Bijlage 13_Advies SD Zuidoost.docx

Stadsdeel: Zuidoost Procesbegeleider: Elvira Osmanonic Datum weekstart/staf: 21 september Datum stadsdeelcommissie: 23 september oordeelvormend, 7 oktober besluitvormend Datum dagelijks bestuur: 26 oktober Registratienr. (optioneel): …

Over gevraagde adviezen: conform art. 12 van de verordening op het lokaal bestuur vraagt B&W advies aan een DB over besluiten die (lid 1) betrekking hebben op de taken en bevoegdheden van het DB of (lid 2) op de belangen van het stadsdeel . Het DB legt deze adviezen voor aan de stadsdeelcommissie (art. 19). Het DB neemt het advies van de stadsdeelcommissie over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en binnen de budgettaire kader past (art. 19 lid 5). Afwijkingen van het advies motiveert het DB.

Adviesvraag B&W Formuleer hier de vraag aan het stadsdeel

-

Kennis te nemen van de concept referendumverordening en aan te geven of u opmerkingen heeft over de daarin voorgestelde wijze van organiseren van stadsdeelreferenda

Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies

Onderbouwing beslispunten In de adviesaanvraag van het college wordt het DB gevraagd antwoord te geven op de volgende vraag: Kennis te nemen van de concept referendumverordening en aan te geven of u opmerkingen heeft over de daarin voorgestelde wijze van organiseren van stadsdeelreferenda. Het conceptadvies van het DB luidt als volgt: Het dagelijks bestuur van Zuidoost juicht de extra mogelijkheden die Amsterdammers geboden wordt om invloed uit te oefenen op de bestuurlijke besluitvorming van harte toe. Het is een goede zaak dat in de nieuwe verordening de drempels voor het uitschrijven van een referendum verlaagd zijn en dat er een nieuwe mogelijkheid geboden wordt aan Amsterdammers om met een alternatief voorstel te komen. Met betrekking tot artikel 1, in de bepaling voor welke besluiten referendabel zijn viel het bestuur van Zuidoost het volgende op.  In de beschrijving f en h worden alleen raads- en collegebesluiten genoemd. Het bestuur van Zuidoost vraagt toelichting op besluitvorming die in mandaat door de stadsdelen kan plaatsvinden.

 Vanzelfsprekend adviseert het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost ook om de besluiten die in mandaat door de stadsdelen worden genomen expliciet onderdeel te maken van de referendumverordening  Op 30 augustus is door de portefeuillehouders gevraagd om duidelijkheid te verschaffen over de rol van het dagelijks bestuur en de stadsdeelcommissie, ten opzichte van de gemeenteraad, in het kader van deze referendumverordening. Daarbij uiteraard rekening houdend met de taken en bevoegdheden van het stadsdeel en de hoofdlijnen voor het nieuwe bestuurlijk stelsel. Dit is (nog) niet verwerkt in het stuk. Wij adviseren dit alsnog op te nemen.  Met betrekking tot artikel 23 is het dagelijks bestuur geen voorstander van ‘zelfbinding’. Volgens de wet mag een raadslid altijd afwijken van de uitkomst van een referendum. Daar verandert een vorm van commitment vooraf zoals in het geval van zelfbinding niets aan.  Met betrekking tot artikel 27 aangaande de referenda die één of een combinatie van een aantal stadsdelen betreffen, adviseert het dagelijks bestuur van Zuidoost om de volgende zaken in overweging te nemen, alvorens de verordening aan de raad ter besluitvorming voor te leggen.

De verordening beschrijft de mogelijkheid dat wanneer de raad van mening is dat onderwerp een kleine deel van de gemeente raakt, zij kan besluiten om het referendum in één of meerdere stadsdelen te houden. Wij vinden het opmerkelijk dat zoals het nu beschreven staat vooral het advies van commissie wordt gevraagd. Wij adviseren ook het advies van de initiatiefnemers zelf en dat van het stadsdeelbestuur en de stadsdeelcommissie in te winnen. In artikel 27 wordt ook aangegeven hoeveel ondersteuningsverklaringen er nodig zijn om een Pagina 1 van 3





