij een nieuwe functie zoals het EC, waar aanzienlijke aantallen bezoekers op afkomen, uiteraard ook de inzet van adequaat toezicht en handhaving hoort”. De werf zal hierdoor haar bijzondere karakter verliezen, omdat dit absoluut niet schaart met het unieke en vrije karakter van de werf.

In de raadsinformatiebrief van 13 juni geeft u ook aan dat het college met de komst van het EC de verbinding wil leggen met de omgeving, met name met kunst en cultuur, en daarover in gesprek wil met de culturele ondernemers. We vinden het een gemiste kans dat u hier de evenementenbranche niet benoemd, aangezien de NDSM één van de grote evenementenlocaties in de stad is en een belangrijk onderdeel is van het nieuw te vormen beleid op muziekfestivals. Daarnaast vragen wij ons sterk af of de werfgemeenschap wel met u en de toekomstige ontwikkelaar van het EC in gesprek wil. De gemeenschap heeft namelijk al in verschillende reacties, waaronder de bijgevoegde reactie van stichting NDSM in de bijlage, immers aangegeven absoluut geen heil te zien in een EC op de werf. 6. Welke kansen kan de komst van het Erotisch Centrum bieden voor de buurt/ het stadsdeel? Het EC heeft geen toegevoegde waarde voor de NDSM-werf en stadsdeel Noord. Wij zien dan ook geen kansen bij een eventuele realisatie van een EC op de werf. In dit kader spreken van kansen, in een stadsdeel waar grote kansenongelijkheid is, vinden wij ongemakkelijk. Grote delen van stadsdeel Noord zijn sociaaleconomisch kwetsbaar, bijvoorbeeld het naast de Docklandsplot gelegen Tuindorp Oostzaan en dan specifiek de buurt Terrasdorp.

In deze buurt heeft 43% van de bewoners een lage sociaaleconomische score, groeien veel jongeren op in armoede en is sprake van een hoog percentage LSV (licht verstandelijke beperking). Het experimenteren met een Erotisch Centrum in een erg kwetsbaar stadsdeel en om de hoek van een erg kwetsbare buurt, lijkt ons erg onverstandig. De grootste sociale impact van het EC verwachten we op deze buurt, die in het gebied Noord-West ligt in plaats van het gebied Oud-Noord, waar uw analyses zich op focussen. De stadsdeelcommissie wijst hier in haar advies ook op; en wij adviseren u daarom om de impact op het gebied Noord-West ook mee te nemen in uw overweging. 7. Wat vindt u van de omvang van het programma van het Erotisch Centrum: circa 100 sekswerkplekken, horeca, erotisch entertainment, cultuur, educatie? In het locatieonderzoek treft u de nodige informatie over het voorlopig programma van eisen met de verschillende functies. Wat betreft impact op bereikbaarheid en parkeren, hebben wij al een toelichting gegeven in de inleiding en bij vraag 1. Wel geven wij graag nog een zorg mee over de doelgroep van het EC in de voorgestelde vorm. Het stadsdeelbestuur herkent de opgave die er speelt rond de problematiek op de Wallen, en onderschrijft dat een verplaatsing van sekswerk een bijdrage kan leveren aan het verminderen van de huidige problematiek rond de Wallen.

Het stadsdeelbestuur ziet alleen grote bezwaren om sekswerkplekken te combineren met horeca en andere aanvullende functies niet zijnde sekswerk. Juist deze functies hebben een sterk aantrekkende werking voor de groepen die overlast veroorzaken, en die daarmee ook mogelijk een kwetsbaar doelwit zijn voor druggerelateerde straatcriminaliteit. Het zijn juist deze groepen die komen kijken en niet consumeren, en gebruik maakt van alle faciliteiten daaromheen die naar onze verwachting de grootste overlast gaan veroorzaken. Wij verwachten dat deze groepen niet alleen binnen het EC zich zullen ophouden maar ook de horeca en functies op de werf zullen bezoeken. De toenemende aanwezigheid van deze groepen op de NDSM-werf Oost, zal als effect hebben dat de horeca en voorzieningen zich daar ook toe gaan verhouden en zal naar verwachting leiden tot meer ondernemers met activiteiten specifiek gericht op deze doelgroep.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 15 van 18

