Bijlage 1g Analyse wachttijden bij verkeerslichten.pdf

Meetperiode Type dag: Periode: 0-meting: 1-meting:

Werkdagen (ma tm vr) 8:00 tot 20:00 29-5-2023 tot en met 9-6-2023 10-7-2023 tot en met 21-7-2023

Definities Langstwachtende tijd: Dit is de wachttijd voor de fietser die als eerste moet wachten voor het verkeerslicht. Door middel van lusdetectie of drukknop komt er een aanvraag bij de verkeerslichten voor groen licht. Groenpercentage: Deel van de tijd dat het licht voor de richting op groen staat. Gemiddelde wachttijd: De gemiddelde wachttijd voor alle fietsers bij het passeren van de verkeerslichten. Dit is niet direct uit data op te maken vanwege beperkingen in het tellen van fietsers/voetgangers door de verkeersregeling. De inschatting of de gemiddelde wachttijd toe- of afneemt is op te maken uit de wijzigingen in de gemiddelde langstwachtende tijd en het gemiddelde groenpercentage. Complexiteit -

-

-

Het verkeerslicht kan ook groen worden zonder dat er een aanvraag is opgezet door een fietser of voetganger. Als er al groen licht is op een andere (parallelle) richting dan kan de verkeersregeling het licht van een richting ook op groen zetten omdat de impact op de regeling nihil is. Mocht er iemand arriveren tijdens groen, dan kan deze zonder te stoppen de weg vervolgen. In de analyse is hier op gefilterd want het komt vaak voor dat er dan géén wachttijd gemeten wordt, deze gegevens zouden dan de langstwachtende tijd vervuilen. Voor volgrichtingen geldt dat de wachttijd lastiger te bepalen valt, bijvoorbeeld bij voetgangersrichtingen. Bij de oversteek [33 en 34] in onderstaand plaatje hoeven de lichten voor beide voetgangersrichtingen niet tegelijk op groen te staan. De lichten zijn wel gekoppeld in de verkeersregeling. De wachttijd is daarmee lastig(er) te bepalen vanuit de data. Gesteld kan worden dat de wachttijd min of meer overeen komt met de wachttijd voor de fietsrichting Oversteken kunnen fietsers hebben in beide richtingen. In onderstaand plaatje is er bijvoorbeeld een fietsrichting 24 en 83. Uit de data valt op te maken dat de verschillen tussen de langstwachtende tijd en de groenpercentages klein zijn.

Voor de analyse wordt uitgegaan van de data voor reguliere fietsrichtingen om een inschatting te kamen voor de wachttijd van de langzaam verkeer oversteken.

Meetlocaties 463

466 442

404

406

409 410

1 2 3 4 5 6 7

# 404 406 409 442 463 466 410

kruispunt Mr.visserplein Weesperstraat/Kerkstraat Weesperplein Kattenburgerplein Piet Heinkade / Kattenburgerstraat Piet Heinkade / Piet Heintunnel Rhijnspoorplein

Er zijn 7 kruispunten meegenomen in de analyse. Dit zijn kruispunten met een relatief groot aandeel langzaam verkeer gecombineerd met een groot verschil in verkeersbelasting als gevolg van de knip Weesperstraat.

1

Kr404 mr.Visserplein

Tabel, langstwachtende tijd Richting 0-meting [sec] 22 14 24 32 26 51 28 30

1-meting [sec] 13 27 8 32

Verschil [sec] -1 -5 -43 2

Tabel, groenpercentage Richting 0-meting [%] 22 60% 24 26% 26 13% 28 18%

1-meting [%] 39% 34% 39% 19%

Verschil [procentpunt] -21 8 26 1

Het mr.Visseplein bestaat uit drie geregelde deelkruispunten. De oversteek bij de Jodenbreestraat (22) krijgt minder groen waardoor de wachttijd hier toeneemt. Bij de oversteek over de Valkenburgerstraat (24) is een positief resultaat te meten, de langstwachtende tijd neemt af en het groenpercentage neemt wat toe. Het grootste verschil is er (logischerwijs) bij de oversteek Weesperstraat (26). De oversteek kan veel meer groen krijgen (39% ipv 13%) en de langstwachtende tijd neemt af tot 8 seconden. Bij de oversteek bij het Waterlooplein (28) is er nauwelijks verschil. Conclusie: Vanwege de knip verdwijnt het grootste deel van de wachttijd bij de oversteek over de Weesperstraat (bij Portugese Synagoge). De wachttijd bij de Jodenbreestraat zal wat toenemen en bij de Valkenburgerstraat wat afnemen. Bij het Waterlooplein is er nauwelijks verschil vanwege de (blijvende) verkeersdruk richting centrum.

