Bijlage 1c Gezamenlijke aanbevelingen nood- en hulpdiensten pilotafsluiting Weesperstraat.pdf
Tekst van het document
Gezamenlijke aanbevelingen [Onderwerp] Nood- en hulpdiensten n.a.v. pilotafsluiting Weesperstraat e.o.
Datum:
24-10-2023
Status:
DEFINITIEF
Gezamenlijke aanbevelingen
Pagina | 2
Gezamenlijke aanbevelingen Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Managementsamenvatting ...................................................................................................................... 4 1.
2.
3.
Inleiding ............................................................................................................................................ 5 1.1
Pilotafsluiting Weesperstraat e.o. (De Knip). .......................................................................... 5
1.2
Evaluatiegegevens .................................................................................................................. 5
1.3
Evaluatiekaders ....................................................................................................................... 5
Bevindingen van de nood- en hulpdiensten .................................................................................... 6 2.1
Voortraject ............................................................................................................................... 6
2.2
Doorgangsmaatregelen bij de afsluitingen .............................................................................. 6
2.3
Escalatieschema ..................................................................................................................... 7
2.4
Gelijktijdige wegwerkzaamheden ............................................................................................ 7
2.5
Opkomsttijden na alarmering nood- en hulpdiensten ............................................................. 8
2.6
Normen en richtlijnen. ............................................................................................................. 8
2.7
Belasting personele capaciteit ................................................................................................ 8
Gezamenlijke aanbevelingen ........................................................................................................... 9
Pagina | 3
Gezamenlijke aanbevelingen
Management samenvatting De Gemeente Amsterdam voert de Agenda Amsterdam Autoluw uit. Onderdeel hiervan is de pilotafsluiting van de Weesperstraat e.o. (De Knip). De ambulance, politie en brandweer (nood- en hulpdiensten) hebben hun ervaringen geëvalueerd en doen aanbevelingen voor toekomstige uitvoeringstrajecten van de Agenda Amsterdam Autoluw en andere infrastructurele projecten die impact hebben op de bereikbaarheid van Amsterdam. De nood- en hulpdiensten geven aan dat zij in het voortraject van De Knip niet altijd effectief betrokken zijn geweest. Zowel gemeente als de nood- en hulpdiensten hadden hier scherper op kunnen zijn. De ontworpen doorgangsmaatregelen bij de slagbomen functioneerden in eerste instantie niet naar behoren. Ondanks dat de wettelijke opkomsttijden van de nood- en hulpdiensten tijdens De Knip niet werden overschreden, zijn opkomsttijden wel vertraagd. De effecten van De Knip hebben geleid tot verstoring van de hulpverlening in de stad. Gelijktijdig uitgevoerde wegwerkzaamheden veroorzaakten een negatief stapeleffect op de bereikbaarheid. De nood- en hulpdiensten hebben in de aanloop naar De Knip hun zorgen geuit over de gelijktijdigheid van werkzaamheden, maar dit heeft niet geleid tot een andere planning van de pilot. De nood- en hulpdiensten doen de volgende aanbevelingen: 1.
Betrek nood- en hulpdiensten vóóraf als vaste partner en werk breed samen bij het vormgeven van (strategische) bereikbaarheidsmaatregelen. 2. Streef er naar om stapeleffecten te beperken, door integraliteit bij planning en uitvoering van meerdere grote projecten te bewaken. 3. Organiseer een goede operationele informatiedeling tijdens de implementatie van bereikbaarheidsmaatregelen en organiseer terugkoppeling vanuit de nood- en hulpdiensten, zodat snel kan worden opgeschaald als zich problemen voordoen.
Pagina | 4
Gezamenlijke aanbevelingen
1. Inleiding Met de Agenda Amsterdam Autoluw wil de Gemeente Amsterdam de openbare ruimte aantrekkelijk maken, aantrekkelijk houden en zo goed mogelijk gebruiken. Een aantal maatregelen uit de Agenda Amsterdam Autoluw heeft effect op de bereikbaarheid van incidentlocaties, evenals andere infrastructurele werkzaamheden. 1.1 Pilotafsluiting Weesperstraat e.o. (De Knip). Een belangrijke maatregel uit de Agenda Amsterdam Autoluw is de afsluiting van de Weesperstraat e.o. voor auto- en vrachtverkeer (verder te noemen: De Knip). Tussen 12 juni en 23 juli 2023 heeft een pilot plaatsgevonden. Ambulance, politie en brandweer (nood- en hulpdiensten) hebben hun ervaringen geëvalueerd en doen in deze notitie gezamenlijk aanbevelingen voor toekomstige projecten. 1.2
Evaluatiegegevens
De nood- en hulpdiensten hebben geëvalueerd met de volgende gegevens: Meldingen van operationele medewerkers en stafmedewerkers. Registratie van meldingen en ritgegevens in het Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS). Een rekenmodel (Care) dat prognoses kan maken van rijtijden. Gebiedsgegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). De nood- en hulpdiensten hebben kwantitatieve gegevens aangeleverd aan het projectteam van De Knip, voor de evaluatie van het totale project. De voorliggende notitie is kwalitatief van aard. 1.3 Evaluatiekaders Voor Brandweer Amsterdam-Amstelland gelden de maximale opkomsttijden uit het Dekkingsplan 2022-2025. De politie en ambulance volgen de landelijke streefnorm om na een 112-melding binnen 15 minuten ter plaatse te zijn.1 De belangrijkste richtlijnen voor bereikbaarheid en weginrichting ten behoeve van de nood- en hulpdiensten zijn opgenomen in de landelijke Handreiking Bluswatervoorziening & Bereikbaarheid 2019.
1
Ambulance Amsterdam merkt op dat deze tijd maar een deel van het werk normeert. Naast de aanrijdtijd naar de noodmelding, wordt ook de rit naar het ziekenhuis vaak noodzakelijkerwijs met de hoogste spoed gereden. Hier geldt echter geen normtijd voor.
Pagina | 5
Gezamenlijke aanbevelingen
2. Bevindingen van de nood- en hulpdiensten De nood- en hulpdiensten hebben hun ervaringen tijdens De Knip gemonitord. Zij onderscheiden hierbij het voortraject, de doorgangsmaatregelen bij de afsluitingen, het escalatieschema, gelijktijdige werkzaamheden, opkomsttijden, normstellingen en belasting van personele capaciteit. 2.1 Voortraject De nood- en hulpdiensten geven aan dat zij in het voortraject van De Knip niet altijd effectief betrokken zijn geweest. Zowel gemeente als de nood- en hulpdiensten hadden hier scherper op kunnen zijn. De nood- en hulpdiensten maken over dit traject de volgende opmerkingen. •
•
De nood- en hulpdiensten hebben in het voortraject in operationele overleggen hun twijfels geuit over de timing van De Knip, gezien de gelijktijdigheid van andere grote geplande werkzaamheden. Deze zorgen zijn echter door de nood- en hulpdiensten niet omgezet in een formeel negatief advies. Er is vooral praktisch voorbereid. Er was weinig afstemming mogelijk over locatieoverstijgende onderwerpen en verwachte impact op werkprocessen.
2.2 Doorgangsmaatregelen bij de afsluitingen
Ondanks de lange voorbereidingstijd waren er opstartproblemen. Om de doorgang bij de afsluitingen te verbeteren zijn ad hoc technische maatregelen en instructies nodig geweest. Hieronder is een aantal voorbeelden opgenomen van problematische situaties. •
• •
• •
Een aantal operationele eenheden, ook die met spoed reden, is in eerste instantie niet doorgelaten door verkeersregelaars. Het projectteam heeft een inhaalslag moeten maken met het uitgeven van benodigde raamstickers. Tijdens De Knip bleken aanvullende afspraken nodig voor doorgang van o.a. piketfunctionarissen, ambulances uit andere regio’s, verloskundigen en huisartsen. De gekozen dubbele opstelling (zigzag) van de slagbomen heeft het doorrijden vertraagd. Een voertuig moet dan tweemaal wachten op signaalherkenning en opening. Herkenningsapparatuur voor de raamstickers werkte niet altijd. Op 23 juni heeft de politie hierdoor een achtervolging van een verdachte moeten opgeven. De fysieke plaatsing van barrières leverde soms gevaarlijke situaties op. Bijvoorbeeld door gedeeltelijke plaatsing op het fietspad, ontbreken van afdoende signalerende maatregelen en zichtbeperking bij voetgangersoversteekplaatsen. Opmerkingen hierover zijn niet altijd direct opgepakt.
Pagina | 6
Gezamenlijke aanbevelingen •
Om plaats te maken voor de nood- en hulpdiensten vertoonden andere weggebruikers creatief gedrag, dat tot verkeersovertredingen en gevaarlijke situaties leidde.
2.3 Escalatieschema In het escalatieschema was vooraf afgesproken welke functionarissen mochten besluiten alle slagbomen centraal te laten openen om De Knip een time-out te geven. De nood- en hulpdiensten merken hierover het volgende op. •
•
Het heeft lang geduurd voordat er een definitief escalatieschema was opgesteld en door de nood- en hulpdiensten intern was gecommuniceerd. Implementatietijd binnen de organisaties van de nood- en hulpdiensten was daardoor noodgedwongen kort. De nood- en hulpdiensten hebben ervaren dat de knip in combinatie met andere grote verstoringen, zoals de tunnelstoringen op 17 juli, zo snel tot mobiliteitsproblemen leidde, dat het activeren van het escalatieschema bij voorbaat te laat was. Op 17 juli had dit een verkeersinfarct en negatieve effecten op de aanrijtijden en hulpverlening in de stad tot gevolg.
2.4 Gelijktijdige wegwerkzaamheden Voorafgaand aan de pilotperiode hebben de brandweer en de ambulance bij het projectteam aandacht gevraagd voor een mogelijk negatieve invloed van gelijktijdige wegwerkzaamheden.2 De nood- en hulpdiensten maken met betrekking tot integraliteit de volgende opmerkingen. •
• •
Gelijktijdige wegwerkzaamheden hebben rondom het afsluitingsgebied geleid tot aanvullende verkeersdrukte en extra druk op de bereikbaarheid (een zogenaamd ‘stapeleffect’). Een aantal maal was daardoor een incidentlocatie niet goed bereikbaar. De brandweer heeft hier gedurende de pilotperiode drie keer melding van gemaakt. Een aantal maal hebben operationele medewerkers melding gemaakt van ‘verkeerschaos’.
2
Tijdens de pilotperiode waren er in de omgeving grootschalige wegwerkzaamheden op de Stadhouderskade, Oostelijke Onderdoorgang, Odebrug, Prins Hendrikkade, Gelderse Kade, Kloveniersburgwal, Sint Antoniesbreestraat, het Rapenburg en de Scharrebiersluis.
Pagina | 7
Gezamenlijke aanbevelingen 2.5 Opkomsttijden na alarmering nood- en hulpdiensten Opkomsttijden van de nood- en hulpdiensten zijn door De Knip vertraagd.3 Deze vertragingen ontstonden door het (technisch) doorgangsbeleid en door verkeersdrukte op alternatieve routes. Vaak in combinatie met gelijktijdige (weg)werkzaamheden en andere afsluitingen (het eerder genoemde stapeleffect). 2.6 Normen en richtlijnen Hoewel er sprake was van hogere opkomsttijden, zijn er tijdens De Knip geen wettelijke normen overschreden. Toch maken de nood- en hulpdiensten een aantal urgente kanttekeningen bij de vertragingen. •
•
De bereikbaarheid van incidentlocaties, zoals bedoeld in de richtlijnen van Handreiking Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2019, verslechterde tijdens de pilotperiode. Wettelijke normtijden vormen maar een klein deel van de hulpverlening. In een levensbedreigende situatie telt elke seconde. En ook bij niet-spoedritten is een tijdige reactie van de nood- en hulpdiensten gewenst. Voorbeelden hiervan zijn ritten naar liftopsluitingen, lichte verkeersongevallen, kleine verwondingen en meldingen van diefstal of andere hulpverzoeken.
2.7 Belasting personele capaciteit De nood- en hulpdiensten hebben voor de begeleiding van De Knip extra personele capaciteit moeten vrijmaken. In tijden van structurele onderbezetting en toegenomen werkdruk kan dat niet altijd vanzelfsprekend. Voorbeelden van het gevraagde meerwerk zijn: • • • •
Inbrengen en motiveren van verzoeken aan het gemeentelijk projectteam. Opvolging van het ad hoc verzoek om dagelijks vóór 09:00 bij te dragen aan de raadsinformatiebrief. Het doen van 0-metingen en het bijhouden van ritgegevens. Opstellen van de gevraagde evaluaties.
Ook merken de nood- en hulpdiensten op dat De Knip, naast een verstoring van de hulpverlening in de stad, ook leidde tot bezorgdheid en frustratie bij operationele medewerkers.
3
Analyses van rijtijdgegevens maken geen onderdeel uit van deze notitie en zijn gedeeld met het gemeentelijk projectteam ten behoeve van de totaalevaluatie van De Knip.
Pagina | 8
Gezamenlijke aanbevelingen
3. Gezamenlijke aanbevelingen Op de lange termijn is het verkeersbeleid van de Gemeente Amsterdam erop gericht om de veiligheid, leefbaarheid, verkeersdoorstroom en bereikbaarheid in de stad te verbeteren. Hierbij zijn ook de nood- en hulpdiensten vanzelfsprekend zeer gebaat. De Knip is onderdeel van een spectrum aan geplande verkeersmaatregelen, projecten en wegwerkzaamheden. Voor de toekomst doen de nood- en hulpdiensten de volgende gezamenlijke aanbevelingen. 1.
Betrek nood- en hulpdiensten vóóraf als vaste partner en werk breed samen bij het vormgeven van (strategische) bereikbaarheidsmaatregelen
De nood- en hulpdiensten delen graag hun kennis en kunde op het gebied van bereikbaarheid. Zij bieden zich aan als structureel adviespartner bij ontwikkeling van projecten en verkeersbeleid, bij voorkeur al in de planvormingsfase. Daarnaast trekken de nood- en hulpdiensten de les dat bij knelpunten of problemen (eerder) opgeschaald moet worden naar management of directieniveau. 2.
Bewaak integraliteit waardoor stapeleffecten kunnen worden beperkt
In de gemeente Amsterdam vinden gelijktijdig veel projecten, (weg)werkzaamheden en evenementen plaats. Al deze activiteiten hebben een effect op de bereikbaarheid van de stad. Door integraliteit bij planning en uitvoering van meerdere grote projecten te bewaken, kan opeenstapeling van verkeersdrukte en files worden beperkt, en daarmee ongewenste effecten op aanrijdtijden en hulpverlening. 3.
Organiseer goede operationele informatiedeling
Organiseer een goede proactieve operationele informatiedeling tijdens de implementatie van bereikbaarheidsmaatregelen. Bijvoorbeeld voor de navigatiesystemen op de operationele voertuigen. Organiseer ook terugkoppeling vanuit de nood- en hulpdiensten, zodat snel kan worden opgeschaald als zich problemen voordoen.
Pagina | 9