Bijlage 2. Adviesverzoek Stadscuratorium.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Stadscuratorium Amsterdam Via contact@stadscuratorium.nl

Datum

24 december 2021

Ons kenmerk Behandeld door Onno van den Muysenberg, 06 - 20814676, o.van.den.muysenberg@amsterdam.nl Onderwerp

Adviesverzoek Inclusieve openbare ruimte

Geachte leden van het Stadscuratorium, Hierbij verzoek ik u aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam advies uit te brengen over kunst in een inclusieve openbare ruimte. Aanleiding In juli 2020 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin het college verzocht wordt om ‘in samenwerking met maatschappelijke organisaties, sociale bewegingen en het stadscuratorium een plan te maken om de openbare ruimte inclusiever te maken, door het toevoegen van standbeelden, monumenten, kunstwerken, straatnamen, namen van instellingen (zoals scholen, instituten, e.d.), etc. die de Amsterdamse en wereldlijke geschiedenis beter representeren, met specifieke aandacht voor culturele diversiteit, migratiegeschiedenis, de LHBTIQ+ gemeenschap en vrouwen.’ Om uitvoering te geven aan deze motie werkt het college nu op verschillende thema’s aan een plan om de openbare ruimte inclusiever te maken. Op het gebied van kunst in de openbare ruimte wil het college graag gebruik maken van de expertise van het Stadscuratorium. Daarom verzoekt het college aan het Stadscuratorium om een advies over dit onderwerp te schrijven.

Advies De indieners van de motie constateren dat in de huidige openbare ruimte veel standbeelden, monumenten, kunstwerken en straatnamen te vinden zijn die een verhaal vertellen over de geschiedenis van Amsterdam en Amsterdam in de wereld, maar dat dit verhaal eenzijdig is, omdat veel verschillende groepen niet gerepresenteerd worden. Met name Amsterdammers met een biculturele en/of migratie achtergrond, Amsterdammers uit de LHBTIQ+ gemeenschap, vrouwen, religieuze en etnische minderheden zijn minder vertegenwoordigd in (kunstuitingen in) de openbare ruimte. Ze achten het wenselijk hier verandering in te brengen.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum: 24 december 2021 Pagina 2 van 3

Graag ziet het college in het licht van bovenstaande een advies van u over hoe met kunst in de openbare ruimte – en in het bijzonder herdenkingsmonumenten – meer recht kan worden gedaan aan een meer evenredige vertegenwoordiging in de openbare ruimte van groepen Amsterdammers die nu nog niet of minder zijn vertegenwoordigd. Ik verzoek u daarbij de volgende vragen te betrekken: 











Een inclusieve openbare ruimte ontstaat door een grotere diversiteit in kunst in de openbare ruimte. Hoe kan die diversiteit worden bevorderd? Betekent meer diversiteit dat elke groep (qua etniciteit, geloof, afkomst, seksuele voorkeur, gender, etc.) zich moet kunnen herkennen in de kunstwerken (c.q. herdenkingsmonumenten) in de stad? Of dat er een gelijke verdeling moet zijn van de herdenkingsmonumenten over de verschillende groeperingen? Moet elke groep die zich bij de gemeente aandient om een herdenkingsmonument op te richten (hoe groot of klein de groep ook is) gelijke kansen krijgen op realisatie hiervan? Welke mate van draagvlak is gewenst of vereist voordat de gemeente tot oprichting van een herdenkingsmonument besluit? Welke personen of gebeurtenissen zijn belangrijk genoeg om in de openbare ruimte van Amsterdam herdacht te worden? Voor hoeveel mensen moet de persoon of gebeurtenis belangrijk genoeg zijn? Zijn hier criteria voor te bedenken? Gaan we bijvoorbeeld elk slachtoffer van een verkeersongeluk of zinloos geweld op straat herdenken? Of in Amsterdam een herdenkingsmonument oprichten voor een gebeurtenis die ver van hier heeft plaatsgevonden? Moet elk initiatief van een actiegroep leiden tot een herdenkingsmonument? Hoe ga je om met tegengestelde belangen? Bijvoorbeeld als het gaat om herdenkingsmonumenten voor slachtoffers van conflicten tussen twee partijen,

waarbij de ene partij de ander zijn herdenking mogelijk misgunt. Bijvoorbeeld Turken vs. Armeniërs? Of gelovigen vs. LHBTI-ers? Of als de tegenstijdigheid in een te herdenken persoon zit? Bijvoorbeeld Gandhi (vredestichter vs. racist) of André Hazes (volkszanger vs. vermeend pedoseksueel). Op welke wijze zou de gemeente zelf voor meer diversiteit in de kunst in de openbare ruimte kunnen zorgen? Hoe zou dit kunnen worden gestimuleerd en georganiseerd? Moet de gemeente (of de zeven stadsdelen) het initiatief nemen om een meer diverse vertegenwoordiging van groepen Amsterdammers bij kunst in de openbare ruimte te bewerkstelligen, of moet dit toch vooral voortkomen uit maatschappelijke initiatieven zelf? Moet de diversiteit ook gezocht worden in een grotere verscheidenheid bij de makers van kunst? Is de diversiteit te vergroten door een gewijzigd opdrachtbeleid aan kunstenaars? En hoe kan dat worden vormgegeven?

Gemeente Amsterdam

Datum: 24 december 2021 Pagina 3 van 3

Advies Het college verzoekt u een advies (inclusief aanbevelingen) te schrijven dat kan dienen als inbreng voor een plan om de openbare ruimte van Amsterdam inclusiever te maken. Het college ziet uw advies graag voor 15 maart 2022 tegemoet. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur