Bijlage 1a Belevingsonderzoek pilot Weesperstraat - in opdracht van Gemeente Amsterdam.pdf
Tekst van het document
BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat
EINDRAPPORTAGE oktober 2023
1. MANAGEMENT SAMENVATTING Tussen 12 juni en 23 juli 2023 heeft de gemeente Amsterdam de Weesperstraat afgesloten voor autoverkeer op doordeweekse dagen van 06.00 tot 23.00 uur. Doel hiervan was om in de praktijk te onderzoeken wat de positieve en negatieve effecten zijn van een afsluiting van een doorgaande route voor gemotoriseerd verkeer. In deze 6 weken is gekeken naar wat de effecten zijn van deze tijdelijke afsluiting op het verkeer, de veiligheid en de leefbaarheid in het gebied en in de stad. In deze samenvatting staan de voornaamste resultaten weergegeven. Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van een panel van 4.377 personen die één of meerdere vragenlijsten hebben ingevuld. Deze deelnemers hebben zich aangemeld via een online registratiepagina, welke gekoppeld was aan de website van de gemeente Amsterdam. Via diverse communicatiekanalen is bekendheid gegeven aan deze webpagina. Het onderzoek is exploratief van opzet. Iedereen die dit wilde kon meedoen. Door deze opzet is de onderzoekspopulatie niet representatief voor de Amsterdamse bevolking. Dit omdat het panel niet representatief is voor de bevolking van Amsterdam. De resultaten uit dit onderzoek zijn indicatief. Het panel is op 4 verschillende meetmomenten bevraagd over hun ervaringen: 1 voorafgaand aan de pilot (0meting), 2 tijdens de afsluiting en 1 eindmeting na de heropening van de Weesperstraat.
De gemiddelde respons verdeeld over 4 metingen - was 76%. De 4.377 personen uit het panel hebben – verdeeld over 4 metingen - in totaal 10.249 vragenlijsten ingevuld. Dit leidt tot het volgende resultaat:
74% van de respondenten zijn ’ontevreden’ over de Pilot Weesperstraat, 8% is ‘tevreden’ en 18% is ‘zeer tevreden’.
Voor de eindmeting is een kwalitatieve analyse uitgevoerd (n=2966). Hieruit blijkt dat verkeersoverlast en afgenomen bereikbaarheid de belangrijkste redenen waren voor ontevredenheid (74%). Veel ’ontevreden’ respondenten hebben hun frustratie geuit over de toegenomen files en chaotische verkeerssituaties in Amsterdam tijdens de pilot. Deze respondenten gaven aan moeite te hebben gehad met het bereiken van hun eigen huizen of wijken. De bereikbaarheid van bepaalde gebieden in Amsterdam werd naar hun mening ernstig beperkt, wat leidde tot verhoogde reistijden, vertragingen en ongemak. Voor sommigen betekende dit dat er aanzienlijk meer tijd moest worden besteed aan woon-werkverkeer, terwijl anderen het moeilijk vonden om essentiële diensten en faciliteiten te bereiken. De afsluiting van de Weesperstraat heeft ook bij sommige mensen een negatieve impact gehad op het dagelijks leven. Dit varieerde van persoonlijke stress, moeilijkheden bij het bezoeken van vrienden en familie, tot problemen gerelateerd aan werk en mantelzorg. Ook waren er zorgen over de milieueffecten (luchtvervuiling) door de toegenomen files in de stad. Men had ook zorgen over de verkeersveiligheid als gevolg van gefrustreerde bestuurders en een gebrek aan handhaving. De groep ‘tevreden’ is qua omvang met afstand het kleinst (6%). Men had een kritische houding over de pilot.
Uit de kwalitatieve analyse van de eindmeting blijkt dat men hinder heeft ondervonden van de verkeersomleidingen. Sommigen spraken over het zogenaamde "waterbedeffect" waarbij verkeer naar andere straten werd omgeleid. Veel bewoners uitten hun zorgen over de toegankelijkheid van bepaalde gebieden, vooral vanwege de beperkingen voor auto's. Het recht van bewoners om gemakkelijk toegang te hebben tot hun eigen buurt was een duidelijk thema. Een groot aantal respondenten uit deze groep waardeerde de vermindering van verkeerslawaai en de algemene rust in bepaalde gebieden (hoofdzakelijk Weesperbuurt). Ze merkten op dat de straten leefbaarder en rustiger werden, wat een positief effect had op de algehele woonervaring. In deze categorie benadrukten respondenten het belang van een schone en groene omgeving. Ze spraken over de voordelen van verminderde luchtvervuiling en de noodzaak om milieuoverwegingen op de voorgrond te plaatsen bij stadsplanning en verkeersmanagement. Alhoewel veruit de grootste groep respondenten negatieve ervaringen heeft met de pilot, is er ook een groep respondenten met ronduit positieve ervaringen (19%). Uit de kwalitatieve analyse van de eindmeting blijkt dat ‘zeer tevreden’ respondenten met name in de Weesperbuurt gevestigd zijn. Zij constateerden een afname in het verkeersvolume, wat resulteerde in meer rust in het gebied.
Deze rust werd door velen als positief ervaren, vooral omdat het de algehele sfeer en beleving van de omgeving verbeterde. Ze waarderen de verminderde drukte en het gemak waarmee ze nu kunnen oversteken. Daarnaast werden verbeterde verkeersveiligheid, schonere lucht en verbetering van het leefklimaat genoemd. Uit het bovenstaande blijkt een duidelijke samenhang tussen de locatie van de respondent en de tevredenheid. Mensen gevestigd in de Weesperbuurt hebben de lusten van de afsluiting kunnen ervaren. Mensen gevestigd op andere plaatsen in Amsterdam hebben dit niet en hebben alleen de lasten ervaren. Er blijkt nauwelijks een ontwikkeling te zijn in de beoordeling gedurende de pilot. De 0-meting scoorde iets positiever dan de vervolgmetingen. Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 2
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
Naast locatie van de respondenten, zijn er diverse andere verdiepingsanalyses gemaakt. Zo blijkt een aantal groepen meer dan gemiddeld negatief (> 10% ten opzichte van de referentiewaarde van 75% ontevreden). Het gaat om de volgende belangrijkste negatieve punten die naar voren komen bij:
Ondernemers: opstoppingen en tijdverlies; Taxichauffeurs: verkeershinder en afname bereikbaarheid; Logistiek (bezorgers): langere reistijden en economische schade; Automobilisten: verkeershinder en algemene onvrede over de pilot; Openbaar vervoer: een kleine groep respondenten (n=22) die uitsluitend van het openbaar vervoer gebruikt maakt, is negatief over de pilot. Zij ervaren hoofdzakelijk langere reistijden.
Respondenten die de pilot positief beoordelen zijn:
Bewoners uit de Weesperbuurt: zij ervaren meer rust, minder vervuiling en verbeterde verkeersveiligheid; Voetgangers en fietsers: zij ervaren een toegenomen verkeersveiligheid en een verbeterde leefomgeving. Wanneer men óók gebruik maakt van het openbaar vervoer, dan wordt de beoordeling van de pilot nog positiever. Mensen jonger dan 30 jaar beoordelen de pilot minder negatief (> 10% ten opzichte van de referentiewaarde van 75% ontevreden). Een verbeterde leefbaarheid, rust en minder verkeer zijn de belangrijkste redenen voor deze positievere beoordeling.
De negatieve beoordeling van de pilot betekent niet dat Amsterdammers ook negatief staan tegenover een autoluwe binnenstad. Er is een meerderheid onder de respondenten voor dit voornemen: 49% van de deelnemers uit dit onderzoek zijn voor, 42% is tegen. In de Weesperbuurt ligt dit anders. Daar is 83% vóór een autoluwe binnenstad. Ook bewoners uit Amsterdam Centrum zien de voordelen hiervan: 54% is voor en 36% is tegen. Respondenten noemen wel een aantal aspecten die hiermee samenhangen:
Een goede bereikbaarheid voor bewoners moet gegarandeerd zijn; Er moeten uitzonderingen gemaakt worden voor diensten als noodhulp, leveringen, bouwwerkzaamheden, etc.; De bereikbaarheid moet gegarandeerd blijven door (beter) openbaar vervoer en beschikbaarheid van alternatieve vervoersmodaliteiten.