In de raadsinformatiebrief van 13 juni geeft u in reacties op de bezwaren uit onze conceptadvies terug dat het college de komende periode de omvang en het programma van het EC wil aanscherpen. U geeft vervolgens aan dat de horecafuncties worden beperkt (omvang en type horeca) en zoveel mogelijk gecombineerd met culturele programmering. Dit alles met de verwachting dat dit leidt tot lagere bezoekersaantallen dan eerder geraamd en leidt tot bezoekers die nog meer gericht zijn op de culturele programmering. Wij delen deze verwachting niet en zien het zelfde bezwaar als de stadsdeelcommissie: een ongewenst waterbedeffect naar de omliggende horeca met een te verwachten extra overlast buiten het EC. Juist iets wat u met het originele concept probeerde te voorkomen. Onze verwachting is dat men zich voor of na een bezoek aan het EC zal richten op de omliggende bestaande horeca die niet is ingesteld op sekstoerisme of zelfs onwenselijke nieuwe horeca of aanvullende functies zal aantrekken. 8. Welke impact verwacht u van het Erotisch Centrum op de leefbaarheid, de maatschappelijke voorzieningen en de (sociale en verkeers-) veiligheid in de buurt? Wij verzoeken u daarbij aandacht te besteden aan het advies van O&S en het advies van de politie, bijlagen bij de raadsbrief. De werf is nu al op bepaalde tijden een sociaal onveilige plek.

De NDSM-werf wordt ’s avonds en ’s nachts, wanneer er geen evenementen plaatsvinden, getypeerd door bezoekers en omwonenden als verlaten en onveilig. Dit gevoel wordt versterkt omdat men door de beperkte bereikbaarheid niet makkelijk kan wegkomen. Een aantal voorbeelden: • In het verleden hebben meerdere zedendelicten plaatsgevonden op en rondom de NDSM-werf. Dit heeft tot veel onrust en onveiligheidsgevoelens geleid bij bewoners van de Werf-West (met name bij studenten en starters). Door het verbeteren van de verlichting op fietsroutes en extra aandacht vanuit handhaving en politie, is dit beeld iets gekanteld. Maar nog steeds spreken bewoners via app-groepen samen af om niet alleen te hoeven wachten op de pont. De verwachting is dat het huidige gevoel van onveiligheid onder bewoners toeneemt met de komst van het EC, mede gezien de brede doelgroep van het EC. • Het ruige en open karakter trekt ook ongewenst gedrag aan. Op en rondom de werfhellingen is op dit moment al sprake van overlast door slapers (toeristen/daklozen) en groepen jongeren die indrinken, drugs gebruiken en er worden met enige regelmaat straatraces gehouden. De verwachting is dat deze overlast versterkt wordt door de komst van het EC door de eerdergenoemde sterk aantrekkende werking van de groepen die komen kijken en niet consumeren.

We constateren ook een toename van overlast van daklozen op de NDSM-werf Oost na instelling van het alcoholverbod achter het Centraal Station. • U geeft aan dat bezoekers en sekswerkers gebaat zijn bij een zekere mate van anonimiteit. Men moet anoniem kunnen aankomen en vertrekken. De ov-bereikbaarheid van deze plek verloopt met name via de pont en door de wachttijd op en bij de pont heeft een negatief effect op de anonimiteit. Bewoners van de NDSM-werf ervaren nu al in de avond en in de nacht een gevoel van onveiligheid op de pont en rond de pontaanlanding. De vaart duurt lang (+/- 15 minuten). Als op de pont overlast gevende personen staan ben je als gebruiker van de pont kwetsbaar. Dit versterkt het gevoel van onveiligheid. Ook het wachten op de pont (ook vaak 15 minuten) bij de pontaanlanding kan als onveilig worden ervaren. In de directe omgeving is weinig sociale controle. Voor de sekswerkers zelf zal de pont een kwetsbaar punt zijn. Ze kunnen na een avond werken en met een volle beurs, zowel op de pont als bij de pontaanlanding geconfronteerd worden met geweigerde en/of lastige klanten: een zeer onwenselijke situatie. Routes Ook verwachten wij een effect op de fietsverkeerroutes over de werf. De NDSM-werf Oost is onderdeel van een steeds drukker wordende fietsroute, richting de Buiksloterham.

