Bijlage 12_ geanonimiseerde Nota van Beantwoording Welstandskader Beeldkwaliteitsplan.pdf

Nota van Beantwoording Conceptbesluit tot wijziging van het welstandskader en het concept beeldkwaliteitsplan Amstelstation – Amsteloever

Colofon Opdrachtgever Opdrachtnemer Datum

Grond & Ontwikkeling Ruimte & Duurzaamheid 12 september 2022

1 Algemeen Het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam heeft het ontwerp welstandskader en de aanvullende welstandscriteria zoals opgenomen in het concept Beeldkwaliteitsplan Amsteloever vrijgegeven voor ter inzagelegging van 26 mei tot 7 juli 2022. Gedurende deze termijn waren belanghebbenden (waaronder in ieder geval de ingezetenen van de gemeente Amsterdam) in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen en werd het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Oost in de gelegenheid gesteld om advies uit te brengen. Gedurende de periode van terinzagelegging was het het ontwerpbesluit en het beeldkwaliteitsplan digitaal in te zien in het nieuwsbericht over de terinzagelegging op www.amsterdam.nl/amsteloever, en lagen deze stukken fysiek er inzage op het Stadsloket van het stadhuis, Amstel 1, Amsterdam. Zienswijzen De gemeente heeft in totaal 2 zienswijzen ontvangen. De gemeente heeft een advies ontvangen van het Dagelijks Bestuur van Stadsdeel Oost. Doel van deze nota In deze Nota van Beantwoording Zienswijzen & Advies Stadsdeel geeft de gemeente Amsterdam, als bevoegd gezag voor het Beeldkwaliteitsplan, een reactie op de binnengekomen zienswijzen op het Conceptbesluit tot wijziging van het welstandskader en het Beeldkwaliteitsplan.

Conclusie De ingediende zienswijzen hebben onder andere betrekking op aspecten van het stedenbouwkundig plan en geen betrekking op aspecten van het conceptbesluit tot wijziging van het welstandskader en het beeldkwaliteitsplan. De ingediende zienswijzen hebben geen aanleiding gegeven om het conceptbesluit tot wijziging van het welstandskader en het concept beeldkwaliteitsplan aan te passen.

2

2 Behandeling zienswijzen 2.1 Overzicht ontvangen zienswijzen Van de volgende adressanten zijn zienswijzen ontvangen op het beeldkwaliteitsplan en gewijzigd welstandskader: nr. adressant

adres

datum ontvangst

Bij bekendmaking van deze nota van beantwoording zijn persoonsgegevens 1 omwille van privacywetgeving geanonimiseerd.

Bij bekendmaking van deze nota van beantwoording zijn persoonsgegevens omwille van privacywetgeving geanonimiseerd.

Allen & Overy namens NL Mondriaan 2 Property 8 B.V. en FSMC NL Property Group B.V.

Apollolaan 15, Amsterdam

30-mei-22

5-jul-22

Bij bekendmaking van deze nota van beantwoording zijn persoonsgegevens omwille van privacywetgeving geanonimiseerd.

2.2 Ontvankelijkheid Alle zienswijzen zijn binnen de gestelde termijn binnengekomen of binnen de termijn verzonden en tijdig ontvangen. Alle zienswijzen worden beoordeeld als ontvankelijk.

3

3 Beantwoording zienswijzen 3.1 Zienswijze 1 3.1.1 Samenvatting Indieder maakt ernstig bezwaar tegen de enorm hoge toren (ca. 140 meter) die gepland is op de plek van het lage deel van de Leeuwenburg. Dat lage deel is niet voor niets zo ontworpen, omdat er zo een geleidelijke overgang is gemaakt van het hoge deel van de Leeuwenburg naar de Amstel. Indiener geeft aan dat in het beeldkwaliteitsplan hier totaal niet op in wordt gegaan. Volgens indiener ontstaat er straks een zeer bruuske overgang van de groene Amsteloever naar de hoogbouw, die ook nog zal zorgen voor extra veel schaduw op het wandelpad langs de Amstel. Kun je daar nu 's ochtends nog genieten van de zon (wat veel wandelaars doen), kun je dat straks wel vergeten. Er zal een onaangenaam wandelpad ontstaan, vol schaduw en valwinden door de hoge toren. Volgens de indiener moet die toren er niet komen, hooguit voor eenderde van de geplande hoogte.