Vele deelnemers van het onderzoek hebben vragen gesteld over het hoe en waarom van de pilot. Uit de vele vragen blijkt dat men behoefte heeft aan een duidelijke visie op wat de gemeente op langere termijn van plan is. Ook vraagt men zich af of er tijdens de pilot wel voldoende rekening is gehouden met de sociale impact van de afsluiting. Daarnaast hebben veel respondenten tips gegeven voor verbetering. Deze tips gaan hoofdzakelijk over het beter regelen van de verkeersstromen en het toegankelijk houden van de stad. Respondenten geven 2 voorname items voor verbetering aan: 1. 2.
Pak het autoluwer maken van Amsterdam integraal aan. Een gefragmenteerde aanpak leidt tot een ‘’waterbed’’ effect; Maak meer gebruik van technologieën, zoals bijvoorbeeld nummerbordherkenning, verkeersmanagementtools, inregelen van stoplichten en functiescheiding van rijstroken.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 3
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
INHOUDSOPGAVE 1.
MANAGEMENT SAMENVATTING ............................................................................................................................ 2
2.
TOELICHTING .......................................................................................................................................................... 5
3.
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ......................................................................................................................... 5
4.
METHODIEK EN OPBOUW VAN HET ONDERZOEK ................................................................................................. 7 4.1 Samenstelling van het panel .................................................................................................................................... 8 4.2 Kengetallen .......................................................................................................................................................... 10 4.3 Representativiteit en betrouwbaarheid ................................................................................................................. 10
5.
KWANTITATIEVE ANALYSE ................................................................................................................................... 11 5.1 Algemene resultaten ............................................................................................................................................. 11 5.2 Relatieve ontwikkeling tevredenheid ..................................................................................................................... 12 5.3 Tevredenheid en locatie ........................................................................................................................................ 14 5.4 Tevredenheid en type stakeholder .........................................................................................................................17 5.5 Tevredenheid en leeftijd ........................................................................................................................................ 18 5.6 Tevredenheid en verkeersmodaliteit ..................................................................................................................... 19 5.7 Tevredenheid en voornemen Amsterdam autoluw ................................................................................................. 20
6.
KWALITATIEVE ANALYSE ...................................................................................................................................... 22 6.1 Privacy en veiligheid .............................................................................................................................................. 24 6.2 Kwalitatieve resultaten voor tevredenheid ............................................................................................................ 24 6.3 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - locatie ........................................................................................................... 27 6.4 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - type stakeholder ........................................................................................... 28 6.5 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - leeftijd .......................................................................................................... 30 6.6 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - verkeersmodaliteit ........................................................................................ 31 6.7 Relatie tevredenheid - waardering Amsterdam autoluw .........................................................................................
34 6.8 Motivatie ontwikkeling tevredenheid .................................................................................................................... 36 6.9 Vragen van respondenten ......................................................................................................................................37 6.10 Tips van respondenten ........................................................................................................................................ 39 6.11 Opmerkingen van respondenten.......................................................................................................................... 41
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 4
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
2. TOELICHTING Tussen 12 juni en 23 juli 2023 heeft de gemeente Amsterdam de Weesperstraat afgesloten voor autoverkeer op doordeweekse dagen van 06.00 tot 23.00 uur. Doel hiervan was om in de praktijk te onderzoeken wat de positieve en negatieve effecten zijn van een afsluiting van een doorgaande route voor gemotoriseerd verkeer. In deze 6 weken is gekeken naar wat de effecten zijn van deze tijdelijke afsluiting op het verkeer, de veiligheid en de leefbaarheid in het gebied en in de stad. De resultaten van dit belevingsonderzoek staan weergegeven in dit rapport. Dit onderzoek is gebaseerd op een panel van 4.377 personen. Bewoners, ondernemers, werknemers, bezoekers, reizigers per auto, fiets en/of openbaar vervoer en de taxi- en logistieke branche hebben deelgenomen aan het onderzoek. Deze groepen zijn op 4 verschillende momenten bevraagd over hun ervaringen. Het onderzoek is uitgevoerd in een reeks metingen:
nulmeting meting 1 meting 2 eindmeting
meting voorafgaand aan de pilot 1e meting tijdens de pilot 2e meting tijdens de pilot meting na afloop van de pilot
uitgevoerd op 7 juni 2023 uitgevoerd op 27 juni 2023 uitgevoerd op 18 juli 2023 uitgevoerd op 1 augustus 2023
Naast de ervaring met de pilot zijn per meting enkele aanvullende vragen gesteld, zoals bijvoorbeeld verbeterpunten en de mening van de panelleden over het autoluw maken van Amsterdam. Zie figuur 23 voor een overzicht van de gestelde vragen per meting en bijlage 2 | Verzonden e-mail met vragenlijst per meting.
3. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Conclusies Op basis van alle metingen (in totaal 10.249 ingevulde vragenlijsten) is:
74% (n=7571) van de respondenten ’ontevreden’ over de Pilot Weesperstraat, 8% (n=802) is ‘tevreden’ en 18% (n=1876) is ‘zeer tevreden’.
Uit de kwalitatieve analyse van de eindmeting (n=2966) blijkt dat:
verkeersoverlast en afgenomen bereikbaarheid de belangrijkste redenen waren voor ontevredenheid; er frustratie is ontstaan door toegenomen files en chaotische verkeerssituaties in Amsterdam tijdens de pilot; bewoners moeite hadden met het bereiken van hun eigen huizen of wijken. De bereikbaarheid van bepaalde gebieden in Amsterdam werd ernstig beperkt, wat leidde tot verhoogde reistijden en ongemak; De afsluiting van de Weesperstraat heeft ook bij sommige mensen een negatieve impact gehad op het dagelijks leven. Dit varieerde van persoonlijke stress, moeilijkheden bij het bezoeken van vrienden en familie, tot problemen gerelateerd aan werk en mantelzorg. Ook waren er zorgen over de milieueffecten (luchtvervuiling) door de toegenomen files in de stad. Men had ook zorgen over de verkeersveiligheid als gevolg van gefrustreerde bestuurders en een gebrek aan handhaving.
Alhoewel veruit de grootste groep respondenten negatieve ervaringen heeft met de pilot, is er ook een groep respondenten met ronduit positieve ervaringen;
‘zeer tevreden’ respondenten (n=530) zijn voornamelijk in de Weesperbuurt gevestigd; Zij constateerden een afname in het verkeersvolume, wat resulteerde in meer rust in het gebied. Deze rust werd door velen als positief ervaren, vooral omdat het de algehele sfeer en beleving van de omgeving verbeterde; Ze waarderen de verminderde drukte en het gemak waarmee ze nu kunnen oversteken. Daarnaast werden verbeterde verkeersveiligheid, schonere lucht en verbetering van het leefklimaat genoemd;
Uit het bovenstaande blijkt een duidelijke samenhang tussen de locatie van de respondent en de tevredenheid. Mensen gevestigd in de Weesperbuurt hebben de lusten van de afsluiting kunnen ervaren. Mensen gevestigd op andere plaatsen in Amsterdam hebben daarentegen alleen de lasten ervaren. Onderverdeling naar onafhankelijke variabelen (leeftijd, achtergrond van de respondent, verkeersmodaliteit) genereert niet een wezenlijk verschil. Uitzondering hierop zijn voetgangers / fietsers zonder auto (n=232). Zij zijn duidelijk positief over de pilot. Er blijkt nauwelijks sprake van een ontwikkeling in de beoordeling van de pilot door de tijd heen. Indien men vooraf een standpunt had aangenomen, dan veranderde dit licht. De 0-meting scoorde iets positiever dan de vervolgmetingen.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 5
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
De negatieve beoordeling van de pilot betekent niet dat Amsterdammers ook negatief staan tegenover Amsterdam autoluw:
49% is voor; 42% is tegen.
