Bijlage 19 - Participatieverslag De Clercqstraat-Jan Evertsenstraat.pdf

Participatieverslag De Clercqstraat - Jan Evertsenstraat

Onderdeel programma Oranje Loper

Herinrichting De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg ertussen

Augustus 2021

Voorwoord Voor u ligt het participatieverslag over de mogelijke herinrichting van de De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat, onderdeel van het programma Oranje Loper. Met programma Oranje Loper vernieuwt Amsterdam de Nieuwezijds Voorburgwal en de straten en negen vaste bruggen van Raadhuisstraat tot Mercatorplein (Hoofdweg). In de straten willen we meer ruimte maken voor voetgangers, fietsers, groen en de tram en minder ruimte voor auto’s. Dit maakt het verkeer veiliger, verbetert de openbare ruimte en de doorstroming van de tram.

Mede om die reden hebben we het participatietraject anders vormgegeven dan gebruikelijk, zonder formele inspraak. We hebben gekozen voor uitge­ breide en zorgvuldige participatie, zodat belanghebbenden de gelegenheid hebben om hun zorgen en wensen kenbaar te maken. Daarmee is het participatietraject verkort, zonder dat er op de kwaliteit is ingeboet. In dit Participatieverslag doen wij verslag van de diverse wijzen waarop participatie heeft plaatsgevonden en geven wij een samenvatting van de reacties. De volledige reacties zijn verzameld in de bijlagen.

Om tot goede en breed gedragen plannen te komen, wilden we graag de mening van belanghebbenden horen en hun wensen waar mogelijk meenemen in de plannen. Daarom hebben we op verschillende momenten met omwonen­ den gesproken. We hebben dat gedaan met online bijeenkomsten, klankbord­ groepen bestaande uit bewoners en ondernemers en de mogelijkheid om online op de plannen te reageren. Om te kijken of het mogelijk is het tracé De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg ertussen in te richten als een fietsstraat (waarbij de auto te gast is), hebben we van 9 november 2020 tot 17 januari 2021 een proef gehouden met tijdelijke verkeersmaatregelen. De reacties op de verkeersproef hebben we apart verzameld. Voor en tijdens de proef hebben we tevens een belevingsonderzoek gehouden onder omwonenden. We vragen het college in het najaar akkoord te gaan met de plannen en uitvoering en we vragen de gemeenteraad om budget beschikbaar te stellen. De bruggen willen we vanwege hun slechte staat zo snel mogelijk vernieuwen, zodat ze de komende honderd jaar weer mee kunnen.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

2

Samenvatting Voor de mogelijke herinrichting van de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg hiertussen is een actief participatietraject opgezet om bewoners, ondernemers, gebruikers en professionele stakeholders bij de plannen te betrekken. Dit participatietraject vervangt het formele inspraaktraject en is grotendeels digitaal verlopen vanwege corona. Tijdens het participatietraject hebben we op de volgende manieren de omgeving geïnformeerd en betrokken bij de plannen van de herinrichting: • Er zijn diverse gesprekken gevoerd met ondernemers, bewoners en bestuursleden van de Biz'en (Bedrijveninvesteringszone) van de De Clercqstraat en de Jan Evertsenstraat. Daarnaast hebben we afgelopen jaar een regulier overleg gehad met de straatmanager en de bestuursleden van de Biz'en. Ook is er veel contact via telefoon en e-mail geweest met bewoners en ondernemers. • Beide Biz'en hebben in aanloop naar de herinrichting samen met de ondernemers en enkele bewoners een wensbeeld van de straten laten maken. Deze wensbeelden zijn, samen met informatie die eerder bij bewoners en het stadsdeel werd opgehaald, gebruikt als input voor zowel onze uitgangspunten als voor een nadere verkenning van mogelijke ontwerpen.

• Met een enquête (juni 2020) hebben we gekeken of bewoners en ondernemers op en in de directe omgeving van de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg hiertussen een herinrichting wensen van de straten en zich kunnen vinden in de uitgangspunten hiervoor. – Uit dit onderzoek blijkt dat de meeste mensen positief staan tegenover een herinrichting van dit tracé. Positief waren ze onder andere over verlaging van de maximumsnelheid voor het autoverkeer naar 30 km/uur en meer ruimte voor groen, openbaar vervoer en voetgangers. – Men is minder positief over een variant waarbij fietsers de rijweg moeten delen met auto. Respondenten konden in deze enquête geen voorkeur aangeven voor een fietsstraat of rijbaan met rij- en fietsstrook.

– Redelijk negatief is men over het langer zoeken naar een parkeerplek en minder ruimte voor autoparkeerplekken ten gunste van terrassen. • In augustus 2020 is een digitale enquête uitgegaan onder de ondernemers van de De Clercqstraat, Admiraal de Ruijterweg en Jan Evertsenstraat. Doel van deze enquête was om een inschatting te kunnen maken van de laaden losbehoefte waar we in het ontwerp rekening mee moesten houden. – Bijna alle respondenten gaven aan niet op een andere plek te kunnen laden en lossen. • We hebben op 3 november een online informatiebijeenkomst georganiseerd voor bewoners, ondernemers en andere belangstellenden over de mogelijke herinrichting naar een fietsstraat of een rijbaan met rij-/ fietsstrook. • In november en december 2020 hebben we omwonenden, ondernemers en andere belangstellenden gevraagd om te reageren op de Uitgangspuntennotitie voor de herinrichting. Zij konden onder andere via het online reactieformulier aangeven of zij voorstander zijn van een fietsstraat, een rijbaan met rij- en fietsstrook of geen van beide. – 87 mensen hebben het reactieformulier retour gestuurd. 76 van de mensen zijn voorstander van de fietsstraat (profiel A), 7 van de rijbaan met rij- en fietsstrook (profiel B) en 4 mensen hebben geen duidelijke voorkeur voor A of B.

• De verkeersmaatregelen die nodig zouden zijn om een fietsstraat te realiseren zijn van 17 november tot 9 januari in de praktijk gebracht met een proef. Met een belevingsonderzoek voor en tijdens de proef is gekeken hoe belanghebbenden tegen de verkeersmaatregelen aan keken. – Uit het belevingsonderzoek blijkt dat voetgangers de tijdelijke verkeers­ maatregelen een voldoende geven, maar de automobilisten en scooterof brommerrijders geven ze een (dikke) onvoldoende. Verder blijkt dat het oordeel over de verkeersveiligheid is verslechterd (van een 5,5 naar 5.0). Het totale cijfer voor de leefbaarheid op de ontsluitingswegen daalde van een 5,5 voor de proef tot een 4,9 tijdens de proef.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

3

Wat betreft de verkeersdrukte gaven mensen aan dat op de Jan van Galen­ straat en Willem de Zwijgerlaan de verkeersdrukte was toegenomen. Op de Nassaukade en Marnixstraat vonden mensen het tijdens de proef minder druk. • Uit de e-mailreacties en telefonische reacties die we tijdens de proef hebben gekregen, blijkt dat mensen over het algemeen positief staan tegenover een herinrichting, waarbij ook de black spot Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat wordt opgelost. De volgende thema’s zijn meerdere keren teruggekomen. – Mensen hebben zorgen over de toename van de verkeersdrukte en verslechtering van de verkeersveiligheid op de alternatieve ontsluitings­ wegen, zoals de Jan van Galenstraat en de Willem de Zwijgerlaan. – Tijdens de proef bleek het autoverkeer een aantal wegen als sluiproutes te gebruiken. Het gaat onder andere om de Da Costakade, de Maarten Harpertszoon Trompstraat en de Allard Piersonstraat. Dit leidde tot klachten van meerdere bewoners. – Zodra de proef van start ging, kwamen veel reacties binnen van onder­ nemers op de De Clercqstraat nabij de knip op de Da Costakade, die aangaven slecht bereikbaar te zijn voor zowel hun leveranciers als hun klanten. Deze ondernemers zijn duidelijk: ze willen geen veranderingen en alles behouden zoals het is.

