Bijlage 2. brief beantwoording motie schoolzwemmen.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de raadscommissie Werk, Inkomen en Onderwijs

Datum

24 november 2020

Behandeld door OJZD / S. Bauchant en Sport&Bos / B. Bouthoorn E-mail Bijlage Onderwerp

s.bauchant@amsterdam.nl en b.bouthoorn@amstedam.nl Bijlage 1: Cijfers behorende bij het zwemdiplomabezit in Amsterdam Reactie op de motie (864.18) van raadsleden Ceder en Marttin - Afname aantal scholen dat deelneemt aan schoolzwemmen: Invloed van schoolzwemmen op zwemdiplomabezit in Amsterdam

Geachte raadsleden, Uw raad heeft op 7 november 2018 bij bespreking van de begroting 2019 motie 864.18 van raadsleden Ceder (CU) en Marttin (VVD) aangenomen waarin het college wordt verzocht om ‘verder onderzoek te doen naar de oorzaken en mogelijke oplossingen voor de afname van het aantal deelnemende scholen aan schoolzwemmen, dit onderzoek uit te splitsen naar verschillende typen onderwijs en stadsdelen, en de resultaten hiervan terug te koppelen naar de raad’. Door COVID-19 heeft de uitvoering van deze motie vertraging opgelopen. Met deze brief informeert het college u over de uitvoering van deze motie en beschouwt deze motie als afgehandeld. Ambitie: Alle kinderen verlaten de basisschool met een zwemdiploma en bij het leren zwemmen gaat zo weinig mogelijk belangrijke onderwijstijd verloren. Het college heeft de ambitie dat alle kinderen in groep 8 de basisschool verlaten met tenminste één zwemdiploma. Hiermee kunnen we als gemeente bijdragen aan meer zwemveiligheid voor kinderen en aan meer kansengelijkheid; kinderen die geen diploma hebben worden namelijk vaak uitgesloten van zwemactiviteiten met leeftijdsgenoten. Tegelijkertijd vindt het college het zeer belangrijk dat er zo weinig mogelijk onderwijstijd verloren gaat bij het leren zwemmen.

Kinderen zonder zwemdiploma in groep 5 zijn vaak ook kinderen met een risico op onderwijsachterstand, waardoor zij schooltijd voor hen extra belangrijk is en zij deze tijd hard nodig hebben. Grote verschillen binnen stadsdelen in zwemdiplomabezit en deelname aan schoolzwemmen Stedelijk gezien verlaat 94,4% van de leerlingen de Amsterdamse basisscholen met tenminste één zwemdiploma (zie figuur 1 in de bijlage). Tussen de verschillende stadsdelen zijn echter grote verschillen te zien in diplomabezit (zie tabel 1 in de bijlage). De verschillen in diplomabezit in groep 4 verklaren grotendeels waarom veel scholen in stadsdeel Zuid, Oost en Centrum steeds vaker kiezen om niet meer deel te nemen aan schoolzwemmen. De noodzaak voor deze scholen verdwijnt, omdat de meeste kinderen bij de start van het schoolzwemmen in groep 5 al een

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 24 november 2020 Kenmerk Pagina 2 van 5

zwemdiploma hebben. Dan kiest de school vaak voor een andere invulling van de onderwijstijd. De scholen waar het zwemdiplomabezit lager ligt, lopen deze onderwijstijd mis omdat zij ervoor kiezen om wel deel te nemen aan schoolzwemmen. De druk op Amsterdamse scholen met veel doelgroepleerlingen is groot. Verplaatsing van en naar het zwembad kan een hele opgave zijn. Als scholen prioriteiten moeten stellen, is het te begrijpen dat deelname aan schoolzwemmen sneuvelt, ondanks een laag zwemdiplomabezit in groep 5. Ook dit verklaart het afnemende aantal scholen dat deelneemt aan schoolzwemmen over de afgelopen jaren (zie tabel 2 in bijlage). Het verschil in deelname aan schoolzwemmen onder schooltijd illustreert kansenongelijkheid in onze stad. Dit is onacceptabel voor de veiligheid en ontwikkeling van de Amsterdamse kinderen en vraagt om een systeemverandering van onze gemeentelijke inzet op de zwemvaardigheid van kinderen. Mogelijke oorzaken van het niet behalen van een zwemdiploma De voornaamste reden dat een groep kinderen hun zwemdiploma niet haalt tijdens het schoolzwemmen, is de onbekendheid met water voordat de zwemlessen beginnen. Doordat ouders vaak zelf niet kunnen zwemmen, komen deze kinderen niet of nauwelijks in een zwembad en hebben ze watervrees als de zwemlessen starten. Ook de hoogte van het inkomen van de ouders speelt hierbij ook een belangrijke rol.

Idealiter zouden alle kinderen al voordat het schoolzwemmen begint individuele zwemlessen volgen voor het behalen van een zwemdiploma. Het Jeugdfond Sport ondersteunt, met gemeentelijke subsidie, gezinnen die de kosten hiervoor niet zelf kunnen dragen. Toch blijven er veel kinderen afhankelijk van het aanbod schoolzwemmen onder schooltijd, omdat gezinnen de weg naar het Jeugdfonds Sport niet altijd weten te vinden, er onvoldoende budget voor het Jeugdfonds sport is om alle aanvragen te honoreren en als de wachtlijsten oplopen. Door gebrek aan ervaring met water is de tijd die in het schoolzwemmen wordt geboden voor deze kinderen te kort om een diploma te halen. Voor het behalen van een zwemdiploma A staat gemiddeld 40 uur. Het schoolzwemmen biedt gemiddeld echter 24 tot 27 uur. Daarom organiseert de gemeente waar mogelijk op maat aanvullende vangnetcursussen na schooltijd of in de vakanties in de stadsdelen waar de vraag het grootst is. Een systeemverandering van de gemeentelijke inzet op zwemvaardigheid als mogelijke oplossing voor afnemende deelname aan schoolzwemmen Om de kansengelijkheid te bevorderen is het wenselijk dat zoveel mogelijk kinderen naschools zwemlessen volgen en via deze weg hun zwemdiploma behalen. Door het tekort aan beschikbaar zwembadwater in de uren na schooltijd, is dat echter niet overal in de stad direct te organiseren.