In de Weesperbuurt ligt deze verhouding anders. Daar is 83% vóór Amsterdam autoluw. Ook bewoners uit de binnenstad zien de voordelen: 54% is voor en 36% is tegen. Respondenten noemen wel een aantal belangrijke voorwaarden die hiermee samenhangen:
Een goede bereikbaarheid voor bewoners moet gegarandeerd zijn; Er moeten uitzonderingen gemaakt worden voor diensten als noodhulp, leveringen, bouwwerkzaamheden, etc.; De bereikbaarheid moet gegarandeerd blijven door (beter) openbaar vervoer en het aanbieden van alternatieve vervoersmodaliteiten.
Aanbevelingen van respondenten Vele respondenten (n=2407) hebben tips gegeven voor verbetering. Deze tips gaan hoofdzakelijk over het beter regelen van de verkeersstromen en het toegankelijk houden van de stad. Er zijn 2 voorname items te benoemen:
Pak het autoluwer maken van Amsterdam meer integraal aan. Een gefragmenteerde aanpak leidt tot een ‘’waterbed’’ effect; Maak meer gebruik van technologieën, zoals bijvoorbeeld nummerbordherkenning, verkeersmanagementtools, inregelen van stoplichten en functiescheiding van rijstroken.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 6
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
4. METHODIEK EN OPBOUW VAN HET ONDERZOEK Het belangrijkste doel van dit onderzoek is om de ervaringen van Amsterdammers met de Pilot Weesperstraat zo goed mogelijk in kaart te brengen. Bij dit verkennende doel past een open, toegankelijke onderzoeksopzet. Daarom is iedereen die dit wilde de mogelijkheid gegeven om deel te nemen. Door deze opzet is de onderzoekspopulatie niet representatief voor de Amsterdamse bevolking. De resultaten uit dit onderzoek zijn indicatief. Omdat ervaringen kunnen veranderen, is ervoor gekozen op 4 verschillende momenten te meten:
1x vooraf 2x tijdens 1x achteraf
wat is uw verwachting over de Pilot Weesperstraat? wat is uw ervaring met de pilot op dit moment? wat is uw eindoordeel?
Bij de beantwoording van de bovenstaande vragen is gebruik gemaakt van een 3-punts schaal en kon men kiezen voor 3 opties: ontevreden-tevreden-zeer tevreden* (zie bijlage 2 | Verzonden e-mail met vragenlijst per meting). Iedere respondent heeft zijn of haar persoonlijke keuze voor deze antwoord categorieën kunnen motiveren. Deze motivaties zijn voor iedere groep in deze rapportage verwerkt. De ervaring van respondenten met de pilot kan samenhangen met een aantal factoren:
Locatie van de respondent; Achtergrond (zoals bewoner, ondernemer, werknemer, taxichauffeur); Leeftijd; Modaliteit (automobilist, fietser/voetganger, OV gebruiker)
Deze factoren zijn verwerkt in de analyses. Door de opzet van het onderzoek was het mogelijk om zowel een kwantitatieve- als kwalitatieve analyse uit te voeren. Nadere toelichting op de verwerking van de gegevens staan per onderdeel aangegeven.
* Er is publiekelijk kritiek geweest op het gebruik van deze schaal. In vervolgstudies zou overwogen kunnen worden om midden-categorie van de schaal een neutraal label te geven of respondenten zelf te laten kiezen welk icoon het best hun beleving typeert. Omdat de midden-categorie door slechts 8% van de respondenten is gekozen, is het aannemelijk dat de labeling nauwelijks van invloed is geweest op de resultaten.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 7
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
4.1 Samenstelling van het panel In totaal hebben 4377 individuele personen zich geregistreerd voor deelname aan het belevingsonderzoek. Bij aanvang van de metingen bestond het panel uit 1601 personen en is tijdens de looptijd van de pilot gegroeid. Zie figuur 1. Omvang panel - Figuur 1
# Nulmeting
7-06-2023
1601
Meting 1
27-06-2023
3351
Meting 2
18-07-2023
4195
Eindmeting
1-08-2023
4377
Deelnemers hebben zich aangemeld via een online registratiepagina (zie bijlage 1 | Online registratiepagina). Deze webpagina was gekoppeld aan de website van de gemeente Amsterdam. Via diverse communicatiekanalen is bekendheid gegeven aan deze webpagina. Voor aanmelding via deze registratiepagina was opgave van het emailadres verplicht. Meervoudige inschrijvingen zijn gefilterd. Type stakeholder panel - Figuur 2
#
%
Bewoners
7483
56%
Ondernemers / werkgevers
1919
14%
Werknemers
1265
9%
Bezoekers
1040
8%
Taxi's
754
6%
Anders
523
4%
Logistiek
227
2%
Onderwijsinstelling
212
2%
NB. Stakeholders konden meerdere opties kiezen (alle metingen)
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 8
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
Dit overzicht geeft meer informatie over de aard van de betrokkenheid van de stakeholders bij de pilot (type stakeholder). Deelnemers konden kiezen voor verschillende opties (vinkjes) waarbij men meerdere keuzes kon maken. Zo kan men bijvoorbeeld bewoner én ondernemer zijn. Dit is de reden waarom de scores hier groter zijn dan het aantal respondenten. Leeftijd deelnemers panel - Figuur 3
#
%
< 30 jaar
1242
12%
30 – 65 jaar
7356
72%
> 65 jaar
1647
16%
Reisgedrag deelnemers panel - Figuur 4
#
%
Auto
5165
44%
Fiets / te voet
4283
37%
Openbaar vervoer
2264
19%
NB. Stakeholders konden meerdere opties kiezen (alle metingen)
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 9
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
Geografische spreiding van de deelnemers #
%
Gemeente Amsterdam
9384
92%
Rest van Nederland
865
8%
Bovenstaande tabel geeft de geografische spreiding van het panel weer. Het panel bestaat voor 92% uit inwoners van de gemeente Amsterdam. De overige 8% komt van elders in Nederland.
4.2 Kengetallen Respons per meting - Figuur 5
# panel
# respons
% respons
Nulmeting
7-06-2023
1601
1339
84%
Meting 1
27-06-2023
3351
2755
82%
Meting 2
18-07-2023
4195
3189
76%
Eindmeting
1-08-2023
4377
2966
68%
De gemiddelde respons over alle metingen (0-meting, meting 1+2, eindmeting) was in totaal 76%. Figuur 5 geeft het overzicht van de responsontwikkeling per meting. Dit op basis van in totaal 10.249 ingevulde vragenlijsten. De grootte van het panel heeft zich in de loop van de tijd ontwikkeld. Figuur 5 geeft een overzicht van de absolute aantallen panelleden per meting. Daarnaast is weergegeven wat de absolute respons per meting is geweest.