2

Kr406 Weesperstraat / Nieuwe Kerkstraat

Tabel, langstwachtende tijd Richting

0-meting [sec] 40 16 40 17

1-meting [sec] 32 18 35 19

Verschil [sec] -8 2 -5 2

Tabel, groenpercentage Richting 0-meting [%] 22 18% 24 68% 26 16% 28 67%

1-meting [%] 22% 64% 17% 63%

Verschil [procentpunt] 4 -4 1 -4

22 24 26 28

De oversteek bij de Nieuwe Kerkstraat zou in de 1-situatie ongeregeld (zonder verkeerslichten, met voorrangstekens) kunnen plaatsvinden, mits het zicht op het verkeer voldoende is. Bij de proef was dit niet het geval waardoor de verkeerslichten actief zijn gebleven. Er zit weinig flexibiliteit in de regeling vanwege het ontwerp van de groene golf Weesperstraat/Wibautstraat. Hierdoor is de afname in wachttijd beperkt gebleven tot 5 en 8 seconden voor de kruisende richtingen 22 en 26. Vanwege het extra groen voor de kruisende richtingen neemt de groentijd voor langzaam verkeer parallel aan de Weesperstraat iets af. Conclusie: Er is een afname van wachttijd te meten voor de kruisende fietsstroom. In potentie had deze afname groter kunnen zijn als de verkeerslichten uitgeschakeld konden worden tijdens de proef.

3

Kr409 Weesperplein

Tabel, langstwachtende tijd Richting 0-meting [sec] 22 24 24 12 26 22 28 12

1-meting [sec] 37 30 40 30

Verschil [sec] 13 18 18 18

Tabel, groenpercentage Richting 0-meting [%] 22 16% 24 61% 26 18% 28 61%

1-meting [%] 27% 49% 24% 51%

Verschil [procentpunt] 13 -12 6 -10

Op het Weesperplein heeft de regeling zich aangepast aan de verkeerssituatie. Er werd minder lang groen gegeven aan de route Weesperstraat, en (veel) meer groen aan de Sarphatistraat vanuit het westen waar normaliter een wachtrij staat. Dit heeft als effect dat de fietser parallel aan de Weesperstraat (24 en 28) een toename heeft van de langstwachtendetijd en een daling van het groenpercentage, resulterend in meer wachttijd. De fietser parallel aan de Sarphatistraat (22 en 26) zal langer moeten wachten, maar krijgt wel langer groen waardoor de daling van de wachttijd gedempt wordt. De effecten voor voetgangers zullen in dezelfde orde van grote zijn. Conclusie: De verkeerssituatie in de 1-meting heeft een negatieve impact op de wachttijd voor fietsers en voetgangers. Dit wordt deels veroorzaakt door de verkeersdrukte op de Sarphatistraat en de adaptieve werking van de verkeerslichten.

4

Kr463 Piet Heinkade/Kattenburgerstraat

Tabel, langstwachtende tijd Richting 0-meting [sec] 22 46 24/83 30 26 51

1-meting [sec] 54 37 63

Verschil [sec] 8 7 12

Tabel, groenpercentage Richting 0-meting [%] 22 13% 24/83 30% 26 12%

1-meting [%] 17% 26% 11%

Verschil [procentpunt] 4 -4 -1

Bij de meeste oversteken zullen fietsers en voetgangers langer moeten wachten. De langstwachtende tijd neemt toe en het groenpercentage is (iets) lager. Bij de westelijke oversteek (22) is er een hoger groenpercentage gemeten, dit zal de toename in wachttijd dempen. Conclusie: De verkeerssituatie in de 1-meting heeft een negatieve impact op de wachttijd voor fietsers en voetgangers.

5

Kr466 Piet Heinkade/Piet Heintunnel

Tabel, langstwachtende tijd Richting 0-meting [sec] 22 29 24 / 83 23 26 32

1-meting [sec] 31 25 35

Verschil [sec] 2 2 3

Tabel, groenpercentage Richting 0-meting [%] 22 12% 24 21% 26 16%

1-meting [%] 12% 22% 16%

Verschil [procentpunt] 0 4 0

Conclusie: De verkeerssituatie in de 1-meting heeft een kleine negatieve impact op de wachttijd voor fietsers en voetgangers. Dit is waarschijnlijk een gevolg van een toename van de groentijd voor autoverkeer op de Piet Heinkade.