volksinitiatief dan wel een referendum uit te schrijven. Alhoewel wij blij zijn met de verlaging van deze drempel, en ook begrijpen dat een serieuze drempel moet bestaan om het instrument hanteerbaar te houden, lijken de drempelgetallen nu arbitrair gekozen. Immers op een inwonersaantal van bijna 900.000 (gehele stad) is het gemakkelijker 10.000 handtekeningen binnen te halen (1 op 90) dan om 7.500 handtekeningen alleen in stadsdeel Zuidoost met een inwonersaantal van 90.000 te verzamelen (1 op 12). We adviseren om de drempel naar rato van het aantal inwoners vast te stellen, of in ieder geval de verhoudingen beter op elkaar te laten aansluiten. Met betrekking tot het artikel 28 aangaande ‘budget en subsidie’ kunnen zowel de indieners/aanvragers van een referendum als de gemeente aanspraak maken op subsidie voor de organisatie van een relevante activiteit. Er kunnen echter ook andere groepen in beeld komen, naast de indieners/aanvragers. Die zouden dan ook over middelen moeten beschikken. Met betrekking tot de verdere inhoud onderschrijven de bestuurders van Zuidoost het advies van de Initiatief- en Referendum commissie dd. 24 augustus 2021 integraal, en zullen deze punten dan ook niet herhalen.

Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB

De stadsdeelcommissie heeft met interesse kennisgenomen van de conceptreferendumverordening. Er zijn in het bijzonder voor stadsdeel Zuidoost nog de volgende aandachtspunten. 











In Zuidoost hebben bewoners minder vertrouwen in de overheid. Het referendum is een mogelijkheid om dit vertrouwen in de overheid te vergroten. Het grote nadeel van het gemeentelijke referendum is echter dat het niet bindend is. Daar moet goed over gecommuniceerd worden richting bewoners. Zonder goede communicatie over de gevolgen van een referendum, bestaat het risico dat dit middel voor nog meer wantrouwen in de overheid zorgt. Het flankerend beleid van de verordening moet verder worden uitgewerkt. Hoe gaan we ervoor zorgen dat mensen ook daadwerkelijk gaan stemmen? Zoals gezegd hebben bewoners van Zuidoost relatief weinig vertrouwen in de overheid. Daarnaast zijn de opkomstcijfers van Zuidoost tijdens verkiezingen een van de laagste van de stad. Volgens het laatste onderzoek naar laaggeletterdheid is een op de drie bewoners een basislezer, en kan deze niet goed schrijven of lezen. In de verordening wordt nu alleen gesproken over een referendumkrant. De stadsdeelcommissie twijfelt of een referendumkrant voldoende is. Er zal ook moeten worden ingezet op het gesproken woord, bijvoorbeeld via gesprekken op straat of tijdens bijeenkomsten in het buurthuis.

Aansluitend hierop onderschrijft de stadsdeelcommissie de reactie van de Initiatief- en referendumcommissie waarin het belang wordt benadrukt dat ook wijkcentra, buurtcentra of buurtorganisaties subsidie aan kunnen vragen voor het organiseren van een discussieavond tussen vooren tegenstanders (artikel 28), ook als zij niet de indiener zijn. Het instellen, het samenvoegen of het opheffen van bestuurscommissies wordt referendabel. De stadsdeelcommissie zet hier vraagtekens bij: Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Het referendum is niet bindend. Als uit het referendum blijkt dat de bestuurscommissie moet worden opgeheven, zal het niet goed zijn voor het vertrouwen in de overheid als het bestuur blijft zitten. De stadsdeelcommissie onderschrijven de punten uit het preadvies van het Dagelijks Bestuur. In het bijzonder dat het aantal ondersteuningsverklaringen zou naar rato of in verhouding moeten zijn tot het aantal bewoners in het stadsdeel. Tot slot heeft de stadsdeelcommissie van Zuidoost zorgen over hoe het stemmen via internet goed geregeld gaat worden.

Hoe wordt omgegaan met risico’s op stemdwang of ronselen? Loopt het stemgeheim extra risico? Is een DigiD nodig om te kunnen stemmen? Wat zijn de bijkomende kosten van internetstemmen? Ook uit de reactie van de Initiatief- en referendumcommissie blijkt dat er zorgen over zijn of alternatieve stemvormen wel een goede juridische basis hebben. In Rotterdam hebben ze ervaring met het stemmen voor een referendum via DigiD. Hoe zijn daar de ervaringen?

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 3

Definitief advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders

Het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Zuidoost kan zich vinden in het advies van de stadsdeelcommissie.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 3