Waar mogelijk wordt deze overstap van zwemlessen onder schooltijd naar naschoolse zwemlessen al gemaakt. Op dit moment volgen ongediplomeerde leerlingen van 32 scholen nu al naschoolse lessen. Dit zou voor meer scholen een uitkomst kunnen zijn. Het college wil onderzoeken of we in de aankomende jaren alle scholen die dat graag willen kunnen ondersteunen om het schoolzwemmen te verschuiven naar naschools diplomazwemmen voor de ongediplomeerde leerlingen. Daarnaast wil het college meer zwemlessen via het Jeugdfonds Sport mogelijk te maken. Dit zal alleen gefaseerd kunnen. Het college zal hiervoor scenario’s laten uitwerken binnen het huidige budgettaire kader. Hierin moet ook rekening gehouden worden met de capaciteit van het naschoolse zwembadwater. Op dit moment is die onvoldoende om al het diplomazwemmen te verplaatsen naar een tijdstip na schooltijd. Wethouder Simone Kukenheim laat momenteel een verkenning uitvoeren naar de in Amsterdam benodigde zwemwatercapaciteit waarbij de verschuiving van schoolzwemmen onder schooltijd naar diplomazwemmen na schooltijd wordt meegenomen.

Gemeente Amsterdam

Datum 24 november 2020 Kenmerk Pagina 3 van 5

Het college zal u in het voorjaar van 2021 meenemen in de mogelijke scenario’s om de gemeentelijke ondersteuning bij het behalen van een zwemdiploma in Amsterdam aan te passen. Het streven blijft om als gemeente zo optimaal mogelijk ondersteuning te bieden zodat alle Amsterdamse kinderen de basisschool verlaten met een zwemdiploma, waarbij zo weinig mogelijk waardevolle onderwijstijd verloren gaat aan het leren zwemmen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Simone Kukenheim Wethouder Sport

Gemeente Amsterdam

Datum 24 november 2020 Kenmerk Pagina 4 van 5

Bijlage 1: Cijfers behorende bij het zwemdiplomabezit in Amsterdam Deze cijfers komen uit de Zwemdiplomaopgave Amsterdam 2019. Figuur 1. Ontwikkeling zwemdiplomabezit Amsterdam

Gevolgen van COVID-19 op deelname scholen aan schoolzwemmen Door de lockdown door COVID-19, en het daarmee oplopen van de wachtlijsten bij het Jeugdfonds Sport is de verwachting dat de stijgende lijn die tot hier toe zichtbaar in het stedelijke diplomabezit dit schooljaar niet wordt voortgezet. Een meting waarmee de gevolgen van de lockdown door COVID-19 voor het behalen van zwemdiploma’s in beeld worden gebracht is nog niet voorhanden.

Gemeente Amsterdam

Datum 24 november 2020 Kenmerk Pagina 5 van 5

Tabel 1 Zwemdiplomabezit per stadsdeel 2018-2019

stadsdeel

Zuidoost Nieuw-West West Noord Oost Zuid Centrum totaal

zwemdiploma zwemdiploma gr 8 gr 6

85,7% 94,7% 95,8% 91,2% 98,7% 97,5% 98,7% 94,4%

zwemdiploma gr 4

schoolverlaters PO zonder zwemdiploma

leerlingen zonder zwemdiploma gr 8 SO/SBO[1]

44,9% 58,9% 73,4% 65,6% 83,1% 81,9% 87,2% 67,2%

115 74 35 76 16 23 6 345

37 35 n.v.t. 25 17 0 n.v.t. 114

70,5% 87,9% 94,5% 88,9% 95,8% 93,3% 98,1% 88,0%

Tabel 2 Aantal scholen dat is gestopt met schoolzwemmen

Schooljaar 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020

Aantal scholen 8 12 6 15

Deelnemende scholen aan schoolzwemmen Voor COVID-19 in schooljaar 2019-2020 namen 131 scholen deel aan schoolzwemmen. Met 32 scholen daarvan is het gelukt over te schakelen op naschools zwemmen, alleen voor ongediplomeerde leerlingen. Van de 131 scholen zijn er 7 VSO, 17 VO, 7 SO en 7 SBO-scholen. Door COVID-19 heeft het schoolzwemmen in de periode van 16 maart tot 14 mei stil gelegen. Ondertussen is sinds het lopende schooljaar het schoolzwemmen weer gestart. 128 scholen nemen nu weer deel aan schoolzwemmen. Vier scholen zijn gestopt waarvan er 1 school is opgeheven. Er zwemmen daardoor 3 scholen minder in vergelijking met het vorige schooljaar. Er is wel regelmatig lesuitval doordat de begeleiding niet rond te krijgen is, bijvoorbeeld door ziekte of omdat de leraar in quarantaine zit. Nog niet alle scholen die zich hebben opgegeven doen alweer mee. Het bestuur van Amsterdam West Binnen de Ring bijvoorbeeld heeft aangegeven momenteel vanwege COVID-19 nog niet deel te nemen aan schoolzwemmen.

[1]

Speciaal Onderwijs/ Speciaal Basis Onderwijs