6

Kr442 Kattenburgerplein

Tabel, langstwachtende tijd Richting 0-meting [sec] 26/85 26 28 29

1-meting [sec] 16 18

Verschil [sec] -10 -11

Tabel, groenpercentage Richting 0-meting [%] 26 47% 28 43%

1-meting [%] 43% 41%

Verschil [procentpunt] -6 -2

Voor de oversteken kennen een vaste aanvraag (niet op detectie) met het autoverkeer waardoor het lastig is om de langstwachtende tijd goed in te schatten. Bij beide oversteken is een verbetering van de wachttijd op te merken. De cijfers omtrent de groentijd vertekenen doordat de oversteken zeer lang groen krijgen bij een brugingreep. Al het langzaam verkeer heeft dan groen en het autoverkeer rood. Conclusie: De verkeerssituatie in de 1-meting heeft een positieve impact op de wachttijd voor fietsers en voetgangers, maar de meetmethode is onzekerder.

7

Kr410 Rhijnspoorplein

Tabel, langstwachtende tijd Richting 0-meting 1-meting Verschil [sec] [sec] [sec] 22 42 25 -17 24 15 22 7 26 40 35 -5 28 26 20 -6 Bij 23 en 27 gaat het om volgrichtingen. De wachttijd is sterk afhankelijk van de koppeling tussen het eerste verkeerslicht en deze volgrichting. De wachttijd kan hiermee onvoldoende bepaald worden uit de verkeerslichtendata. Tabel, groenpercentage Richting 0-meting [%] 22 9% 23 72% 24 81% 26 14% 27 60% 28 32%

1-meting [%] 13% 74% 45% 14% 63% 44%

Verschil [procentpunt] 4 2 -36 0 3 12

Het grootste effect op de wachttijd is te zien bij de fietsoversteek aan de noordzijde (22) en de oversteek in de zuidoosthoek (24 en 34). -

Noordelijke oversteek: De langstwachtende tijd neemt met 17 sec af en het groenpercentage neemt toe. Positief effect op wachttijd fietsers. Er is hier geen voetgangersoversteek.

-

Zuidelijke oversteek: De langstwachtende tijd neemt met 5 sec af, het groenpercentage blijft gelijk. Beperkt positief effect voor fietsers en voetgangers Noordwestelijke oversteek: De langstwachtende tijd neemt met 6 sec af en het groenpercentage neemt toe. Positief effect voor fiets en voetganger. Oversteek in zuidoosthoek. Zowel voetgangers en fietsers zullen hier een langere wachttijd hebben als gevolg van de introductie van een rechtsafvak. De langstwachtende tijd gaat met 7 sec omhoog terwijl het groenpercentage bijna halveert. Sterk negatief effect voor wachttijd fietsers en voetgangers.

Voor de oversteken 23 en 27 is het effect op de wachttijd lastig te bepalen. Het gaat om volgrichtingen die sterk afhankelijk zijn van de groenfase bij het verkeerslicht er voor. De toename van de langstwachtende tijd (en de toename van het groenpercentage) zegt hiermee niet veel over het te verwachten effect op de wachttijd. Conclusie: De verkeerssituatie in de 1-meting heeft grotendeels een positieve impact op de wachttijd voor fietsers en voetgangers, met uitzondering van de oversteek in de zuidoosthoek. De verkeerssituatie werd beïnvloedt door de werkzaamheden bij de Stadhouderskade. De positieve impact kan hierdoor overschat worden.

Samenvatting De gegevens laten zien dat er op een aantal kruispunten relatief grote positieve effecten zijn te meten bij een aantal oversteken. De langstwachtende-tijd gaat omlaag en het groenpercentage gaat omhoog. Dit zijn logischerwijs ook de oversteken waar de verkeersbelasting van het autoverkeer omlaag gaan vanwege de knip Weesperstraat. Het gaat dan om: -

Mr. Visserplein (oversteek over Weesperstraat) Weesperstraat/Nieuwe Kerkstraat (oversteek over Weesperstraat) Rhijnspoorplein (oversteek over Wibautstraat)

Daarnaast zijn er relatief grote negatieve effecten te meten bij: -

Weesperplein (oversteek parallel aan Weesperstraat) Piet Heinkade/Kattenburgerstraat (alle drie de oversteken)

Voor een deel van de oversteken bij bovengenoemde kruispunten en voor het kruispunt bij de Piet Heintunnel geldt dat de verschillen erg klein zijn. Het is te verwachten dat de uiteindelijke impact per saldo rond de nul uitkomt aangezien de oversteken met verbeteringen min of meer even druk zullen zijn als de oversteken met verslechteringen.