3.1.2 Reactie gemeente Deze zienswijze betreft onderwerpen als de locatie en toegestane bouwhoogte van de hoogbouw binnen Amstelstation - Amsteloever. Deze aspecten zijn reeds vastgelegd in het Stedenbouwkundig Plan van Amstelstation - Amsteloever dat op 26 april 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad. In het kader van dat plan heeft participatie plaatsgehad. In de welstandscriteria en het beeldkwaliteitplan wordt niet vastgelegd waar torens komen en hoe hoog deze mogen zijn. In het beeldkwaliteitplan wordt uitsluitend vastgelegd hoe hoogbouw binnen het plangebied eruit gaat zien. Het plan geeft regels mee die de architecten gebruiken in hun ontwerp van de nieuwe gebouwen. Deze gaan bijvoorbeeld over kleur- en materiaalgebruik en de vorm van de gebouwen en de straten. Het beeldkwaliteitsplan betreft dus niet de locatie of de hoogte van de torens. De aspecten die in deze zienswijze naar voren zijn gebracht, hebben daarom geen betrekking op het beeldkwaliteitsplan. 3.1.3 Conclusie De ingediende zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het welstandskader of beeldkwaliteitsplan.

4

3.2 Zienswijze 2 – Allen & Overy namens NL Mondriaan Property 8 B.V. en FSMC NL NL Mondriaan (hierna genaamd indiener) is eigenaar van de Mondriaantoren met bijbehorende gronden, en mede-eigenaar van de gronden en gebouwen waarin Café-Restaurant Blooker (Amstelplein 4) en Café-Restaurant Ode aan de Amstel (Amstelboulevard 1) zijn gevestigd. Deze eigendommen bevinden zich binnen het gebied waarop het betrokken beeldkwaliteitsplan en welstandskader betrekking hebben. Alhoewel indiener vervwaardering heeft voor de ambitie om in het gebied een stedelijke ontmoetingsplek te creëren, het stedelijk gevoel te vergroten en meer groen toe te voegen - en alhoewel indiener zich in grote lijnen kan vinden in de ambitie van het Ontwerpbesluit om de ruimtelijke kwaliteit van het gebied te waarborgen - heeft indiener grote bedenkingen tegen verschillende ruimtelijke ontwikkelingen voorzien in het gebied Amstelstation-Amsteloever. In het bijzonder meent indiener dat die ontwikkelingen voorbijgaan aan haar belangen als ‘zittende’ gebouweigenaar. Door de sterke verdichting en de hoogbouw in het gebied, wordt het “unique selling point” van de Mondriaantoren – het vrije uitzicht op de Amstel – volledig aangetast.

Indiener verwijst in dit verband naar de zienswijze die zij op 8 maart 2022 inzake (o.a.) het ontwerpbestemmingsplan Amstelstation - Amsteloever heeft ingediend, en naar de als bijlagen bij die zienswijze gevoegde (inspraak-)reacties en brieven. Nu het Ontwerpbesluit voortbouwt op documenten waarop bedoelde zienswijze, (inspraak-)reacties en brieven betrekking hebben - zoals het Stedenbouwkundig Plan – voegt indiener bedoelde zienswijze met bijlagen bij als bijlage 2. De inhoud ervan moet op deze plaats als herhaald en ingelast worden beschouwd. Volledigheidshalve wijst indiener erop dat naar aanleiding van bedoelde zienswijze op 15 maart jl. overleg heeft plaatsgehad tussen de initiatiefnemer van het Tooropgebouw en indiener. De initiatiefnemer zegde toe de zienswijze met de gemeente te zullen bespreken, en daarop spoedig terug te komen bij indiener. Dit is helaas nog niet gebeurd. Zoals veelvuldig aangegeven, hoopt indiener van harte dat zij, als ‘zittende’ gebouweigenaar, wordt betrokken bij de goede stedenbouwkundige en ruimtelijke invulling van het gebied. Indiener raakt hierover graag met uw gemeente in overleg. In aanvulling wijst indiener op het volgende.

