Bijlage 2. Brief wethouder KC steun culturele sector bij onveiligheid.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan alle Amsterdamse culturele instellingen

Datum

11 december 2025

Ons kenmerk TA2025-000305 en TA2025-000336 Behandeld door Directie Economische Zaken en Cultuur - bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl Onderwerp

Steun gemeente Amsterdam aan culturele instellingen bij onveiligheid en intimidatie

Geachte culturele instellingen, In de afgelopen periode hebben verschillende Amsterdamse culturele instellingen in toenemende mate te maken gehad met controverse over hun programmering in de vorm van demonstraties, intimidatie en onveilige situaties. De gevolgen van de aanval van 7 oktober 2023 op Israël en de daaropvolgende oorlog tussen Israël en Palestina zijn nog steeds merkbaar in Amsterdam. De toenemende polarisatie en spanningen in de stad raken ons allemaal. Daarnaast hadden sommige instellingen te maken met protesten van Extinction Rebellion. Voor de instellingen die hier mee te maken kregen -en nog steeds krijgen-, leiden controverse over de programmering en onveilige situaties soms tot grote spanningen onder het personeel, doen instellingen helaas meer dan eens ingrijpende en intimiderende ervaringen en voelen zich mogelijk gedwongen tot een vorm van zelfcensuur. Het college heeft deze verontrustende ontwikkelingen nauw gevolgd. Vrijheid van meningsuiting en artistieke expressie zijn een belangrijke pijler van onze democratische rechtstaat, binnen de grenzen van de wet. Culturele instellingen gaan over hun eigen programmering. Wij houden vast aan het belangrijke principe dat de overheid inhoudelijk op afstand staat van de kunst en niet bepaalt wat wel en niet gezegd of vertoond kan worden.

Cultuurinstellingen en kunstenaars tonen vaak hun waarden en missie via hun programmering, waarbij ze een breed scala aan stemmen en perspectieven een podium bieden en geven hiermee een stem aan wat speelt in de wereld. En die keuzes zijn aan hen om te maken, niet aan de overheid. Cultuurinstellingen en kunstenaars moeten hierbinnen te allen tijde onafhankelijk kunnen blijven functioneren en bepalen hoe zij zich uiten. Als Amsterdam zullen wij ons daar altijd hard voor blijven maken.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 11 december 2025 Kenmerk TA2025-000305 en TA2025-000336 Pagina 2 van 2

Bij twijfel over programmering en uitingen heeft het college er meermaals op gewezen dat het aan de rechter is om uitspraak te doen of uitlatingen strafbaar zijn. Het is nadrukkelijk niet aan de overheid om de vrijheid van meningsuiting in te perken of over te gaan tot censuur. Waar mogelijk heeft het college de instellingen die te maken hebben gehad met controverse over hun programmering in de vorm van demonstraties, intimidatie en onveilige situaties zo goed mogelijk gesteund en bijgestaan. Ik wil u met deze brief verzekeren, ook namens het college, dat u hierin kunt blijven rekenen op mijn onvoorwaardelijke steun. ACI-overleg gewijd aan veiligheid Begin februari jl. was een reguliere vergadering van het ACI, het overleg van Amsterdamse Culturele Instellingen, geheel gewijd aan veiligheid bij en rond culturele activiteiten. Dat was met name naar aanleiding van onder meer de situatie bij Boom Chicago. Bij deze vergadering was ik te gast, en ook waren het Kabinet Burgemeester, de directie Openbare Orde en Veiligheid (OOV) en de Politie Amsterdam vertegenwoordigd. Het doel van deze vergadering was vooral om een eerste inventarisatie te houden van ervaringen met onveiligheid, bedreiging en intimidatie, en kennis hierover te delen.

Daarnaast leefde bij instellingen de wens om contact, communicatie en afstemming met de gemeente te optimaliseren, in het geval van gevallen mogelijke onveiligheid bij activiteiten. In deze vergadering heb ik namens het college benadrukt dat wij de culturele vrijheid ten allen tijd willen bewaken, en waar mogelijk culturele instellingen hierin willen en kunnen bijstaan. Opstellen protocol Volgend op dit overleg heeft het ACI het initiatief genomen om een veiligheidsprotocol op te stellen, en daarin bijvoorbeeld ervaringen van best practices mee te nemen. In het protocol wordt onder meer nader ingegaan op hoe om te gaan met verstoringen binnen, en demonstraties buiten, en zijn verschillende aanbevelingen opgenomen. Dit protocol biedt nu meer houvast in het (zowel in- als extern) omgaan met onveilige situaties en intimidatie. Daardoor kan een betere orde- en veiligheidsafweging worden gemaakt. Het protocol is inmiddels gereed, nadat het door OOV en de Politie Amsterdam was gecheckt. Daarna is het onder de leden van het ACI verspreid. Contact met de gemeente Ook heeft het ACI naar aanleiding van dit overleg onder haar leden contactgegevens verspreid van het Kabinet Burgemeester en OOV.

Instellingen kunnen op die manier doelgericht contact opnemen, advies inwinnen en/of afstemming zoeken met onze gemeente in het geval onveilige situaties rond culturele activiteiten dreigen te ontstaan, of als onveiligheid dreigt te escaleren. Ook is aan de instellingen geadviseerd om dan contact op te nemen met de Politie Amsterdam. Daarnaast kijk ik uit naar het advies van de Raad voor Cultuur over veiligheid en artistieke vrijheid dat in januari 2026 verschijnen. De Adviescommissie Artistieke Vrijheid, onder leiding van Paul Schnabel, zal in dat advies ingaan op het belang van het vrije woord in het licht van onveiligheid. Ik blijf graag met u over dit belangrijke onderwerp in gesprek. Met vriendelijke groet,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur