Bijlage 2 20220112 Reactie op brief door wethouder .pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Joyce Dijk en Selma el Boundati PER E-MAIL: s.elboundati@live.nl

Datum

12 januari 2022

Onderwerp

Reactie op e-mail: Brief college B&W

Geachte mevrouw Dijk, mevrouw el Boundati, Graag reageer ik nog op uw e-mail van 7 december 2021 waarin u het college bevraagt inzake de vier kort gedingen die aangespannen zijn door de gemeente Amsterdam tegen deelnemers aan het LVV-project. Ik besef terdege dat de beëindiging van de opvang voor deze mensen grote implicaties heeft. Helaas moeten wij als gemeente keuzes maken bij het inzetten van onze beperkte middelen. De uitgangspunten van het programma Ongedocumenteerden staan in het “Uitvoeringsplan 24uursopvang ongedocumenteerden”. Hierin is onder andere opgenomen dat: “De Amsterdamse opvang is gericht op een duurzaam perspectief voor de ongedocumenteerde. Het is geen permanente opvangplek, maar een veilige omgeving waar mensen in staat worden gesteld om aan toekomstperspectief te werken. Van de mensen die hier worden opgevangen wordt dan ook verwacht dat zij actief werken aan het vormgeven van hun eigen toekomst, in of buiten Nederland. Daarvoor krijgt elke ongedocumenteerde een casemanager. “ Aan de opvang en begeleiding is een maximale termijn van 1,5 jaar verbonden. In onderstaande punten zal ik ingaan op de gestelde vragen; Verzoek nieuwe beoordeling juridisch perspectief De juridische screenings worden door erkende Ngo’s uitgevoerd binnen het programma ongedocumenteerden. Deze ngo’s worden door de gemeente gesubsidieerd om deze activiteit uit te voeren.

De meerwaarde van de LVV is dat de rijkspartners oplossingsgericht meekijken en denken het juridisch perspectief te onderzoeken bij de start van het LVV-programma. De ngo’s werken nauw samen met de IND om na te gaan of er mogelijkheden zijn voor een nieuwe verblijfsaanvraag. Het IND dossier wordt door de casemanager aangevraagd. Binnen de LVV zijn er afspraken gemaakt met de IND, om de IND dossiers sneller te ontvangen, dan wanneer dit via

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

12 januari 2022 Kenmerk Pagina 2 van 4

de reguliere route wordt aangevraagd. Er wordt zorgvuldig gekeken naar de omstandigheden van de betrokkenen en elke mogelijke verblijfsgrond wordt getoetst. Het college ziet daarom geen reden om opnieuw een juridische check uit te laten voeren door de LVV-partners. Wanneer er een wijziging in de situatie van de betrokkenen voordoet of nieuwe bewijzen aandienen, zou er opnieuw door een juridische partij gekeken kunnen worden naar de juridische positie van de betrokkene. De juridische medewerkers stemmen dit standaard af met een (betrokken) advocaat. Daarnaast is binnen de LSO’s en clusteroverleggen afgesproken dat in de centrale administratie door de regiegroep alleen de besluiten met korte motivering vast worden gelegd vanwege privacy. Inhoudelijke informatie wordt enkel door de casemanagers vastgesteld in de eigen systemen. De casemanager werkt immers intensief aan de zaak en heeft hierbij contact met de ondersteunende buddy’s en advocaten indien deze actief betrokken zijn bij de deelnemer. Deelnemers kunnen deze informatie altijd opvragen bij de begeleidende organisatie. Binnen het LVV-traject is een klachtenprocedure ingericht waarover deelnemers bij de intake worden geïnformeerd.

Wanneer een deelnemer het niet eens is met beslissingen binnen de LVV; zich niet kan vinden in het verloop van een traject of ontevreden is over de geboden begeleiding dan kan de deelnemer dat bespreken met zijn of haar casemanager. Als het probleem niet wordt opgelost door een gesprek met de casemanager of als hij of zij het liever niet met de casemanager bespreekt, dan kan de deelnemer ook direct contact opnemen met de Regiegroep Ongedocumenteerden Amsterdam. Wanneer dit signaal door de casemanager of cliënt bij de Regiegroep Ongedocumenteerden Amsterdam wordt belegd, zullen zij het oppakken en samen met de betrokkenen naar een oplossing zoeken. Meewerken aan terugkeer wanneer dit niet kan Binnen de LVV wordt het juridisch perspectief van cliënten uitgebreid onderzocht. Wanneer (juridische) oplossingen uitblijven terwijl LSO partners van mening zijn dat er wel een passend perspectief is kunnen zaken worden opgeschaald naar het MRT. Als ook de experts in dit MRT geen duurzame oplossing voor een zaak zien (bijvoorbeeld omdat de juridische kaders hiervoor geen ruimte geven), maar wel van mening zijn dat beëindiging van opvang tot een onwenselijke situatie zal leiden, kan dit gremium bijvoorbeeld adviseren om de gemeentelijke opvang te verlengen. De MRT-zaken worden geanalyseerd om in de loop van de pilot nog beter te bewijzen wat de knelpunten en gevolgen van het beleid zijn.

Daarnaast brengen de LVV steden verschillende complexe doelgroepen in beeld waardoor de knelpunten in beleid en regelgeving nog beter onderbouwd worden. Naar aanleiding hiervan gaan we verder in gesprek met de staatssecretaris over het ontbreken van enkele noodzakelijke instrumenten zoals de discretionaire bevoegdheid of versoepeling van de buiten schuld procedure. Binnen het programma is veel aandacht voor bijvoorbeeld de deelnemers uit Ethiopië/ Eritrea en de veelvuldig voorkomende problematiek rondom het vaststellen van de nationaliteit. Er zijn verschillende clusteroverleggen georganiseerd waarin de knelpunten in beeld zijn gebracht en naar oplossingen wordt gezocht. Hierbij wordt zowel gekeken naar juridisch verblijf als vrijwillige terugkeer. Helaas lukt het niet altijd om die duurzame oplossing te bereiken. In sommige zaken is de inschatting van LSO partners dat de deelnemer meer stappen zou kunnen nemen om de nationaliteit vast te stellen of anderzijds aannemelijk te maken dat de nationaliteit niet vastgesteld kán worden. Om ook andere ongedocumenteerden in de stad opvang en begeleiding te kunnen bieden en met hen te werken aan een duurzaam perspectief zien we geen andere

Gemeente Amsterdam

12 januari 2022 Kenmerk Pagina 3 van 4

mogelijkheid dan om ons te houden aan de vastgestelde procedures en termijnen. Wanneer partijen het er over eens zijn dat de deelnemer al het mogelijke heeft gedaan om de nationaliteit vast te stellen zonder resultaat dan zal een zaak altijd worden opgeschaald naar (bijvoorbeeld) het MRT. Beëindiging van opvang ligt in een dergelijk geval niet voor de hand. Medische check Bij de start van het LVV-programma zijn personen via een GGD-screening in een LVV-locatie geplaatst. In zo’n screening wordt de deelnemer ook doorgeleid naar zorg indien nodig. Binnen het programma wordt onderscheid gemaakt in LVV-locaties voor zelfredzamen en locaties voor medisch kwetsbaren die aanvullende begeleiding nodig hebben op locatie. In alle opvanglocaties hebben woonbegeleiders een signalerende functie als het gaat om het signaleren van kwetsbaarheid. De woonbegeleiding schakelt hierover met de casemanager en Dokters van de Wereld (DvdW), waarna gekeken wordt welke hulp, zorg en ondersteuning nodig is. Indien nodig wordt de GGD ingeschakeld. In het handboek Programma ongedocumenteerden van 11 juli 2019 staat op pagina 10: ‘De uitstroom van ongedocumenteerden met zorgbehoefte wordt nog uitgewerkt. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen chronisch zieken en niet-chronisch zieken.’ Dit is in de huidige praktijk vertaald naar de uitzonderingsbedden.

Met de GGD zijn er verschillende gesprekken gevoerd over hun rol bij de beëindiging van de fysieke opvang. De GGD-artsen zijn vanwege hun medische eed niet bereid om bij beëindiging van de LVV-opvang een rol te hebben. Wel zijn er afspraken gemaakt over hun advies bij de aanvragen voor een uitzonderingsbed binnen het programma ongedocumenteerden. Verzoeken omtrent uitzonderingbedden dienen te worden onderbouwd en gedragen door de aanvrager. De aanvrager kan enerzijds de cliënt zijn die op eigen initiatief (eventueel met ondersteuning van betrokken partij) een aanvraag indient en anderzijds kan iemand anders namens de cliënt een aanvraag indienen, bijvoorbeeld de casemanager, woonbegeleider, loketmedewerker of externe partij) richting de Regiegroep. Bij uitzonderingen vanwege kwetsbaarheid dient in de onderbouwing duidelijk te worden dat alle onderstaande punten van toepassing zijn: 1.) het onthouden van onderdak tot een schrijnende situatie voor de desbetreffende persoon zal leiden; 2.) de persoon (nog) geen andere opvangmogelijkheden heeft binnen het eigen netwerk of bijvoorbeeld bij instellingen in of buiten Amsterdam; 3.) er geen sprake is van een voorliggende voorziening; 4.) er sprake is van voldoende regiobinding (regio Amsterdam). Wanneer de GGD een crisissituatie constateert kan dit een aanleiding vormen voor prioriteit bij plaatsing.

Daarnaast zijn er 24 opvangplekken beschikbaar binnen de gemeentelijke opvang op de Transformatorweg 6 voor ongedocumenteerden met een ernstige medische zorgvraag. Deze plekken zijn bedoeld voor mensen die niet aan de criteria van het programma ongedocumenteerden voldoen.

Gemeente Amsterdam

12 januari 2022 Kenmerk Pagina 4 van 4

Bezwaarschriften Het college betreurt dat er in een aantal LVV-zaken niet is gereageerd door de gemeente op de bezwaarschriften die zijn ingediend door de gedupeerden tegen de beslissing tot beëindigen van het LVV-traject. We hebben hier navraag naar gedaan en het blijkt dat door capaciteitsproblemen bij de desbetreffende afdeling, de bezwaren niet in behandeling zijn genomen waardoor de bezwaarschriften niet bekend waren bij betrokken afdelingen. Het indienen van bezwaar is een fundamenteel recht en we zullen ervoor zorgen dat de bezwaren zo snel mogelijk inhoudelijk worden behandeld, zodat jullie de beëindigingen aan de bestuursrechter kunnen voorleggen en kunnen vragen of het besluit overeenkomstig het geldende beleid is. Evaluatie LVV Begin maart heeft het Verwey Jonker instituut een tussenevaluatie opgesteld naar de stand van zaken van de 5 pilots in de verschillende gemeenten. Dit rapport is op 5 maart 2021 gepubliceerd door de Tweede Kamer. Binnen het programma ongedocumenteerden heeft de Regiegroep Ongedocumenteerden Amsterdam (verantwoordelijk voor de dagelijkse uitvoering en monitoring) meerdere procesaanpassingen gedaan om de werkwijze en samenwerking binnen het programma te verbeteren en bevorderen. De eindevaluatie naar de 5 LVV pilots zal in 2022 worden uitgevoerd in opdracht van het WODC.

We zitten in een pilot, en we zijn mening dat er juist wel ruimte is voor het in kaart brengen van inspanningen in diverse zaken, erkenning van vastlopende casuïstiek, het aandragen van ‘out of the box’ oplossingen en het uitwerken van verschillende ontwikkelvragen. Het is echter nog niet mogelijk om hier harde conclusies aan te verbinden, zonder dat er een effectevaluatie heeft plaatsgevonden bij alle pilotgemeenten. Beëindigingen en pandemie Ik heb n.a.v. de persconferentie van 18 december 2021 besloten om voor de duur van de harde lockdown dat er geen personen uit de opvang worden gezet. Dat geldt ook voor de mensen waar de rechter de gemeente in het gelijk heeft gesteld over de beëindiging van de LVV. Wanneer de harde lockdown eindigt, zullen de beëindigingen worden bekrachtigd. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Rutger Groot Wassink Wethouder sociale zaken, diversiteit en democratisering