• Er zijn klankbordgroepbijeenkomsten georganiseerd met bewoners en ondernemers om mee te denken over de invulling van de servicestrook op de De Clercqstraat en de Jan Evertsenstraat. In november zijn voor beide groepen twee online sessies georganiseerd waarbij is gekeken naar de invulling van de servicestrook m.b.t. het laden en lossen, fietsparkeren, autoparkeren, groen en eventuele extra ideeën. De beide groepen hebben een voorkeursvariant ingevuld en deze zijn met een begeleidende notitie online gepubliceerd. • We hebben bewoners en ondernemers gevraagd te reageren op het voorstel voor de inrichting servicestrook van de klankbordgroepen (december 2020 en januari 2021). Deze reacties zijn waar mogelijk verwerkt in het ontwerp.

Conclusie participatie en sluitstuk Uit het participatietraject bleek dat de meeste mensen voorstander zijn van een herinrichting van het tracé De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat, waarbij fietsers, voetgangers en het ov meer ruimte krijgen en de snelheid van het gemotoriseerd verkeer op de rijbaan wordt verlaagd naar 30 km/uur. Uit de participatie, proef en het verkeersonderzoek blijkt echter ook dat een fietsstraat in twee richtingen niet wenselijk is. De nodige verkeersmaatregelen leiden tot te veel verkeer op de omliggende ontsluitingswegen. Men is ongerust over de drukte en de veiligheid. De andere variant waarbij er sprake is van een rijbaan met rij- en fietsstrook, bleek niet voldoende ruimte over te laten voor fiets- en autoparkeerplekken. Daarom is gekeken of er een combinatie van de twee varianten mogelijk was, waarmee alsnog tegemoet wordt gekomen aan de projectdoelstellingen en de wensen uit de omgeving. We zijn gekomen tot de zogenaamde combinatie­ variant, waarbij we de straat aan één kant inrichten als fietsstraat (stad in) en één kant inrichten als rijbaan met rij- en fietsstrook (stad uit). De combinatievariant is in het voorjaar van 2021 toegelicht in een digitale informatiebijeenkomst. De uitnodiging voor deze bijeenkomst is huis-aan-huis verspreid in de omgeving van de De Clercqstraat en de Jan Evertsenstraat.

Vervolgens is het ontwerp op de website geplaatst en konden belangstel­ lenden via een korte enquête gedurende twee weken hun reactie op het ontwerp geven. Twee derde van de mensen die de vragenlijst invulden vindt dit ontwerp een verbetering ten opzichte van hoe het nu is. Veel mensen zijn blij als er meer ruimte komt voor voetgangers, fietsers en groen.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

4

Inhoud Voorwoord

2

6. Klankbordgroepen 6.1 Opstellen voorkeursvariant servicestrook 6.2 Reacties op voorkeursvarianten servicestrook 6.3 Vervolg klankbordgroepen

19

Samenvatting

3

Inhoud

5

1. Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 W  ensbeelden Biz De Clercqstraat en Biz Jan Evertsenstraat 1.3 Wijze van participatie 1.4 Aantal participanten

6 6 6 7 8

7. Sluitstuk van de participatie (combinatievariant) 7.1 Uiteindelijk ontwerp: de combinatievariant 7.2 Vierde en laatste enquête

2. Enquête over de uitgangspunten

9

8. Communicatie

22

3. Enquête laden en lossen

11

Op te vragen bijlagen

23

4. Uitgangspuntennotitie met varianten 4.1 Inleiding 4.2 Digitale informatiebijeenkomst 4.3 Reacties via webformulieren 4.4 R  eacties via e-mail en telefoon op het ontwerp

12 12 12 12

5. Proef tijdelijke verkeersmaatregelen 5.1 Inleiding 5.2 E  nquête voorafgaand aan de verkeersproef 5.3 Enquête tijdens de proef 5.4 R  eacties op de proef per e-mail en telefoon

14 14

19 19 19

20 20 20

13

14 15 17

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

5

Inleiding

1

1.1 Aanleiding

1.2 Wensbeelden Biz De Clercqstraat en Biz Jan Evertsenstraat

De bruggen op de De Clercqstraat en de Jan Evertsenstraat zijn oud en versleten en moeten worden vernieuwd. Als we de bruggen vernieuwen, willen we ook de straten beter inrichten. We willen daarbij zorgen voor meer ruimte voor fietsers, voetgangers, de tram en groen en de kruispunten verkeersveiliger maken.

In aanloop naar de herinrichting van het tracé De Clercqstraat – Jan Evertsen­ straat (onderdeel van programma Oranje Loper) hebben zowel de Biz De Clercqstraat als de Biz Jan Evertsenstraat een wensbeeld opgesteld. In deze wensbeelden geven de ondernemers hun visie op de toekomstige herinrichting van de straten. Zij geven aan dat deze visie breed wordt gedragen door de ondernemers in de straten en ook op steun van bewoners kan rekenen. Deze wensbeelden hebben gediend als input voor het opstellen van de uit­ gangspunten voor een herinrichting. Zo wordt gesproken over meer groen, veilige oversteekplaatsen, herkenbare laad- en losplekken, meer comfort en veiligheid voor de fietser en het terugbrengen van de maximumsnelheid van het gemotoriseerd verkeer naar 30 km per uur. Ook is een aantal wensen gebruikt als input voor de verkenning van mogelijke varianten. Het wensbeeld van de De Clercqstraat geeft aan dat als de auto te gast is, deze bij voorkeur op de trambaan rijdt. De mogelijkheid om auto en tram samen te laten rijden, is daarom in een aparte variant onderzocht. Ook is naar aanleiding van dit wens­beeld onderzocht of een variant met eenrichtingsverkeer mogelijk is. Beide varianten blijken niet haalbaar (zie Ontwerptoelichting). Gedurende het ontwerpproces is steeds duidelijker geworden welke wensen in een nieuw ontwerp meegenomen konden worden en welke niet.

Dit is een uitkomst van een bredere afweging tussen de geldende beleidseisen, de gestelde projectdoelstellingen en de uitkomsten van de participatie. De biz’en zijn meegenomen in de terug­koppeling van het uiteindelijk ontwerp.

Op de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijter­ weg ertussen zit het verkeer elkaar in de weg. De fietspaden voldoen niet aan de eisen en zijn te smal. Het kruispunt Jan Evertsenstraat / Admiraal de Ruijter­ weg is een ‘black spot’, wat betekent dat op dit kruispunt 6 of meer verkeers­ slachtoffers vallen in 3 jaar tijd. Op de De Clercqstraat en Admiraal de Ruijter­ weg blokkeren auto’s en tram elkaar en op veel plekken is te weinig ruimte op de trottoirs en is het lastig om over te steken. De openbare ruimte is rommelig en verouderd. De afgelopen jaren zijn informatiebijeenkomsten en een schouw georganiseerd over de toekomst van de straten. De Biz De Clercqstraat en de Biz Jan Evert­ senstraat hebben in respectievelijk 2018 en 2019 met een aantal ondernemers en bewoners een wensontwerp laten maken. Vanaf medio 2020 is een actief participatietraject doorlopen om bewoners, ondernemers, gebruikers en professionele stakeholders bij de plannen te betrekken. Tijdens dit participatietraject heeft een proef met tijdelijke verkeersmaatregelen plaatsgevonden. Dit participatietraject vervangt het formele inspraaktraject. Uiteraard kan ingesproken worden bij de stadsdeelcommissie en de gemeenteraad, vooruit­ lopend op een bestuurlijk besluit in het najaar 2021.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

6

1

1.3 Wijze van participatie In de zomer van 2020 is een enquête gehouden onder de bewoners en onder­ nemers van de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het tussengelegen stuk Admiraal de Ruijterweg en de direct aanliggende buurten. In de enquete is een aantal uitgangsputnen voor de herinrichting voorgelegd. Deze uitgangspunten zijn mede op basis van de wensbeelden tot stand gekomen. De uitkomsten van deze enquête zijn waar mogelijk overgenomen als uitgangspunt voor het project. Begin november is een uitgangspuntennotitie met twee mogelijke profielen van de straten, te weten een profiel A fietsstraat en een profiel B fietsstrook1, gepresenteerd aan de omgeving. Voor het profiel van de fietsstraat is het noodzakelijk dat het (doorgaande) gemotoriseerd verkeer op de straten af­ neemt. Om te kijken of dit mogelijk en wenselijk is, is tussen 9 november 2020 en 17 januari 2021 een proef met tijdelijke verkeersmaatregelen2 gehouden. Belangstellenden zijn op de hoogte gebracht van zowel de uitgangspuntennotitie als de verkeersproef, via een digitale informatiebijeenkomst, een nieuwsbrief aan bijna 22.000 huishoudens, de digitale nieuwsbrief en de website van de Oranje Loper, de gemeentekrant en een spotje op AT5. Belangstellenden konden tijdens de bijeenkomst, maar ook per e-mail, tele­ foon of via een webformulier op de uitgangspuntennotie reageren.