Deze route loopt direct langs de Docklandsplot en wordt overdag en ‘s avonds gebruikt door fietsverkeer van de pont naar elders in Noord. Dit gebruik laat zich slecht mengen met een groot deel van de bezoekers van het EC. Ook is de Docklandsplot niet zichtbaar vanaf de pont of vanaf de bushaltes aan de Klaprozenweg. De kans bestaat dat bezoekers voor het EC, waaronder geweigerde bezoekers, daarom gaan rondzwerven op de werf, en mogelijk elders op de werf zich ophouden en overlast veroorzaken. Programmering NDSM-werf Oost De NDSM-werf heeft een locatieprofiel vanuit het evenementenbeleid en biedt ruimte aan een groot aantal evenementen elk jaar. Er vinden ook een aantal grote beeldbepalende muziekevenementen plaats zoals DGTL en Into Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 16 van 18

the Woods tijdens ADE. Een groot deel van de werf is dan in gebruik voor deze evenementen. Veel van deze evenementen zijn gesitueerd op de Docklandsplot, of gebruiken het plot juist voor de noodzakelijke parkeergelegenheden omdat de rest van de NDSM-Oost Werf dan in gebruik is voor het evenement. De bereikbaarheid middels pont, auto en fiets is nu al een flinke uitdaging tijdens de evenementendagen. Door scherpe afspraken te maken met de festivalorganisatoren, lukt het nog om de situatie beheersbaar te houden. Afgelopen ADE liep dit echter toch vast omdat er geen extra pontcapaciteit beschikbaar was. Een extra bezoekersstroom voor het EC zal daar een negatief effect op hebben. Omdat het nu al zo krap is lijkt het niet haalbaar en realistisch om deze locatie dan nog te gebruiken voor grote muziekfestivals en vlooienmarkten. Als het EC en evenementen niet naast elkaar kunnen bestaan betekent de komst van het EC het vertrek van evenementen die niet zomaar ergens anders een plek kunnen krijgen. 9. Welke economische impact verwacht u dat het Erotisch Centrum zal hebben op de buurt? Zoals al eerder aangegeven bij vraag 1, is de verwachting dat de komst van het EC, het karakter van de NDSM-Werf Oost zal veranderen. Het creatieve karakter, bijvoorbeeld door de culturele programmering, zal onder druk komen te staan.

Er zullen andere bezoekers komen die niet voor kunst & cultuur de werf bezoeken. De ondernemers rondom de Docklandsplot verwachten dat deze groepen zich slecht verhouden ten opzichte van hun activiteiten en dus de huidige programmering op de werf. Het STRAAT-museum verwacht dat de komst van het EC, een negatieve invloed zal hebben op hun bezoekersaantallen (zie bijlage 2). De eigenaar van IJver (restaurant grenzend aan de Docklandsplot) beschreef het voor de camera van At5: "Ze hebben het over entertainment, horeca en educatie. Alsof het echt een leuke plek gaat worden. Maar dat gaat het natuurlijk niet worden. Het wordt natuurlijk een grimmige plek waar een bepaald soort mensen op afkomt. En dat past totaal niet binnen wat er hier gebeurt. En binnen de functie van dit gebied. Dus nee, wij staan er niet bepaald achter.". Naast de negatieve economische impact op de niet-woonfuncties wordt ook een negatieve invloed verwacht van de realisatie van het EC op de woningbouw op de NDSM-werf West. Op de NDSM-werf West wordt een stedelijk wijk gebouwd met ruimt 5.000 woningen. Hierbij is het doel om een zo divers mogelijke mix van bewoners te krijgen; zowel gelet op betaalbaarheid als in leeftijd en gezinssamenstelling. De wijk is ongeveer voor de helft gerealiseerd en bezig zich te ontwikkelen naar dit eindbeeld.