4.3 Representativiteit en betrouwbaarheid Het onderzoek is exploratief van opzet. Iedereen die dit wilde kon meedoen. Bewoners, ondernemers, werknemers, reizigers per auto / fiets / openbaar vervoer en voetgangers konden meedoen. Dubbele inschrijvingen zijn gecorrigeerd. Door deze opzet is de onderzoekspopulatie niet representatief voor de Amsterdamse bevolking. Dit omdat het panel geen afspiegeling is van de inwoners van Amsterdam. De resultaten uit dit onderzoek zijn indicatief.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 10
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
5. KWANTITATIEVE ANALYSE 5.1 Algemene resultaten Tevredenheid totaal - Figuur 6
ONTEVREDEN
74% n = 7571
TEVREDEN
ZEER TEVREDEN
8%
18%
n = 802
n = 1876
Op basis van 4 metingen (in totaal 10.249 ingevulde vragenlijsten) is 74% van de respondenten ontevreden over de Pilot Weesperstraat, 8% is tevreden en 18% is zeer tevreden. De motivering van respondenten over deze keuzes staat weergegeven in hoofdstuk 6. Tevredenheid ontwikkeling - Figuur 7
ontevreden
tevreden
zeer tevreden
Nulmeting
7-06-2023
69% (n=921)
13% (n=172)
18% (n=246)
Meting 1
27-06-2023
73% (n=2021)
9% (n=243)
18% (n=491)
Meting 2
18-07-2023
75% (n=2396)
7% (n=208)
18% (n=585)
Eindmeting
1-08-2023
75% (n=2233)
6% (n=179)
19% (n=554)
De trendontwikkeling in tevredenheid is weergegeven in figuur 7. Hieruit blijkt dat de 0-meting iets positiever scoort dan de vervolgmetingen. De metingen 1,2 en 3 (eindmeting) laten vrijwel geen verschil zien. Hieruit kan geconcludeerd worden dat er heel weinig verandering in de beleving is ontstaan gedurende de pilot. Ook waren de verwachtingen vooraf licht positiever ten opzichte van de daadwerkelijke afsluiting.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 11
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
5.2 Relatieve ontwikkeling tevredenheid Nulmeting = 100% In bijgaande figuren is weergegeven hoe de tevredenheid zich gedurende de pilot heeft ontwikkeld. Hierbij is de 0meting op 100 % gesteld en dient als referentie voor de vervolgmetingen. In deze analyse zijn de respondenten meegenomen die aan alle 4 de metingen hebben meegedaan. Relatieve ontwikkeling ‘ontevreden’ per meting – nulmeting = 100% - Figuur 8
ontevreden
tevreden
zeer tevreden
Nulmeting
7-06-2023
100% (n=921)
0% (n=0)
0% (n=0)
Meting 1
27-06-2023
92% (n=777)
6% (n=54)
1% (n=12)
Meting 2
18-07-2023
93% (n=681)
4% (n=32)
3% (n=20)
Eindmeting
1-08-2023
93% (n=644)
4% (n=29)
3% (n=19)
Uit figuur 8 blijkt dat er bij de groep ‘ontevreden’ slechts een kleine verandering in de tevredenheid te zien is (door de tijd heen). Van de respondenten die bij de 0-meting hebben aangegeven zeer ontevreden te zijn, geeft bij de eindmeting 4% aan tevreden te zijn en 3% zeer tevreden. Relatieve ontwikkeling ‘tevreden’ per meting – nulmeting = 100% - Figuur 9
ontevreden
tevreden
zeer tevreden
Nulmeting
7-06-2023
100% (n=171)
0% (n=0)
0% (n=0)
Meting 1
27-06-2023
26% (n=41)
42% (n=67)
32% (n=50)
Meting 2
18-07-2023
34% (n=45)
33% (n=43)
33% (n=44)
Eindmeting
1-08-2023
32% (n=39)
31% (n=38)
37% (n=45)
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 12
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
Voor de relatief kleine groep ‘tevreden’ is sprake is van een aanzienlijke verandering. In figuur 9 is te zien dat het percentage daalde van 100% bij de 0-meting (n=171) naar 42% bij de 1-meting, 33% bij de 2-meting en eindigde met 31% bij de eindmeting. Men verdeelde zich nagenoeg gelijk over de groepen ‘ontevreden ‘en ‘zeer tevreden’. Relatieve ontwikkeling ‘zeer tevreden’ per meting – nulmeting = 100% - Figuur 10
ontevreden
tevreden
zeer tevreden
Nulmeting
7-06-2023
0% (n=0)
0% (n=0)
100% (n=246)
Meting 1
27-06-2023
5% (n=11)
13% (n=30)
82% (n=184)
Meting 2
18-07-2023
7% (n=13)
11% (n=22)
82% (n=161)
Eindmeting
1-08-2023
6% (n=11)
10% (n=19)
84% (n=152)
Ook voor de groep ‘zeer tevreden’ is sprake is van verandering. In figuur 10 is te zien dat het percentage daalde van 100% bij de 0-meting (n-=246) naar 82% bij de 1-meting en de 2-meting en eindigde met 84% bij de eindmeting. De meeste mensen veranderde naar ‘tevreden’, circa 2/3 deel.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 13
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
5.3 Tevredenheid en locatie Vrijwel alle deelnemers aan het panel hebben gegevens over de eigen postcode verstrekt (99,9%). Op basis hiervan kan een relatie gelegd worden tussen de locatie van respondenten en de tevredenheid. Deze relatie is uitgewerkt in een aantal overzichtskaarten. Iedere respondent is op deze kaarten weergegeven met een cirkel en een kleur. Uit figuur 11 blijkt dat de eindmeting een representatief beeld geeft over de tevredenheid in vergelijking met alle uitgevoerde metingen. Omwille van de leesbaarheid is daarom alleen de eindmeting in dit rapport gepresenteerd. Relatie tevredenheid-locatie eindmeting t.o.v. alle metingen - Figuur 11
ontevreden
tevreden
zeer tevreden
Nederland
90% (n=230)
2% (n=5)
8% (n=21)
Amsterdam (minus centrum)
79% (n=652)
4% (n=34)
17% (n=143)
Amsterdam Centrum (minus Weesperbuurt)
74% (n=1340)
7% (n=135)
19% (n=341)
Weesperbuurt
17% (n=11)
8% (n=5)
75% (n=49)
Zoals blijkt uit figuur 11 zijn mensen die niet woonachtig zijn in Amsterdam over het algemeen negatiever over de pilot. De mensen in de Weesperbuurt zijn significant positiever. De navolgende overzichtskaarten (figuur 12 t/m 15) bevestigen het beeld dat respondenten met postcodes in de directe omgeving van de Weesperstraat positiever zijn over de pilot.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 14
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
Overzichtskaart tevredenheid-locatie eindmeting Nederland - Figuur 12
Overzichtskaart tevredenheid-locatie eindmeting Amsterdam - Figuur 13
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 15
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
Overzichtskaart tevredenheid-locatie eindmeting Amsterdam Centrum/Oost - Figuur 14
Overzichtskaart tevredenheid-locatie eindmeting Weesperbuurt - Figuur 15
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 16
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
5.4 Tevredenheid en type stakeholder Relatie tevredenheid-type stakeholder eindmeting t.o.v. alle metingen - Figuur 16
ontevreden
tevreden
Bewoners
73% (n=1575)
7% (n=157)
20% (n=439)
zeer tevreden
Ondernemers
89% (n=501)
3% (n=19)
8% (n=44)
Werknemers
75% (n=277)
5% (n=19)
20% (n=76)
Bezoekers
72% (n=221)
6% (n=19)
22% (n=68)
Taxi
96% (n=173)
2% (n=3)
2% (n=4)
Logistiek
90% (n=57)
5% (n=3)
5% (n=3)
Onderwijsinstelling
72% (n=39)
9% (n=5)
19% (n=10)
Figuur 16 geeft de relatie tussen tevredenheid en de achtergrond van respondenten (type stakeholder) weer. Dit is uitgewerkt voor de eindmeting. Hieruit blijkt dat taxichauffeurs, mensen uit de logistieke sector en ondernemers meer dan gemiddeld negatief zijn over de pilot.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 17
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
5.5 Tevredenheid en leeftijd Relatie tevredenheid-leeftijd eindmeting t.o.v. alle metingen - Figuur 17
ontevreden
tevreden
zeer tevreden
< 30 jaar
% (n=209)
% (n=17)
% (n=102)
30 – 65 jaar
% (n=1656)
% (n=126)
% (n=369)
> 65 jaar
% (n=368)
% (n=36)
% (n=82)
Figuur 17 geeft de relatie tussen tevredenheid en de leeftijd van respondenten weer. Dit is uitgewerkt voor de eindmeting. Hieruit blijkt dat mensen jonger dan 30 jaar de pilot minder negatief beoordelen dan andere leeftijdscategorieën.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 18
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
5.6 Tevredenheid en verkeersmodaliteit In figuur 18 staan de resultaten weergegeven van respondenten in relatie tot modaliteit, onderverdeeld in auto, fiets/voetganger en gebruiker van het openbaar vervoer. Dit afgezet tegen de gemiddelde tevredenheid. Er is hier gekeken naar de respondenten die aangegeven hebben van maar één modaliteit gebruik maken (niet gecombineerd). Bij openbaar vervoer bleek de groep die enkel gebruik maakt van OV maar uit 22 personen te bestaan. Daarbij bleek een combinatie met de modaliteit fiets/voetganger tot een significant anders verdeelde tevredenheid te leiden. Daarom is deze hier nog apart uitgelicht.