Nieuw hoogbouwensemble Indiener leest in het Ontwerpbesluit dat in het beeldkwaliteitsplan de principes en regels uit het hoofdstuk Beeldkwaliteit uit het Stedenbouwkundig Plan concreet worden gemaakt en ook de welstandscriteria worden overgenomen. Het beeldkwaliteitsplan gaat in paragraaf 1.3 in op de ontwikkeling van het nieuwe hoogbouwensemble. In dat verband wordt overwogen dat het Amstelplein de geboortegrond van het eerste Amsterdamse hoogbouwensemble is, in welk verband de Mondriaantoren, tezamen met de Rembrandttoren, Breitnertoren en Amsteltoren, worden genoemd. Indiener ziet zich door deze overwegingen gesteund, en meent dat genoemde omstandigheid juist reden zou moeten zijn om geen hoogbouw voor de Mondriaantoren toe te staan. Aangegeven wordt in dit verband dat het ontwerp van de nieuwe torens moet passen ‘binnen het totaal van torens rondom het Amstelstation’ en moet bijdragen ‘aan het creëren van een herkenbaar onderdeel in de skyline van Amsterdam’. Van zo’n herkenbaar onderdeel in de skyline is reeds sprake, reden waarom de eveneens geformuleerde ambitie dat ‘de nieuwe ontwikkelingen […] in architectuur en uitstraling een familie van elkaar vormen’, uitsluitend kan worden bereikt door geen hoogbouw voor de Mondriaantoren toe te staan.

Andermaal wijst indiener erop dat de Mondriaantoren, samen met de Rembrandtoren en de Breitnertoren, het hoogbouwensemble aan het Amstelplein vormen. Al tientallen jaren markeren deze gebouwen de skyline van de stad. Vanuit stedenbouwkundig perspectief is het bestaande hoogbouwensemble aan het Amstelplein dus een markant stedenbouwkundig beeld, dat inmiddels kenmerkend is geworden voor Amsterdam. De toevoeging van nieuwe torens zullen dat beeld aantasten. Voorziene hoogbouw, in het bijzonder het Tooropgebouw, zal de stedenbouwkundige aansluiting op de Amstel aantasten. Indiener meent aldus dat de met het Ontwerpbesluit beoogde ambities voor het gebied, niet worden gedragen door de inhoud van dat besluit, en dat het welstandskader en beeldkwaliteitsplan zodanig moeten worden geformuleerd, dat zulke hoogbouw wordt voorkomen.

5

Principes openbare ruimte In het beeldkwaliteitsplan worden verder enkele principes voor de inrichting van de openbare ruimte voorzien. Als leidende principes voor de inrichting van de openbare ruimte noemt het Ontwerpbesluit onder andere het creëren van meer rust en samenhang in het straatbeeld, het terugbrengen dan wel versterken van de landschappelijke kwaliteit en het zoveel mogelijk inpassen van bestaand groen en bomen. Indiener onderschrijft deze principes. Zij meent echter dat deze principes niet zijn te rijmen met de voorziene nieuwe hoogbouw in het gebied. In het Stedenbouwkundig Plan wordt, bijvoorbeeld, opgemerkt dat de tuin in de loop der jaren grotendeels is bebouwd en dat de openbare ruimte langs de Amstel hierdoor krap aanvoelt (p. 19). Indiener meent dat de voorziene verdichting en hoogbouw in de vorm van het Tooropgebouw dat gevoel van krapte alleen maar zullen vergroten; de groene strook aldaar zal letterlijk en figuurlijk worden overschaduwd door de beoogde hoogbouw. Een en ander is niet in lijn met de hiervoor genoemde principes. Conclusie Op basis van het vorenstaande vraagt indiener uw raad om het welstandskader en beeldkwaliteitsplan Amstelstation Amsteloever niet te wijzigen conform het Ontwerpbesluit, maar dit kader en plan zodanig aan te passen, dat hoogbouw voor de Mondriaantoren niet wordt toegestaan.