Het webformulier op de website gaf de mogelijkheid een voorkeur voor een profiel te kiezen en een toelichting te geven. Veel mensen hebben een losse e-mailreactie verzonden.

1

 ij een fietsstraat is de auto te gast en rijdt deze mee met de fiets. Bij een variant B rijbaan met rij-/fietsstrook krijgt de fiets een aparte fietsstrook naast de rijbaan van de auto. 2 De tijdelijke verkeersmaatregelen golden voor gemotoriseerd verkeer en bestonden uit een ‘knip’ op brug 108, waarbij gemotoriseerd verkeer vanuit beide kanten tot aan de brug kon rijden, een verplichte rijrichting stad uit rechtsaf de Willem de Zwijgerlaan op en vanuit het centrum de Nassaukade op.

Ook op de verkeersproef kon worden gereageerd per telefoon of e-mail. Daarnaast is zowel voorafgaand aan de proef als tijdens de proef een enquête gehouden onder bijna 22.000 bewoners van het gebied inclusief de omwonen­ den van de mogelijke alternatieve ontsluitingswegen. Verder is aan belangstellenden gevraagd of zij willen deelnemen in klankbord­ groepen voor respectievelijk de Jan Evertsenstraat en de De Clercqstraat en Admiraal de Ruijterweg. Beide groepen hebben tijdens twee online sessies gekeken naar de invulling van de servicestrook m.b.t. het laden en lossen, fietsparkeren, autoparkeren, groen en eventuele extra ideeën. Beide groepen hebben een voorkeursvariant ingevuld en deze is met een begeleidende notitie online gepubliceerd. Belangstellenden konden ook hierop hun reactie geven. Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

7

1

In het voorjaar van 2021 zijn de uitkomsten van het participatietraject toege­ licht in een digitale informatiebijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst werd ook het uiteindelijk ontwerp van de combinatievariant toegelicht (zie Ontwerp­ toelichting). Vervolgens is dit ontwerp op de website geplaatst en konden belangstellenden via onder andere een enquête gedurende twee weken hun reactie op het ontwerp geven.

1.4 Aantal participanten In totaal is door zo’n 240 huishoudens een digitale reactie gegeven middels een e-mail of het webformulier. Bijna 60 mensen hebben telefonisch gerea­ geerd. Een aantal personen heeft meerdere keren en/of op verschillende manieren gereageerd. Deze zijn als één persoon of huishouden gerekend. Naast deze reacties hebben zo’n 30 personen deelgenomen aan de klankbord­ groepen. Een aantal van deze personen heeft daarbij ook apart gereageerd. Bij de eerste enquête waren in totaal 6.724 adressen aangeschreven en deden 959 mensen mee aan het onderzoek (respons van 14,2%). Voor de tweede en derde enquête werden 21.734 en 21.424 adressen uitgenodigd. In totaal hebben respectievelijk 955 en 956 mensen de vragenlijst ingevuld (respons op beide enquêtes: 4,4%). Voor het vierde en laatste onderzoek kregen 22.316 huishoudens in het gebied een brief met impressies van de mogelijk nieuwe inrichting van de straten. Er deden 156 mensen aan het betreffende online onderzoek mee. Dat is een responspercentage van 0,7%.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

8

Enquête over de uitgangspunten 2

In juni 2020 heeft de gemeente Amsterdam een onderzoek gedaan onder omwonenden, ondernemers en instellingen naar een mogelijke herinrichting van de De Clercqstraat, de Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg ertussen. Het onderzoek was bedoeld om te kijken hoe men tegenover de gehanteerde uitgangspunten staat. In het onderzoek wordt gevraagd hoe men tegen de huidige inrichting van de straten aankijkt, wat men vindt van de verkeersveiligheid van de voetgangersoversteekplaatsen en hoe men staat tegenover een mogelijke herinrichting van de straten en fietsstroken. In totaal werden 6724 adressen aangeschreven en deden 959 mensen mee aan het onderzoek (respons van 14,2%). Slechts 1% van de respondenten was ondernemer.

Meningen over huidige inrichting Uit het onderzoek blijkt dat 60 procent van de mensen de straten als druk bestempelt, met name de De Clercqstraat. Verder worden de straten omschre­ ven als chaotisch, onveilig, vies en onoverzichtelijk. De voetgangersoversteek­ plaatsen bij de De Clercqstraat/ Elisabeth Wolffstraat, Admiraal de Ruijterweg/ Willem de Zwijgerlaan en Jan Evertsenstraat/ Witte de Withstraat worden met een onvoldoende beoordeeld, de overige vier oversteekplaatsen krijgen een mager zesje. De waardering voor de huidige inrichting van de straten is ook laag: het gemiddelde cijfer komt uit op een 5.5. Tegelijkertijd staat men positief tegenover over een herinrichting van de straten. Dat idee scoort een 8.3.

Meningen over mogelijke herinrichting Maar waar moet de herinrichting dan aan voldoen? De respondenten kregen 13 uitgangspunten voorgelegd. Positief waren ze over verlaging van de maxi­ mumsnelheid voor het autoverkeer naar 30 km/uur en meer ruimte voor groen, openbaar vervoer en voetgangers. Maar een breder voetpad mag liever niet ten koste gaan van het vrijliggende fietspad, waardoor fietsers de rijweg moeten delen met auto’s. Hier is overigens in de vraagstelling niet toegelicht in welke vorm dit zou zijn, bijvoorbeeld in de vorm van een fietsstraat. De respon­ denten zijn in principe voor minder autoparkeerplekken ten gunste van fiets­

2 parkeerplekken, maar niet als dat betekent dat ze langer moeten zoeken naar een parkeerplek. Ook willen ze geen autoparkeerplekken opofferen ten gunste van terrassen.

Inrichting servicestrook Om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren en meer loopruimte te maken op het trottoir, is in het ontwerp de aanleg van een zogenaamde servicestrook meegenomen. Deze strook ligt tussen de stoep en de rijweg en biedt ruimte voor bomen, laden en lossen, (fiets-)parkeren of terrasjes. Meer ruimte voor het één betekent echter minder ruimte voor het ander. De omwonenden zien in de servicestrook het liefst bomen en groen, gevolgd door fietsparkeerplaatsen. Ruimte voor laad- en losplekken is het minst gewild, behalve bij ondernemers. Zij hechten juist minder belang aan bomen en groen.