Relatie tevredenheid-verkeersmodaliteit eindmeting t.o.v. alle metingen - Figuur 18
Uit figuur 18 blijkt dat automobilisten over de gehele linie zeer negatief zijn over de pilot. Het al dan niet gebruik van andere modaliteiten, zoals fiets of openbaar vervoer heeft nauwelijks invloed. Fiets/voetgangers zijn juist wel positief over de pilot: 56% is zeer tevreden. Fietsers/voetgangers die ook gebruik maken van het openbaar vervoer zijn zelfs nog iets positiever.
Er is een kleine groep respondenten die aangeeft alleen gebruik te maken van het openbaar vervoer en niet per auto, voet of fiets te reizen (n=22). Deze kleine groep is zeer negatief over de pilot: 86% is ontevreden.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 19
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
5.7 Tevredenheid en voornemen Amsterdam autoluw Relatie tevredenheid & voornemen Amsterdam autoluw – Figuur 19
Negatief autoluw
Positief A’dam autoluw
Geen mening autoluw
Totaal (alle meningen)
42% (n=1240)
49% (n=1431)
10% (n=263)
Ontevreden over de pilot
55% (n=1224)
33% (n=739)
12% (n=270)
Tevreden over de pilot
6% (n=10)
85% (n=153)
9% (n=16)
Zeer tevreden over de pilot
1% (n=6)
97% (n=539)
2% (n=9)
Figuur 19 geeft de relatie weer tussen tevredenheid over de pilot en het voornemen om Amsterdam op termijn autoluw te maken. Hieruit blijkt dat een kwantitatieve meerderheid positief staat tegenover het voornemen om Amsterdam op termijn autoluw te maken. Relatie locatie & voornemen Amsterdam autoluw - Figuur 20
Negatief autoluw
Positief A’dam autoluw
Geen mening autoluw
Totaal
42% (n=1240)
49% (n=1431)
9% (n=263)
Nederland
65% (n=166)
27% (n=70)
8% (n=20)
Amsterdam (minus centrum)
51% (n=417)
41% (n=336)
8% (n=63)
Amsterdam Centrum (minus Weesperbuurt)
36% (n=649)
54% (n=971)
10% (n=177)
Weesperbuurt
12% (n=8)
83% (n=54)
5% (n=3)
Figuur 20 geeft de relatie weer tussen de locatie van de respondent en het voornemen om Amsterdam autoluw te maken. Hieruit blijkt dat de meeste inwoners uit Amsterdam in principe positief zijn om Amsterdam autoluw te maken. Ook blijkt dat de respondenten met name uit de Weesperbuurt hier voorstander van zijn.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 20
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
Overzichtskaart locatie-waardering autoluw Amsterdam Centrum/Oost - Figuur 21
Overzichtskaart locatie-waardering autoluw Weesperbuurt - Figuur 22
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 21
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6. KWALITATIEVE ANALYSE De kwalitatieve analyse geeft de resultaten weer van de vragen met open antwoorden. In totaal zijn er verdeeld over 4 metingen 18 vragen gesteld met vrije antwoord mogelijkheid. Er zijn op deze vragen in totaal 36.474 antwoorden gegeven. Om de rapportage leesbaar te houden, is er gekozen om in deze rapportage het resultaat van de eindmeting volledig te rapporteren. Dit omdat deze meting het eindoordeel van de respondenten het beste weergeeft. Deze meting omvat in totaal 14481 antwoorden en vertegenwoordig daarmee 40% van het totaal. Alle vragen per meting + aantallen respons – Figuur 23
Bij het verwerken van de 14481 open antwoorden is als volgt te werk gegaan: 1.
Samenstellen van de bestanden
Het databastand van meting 4 (in totaal 14.481 open antwoorden) is opgedeeld in de volgende deelbestanden: motivatie tevredenheid over de pilot (n = 2887) o ontevreden (n=2185) o tevreden (n=172) o zeer tevreden (n=530)
vragen over de pilot (n=1896) tips en suggesties (n=2407) opmerkingen (n=1641) standpunt over Amsterdam autoluw (n=2716) o ontevreden / negatief autoluw (n=1121) o ontevreden / positief autoluw (n=705) o tevreden (n=154) o zeer tevreden (n=498) o geen mening (n=238)
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 22
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
2.
AI als hulpmiddel voor verwerken van open antwoorden (ChatGPT)
Bij het verwerken van de open antwoorden is gebruik gemaakt van AI (ChatGPT) als hulpmiddel. Deze tekstrobot is in staat om teksten te interpreteren en te categoriseren. Daarbij is de instructie van de robot (Prompt) van groot belang. Hoe beter deze instructie, hoe betrouwbaarder het resultaat. Om kwaliteit van dit resultaat te borgen zijn diverse tests gedraaid per vraag en zijn menselijke controles op inhoud en aantallen uitgevoerd. Zo is bij elke prompt een controlevraag toegevoegd om te controleren dat alle data in alle analyses worden verwerkt. ChatGPT kan bestanden verwerken tot een omvang van maximaal 500 respondenten per run. Indien de bestanden groter zijn dan 500, dan zijn deze opgesplitst. Zo zijn er voor de groep ontevreden over hun motivatie (n = 2887) 6 deelbestanden aangemaakt. Deze deelbestanden zijn 6x geanalyseerd door ChatGPT. Dit deelresultaat is handmatig samengevoegd tot één eindresultaat. Hier is een inhoudelijke menselijke controle op de data uitgevoerd: zijn de uitkomsten per batch congruent? Figuur 24 geeft weer wat de processtappen zijn geweest om de data te verwerken. Elk stap is gedocumenteerd en is (op verzoek) verifieerbaar. Aanpak tekstanalyse met behulp van AI – Figuur 24
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 23
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.1 Privacy en veiligheid De privacy van respondenten is gewaarborgd doordat bij alle runs de persoonsgegevens uit de bestanden zijn verwijderd. Daarnaast is er bij de analyses gebruik gemaakt van een betaalde versie van ChatGPT. Deze data worden niet opgeslagen of gedeeld met anderen. Alle data na de sessie worden gewist en is niet toegankelijk voor anderen. Hiermee is de privacy gegarandeerd. Voor eventuele nadere informatie verwijzen wij naar de algemene voorwaarden van ChatGPT.
6.2 Kwalitatieve resultaten voor tevredenheid “Wat is uw eindoordeel over de tijdelijke afsluiting van de Weesperstraat?” In hoofdstuk 6 staan de kwalitatieve resultaten weergegeven van de eindmeting. Hierin staat een overzicht van de belangrijkste issues die naar voren kwamen uit de feedback. 6.2.1 Motivatie tevredenheid | ONTEVREDEN De groep ‘ontevreden’ (n=2185) benoemt in volgorde van belangrijkheid de volgende 5 issues: 1.