Verschillende ontwikkelaars van woningbouw hebben al aangegeven zich zorgen te maken over de mogelijke komst van een EC en de impact hiervan op beoogde doelgroepen, het karakter van de wijk en daarmee ook de afzetbaarheid en marktwaarde van de woningen. Dit kan mogelijk leiden tot terugtrekkende beweging en/of het verhalen van planschade. Ook is de verwachting (zoals beschreven bij vraag 4) dat deze functie zich moeilijk laat mengen met de NDSM-werf Oost als belangrijke evenementenlocatie. Naast het al eerder beschreven negatieve effect wat betreft de sfeer op en het unieke karakter van de werf. Juist die factoren zijn bepalend waarom dit een fijne plek is om te verblijven tijdens een festival en waarom dagelijks mensen de werf komen bezoeken. De Stichting NDSM beschrijft dit als volgt: “Op deze locatie een erotisch centrum nomineren is een klap in het gezicht van buurtbewoners, ondernemers, kunst – en cultuurmakers die zich afgelopen jaren ingezet hebben om deze geweldige plek – niet alleen nu – maar ook in de toekomst te laten voortbestaan: als culturele werf, als binnenstedelijk evenemententerrein en kunstplek, als maakplaats én als aansprekende publieke ruimte voor de hele stad.” Alles bij elkaar opgeteld is onze inschatting dat het EC een forse negatieve impact zal hebben op de economische functies van de werf van nu en in de toekomst. 10.

Indien u negatieve impact verwacht, aan welke randvoorwaarden moet volgens uw stadsdeel worden voldaan om die impact beheersbaar te houden? Welke oplossingen/maatregelen ziet u om aan uw zorgen tegemoet te komen? De vestiging van een EC zal zorgen voor een forse toename van bezoekers aan de NDSM-werf Oost, zo’n 1,3 miljoen extra bezoekers per jaar. Zoals beschreven bij vraag 1, is de bereikbaarheid en parkeervoorziening daarop totaal niet op voorzien, en zal dit grote investeringen vragen om deze te verbeteren. De verwachting is dat deze investeringen de businesscase voor het EC sterk negatief zullen beïnvloeden.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 17 van 18

Gezien de reeds bestaande beoogde doel op de Docklandsplot; de gebouwde parkeervoorziening die randvoorwaardelijk is voor de vergroening en het gebruik van deze plot tijdens evenementen; zal een vestiging van het EC grote gevolgen hebben voor het parkeervraagstuk, de toekomstige openbare ruimte en groen, en de evenementen op de NDSM-werf Oost. Hiervoor zijn geen simpele oplossingen voor handen maar vraagt een bestuurlijke afweging, een keuze voor het EC op deze plek betekent minder openbare ruimte en groen, minder sport, een minder aantrekkelijke vestigingsplek voor bedrijven en minder (of zelfs geen) evenementen. Niet alles kan tegelijkertijd op de werf. De negatieve impact op het gebied van veiligheid staat beschreven bij punt vier. Om deze impact beheersbaar te houden, verwacht het stadsdeel dezelfde (repressieve) maatregelen te moeten nemen als de maatregelen die nu genomen zijn op de Wallen; het inzetten van hosts en crowdmanagement (inclusief maatregelen voor een overvolle pont), het instellen van een algemeen overlastgebied, alcoholverbodsgebied en cameratoezichtgebied. De capaciteit van handhaving en politie nu al enorm onder druk in het sterk groeiende stadsdeel. Een EC plaatsen in hetzelfde politiedistrict als het Centrum verhoogd deze capaciteitsdruk en is daarmee onwenselijk. 11.

Zijn er specifieke doelgroepen met wie wij in gesprek moeten over een inpassing van het EC, als de locatie Docklandsplot als locatie door het college wordt aangewezen (dit ziet op een mogelijke vervolgfase)? Zij bijlage 3 & 4 voor een lijst en kaart met alle stakeholders op de werf. Wij adviseren daarnaast om ook met het GVB, EBS en de verschillende onderwijsinstellingen in de omgeving in gesprek te gaan.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 18 van 18