Open suggesties Een groot deel van de respondenten maakte ook gebruik van de mogelijkheid om een open suggestie te doen. Het merendeel hiervan werd al gedekt door de projectdoelstellingen (zoals wensen voor meer groen en meer ruimte voor voetgangers) of vielen juist buiten de reikwijdte van het project (zoals het verbieden scooters, het hele centrum autovrij maken et cetera). De overige wensen zijn opgenomen in de Klanteisspecificaties (KES), waarin per wens wordt onderbouwd of deze in het nieuwe ontwerp wel of niet meegenomen kan worden. De wensen liepen sterk uiteen, van ideeën met betrekking tot specifieke kruispunten en laad- en losplekken tot aan verzoeken om een hondenplantsoen en het gebruik van geluiddempende materialen.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

9

2

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

10

Enquête laden en lossen

3

3

In augustus 2020 is een digitale enquête uitgegaan onder de ondernemers van de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en stukje Admiraal de Ruijterweg ertussen. Doel van deze enquête was om een inschatting te kunnen maken van de laad- en losbehoefte waar we in het ontwerp rekening mee moesten houden. We vroegen onder andere waar de ondernemers laden en lossen, met welke frequentie en met wat voor voertuig. Tevens is geïnformeerd of er een alternatieve plek was om te laden en lossen. Behalve digitaal hebben we deze enquête ook fysiek onder de aandacht gebracht door bij de ondernemers langs te gaan. Van de 178 ondernemers, hebben uiteindelijk 40 deze ingevuld. Bijna alle respondenten gaven aan niet op een andere plek te kunnen laden en lossen. Hoewel de respons laag was en we daarom geen compleet beeld hadden, hebben we hieruit de conclusie getrokken dat in het nieuwe ontwerp in ieder geval de bestaande laad- en losplekken zoveel mogelijk behouden moeten worden. Aan de hand hiervan hebben we de laad- en losplekken op de servicestrook zoveel mogelijk op dezelfde plek ingetekend. Bij Hotel Alp op de De Clercqstraat bleek in het nieuwe ontwerp geen ruimte om de bestaande laad- en losplekken terug te laten komen. Verschillende ondernemers gaven aan hier zeer ongelukkig over te zijn. Daarom is onderzocht of hier laden en lossen binnen venstertijden mogelijk is.

In het ontwerp stellen we voor om drie laad- en losplekken in te richten die binnen (ruime) venstertijden kunnen worden gebruikt voor laden en lossen en buiten venstertijden als trottoir.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

11

Uitgangspuntennotitie met varianten

4

4.1 Inleiding Op basis van de doelstellingen van het project, de resultaten van de enquête en gemeentelijk beleid is een uitgangspuntennotitie opgesteld. In deze notitie is tevens aangegeven hoe op basis van meerdere ontwerpvarianten uiteindelijk twee varianten, te weten het profiel van een fietsstraat en het profiel van een rijbaan met rij- en fietsstrook, verder zijn uitgewerkt en ter participatie zijn voorgelegd.

4

4.2 Digitale informatiebijeenkomst We hebben op 3 november 2020 een online informatiebijeenkomsten georga­ niseerd voor bewoners, ondernemers en andere belangstellenden over de mogelijke herinrichting van de De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat en het stukje van de Admiraal de Ruijterweg ertussen naar een fietsstraat/rijbaan met rij- en fietsstrook. Tijdens de bijeenkomst zijn ruim 100 vragen gesteld over onder andere het ontwerp, verkeersveiligheid en de verkeersproef met de tijdelijke verkeersmaatregelen. Deze vragen zijn na de bijeenkomst beant­ woord in een aparte notitie en op de website geplaatst.

4.3 Reacties via webformulieren We hebben omwonenden, ondernemers en andere belangstellenden in novem­ ber en december 2020 uitgenodigd om te reageren op de Uitgangspuntennotitie voor de herinrichting van de De Clercqstraat, de Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg ertussen. Zij konden onder andere via het reactieformulier hun voorkeur aangeven voor een fietsstraat, een fietsstrook of geen van beide. 87 mensen hebben het reactieformulier retour gestuurd, van wie 85 bewoner of ondernemer zijn uit de directe omgeving. 76 van de mensen zijn voorstander van de fietsstraat (profiel A), 7 van de rijbaan met rij- en fietsstrook (profiel B) en 4 mensen hebben geen duidelijke voorkeur. De respondenten konden hun keuze ook beargumenteren.

Wat spreekt u aan in profiel A (fietsstraat)? De meeste respondenten geven aan dat vermindering van het aantal auto’s en een inrichting van de straat waarbij de auto te gast is, hen erg aanspreekt. Daarnaast worden meer ruimte voor fietsers en voetgangers, groen, verminde­ ring van het lawaai en het oplossen van de black spots als onderbouwing van deze keuze genoemd. Heeft u aanvullingen of ideeën voor profiel A (fietsstraat)? De aanvullingen die de respondenten geven, variëren van tips om bij de herinrichting het regenwater op te vangen (klimaatadaptieve stad), het geven van voorrang aan fietsers en de bussen anders te laten rijden tot meer vuilcontainers, aanleg van scooterparkeerplaatsen en overzichtelijker zebrapaden.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

12

Wat spreekt u aan in profiel B (rijbaan met rij- en fietsstrook)? De respondenten geven aan dat zij het veiliger vinden als fiets en auto niet dezelfde rijbaan delen, het autoverkeer zo beter kan doorstromen en deze variant beter aansluit bij de wensen van ondernemers. Heeft u aanvullingen of ideeën voor profiel B (rijbaan met rij- en fietsstrook)? De aanvullingen die de respondenten geven, variëren van tips om meer aandacht te geven aan luchtvervuiling, meer stoplichten te plaatsen en sneller fietsverkeer (elektrische fietsen) verplicht gebruik te laten maken van de rijbaan.

4

de Jan Evertsenstraat, waarin de auto’s nadrukkelijk wél met de tram meerijden, worden wel genoemd maar niet geheel serieus genomen’, aldus de Fietsersbond. Hier staat tegenover dat de Fietsersbond ook deelneemt in de centrale ver­ keerscommissie (CVC) van de gemeente. Hierin heeft de bond een adviesrol. In de CVC zijn de profielen besproken en de CVC heeft hierop positief geadviseerd. Circa 15 participanten geven specifiek aan het liefst de straat te behouden zoals deze nu is. Met name de huidige vrijliggende fietspaden worden als veilig ervaren en men wil deze liever behouden.

Drie van de vier respondenten die geen duidelijke voorkeur hebben voor profiel A of B geven aan dat zij de ruimte voor fietsers in de toekomstige plannen alsnog te krap vinden.

4.4 Reacties via e-mail en telefoon op het ontwerp Uit de verschillende e-mailreacties en telefonische reacties die we hebben gekregen, blijkt dat mensen in het algemeen positief staan tegenover een herinrichting, waarbij ook de black spot Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsen­ straat wordt opgelost. Aandacht voor de veiligheid in de straten is een veel­ voorkomend punt in de reacties. Een aantal mensen geeft daarbij aan dat dit plan niet ten koste van de omliggende (alternatieve) wegen mag gaan, zoals de Jan van Galenstraat en Willem de Zwijgerlaan. Gevraagd wordt om dan ook deze straten aan te pakken.

Alternatieve profielen Vanuit de ondernemers is meerdere malen de wens voor de oorspronkelijke plannen van de BIZ’en naar voren gekomen. Hierbij rijden de auto en tram samen. De Fietsersbond wil liever een vrijliggend breed fietspad of een bredere fietsstraat dan in het ontwerp is voorzien. De Fietsersbond benoemt ook dat door de snelle besluitvorming slechts twee keuzes worden voorgelegd: ‘de wensbeelden van de ondernemers en bewoners in de De Clercqstraat en Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

13

Proef tijdelijke verkeersmaatregelen 5.1 Inleiding N.a.v. de aankondiging van de proef met tijdelijke verkeersmaatregelen is een belevingsonderzoek gedaan door middel van twee enquêtes, maar hebben mensen ook gereageerd per telefoon en e-mail. De meeste mensen hadden vragen maar ook zorgen. Is de bereikbaarheid wel gegarandeerd, wordt het niet nog drukker op bepaalde straten. Bij de uitnodigingsbrief voor deelname aan de enquête, zat een nieuwsbrief met uitleg over de tijdelijke verkeersmaat­ regelen.

ingevuld (respons van 4,4%). Het grootste deel van de respondenten is bewo­ ner (97%).