Verkeersoverlast (1148 reacties) Een zeer groot aantal respondenten heeft zorgen geuit over de toegenomen verkeersopstoppingen in delen van de stad als gevolg van de pilot. Velen uitten hun frustratie over de toegenomen files en de chaotische verkeerssituaties die ontstonden. Deze overlast had niet alleen invloed op de directe omgeving van de Weesperstraat, maar leidde ook tot verkeersproblemen in omliggende gebieden. Veel respondenten uitten hun ongenoegen over de verhoogde reisafstanden en -tijden. Het werd duidelijk dat de sluiting voor velen een aanzienlijke hinder vormde in hun dagelijkse routines, waarbij sommige mensen aangaven dat ze veel extra kilometers moesten rijden.
2.
Bereikbaarheid (395 reacties) Een aanzienlijk aantal respondenten gaf aan moeite te hebben gehad met het bereiken van hun eigen huis of wijken. De bereikbaarheid van bepaalde gebieden werd ernstig beperkt, wat leidde tot verhoogde reistijden, vertragingen en ongemak. Voor sommigen betekende dit dat ze aanzienlijk meer tijd moesten besteden aan hun dagelijkse woon-werkverkeer, terwijl anderen het moeilijk vonden om essentiële diensten en faciliteiten te bereiken.
3.
Sociale effecten (297 reacties) De afsluiting van de Weesperstraat heeft ook impact gehad op het dagelijks leven van veel mensen. Dit varieerde van persoonlijke stress, moeilijkheden bij het bezoeken van vrienden en familie, tot problemen gerelateerd aan werk en mantelzorg. Diverse respondenten deelden persoonlijke verhalen en uitdagingen die ze tegenkwamen tijdens de sluitingsperiode. Dit varieerde van gezondheidsproblemen en daaruit voortvloeiende afhankelijkheid van de auto, tot families die moeite hadden om hun dierbaren te bezoeken of te ontvangen. Veel respondenten gaven aan dat hun levenskwaliteit was verminderd. Dit werd gevoeld in termen van verminderde sociale interacties, moeilijkheden bij het uitnodigen van gasten en een algemeen gevoel van ongemak in hun dagelijks leven. Sommige mensen voelden zich 'opgesloten' of ervoeren een 'vrijheidsbeperking' als gevolg van de afsluiting.
4.
Milieu effecten (173 reacties) Men dacht dat de pilot bedoeld was om de impact op het milieu te verminderen. Echter voelden sommige respondenten dat de sluiting tot meer milieuproblemen leidde. Dit kwam voornamelijk door het toegenomen verkeer in andere gebieden, wat naar de mening van de respondenten resulteerde in meer uitstoot en luchtverontreiniging. Er zijn zorgen geuit over de toegenomen vervuiling, vooral in delen van de stad waar het verkeer is omgeleid. Er zijn ook zorgen geuit over gezondheidseffecten als gevolg van de toegenomen verkeersdrukte in bepaalde delen van de stad.
5.
Veiligheid (118 reacties) Er waren zorgen over de veiligheid, waarbij sommige respondenten melding maakten van gevaarlijke verkeerssituaties, gefrustreerde bestuurders en andere veiligheidsrisico's. Ook is er voor respondenten sprake van een algemeen gevoel dat er onvoldoende handhaving was om probleemsituaties aan te pakken. Ook waren er zorgen van respondenten over de toegankelijkheid voor hulpdiensten en de potentiële risico's die dit kon opleveren in noodsituaties.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 24
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.2.2 Motivatie tevredenheid | TEVREDEN Deze categorie ‘tevreden’ is qua omvang veruit de kleinste groep respondenten (n=172). Deze groep omvat een breed scala aan verschillende meningen, variërend van algemene tevredenheid tot gemengde gevoelens en negatieve ervaringen. Sommige respondenten gaven aan weinig hinder te hebben ondervonden, terwijl anderen juist specifieke zorgen of opmerkingen hadden. De groep ‘tevreden’ is dus verdeeld: men ziet positieve en negatieve punten. Bij de groepen ‘ontevreden’ en ‘zeer tevreden’ speelt deze grote diversiteit aan verschillende meningen niet. De groep ‘tevreden’ (n=172) benoemt in volgorde van belangrijkheid de volgende 4 issues: 1.
Verkeershinder & Omleiding (74 reacties) In deze categorie merkten veel respondenten op dat ze hinder ondervonden van verkeersomleidingen. Sommigen spraken over het zogenaamde "waterbedeffect" waarbij verkeer naar andere straten werd omgeleid.
2.
Toegankelijkheid & Bewonersrechten (72 reacties) Veel bewoners uitten hun zorgen over de toegankelijkheid van bepaalde gebieden, vooral vanwege de beperkingen voor auto's. Er werden suggesties gedaan voor oplossingen zoals pasjes of kentekenherkenning voor bewoners om hen betere toegang te geven. Men beschouwd een gemakkelijke toegang tot de eigen buurt als een recht. Dit is een duidelijk thema.
3.
Verkeersrust & Leefbaarheid (58 reacties) Een aantal respondenten waardeerde de vermindering van verkeerslawaai en de algemene rust in bepaalde gebieden. Ze merkten op dat de straten leefbaarder en rustiger werden, wat een positief effect had op de algehele woonervaring.
4.
Milieu & Vervuiling (17 reacties) In deze categorie benadrukten respondenten het belang van een schone en groene omgeving. Ze spraken over de voordelen van verminderde luchtvervuiling en de noodzaak om milieuoverwegingen op de voorgrond te plaatsen bij stadsplanning en verkeersmanagement.
Door groep ‘tevreden’’ genoemde negatieve punten zijn: 1.
Onhandig voor bewoners (23 reacties) Sommige mensen uit de groep ‘tevreden’ ervoeren de afsluiting als onhandig. Vooral voor bewoners die afhankelijk zijn van hun auto's voor dagelijkse activiteiten. De afsluiting heeft voor hen extra aandacht opgeëist, zoals het vinden van alternatieve routes en het omgaan met verkeersopstoppingen.
2.
Matige uitvoering (7 reacties) Een aantal respondenten voelde dat, hoewel het idee goed was, de uitvoering beter had gekund. Ze hadden het gevoel dat er meer gedaan had kunnen worden om de overgang soepeler te laten verlopen en om mogelijke problemen te anticiperen.
3.
Verkeersoverlast elders (5 reacties) Een punt van zorg was dat, hoewel het verkeer in het doelgebied afnam, het elders toenam. Dit "waterbedeffect", waarbij verkeer van het ene gebied naar het andere wordt verplaatst, werd door sommige respondenten als problematisch ervaren.
Door groep ‘tevreden’ genoemde positieve punten zijn: 1.
Rust en leefbaarheid (65 reacties) Veel respondenten waardeerden de toegenomen rust en leefbaarheid in het gebied. De tijdelijke afsluiting van de Weesperstraat heeft geleid tot een stillere en meer bewoonbare omgeving. Burgers voelden zich comfortabeler in hun buurt en merkten op dat er minder lawaai en overlast was.
2.
Minder verkeer (16 reacties) De afname van het verkeer werd positief beoordeeld. Sommige respondenten gaven de voorkeur aan minder auto's in Amsterdam en vonden het aangenamer om zich door de stad te bewegen zonder de constante drukte van het verkeer.
3.
Minder vervuiling (13 reacties) Respondenten constateerden tijdens de pilot een verbetering in de luchtkwaliteit en een algemene vermindering van vervuiling.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 25
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.2.3 Motivatie tevredenheid | ZEER TEVREDEN De groep ‘zeer tevreden’ (n=530) benoemt in volgorde van belangrijkheid de volgende 4 issues: 1.
Verkeersvolume en rust (223 reacties) Veel respondenten merkten op dat er door de tijdelijke sluiting van de Weesperstraat een afname was in het verkeersvolume in hun gebied, wat resulteerde in meer rust. Deze rust werd door velen als positief ervaren, vooral omdat het de algehele sfeer en beleving van de omgeving verbeterde. Ze waarderen de verminderde drukte en het gemak waarmee ze nu konden oversteken.
2.
Verkeersveiligheid en comfort (168 reacties) Een aanzienlijk aantal van de zeer tevreden respondenten benadrukt dat de sluiting van de Weesperstraat heeft geleid tot een toename van de verkeersveiligheid. Met name fietsers en voetgangers voelden zich veiliger. Het comfort van het reizen in het gebied, of het nu te voet of met de fiets was, werd als verbeterd ervaren.
3.
Milieu en duurzaamheid (89 reacties) De schonere lucht en verminderde luchtvervuiling waren belangrijke pluspunten voor deze groep respondenten. Ze waardeerden de frissere lucht en merkten een duidelijk verschil op in de luchtkwaliteit. Een klein aantal respondenten noemde ook duurzaamheid als een positief punt van de tijdelijke sluiting. Ze voelden dat het verminderen van verkeer een positieve impact had op het milieu.
4.
Leefbaarheid en woongenot (46 reacties) De leefbaarheid en het woongenot van het gebied rond de Weesperstraat werd door sommigen als verbeterd ervaren. Deze respondenten voelden dat de tijdelijke sluiting bijdroeg aan een betere woonomgeving, minder overlast en een aangenamere sfeer. Men benadrukt om in de toekomst dergelijke initiatieven voort te zetten binnen Amsterdam.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 26
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.3 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - locatie Zoals uit de kwantitatieve analyse blijkt is er een relatie tussen de tevredenheid en de locatie van de respondent. Dit geldt met name voor mensen die woonachtig zijn in de directe omgeving van de Weesperstraat. Deze respondenten zijn veel positiever over de pilot dan mensen die woonachtig zijn in andere gebieden: 75% van hen is zeer tevreden over de pilot. Afwijkingen – tevredenheid-locatie – Figuur 25
In onderstaande analyse staan de belangrijkste redenen voor tevredenheid betreffende de groep ‘Weesperbuurt’ weergegeven: 1.
Rust en minder geluidsoverlast (52 reacties) Veel bewoners gaven aan een duidelijke afname van geluidsoverlast te ervaren tijdens de pilot. De afwezigheid van verkeer resulteerde in een rustiger en stiller straatbeeld, wat voor veel bewoners als zeer positief werd ervaren. De rust maakte het aangenamer om buiten te zijn en droeg bij aan een verhoogde levenskwaliteit in de buurt.
2.
Verbeterde luchtkwaliteit en minder vervuiling (27 reacties) Een aanzienlijk aantal respondenten merkte op dat de luchtkwaliteit verbeterde gedurende de pilot. Ze gaven aan minder vervuiling en uitlaatgassen te ervaren, wat leidde tot een gezondere leefomgeving. Het verminderde verkeer had een directe impact op de frisheid van de lucht, wat door veel bewoners als een welkome verandering werd gezien.
3.
Veiligheid en gemak voor voetgangers en fietsers (26 reacties) De veiligheid op straat was een ander prominent thema. Zonder het constante verkeer voelden voetgangers en fietsers zich veiliger bij het oversteken en bewegen door de buurt. Dit gevoel van veiligheid en gemak werd door meerdere respondenten benadrukt als een van de belangrijkste voordelen van de pilot.
4.
Verhoogde sociale interactie en buurtconnectie (13 reacties) Door de rustigere straten nam de sociale interactie tussen buurtbewoners toe. Er was meer gelegenheid voor gesprekken, ontmoetingen en algemene sociale activiteiten in de openbare ruimte. Dit resulteerde in een sterkere gemeenschapsband en een gevoel van verbondenheid onder de bewoners.
5.
Behoefte aan en waardering voor meer groen (10 reacties) Hoewel dit thema door een kleiner aantal respondenten werd aangehaald, werd de wens voor meer groen in de straat en de waardering voor de aanwezige groenvoorzieningen geuit. Groen draagt bij aan een aangenamere leefomgeving en werd door de respondenten gezien als een waardevolle aanvulling op de buurt.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 27
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.4 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - type stakeholder Een aantal groepen stakeholders, zoals ondernemers, taxichauffeurs en mensen werkzaam in de logistieke sector, zijn meer dan gemiddeld negatief over de pilot. Hun mening wijkt voor meer dan 10% af van de referentiewaarde (75% = ontevreden). Zie onderstaande figuur. Afwijkingen – tevredenheid-type stakeholder – Figuur 26
In onderstaande analyse zijn de belangrijkste redenen voor deze verschillende groepen weergegeven. 6.4.1 Relatie tevredenheid - type stakeholder | ONDERNEMERS De belangrijkste motivatie voor ontevredenheid onder ondernemers is: 1.
Verkeer en opstoppingen (258 reacties) Veel ondernemers hebben hun zorgen geuit over verkeersproblemen en opstoppingen die zijn ontstaan als gevolg van de tijdelijke sluiting van de Weesperstraat. Men heeft klachten over slechte verbindingen binnen de stad, files en algemene verkeerscongestie.
2.
Tijdverlies en overlast (176 reacties) Een aanzienlijk aantal ondernemers merkte op dat ze meer kilometers moesten rijden en dat hun reistijden toenamen. Dit leidt tot tijdverlies wat de bedrijfsvoering hinderde.
3.
Testen en methodologie (44 reacties) Een aantal ondernemers heeft kritiek geuit op de manier waarop de pilot werd uitgevoerd. Ze waren van mening dat er betere manieren waren om de effecten te testen, zoals computermodellen, zonder directe impact op de bevolking. Er waren ook opmerkingen over de gebruikte methodologieën en systemen, zoals stickers voor ambulances die als verouderd werden beschouwd.
4.
Probleemverplaatsing (14 reacties) Een kleinere groep ondernemers vond dat de pilot het onderliggende probleem niet echt oploste, maar verplaatste. Er was een gevoel dat de maatregelen niet effectief waren in het aanpakken van de kern van het probleem.
6.4.2 Relatie tevredenheid - type stakeholder | TAXI Belangrijkste motivatie voor ontevredenheid onder taxichauffeurs is: 1.
Verkeershinder (47 reacties) Veel taxichauffeurs hebben hun zorgen geuit over de verkeershinder die is ontstaan door de tijdelijke afsluiting van de Weesperstraat. Dit omvatte feedback over toegenomen verkeersopstoppingen, omleidingen en algemene belemmering van de normale verkeersstroom. Er waren ook zorgen over de veiligheid, vooral voor voetgangers, fietsers en andere weggebruikers vanwege de omleidingen en druk verkeer.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 28
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
2.
Toegankelijkheid en bereikbaarheid (20 reacties) Taxichauffeurs gaven aan dat ze moeite hadden met het bereiken van bepaalde delen van de stad of hun bestemmingen vanwege de afsluiting.
3.
Milieu-impact (17 reacties) Men vroeg zich af wat de potentiële negatieve milieueffecten van de afsluiting zijn. Dit in verband met verhoogde emissies als gevolg van verkeersopstoppingen en algemene vervuiling.
4.
Besluitvorming en communicatie (5 reacties) Enkele taxichauffeurs hebben hun bezorgdheid geuit over hoe het besluit werd genomen en hoe het aan het publiek werd gecommuniceerd. Er waren opmerkingen over het gebrek aan duidelijke communicatie en de logica achter het initiatief.
6.4.3 Relatie tevredenheid - type stakeholder | LOGISTIEK De belangrijkste motivatie voor ontevredenheid in de logistieke sector zijn: 1.
Verhoogde reistijden en vertragingen (12 reacties) Respondenten uit de logistieke sector gaven aan dat de tijdelijke sluiting van de Weesperstraat leidde tot aanzienlijk verhoogde reistijden. Dit leidde tot veel frustratie bij bestuurders.
