Bijlage 2 - advies bezwaar Woo-verzoek insprekers (geanonimiseerd)

Advies over het bezwaar tegen het besluit van de gemeenteraad van 31 mei 2024 om de door bezwaarde gevraagde informatie over insprekers op grond van de Wet open overheid niet te verstrekken dossiernummer: DJ.24.007676.001

Advies over de bezwaarschriften ingediend door de heer de gemeenteraad van de gemeente Amsterdam van 31 mei 2024.

tegen het besluit van

Met dit besluit heeft de gemeenteraad besloten om het Woo-verzoek naar informatie die de gemeenteraad heeft gekregen over insprekers af te wijzen en geen informatie openbaar te maken.

Aan de gemeenteraad, 1. Inleiding en procesverloop Op 15 april 2024 heeft bezwaarde het volgende verzoek op grond van de Wet open overheid gedaan: “Hierbij verzoek ik de gemeenteraad alle informatie openbaar te maken die de gemeente naar de raad heeft gestuurd over insprekers, alsmede alle informatie over wat de gemeenteraad daar vervolgens mee heeft gedaan of over heeft geschreven.” Op 31 mei 2025 heeft de gemeenteraad besloten geen informatie openbaar te maken. Er zijn bij zoekslag naar aanleiding van het verzoek drie relevante documenten gevonden. Twee van deze documenten waren al (deels) openbaar en voor een ieder beschikbaar. Het derde document werd geweigerd op grond van artikel 5.4a eerste lid van de Woo. Artikel 5.4a Woo regelt, in afwijking van de uitzonderingsgronden van art. 5.2 en 5.2 van de Woo, de absolute vertrouwelijkheid van informatie betreffende de ambtelijke ondersteuning van individuele raadsleden. Om de onafhankelijkheid van individuele raadsleden te beschermen vallen zij niet onder de openbaarmakingsregeling van de Woo. 2. Bezwaren Bezwaarde kan zich - zakelijk samengevat - niet vinden in dit besluit op grond van de volgende gronden:

Advies (vervolg) Pagina 2 van 4

Gemeente Amsterdam

1.

Zowel het besluit als de bezwaarprocedure wordt de facto afgehandeld door een ander bestuursorgaan, namelijk de gemeente/college. Daar heeft bezwaarde principieel moeite mee, aangezien de gemeenteraad tegenmacht is van de gemeente/college. Bezwaarde constateert dat macht en tegenmacht in Nederland te veel samengesmolten zijn en verzoekt de gemeenteraad om met de noodzakelijke afstand van het bestuursorgaan dat de gemeenteraad behoort te controleren deze procedure af te wikkelen. 2. De zoekslag is niet beschreven in het besluit en dat moet wel. Hierbij wordt ook verwezen naar uitspraken van de Raad van State. 3. De weigeringsgrond wordt te strikt toegepast. 3. Juridisch kader Het juridisch kader in deze zaak wordt gevormd door de Wet open overheid. Artikel 5.4a lid 1 In afwijking van de artikelen 5.1 en 5.2 is niet openbaar de informatie betreffende de ondersteuning van individuele leden van de Eerste Kamer of de Tweede Kamer der Staten-Generaal, provinciale staten of de gemeenteraad door ambtenaren werkzaam bij de Eerste Kamer of de Tweede Kamer, de griffie van provinciale staten of de griffie van de gemeenteraad. 4. Overwegingen De commissie is van mening dat de bezwaren ontvankelijk zijn. Ten aanzien van het eerste bezwaar overweegt de commissie dat het Woo-besluit namens de gemeenteraad is ondertekend door de raadsgriffier.

De raadsgriffier is door de gemeenteraad hiertoe gemandateerd op grond van het ‘Mandaatbesluit raadsgriffier Wet open overheid en Algemene Verordening Gegevensbescherming’. Dit betekent dat het Woo-verzoek in kwestie onder de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad is afgehandeld en niet door het college. Bij de afhandeling van het verzoek zijn weliswaar ambtenaren betrokken die werkzaam zijn voor het college, maar het is de commissie niet gebleken dat daarbij beïnvloeding heeft plaatsgevonden die zelfstandige besluitvorming door de gemeenteraad heeft gehinderd. Daar komt bij dat het bezwaar wordt behandeld door de bezwaarschriftencommissie van de gemeenteraad. Het college is niet betrokken bij deze bezwaarprocedure, de gemeenteraad zal ook hierin haar eigen afwegingen maken. Ten aanzien van de zoekslag heeft bezwaarde terecht gewezen op het ontbreken van een beschrijving van de zoekslag in het besluit, zoals ook al is erkend. De commissie adviseert daarom de volgende omschrijving van de zoekslag in het besluit op bezwaar op te nemen, zodat dit gebrek hersteld wordt. Wij begrijpen uit uw verzoek dat u op zoek bent naar de communicatie tussen het college en

2

Advies (vervolg) Pagina 3 van 4

Gemeente Amsterdam

raadsleden, waarin het college vooraf informatie heeft gedeeld over een persoon die bij de gemeenteraad zou inspreken. U heeft aangegeven dat dit verzoek onder meer is ingegeven door twee documenten die met een eerder Woo-besluit, op grond van artikel 5.5 van de Woo, uitsluitend met de betreffende verzoeker zijn gedeeld. Uit deze documenten blijkt dat het college, vooraf aan het inspreekmoment, achtergrondinformatie over een inspreker aan de commissiegriffier heeft verstuurd, met het verzoek om het te delen met de aanwezige raadscommissieleden. U heeft aangegeven dit kwalijk te vinden, omdat hierdoor een bepaalde mate van vooringenomenheid bij raadsleden kan ontstaan over de betreffende inspreker. U wilt weten of het college dit vaker heeft gedaan. Om dit te achterhalen, heeft u dit Woo verzoek ingediend. Uw verzoek bleek niet eenvoudig te beantwoorden. Dit komt omdat informatie over insprekers niet centraal wordt geregistreerd, waardoor het niet mogelijk is om in één systeem te zoeken naar de door uw verzochte documenten. Daarnaast is het niet mogelijk om door middel van zoektermen te zoeken naar de door uw verzochte documenten. Indien informatie door het college over insprekers met de gemeenteraad is gedeeld, dan zal dit vrij casuïstisch zijn waardoor het onwaarschijnlijk is dat dezelfde termen zullen zijn gebruikt.

Daarbij komt dat jaarlijks honderden personen bij de gemeenteraad komen inspreken. Het is, mede in het licht van voorgenoemde redenen, ondoenlijk om voor al deze insprekers individueel na te gaan of het college achtergrondinformatie over hen met de gemeenteraad heeft gedeeld. Om uw verzoek toch te beantwoorden is allereerst in kaart gebracht hoe de communicatie tussen het college en de gemeenteraad verloopt. Hieruit is gebleken dat deze communicatie verloopt via het Kabinet van de burgemeester, het onderdeel Bestuur en Organisatie en de Griffie. Meer in het bijzonder Is gebleken dat, aan de zijde van het college, de politieke adviseurs en bestuursadviseurs en, aan de zijde van de gemeenteraad, de Griffie bij deze communicatie betrokken zijn. Uw verzoek is daarom uitgezet bij de Griffie van de gemeenteraad. Dit heeft geleid tot drie documenten. Twee documenten betreffen communicatie tussen het college en de gemeenteraad en één document ziet op interne communicatie binnen de gemeenteraad. Vanuit de Griffie is verder expliciet bevestigd dat zij nooit, voorafgaand aan een inspreekmoment, informatie over insprekers bij het college uitvragen en dat naast deze twee documenten, het college geen informatie over insprekers heeft verstrekt aan raadsleden. De eerste twee documenten zijn openbaar en de vindplaats is in het besluit opgenomen.

Het derde document, waarvan openbaarmaking geweigerd is, betreft een e-mail van de commissiegriffier aan de raadscommissievoorzitter. De commissiegriffier is een ambtenaar werkzaam voor de griffie van de gemeenteraad en de raadscommissievoorzitter is een individueel lid van de gemeenteraad. Aangezien de e-mail is verzonden door een ambtenaar van de griffie ter ondersteuning van een individueel gemeenteraadslid, valt dit document onder de uitzonderingsgrond van artikel 5.4a lid 1

3

Advies (vervolg) Pagina 4 van 4

Gemeente Amsterdam

Woo. Het artikel is specifiek geschreven voor een situatie als deze, de uitzonderingsgrond is dan ook niet onjuist toegepast. Hoewel de commissie begrip heeft voor het belang dat bezwaarde hecht aan volledige transparantie en de daaruit voortvloeiende oproep om informatie die geweigerd kan worden niet ook altijd te weigeren, hecht de commissie ook belang aan een consistent toepassing van deze weigeringsgrond. De afweging strekt dan ook verder dan louter het onderhavige document. De commissie acht het van belang een duidelijke lijn uit te zetten ten aanzien van deze weigeringsgrond in het belang van het vrij kunnen functioneren van een individueel raadslid. Indien informatie die een individueel raadslid krijgt van ambtenaren van de griffie openbaar kan worden voor een ieder kan dit het vrijelijk en onafhankelijk functioneren van een raadslid belemmeren. Daarbij weegt de commissie mee dat het artikel duidelijk is geformuleerd en aangeeft dat deze informatie “niet openbaar” is en geen ruimte geeft voor een belangenafweging. Tevens weegt de commissie mee dat een individueel raadslid geen bestuursorgaan is, zoals de gemeenteraad zelf dat wel is en dat informatie die individuele raadsleden van andere ambtenaren dan die van de griffie verkrijgen niet onder deze weigeringsgrond valt. 5.

Conclusie en advies Gelet op het bovenstaande adviseert de commissie de raad de bezwaren gericht tegen het besluit van 31 mei 2024 ongegrond te verklaren. Dit maakt dat er ook geen grond is voor een vergoeding voor de kosten van het bezwaar ex artikel 7:15 van de Algemene wet bestuursrecht. Amsterdam, 24 maart 2025

4