Verkeersveiligheid, verkeersdrukte en leefbaarheid scoren slecht

In oktober 2020 heeft de gemeente Amsterdam een belevingsonderzoek gedaan onder omwonenden, ondernemers en instellingen van de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje van de Admiraal de Ruijterweg ertus­ sen. De gemeente kijkt of het mogelijk en wenselijk is dit tracé in te richten als fietsstraat. Dit kan door het doorgaande verkeer van de route af te halen en om te leiden via de hoofdwegen. Voor bestemmingsverkeer blijven de straten bereikbaar. Om dit te bereiken zijn verkeersmaatregelen nodig, die mogelijk leiden tot meer autoverkeer leiden op de omliggende 5 ontsluitingswegen. Het gaat daarbij om de Tweede Hugo de Grootstraat en Jan van Galenstraat (vanaf de Nassaukade tot aan Willem de Zwijgerlaan), de Jan van Galenstraat (tussen Willem de Zwijgerlaan en de Hoofdweg), de Willem de Zwijgerlaan (tot en met de kruising Jan van Galenstraat), Nassaukade (tussen Frederik Hendrik­ plantsoen en Kinkerstraat) en de Marnixstraat (tussen de Rozengracht en de Elandsgracht).

Uit de enquête blijkt dat de respondenten de 5 ontsluitingswegen in de huidige situatie – dus zonder verkeersmaatregelen op bovengenoemd tracé als verkeersonveilig en druk ervaren (NB deze enquête is gehouden tijdens corona, waardoor de verkeerintensiteiten lager waren). De respondenten beoordelen de verkeersveiligheid op deze wegen, met uitzondering van de Marnixstraat, met een onvoldoende: een 5,2 voor de Jan van Galenstraat, een 5,4 voor de Nassaukade en een 5,6 voor de Tweede Hugo de GrootstraatJan van Galenstraat en de Willem de Zwijgerlaan. De verkeersveiligheid in de Marnixstraat krijgt een 6,4. Wat opstoppingen en verkeersdrukte betreft scoort de Jan van Galenstraat opnieuw slecht (respectievelijk 8,3 en 8,4 (score 10: heel druk). Ook op de Nassaukade en Tweede Hugo de Grootstraat-Jan van Galenstraat ervaart men veel verkeersdruk: respectievelijk een 7,8 en 7,6. De drukte van het autoverkeer op de Willem de Zwijgerlaan en Marnixstraat komt rond een 6 uit. Volgens de respondenten wisselt het per ontsluitingsweg wanneer het druk is. Op de meeste wegen is dat alleen tijdens de spits of als de brug openstaat. Met uitzondering van de Jan van Galenstraat: het grootste deel van de respondenten vindt dat het hier de hele dag druk is. In alle hoofd­ straten is sprake van enige hinder van verkeersgeluid. Op de Nassaukade heeft men het meeste last van verkeersgeluid.

De hoofdwegen scoren ook wat leefbaarheid betreft een onvoldoende (5), alleen de Willem de Zwijgerlaan krijgt op dit onderwerp een 6,6.

Mening over huidige verkeerssituatie

Druk en onveilig op kruisingen

Om goed te kunnen beoordelen of deze verkeersmaatregelen wenselijk of mogelijk zijn, wil de gemeente weten wat men vindt van de huidige verkeerssi­ tuatie (leefbaarheid, verkeersdrukte, doorstroming en verkeersveiligheid) op de hoofdwegen en kruisingen in dit gebied. De uitnodigingsbrief voor de enquête is op 21.734 adressen bezorgd. In totaal hebben 955 mensen de vragenlijst

Tevens is onderzocht hoe mensen de verkeersdrukte op acht kruisingen ervaren op de hoofdwegen. De gemiddelde scores voor verkeersdrukte op de kruisin­ gen variëren van een 7,0 voor de kruising Tweede de Hugo de Grootstraat-Jan van Galenstraat tot een 8,2 voor de kruising Jan van Galenstraat-Hoofdweg (score 10: heel druk). Op de laatste kruising is het volgens respondenten de

5.2 Enquête voorafgaand aan de verkeersproef

5

5

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

14

hele dag druk. De verkeersveiligheid op alle kruisingen wordt bovendien als slecht of matig bestempeld.

Conclusie tweede enquête Uit de resultaten van het belevingsonderzoek dat voorafgaand aan de verkeer­ sproef is gehouden blijkt onder andere dat de deelnemers de verkeersveilig­ heid, verkeersdrukte en leefbaarheid op de meeste ontsluitingswegen en kruisingen een onvoldoende geven.

5.3 Enquête tijdens de proef Van 9 november tot 17 januari testte de gemeente de verkeersmaatregelen in de praktijk met een proef. Het ging hierbij om de volgende maatregelen: • Brug 108 over de Da Costakade in de De Clercqstraat wordt afgesloten voor auto’s en motoren. Voetgangers, fietsers, trams en hulpdiensten kunnen wel over de brug.

5

• Vanuit de De Clercqstraat is het voor auto’s en motoren verplicht om rechtsaf te slaan de Willem de Zwijgerlaan op (stad uit). • Vanaf de Rozengracht is het voor auto’s en motoren verplicht om rechtsaf te slaan, de Nassaukade op (stad uit). In de derde en laatste enquête (december 2020) konden mensen in de buurt van de hoofdwegen hun ervaringen kwijt over de verkeersituatie tijdens de proef. NB: De proef heeft in coronatijd plaatsgevonden, waardoor het minder druk was. Om goed te kunnen beoordelen of deze verkeersmaatregelen wenselijk of mogelijk zijn, hebben we in de derde enquête (december 2020) gevraagd wat omwonenden vinden van de verkeerssituatie (onder andere leefbaarheid, verkeersdrukte en verkeersveiligheid) op de alternatieve ontsluitingswegen tijdens de verkeersproef. Het gaat daarbij om de Tweede Hugo de Grootstraat en Jan van Galenstraat (vanaf de Nassaukade tot aan Willem de Zwijgerlaan), de Jan van Galenstraat (tussen Willem de Zwijgerlaan en de

Hoofdweg), de Willem de Zwijgerlaan (tot en met de kruising Jan van Galen­ straat), Nassaukade (tussen Frederik Hendrikplantsoen en Kinkerstraat) en de Marnixstraat (tussen de Rozengracht en de Elandsgracht). De uitnodigingsbrief voor deze enquête is op 21.424 adressen bezorgd. In totaal hebben 956 mensen de vragenlijst ingevuld (responspercentage 4,4%).

Waardering voor de tijdelijke verkeersmaatregelen • Voetgangers die gebruik maken van brug 108 over de Da Costakade zijn positief over het afsluiten van de brug voor auto’s en motoren: zij geven gemiddeld een 7,1. Automobilisten en scooter- of brommerrijders geven deze maatregel een 3,6 en 2,9 respectievelijk. • Voetgangers die gebruik maken van het verkeerspunt de De ClercqstraatWillem de Zwijgerlaan geven gemiddeld een 6,2 voor het verplicht rechtsaf slaan voor het verkeer stad uit. Automobilisten en scooter- of brommerrijders geven deze maatregel gemiddeld een 3,9 en 3,1 respectievelijk. Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

15

• Voetgangers die gebruik maken van de kruising Rozengracht-Nassaukade geven gemiddeld een 6,6 voor het verplicht rechtsaf slaan voor het verkeer richting stad uit. Automobilisten, scooter- en brommerrijders geven deze maatregel gemiddeld een 3,6 en 2,3.

van de respondenten tijdens de proef aan dat het de hele dag druk is in de 5 ontsluitingswegen: tijdens de proef geeft 45% dat aan, terwijl dat in de meting voorafgaand 39% was. Vooral op de Jan van Galenstraat en Willem de Zwijgerlaan is de toename van drukte gedurende de hele dag groot.

Voor alle maatregelen geldt dat ondernemers ze lager waarderen dan bewoners.

Wisselend beeld verkeersdrukte en verkeersveiligheid op de kruisingen

Verkeersveiligheid en leefbaarheid krijgen onvoldoende

5

Op de Tweede Hugo de Grootstraat/Jan van Galenstraat is de hinder van verkeersgeluid tijdens de proef van hetzelfde niveau als voor de proef. Op de Nassaukade is de geluidshinder afgenomen en in de andere 3 ontsluitingswegen nam de hinder van verkeersgeluid toe tijdens de proef, met name op de Marnixstraat.

De gemiddelde scores voor drukte van het autoverkeer op de voorgelegde kruisingen variëren van een 6,4 voor de kruisingen Marnixstraat/Elandsgracht en Nassaukade/Elandsgracht tot een 8,5 voor de kruising Jan van Galenstraat/ Hoofdweg (score 10: heel druk). De laatste kruising is daarmee nog drukker geworden (was 8.2) Toch zijn enkele kruisingen volgens de respondenten minder druk geworden: met name de kruisingen met de Elandsgracht. Op de kruisingen Tweede Hugo de Grootstraat/Frederik Hendrikstraat, Jan van Galenstraat/Admiraal de Ruijterweg en Jan van Galenstraat/Hoofdweg nam de verkeersdrukte volgens de respondenten tijdens de proef toe. Verder bestem­ pelen zij de verkeersveiligheid op alle kruisingen als slecht of matig en vinden zij dat de veiligheid op vijf kruisingen verder is verslechterd. Daarentegen is volgens hen de verkeersveiligheid op drie andere kruisingen enigszins verbe­ terd, maar nog steeds onvoldoende. Mensen die zelf in één van de 5 ontsluitingswegen wonen of werken beoorde­ len de verkeersveiligheid, verkeersdrukte en leefbaarheid op de wegen en kruisingen lager dan de mensen die er niet wonen of werken. En voetgangers geven gemiddeld lagere cijfers voor leefbaarheid, verkeersdrukte et cetera dan automobilisten.

Verkeersdrukte in de ontsluitingswegen veranderd

Conclusie enquête tijdens de verkeersproef

In de Jan van Galenstraat en Willem de Zwijgerlaan ervaarde men meer ver­ keersdrukte. De Jan van Galenstraat ging van een 8,4 naar een 8,6 (score 10: heel druk) en de Willem de Zwijgerlaan van een 6,1 naar een 6,9. Op de Nassau­ kade en Marnixstraat heeft men minder verkeersdrukte ervaren: op de Nassau­ kade daalde het gemiddelde cijfer van een 7,8 naar een 6,8 en op de Marnix­ straat van een 5,8 naar een 5,0. Op de Tweede Hugo de Grootstraat- Jan van Galenstraat is de score op verkeersdrukte nog steeds hoog: een 7,6 gemiddeld. Vergeleken met de meting voorafgaande aan de proef geeft een groter deel

Voetgangers geven de tijdelijke verkeersmaatregelen een voldoende, automo­ bilisten en scooter- of brommerrijders geven ze een (dikke) onvoldoende. Door de tijdelijke verkeersmaatregelen scoort de verkeersveiligheid volgens de respondenten op de alternatieve ontsluitingswegen gemiddeld lager dan voor de proef (5,0 was 5.5). Ook het cijfer voor de leefbaarheid daalde van een 5,5 voor de proef tot een 4,9 tijdens de proef. Verder ervaarden de respondenten op de Jan van Galenstraat en Willem de Zwijgerlaan meer verkeersdrukte, maar verbeterde de situatie volgens hen op de Nassaukade en Marnixstraat.

Tijdens de proef gaven de respondenten de verkeersveiligheid op de alternatieve ontsluitingswegen gemiddeld een 5,0 (was voor de proef 5.5). Het oordeel over de verkeersveiligheid is, met uitzondering van de Nassaukade, overal verslechterd. Het totale cijfer voor de leefbaarheid in de 5 ontsluitingswegen daalde van een 5,5 voor de proef tot een 4,9 tijdens de proef. De Willem de Zwijgerlaan kreeg als enige vóór de start van de proef een voldoende (een 6,6), inmiddels komt het gemiddelde cijfer uit op een 5,5 In de Jan van Galenstraat nam het gemid­ delde cijfer af van een 5,1 tot een 4,3. Ook op de Marnixstraat zien we een flinke daling in het cijfer voor de leefbaarheid: van een 5,7 tot een 4,9.

Last van verkeersgeluid verschilt

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

16

Tot slot gaf een groter deel van de respondenten tijdens de proef aan dat het de hele dag druk is op de 5 ontsluitingswegen, vooral op de Jan van Galen­ straat en Willem de Zwijgerlaan. De veiligheid is volgens respondenten op vijf kruisingen verder verslechterd, op drie andere kruisingen is de veiligheid iets verbeterd, maar nog steeds onvoldoende.

Klachten over verkeersdrukte op alternatieve ontsluitingswegen Zowel bewoners als gebruikers van de ‘alternatieve’ routes geven aan tijdens de proef grote drukte en geluidsoverlast te ervaren en zorgen te hebben over de luchtkwaliteit. Er zijn vooral veel reacties binnengekomen over de toename van de verkeersdrukte op de Jan van Galenstraat, de Tweede Hugo de Grootstraat, het Hugo de Grootplein en de Willem de Zwijgerlaan (het gedeel­ te tussen Admiraal de Ruijterweg en Jan van Galenstraat). We hebben een petitie ontvangen namens circa 90 bewoners van de Willem de Zwijgerlaan, waarin zij onder andere aangeven dat de geluidsoverlast tijdens de proef is toegenomen en dat de tijdelijke verkeersmaatregelen hebben geleid tot vermindering van de verkeersveiligheid op het kruispunt Willem de Zwijger­ laan/Admiraal de Ruijterweg. Ook werden zorgen over extra drukte op de Jan van Galenstraat benoemd, waarbij speciale aandacht wordt gevraagd voor de zebra’s in relatie tot het drukke autoverkeer. Zowel bewoners als gebruikers van de ‘alternatieve’ routes tijdens de proef geven aan grote drukte te ervaren, veel geluidsoverlast en zorgen te hebben over de luchtkwaliteit. De bewoners vragen zich af waarom ze nog meer overlast moeten krijgen terwijl deze als zo groot is. Het voelt oneerlijk voor deze bewoners dat ze alle lasten moeten dragen zodat een andere straat het beter krijgt.

Mensen verwachten daarnaast dat de verkeers­ drukte op de ontsluitingswegen zonder corona nog veel erger zal zijn dan tijdens de proef.

5 5.4 Reacties op de proef per e-mail en telefoon Er zijn zo’n 40 telefonische reacties en ruim 100 e-mailreacties binnengekomen met vragen, opmerkingen en klachten over de proef met de tijdelijke verkeers­ maatregelen. De meeste reacties gingen over de toename van de verkeers­ drukte op de alternatieve ontsluitingswegen, het ontstaan van sluiproutes en de verminderde bereikbaarheid van winkels op de De Clercqstraat ter hoogte van de ‘knip’. Overigens vonden veel mensen het een goed idee om een proef met tijdelijke verkeersmaatregelen te houden, juist om de knelpunten van een eventuele herinrichting van de De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat zichtbaar te maken.

Sluiproutes Naast deze van tevoren verwachte alternatieve rijroutes is ook een aantal sluiproutes naar voren gekomen uit de reacties op de proef, zoals de route stad in, bij de knip rechtsaf de Da Costakade op en vervolgens via de Potgieter­ straat weer linksaf de Da Costakade op om alsnog weer op de De Clercqstraat aan de andere zijde van de knip uit te komen. Hier kwamen overigens relatief gezien weinig telefonische reacties over.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

17

Eén van de duidelijkste sluiproutes die naar voren kwam, was de route vanaf de Willem de Zwijgerlaan (verplichte rijroute tijdens de proef vanaf de Admiraal de Ruijterweg stad-uit) via de Maarten Harpertszoon Trompstraat. Vaak ging men weer linksaf de Reinier Claeszenstraat in om alsnog op de Jan Evertsenstraat uit te komen. Ook de sluiproute Nassaukade, via Da Costastraat naar de De Clercqstraat ontstond doordat het voor gemotoriseerd verkeer niet mogelijk was tijdens de proef linksaf te slaan bij de kruising Nassaukade-De Clercqstraat. Ook hierover zijn meerdere reacties met klachten binnengekomen. Tot slot is een reactie binnengekomen dat verkeer vanaf de Nassaukade bij drukte op het Hugo de Grootplein, een straat eerder naar links gaat om via de Hugo de Grootkade de drukte op de Jan van Galenstraat te ontwijken.

Ondernemers willen geen afsluiting brug 108

5

Met de start van de proef kwam ook een groot aantal reacties binnen van ondernemers bij de knip op brug 108, die aangaven slecht bereikbaar te zijn voor zowel hun leveranciers als hun klanten (zowel vaste klanten als toevallige passanten). De auto kon weliswaar vanaf beide zijden doorrijden tot de brug, maar er werden, juist om de proef zuiver te houden, geen omleidingsroutes meegegeven. Dit veroorzaakte zoekverkeer, sluipverkeer en daarmee frustra­ ties. Een groot deel van deze groep ondernemers is duidelijk; ze willen geen veranderingen en alles behouden zoals het is. Ze waren de afsluiting van de brug in 2018 nauwelijks te boven of de coronamaatregelen sloegen toe. De proef was volgens hen de nekslag.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

18

Klankbordgroepen Via de (nieuws)brieven, de digitale informatiebijeenkomst en de website is gevraagd of belangstellenden wilden deelnemen aan de klankbordgroepen voor de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijter­ weg ertussen. In totaal 12 belangstellenden (waarvan 9 bewoners en 3 onder­ nemers) hebben in 2 sessies bijgedragen aan de uitwerking van het ontwerp voor de Jan Evertsenstraat. Voor de De Clercqstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg hebben aparte sessies plaatsgevonden, waarbij in totaal 21 belang­ stellenden (waarvan 19 bewoners, 1 ondernemer en 1 vertegenwoordiger van de ondernemers) hebben deelgenomen. Een deel van de deelnemers was bij alle sessies aanwezig. Er is een voorstel gemaakt hoe de servicestroken tussen rijbaan en trottoirs kunnen worden ingedeeld.

6.1 Opstellen voorkeursvariant servicestrook De deelnemers konden de vakjes in de servicestrook invullen, waarbij zij konden aangeven of de plekken moesten worden bestemd voor autoparkeren, fietsparkeren, bankjes e.d.

6

Bij de invulling was een aantal randvoorwaarden meegegeven: • Vier mindervalidenplekken op de huidige plek behouden • Eén locatie voor een ‘autodate’ plek • Eén groot laad- en losvak (3 vakken) bij de supermarkt Albert Heijn aan de Jan Evertsenstraat • 19 ondergrondse afvalbakken (locaties zijn bepaald aan de hand van ruimte in de ondergrond met aanwezige kabels en leidingen en in relatie tot de bovenleiding tram) • 109 bomen (locaties zijn bepaald aan de hand van ruimte in de ondergrond met aanwezige kabels en leidingen en in relatie tot de bovenleiding tram) • De huidige vergunde terrassen zijn op tekening weergegeven middels oranje markering. In overleg met het stadsdeel west wordt nog een terrassenplan gemaakt voor de De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat.

6 6.2 Reacties op voorkeursvarianten servicestrook Beide klankbordgroepen hebben in meerdere groepen en sessies een voor­ keursontwerp ingevuld voor de servicestroken. Deze zogenoemde voorkeurs­ varianten zijn op een kaart ingevuld. Een algemene reactie was dat niet alle vakken ingevuld hoeven te worden om ook wat ruimte op de trottoirs te houden. Op de kaart zijn diverse opmerkingen van de klankbordgroep weergegeven. Zo is bij de Aldi geen ruimte voor (volledige) parkeerplaatsen op de stoep, maar deze wens is wel geuit. Ook is voor een aantal ondergrondse afvalbakken een andere plek gevraagd. Daarnaast is voor een aantal locaties waar het erg krap is, aangegeven dat hier desondanks een grote behoefte voor fietsparke­ ren is. Bij de klankbordgroepen waren slechts enkele ondernemers aanwezig. De groepen hebben er daarom voor gekozen de laad- en losplekken zoveel mogelijk op hun huidige plek te behouden. De voorkeursvarianten van de klankbordgroepen met bijbehorende notities zijn op de website geplaatst, waarna belangstellenden hun reacties konden geven. Deze reacties zijn opgenomen in de reactienota en waar mogelijk in de nieuwe combinatievariant verwerkt.

6.3 Vervolg klankbordgroepen In de tweede sessie is aan leden van de klankbordgroepen gevraagd of zij bij eventuele nieuwe vraagstukken betrokken willen blijven. Tevens is specifiek de vraag gesteld of zij willen deelnemen aan een aparte werkgroep over de keuzes voor boomsoorten, eventuele beplanting en nader uit te werken ideeën. Deze vraag is ook breder gesteld aan alle belangstellenden. Met deze personen gaan we later in het proces de verdere details zoals over de bomen en beplanting uitwerken.

Daarnaast was op basis van beleid per straat de hoeveelheid benodigde fietsparkeerplaatsen, laad- en losplekken en autoparkeerplekken meegegeven. Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

19

Sluitstuk participatie

7

7.1 Uiteindelijk ontwerp: combinatievariant Uit de participatie, proef en het verkeersonderzoek blijkt dat een fietsstraat in twee richtingen niet wenselijk is. De nodige verkeersmaatregelen leiden tot te veel verkeer op de omliggende ontsluitingswegen. Dit wordt onderschreven door het verkeersonderzoek. Men is ongerust over de drukte en de veiligheid. Ondernemers rondom brug 108 gaven aan slechter bereikbaar te zijn voor laad- en losverkeer en winkelend publiek. Daardoor ontbreekt het aan draag­ vlak voor deze variant. Bij de variant met aan twee kanten een rijbaan met rij- en fietsstrook blijft er minder ruimte over op de servicestrook, waardoor er niet voldoende fiets- en autoparkeergelegenheid kan komen. Daarom is gekomen tot een alternatieve variant, de zogenaamde combinatie­ variant. Met deze variant wordt de straat aan één kant (stad in) ingericht als fietsstraat en aan de andere kant (stad uit) met een rijbaan met een rij- en fietsstrook. De maximumsnelheid op de rijbaan wordt teruggebracht naar 30 km per uur en de straten krijgen een vrijlliggende en verhoogde trambaan.

7

In deze variant is alleen stad in een ‘knip’ nodig voor het autoverkeer op brug 108 (Da Costagracht). Auto’s kunnen dan niet meer over deze brug naar het centrum rijden (fietsers, brommers en scooters wel). Zo kan er aan één zijde (stad in) een fietsstraat gerealiseerd worden, zonder dat dit leidt tot opstoppin­ gen en onveilige situaties op andere wegen. Ook zijn de winkels rondom brug 108 goed bereikbaar, doordat autoverkeer stad uit kan blijven rijden over dit deel van de De Clercqstraat en er een keermogelijkheid komt voor laad- en losverkeer. Hiermee wordt voor een groot deel tegemoet gekomen aan zorgen uit de omgeving. Met deze inrichting kan ook de blackspot op de Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat veiliger gemaakt worden. Verder komen er meer voorzieningen voor fietsparkeren, meer doorloopruimte voor voetgangers en meer groen dan in de huidige situatie. Deze combinatievariant wordt boven­ dien toekomstbestendig ontworpen. Als de verkeersintensiteit afneemt in het westen van de stad, is het relatief makkelijk de fietsstrook/rijstrook stad uit te wijzigen in een fietsstraat stad uit.

De combinatievariant wordt als enige haalbare variant gezien, die zowel tegemoet komt aan de uitkomsten van de participatie als aan de projectdoel­ stellingen. Daarom zal dit ontwerp als uiteindelijk ontwerp aan het gemeentebestuur voorgelegd worden.

7.2 Vierde en laatste enquête Het nieuwe ontwerp is via een brief (22.000 huishoudens, dezelfde als die eerder voor het belevingsonderzoek zijn uitgenodigd tijdens de verkeersproef) en een webinar aan belangstellenden toegelicht. Tevens zijn deze huishoudens uitgenodigd om via de website met een unieke code te laten weten of ze het ontwerp als een verbetering of een verslechtering van de huidige situatie zien. Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

20

Men had 2 weken de tijd om de enquête in te vullen. In totaal is dit door 154 respondenten gedaan. Twee derde van de mensen die de vragenlijst invulden, vindt de ‘combinatievariant’ een verbetering ten opzichte van hoe het nu is: • 65 respondenten geven aan de combinatievariant als een “grote verbetering” ten opzichte van de huidige situatie te zien • 40 zien de combinatievariant als een “verbetering” • 12 respondenten zijn “neutraal” • 19 respondenten zien de combinatievariant als een “verslechtering” ten opzichte van de huidige situatie • 18 respondenten zien de combinatievariant als een “grote verslechtering” Uit deze scores is te concluderen dat 68,2% van de respondenten het ontwerp als een verbetering van de huidige situatie ziet en 24% dit als een verslechte­ ring ziet. Het grootste deel van de respondenten (42,2%) ziet het ontwerp zelfs als een grote verbetering.

7

Veel mensen zijn blij dat er meer ruimte komt voor voetgangers, fietsers en groen. Ook zien mensen de nieuwe situatie als veiliger en/of overzichtelijker en zijn ze blij dat de auto plaats maakt voor de fietser en voetganger. De respondenten die het ontwerp een verslechtering van de huidige situatie vinden, geven vaak als reden dat zij zich zorgen maken dat dit ontwerp leidt tot een toename van (auto)verkeer op de omliggende ontsluitingswegen. Ook geven diverse respondenten aan niet blij te zijn met het verdwijnen van het vrijliggende fietspad. Volgens hen vermindert hierdoor de verkeersveiligheid. Ze zijn bang dat autoverkeer en scooters zich niet houden aan de 30 km/uur. Van de 154 respondenten, hebben er 8 aangegeven ondernemer te zijn. Hiervan zien 4 het ontwerp als een grote verslechtering, 2 zijn neutraal en 2 zien het als grote verbetering.

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

21

Communicatie Communicatie is een belangrijke succesfactor van participatie. Door op ver­ schillende manieren te communiceren komen we in contact met inwoners, ondernemers en overige belangstellenden, kunnen we hen goed informeren en kunnen we de resultaten terugkoppelen. Sinds juni 2020 hebben ondernemers, omwonenden en overige belanghebben­ den via verschillende kanalen kennis kunnen nemen van het programma. Op deze manier probeerden wij zoveel mogelijk mensen te informeren en te betrekken bij het programma. De informatiebijeenkomsten vonden vanwege corona digitaal plaats. Deelnemers konden daarbij wel vragen stellen. Hieronder vindt u een overzicht en het bereik van de communicatie-uitingen.

December 2020 • Artikel in Amsterdam Krant over de uiteenlopende reacties op de verkeersproef • Bewonersbrief met uitnodiging 3e enquête (22.000 exemplaren), inclusief informatie over eerste werkzaamheden, aanleggen hulpbruggen et cetera • Digitale nieuwsbrief Oranje Loper (ongeveer 1.600 abonnees).

Mei 2021 • Bewonersbrief (22.000 exemplaren) over digitale bijeenkomst en uitnodiging 4e enquête • 19 mei online bijeenkomst over combinatievariant

Juni 2020

Bezoek website

• Bewonersbrief met uitnodiging 1e enquete (6.724 exemplaren) • Filmpje op de website van de Oranje Loper met toelichting knelpunten op de De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat en plannen voor herinrichting

Op de website van de gemeente Amsterdam zijn verschillende nieuws­ berichten en plannen gepubliceerd. Hieronder de cijfers uit de periode 1 oktober 2020 t/m 31 juli 2021: • Meningen verdeeld over plan De Clercqstraat - Jan Evertsenstraat: 255x • Enquête verkeerssituatie tijdelijke verkeersmaatregelen De Clercqstraat/ Jan Evertsenstraat / Admiraal de Ruijterweg: 143x • Geef uw reactie op de voorkeursvarianten van de klankbordgroepen: 362x • Geef uw reactie op de Uitgangspuntennotitie De Clercqstraat Jan Evertsenstraat: 977x • Enquête over huidige verkeerssituatie De Clercqstraat/ Jan Evertsenstraat: 132x • 3 november online bijeenkomst: Herinrichting De Clercqstraat Jan Evertsenstraat: 361x • Proef verkeersmaatregelen voor De Clercq- en Jan Evertsenstraat: 1228x • Brug en kruisingen De Clercqstraat en Bilderdijkkade, afsluiting: 408x • Online bijeenkomst De Clercqstraat. Het artikel waarin de online bijeenkomst staat, is 75x bekeken. Van die 75x is er 47x daadwerkelijk op ‘play/afspelen’ gedrukt. De bijeenkomst is 8 keer tot het einde afgespeeld.

Oktober 2020 • Bewonersbrief met uitnodiging 2e enquête (22.000 exemplaren), aankondiging digitale informatiebijeenkomst en uitnodiging deelname klankbordgroepen • Nieuwsbrief Oranje Loper over verkeersproef De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat (22.000 exemplaren) • Filmpje AT5 verkeer over de verkeersproef • Artikel in Amsterdam Krant over de verkeersproef.

November 2020

8

8

• 3 november online bijeenkomst over mogelijke herinrichting van de straten (65 belangstellenden) • Digitale nieuwsbrief Oranje Loper (ongeveer 1.500 abonnees).

Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

22

• Nieuwsbericht over herinrichting De Clercqstraat / Jan Evertsenstraat 438x • Online bijeenkomst 10 maart over het participatieproces De Clercqstraat / Jan Evertsenstraat 70x bekeken, waarvan 1x tot het einde • Online bijeenkomst 19 mei over combinatievariant 86x bekeken, waarvan 4x tot het einde

Plannen en publicaties De Clercqstraat - Jan Evertsenstraat • Notitie klankbordgroep Jan Evertsenstraat: 2x • Voorkeursvariant klankbordgroep Jan Evertsenstraat: 5x • Notitie klankbordgroep De Clercqstraat Admiraal de Ruijterweg: 2x • Voorkeursvariant klankbordgroep Jan Evertsenstraat: 3x • Uitgangspunten herinrichting De Clercqstraat / Jan Evertsenstraat: 56x • Vergelijking profiel A (fietsstraat) met profiel B (fietsstrook/rijstrook): 30x • Beantwoording bewonersvragen online bijeenkomst 3 november: 2x • Ontwerptoelichting De Clercqstraat - Jan Evertsenstraat 50x • Participatieverslag 23x • Reactienota - beantwoording reacties 23x • Impressies nieuw ontwerp met uitleg 84x • Ontwerp Jan Evertsenstraat - Admiraal de Ruijterweg (PDF, 2,1 MB) 79x • Ontwerp De Clercqstraat 62x • Vergelijking huidige situatie en nieuw ontwerp 63x • Verslag Oranje Loper stadsdeel West 10 maart web 1x • Verslag informatiebijeenkomst 19 mei DCJE 1x • Vragen en antwoorden informatiebijeenkomst 19 mei DCJE 2x Verder is gecommuniceerd via de digitale communicatiekanalen (digitale nieuwsbrieven, Facebook en Twitter) van de stadsdelen west en centrum.

8 Programma Oranje Loper | Participatieverslag De Clercqstraat – Jan Evertsenstraat | mei 2021 |

23

Op te vragen bijlagen In dit participatieverslag wordt naar verschillende bijlagen gerefereerd. Vanwege de grootte van de bestanden, worden deze niet allemaal gepubli­ ceerd maar zijn ze opvraagbaar. Indien u graag één of meerdere bijlagen wilt inzien, kunt u dit opvragen via oranjeloper@amsterdam.nl. 1. Rapportage enquête uitgangspunten juni 2020 (plus inventarisatie open antwoorden) 2. Overzicht ingevulde enquêtes laden en lossen 3. Rapportage enquête verkeerssituatie zonder proef 4. Rapportage enquête verkeerssituatie tijdens proef 5. Lijst telefonische reacties proef en uitgangspuntennotitie met varianten: genummerd en geanonimiseerd 6. E-mailreacties proef en uitgangspuntennotitie met varianten: genummerd en geanonimiseerd 7. Reacties via webformulieren op uitgangspuntennotitie met varianten (geanonimiseerd) 8. Beantwoording chatvragen webinar 9. Voorkeursvarianten klankbordgroepen met notities (geanonimiseerd) 10. Rapportage vierde enquête over mogelijke herinrichting combinatievariant