2.
Financiële impact (11 reacties) Er werd melding gemaakt van financiële lasten als gevolg van de tijdelijke sluiting. Bedrijven merkten op dat ze met extra kosten werden geconfronteerd, zoals de noodzaak om extra voertuigen in te zetten. Bovendien gaven sommige respondenten aan dat de sluiting heeft geleid tot operationele inefficiënties, wat hun bedrijfsvoering negatief beïnvloedde.
3.
Impact op bezorging van bestellingen (5 reacties) De tijdelijke sluiting had gevolgen voor de toegankelijkheid van bepaalde gebieden, wat problemen opleverde voor bezorgers. Sommige respondenten gaven aan dat leveranciers weigerden te komen vanwege de sluiting.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 29
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.5 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - leeftijd Respondenten jonger dan 30 jaar zijn relatief minder negatief over de pilot dan andere leeftijdsgroepen. Deze groep wijkt meer dan 10% af van de 75% ontevreden respondenten (=referentiewaarde). Afwijkingen – tevredenheid-leeftijd – Figuur 27
Uit figuur 27 blijkt dat respondenten jonger dan 30 jaar positiever zijn over de pilot dan andere leeftijdsgroepen. Zeer tevreden respondenten noemen de volgende positieve issues: 1. Algemene tevredenheid (52 respondenten) Men is met name positief over het algemene effect van de tijdelijke sluiting van de Weesperstraat. Ze vonden de stad leefbaarder, ervaarden meer plezier en vonden de algehele ervaring beter. 2. Rust en verminderd lawaai (45 respondenten) Een terugkerend thema was het verhoogde gevoel van rust en de opmerkelijke afname van lawaai. Veel respondenten uit deze groep waardeerden de verminderde geluidsoverlast van auto's en motoren. 3. Genot van openbare ruimtes (31 respondenten) Door de vermindering van verkeer konden burgers meer genieten van openbare ruimtes zoals parken, straten en balkons. Velen merkten op dat ze meer tijd buitenshuis doorbrachten, of het nu ging om een lunchpauze of gewoon een wandeling. 4. Betere luchtkwaliteit (21 respondenten) In de beleving van respondenten was er sprake van een duidelijk verbeterde luchtkwaliteit. Veel inwoners hebben positieve veranderingen opgemerkt in de lucht die ze inademen, wijzend op een vermindering van vervuiling en een gezondere omgeving. 5. Veiligheid en toegankelijkheid (21 respondenten) De veiligheid voor fietsers en voetgangers werd benadrukt als een belangrijk voordeel van de tijdelijke sluiting.
Er was een algemeen gevoel dat de straten veiliger waren om over te steken en toegankelijker voor nietgemotoriseerde vervoerswijzen.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 30
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.6 Afwijkingen | Relatie tevredenheid - verkeersmodaliteit In figuur 28 tot en met 30 staan de resultaten weergegeven van respondenten in relatie tot modaliteit, onderverdeeld in auto, fiets/voetganger en gebruiker van het openbaar vervoer. Het gebruik van modaliteiten kan gecombineerd zijn. In de overzichten staan de resultaten van zowel gecombineerd als niet gecombineerd gebruik weergegeven. 6.6.1 Relatie tevredenheid - verkeersmodaliteit | AUTO Afwijkingen – tevredenheid-modaliteit auto – Figuur 28
Automobilisten zijn vaker ontevreden (87%, gecombineerd met andere modaliteiten) over de pilot dan het gemiddelde (gemiddelde = 75% ontevreden). Ontevreden automobilisten noemen de volgende belangrijkste argumenten: 1.
Verkeersoverlast (602 reacties) Veruit het meest voorkomende issue voor ontevredenheid onder automobilisten betrof verkeersoverlast. Velen gaven aan dat de sluiting leidde tot extra files en verkeersdrukte in omliggende gebieden, wat resulteerde in ongemak, irritaties en overlast voor iedereen. Veel automobilisten uitten hun frustratie over de verminderde bereikbaarheid van hun buurt en de stad als geheel.
2.
Algemene ontevredenheid (399 reacties) Een aanzienlijk aantal automobilisten uitte algemene ontevredenheid over de tijdelijke sluiting. Veel respondenten gaven aan dat ze het gevoel hadden dat het initiatief niet goed doordacht was, terwijl anderen specifieke adviezen gaven over hoe de situatie in de toekomst kan worden verbeterd.
3.
Milieu en uitstoot (120 respondenten) Er zijn zorgen geuit over de mogelijke negatieve milieu-impact van de sluiting. Hoewel het doel van de sluiting wellicht was om de uitstoot in het specifieke gebied van de Weesperstraat te verminderen, suggereren sommige respondenten dat de omleidingen en verkeersopstoppingen elders in de stad mogelijk hebben geleid tot een toename van de algehele uitstoot en vervuiling.
4.
Onleefbaarheid (66 respondenten) Sommige respondenten geven aan dat de pilot bepaalde gebieden onleefbaar heeft gemaakt. Dit wordt toegeschreven aan een combinatie van verhoogde uitlaatgassen, geluidsoverlast en algemene overlast door omgeleid verkeer.
5.
Plan en besluitvorming (49 respondenten) Er is kritiek geuit op de manier waarop het plan voor de tijdelijke sluiting werd geïmplementeerd. Sommige respondenten voelen dat er niet voldoende is nagedacht over de gevolgen voor bewoners en automobilisten, en dat de besluitvorming en planning niet transparant of weloverwogen waren.
Eindrapportage BELEVINGSONDERZOEK Pilot Weesperstraat oktober 2023
pagina 31
StakeholderJourney in opdracht van Gemeente Amsterdam
6.6.2 Relatie tevredenheid - verkeersmodaliteit | FIETS/VOETGANGER Voetgangers / fietsers die GEEN beschikking hebben over een auto, waren duidelijk veel positiever. Uit figuur 29 blijkt dat 56% zeer tevreden was over de pilot. Fietsers en voetgangers die geen beschikking hebben over auto – Figuur 29
ontevreden Fietsers / voetgangers zonder auto
35% (n=82)
tevreden
zeer tevreden
9% (n=20)
56% (n=130)
‘Zeer tevreden’ fietsers/voetgangers zonder auto noemen de volgende belangrijkste argumenten: 1.
Verkeersveiligheid (58 respondenten) Veel voetgangers / fietsers zonder auto uitten hun tevredenheid over de verbeterde verkeersveiligheid en verlaagde snelheid van voertuigen in het gebied. Er waren opmerkingen over minder auto's die met hoge snelheden reden, wat heeft bijgedragen aan een veiligere omgeving voor voetgangers en fietsers.
2.
Betere leefomgeving (37 respondenten) Een aantal respondenten uitte algemene tevredenheid over het initiatief en merkte op dat het een welkome positieve verandering in het pilotgebied bracht. Zij waardeerden de inspanningen van de gemeente en voelden dat de veranderingen bijdroegen aan een betere leefomgeving. Enkele respondenten benadrukten de positieve invloed op de leefbaarheid van hun straat of buurt. Ze merkten op dat er een sterkere gemeenschapsband was, mede dankzij de rustigere en veiligere straten.
3.
Luchtkwaliteit (28 respondenten) De verbeterde luchtkwaliteit en positieve milieueffecten werden door verschillende respondenten benadrukt. De vermindering van voertuigverkeer heeft niet alleen de uitstoot verminderd, maar heeft ook bijgedragen aan een schonere en gezondere omgeving.
4.
Weinig parkeerproblemen (19 respondenten) Hoewel sommige respondenten initieel bezorgd waren over mogelijke parkeerproblemen als gevolg van de wegafsluiting, merkten velen op dat deze problemen niet zo groot waren als verwacht. De herverdeling van de ruimte en het verminderde verkeer hebben de parkeerdruk in sommige gebieden verlicht.