Indiener vraagt u tot slot om op de hoogte gehouden te worden van ontwikkelingen in deze kwestie. Indiener is desgewenst graag bereid deze zienswijze mondeling toe te lichten.

Reactie gemeente Deze zienswijze betreft onderwerpen als de locatie en toegestane bouwhoogte van de hoogbouw binnen Amstelstation - Amsteloever. Deze aspecten zijn reeds vastgelegd in het Stedenbouwkundig Plan van Amstelstation - Amsteloever dat op 26 april 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad. In het kader van dat plan heeft participatie plaatsgevonden. In het beeldkwaliteitsplan wordt niet vastgelegd waar torens komen en hoe hoog deze mogen zijn. In het beeldkwaliteitplan wordt uitsluitend vastgelegd hoe hoogbouw binnen het plangebied eruit gaan zien. Het plan geeft regels mee die de architecten gebruiken in hun ontwerp van de nieuwe gebouwen. Deze gaan bijvoorbeeld over kleur- en materiaalgebruik en de vorm van de gebouwen en de straten. Het beeldkwaliteitplan betreft dus niet de locatie of de hoogte van de torens. De aspecten die in deze zienswijze naar voren zijn gebracht, hebben daarom geen betrekking op het beeldkwaliteitsplan. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze zienswijzen ook naar voren zijn gebracht in het kader van de ter inzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan Amstelstation - Amsteloever. Omdat de zienswijze wel aspecten van het bestemmingsplan betreft, wordt In de nota van beantwoording met betrekking tot de vaststelling van het bestemmingsplan wel inhoudelijk ingegaan op die zienswijzen.

3.2.1 Conclusie De ingediende zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het welstandskader of beeldkwaliteitsplan.

6

4 Beantwoording advies Stadsdeel Oost 4.1 Advies Stadsdeel Oost Conceptadvies DB: Voor het gebied ‘Amstelstation – Amsteloever’ ligt een opgave om te verdichten. Dit is destijds vastgelegd in een stedenbouwkundig plan (SP), vastgesteld door de raad. Het betreffende gebied verandert daarmee van karakter. De contouren hiervoor zijn vastgelegd in een ontwerpbestemmingsplan. Op zowel het SP als het ontwerp bestemmingsplan heeft het Dagelijks Bestuur advies gegeven aan het college. Nu voor ligt het beeldkwaliteitsplan. Momenteel gelden voor dit gebied de welstandscriteria voor de Van der Kunbuurt en De Omval. Hierin wordt niet geanticipeerd op de transformatie die het gebied de komende tijd zal ondergaan. Om toekomstige bouwplannen in het transformatiegebied Amsteloever – Amstelstation te toetsen aan passende welstandseisen is het nodig om het welstandskader voorafgaand aan het indienen van de aanvragen omgevingsvergunning te wijzigen. In het beeldkwaliteitsplan wordt voorgesteld om de welstandscriteria te wijzigen naar het ruimtelijk systeem ‘Woongebieden na 1985’, gebiedstype ‘Samengestelde blokken (8e)’. Het DB onderschrijft dit voornemen aangezien dit aansluit bij de opgave voor dit gebied welke is vastgelegd in het SP. Daarnaast wordt het welstandsniveau ‘bijzonder’ toegekend.

Ook dit onderschrijft het DB, omdat het een gebied in transformatie betreft waar van de ontwerper of aanvrager een grotere inspanning mag worden verwacht om de kwaliteit van het gebied te helpen opbouwen. Wel adviseert het DB om op de gebiedenkaart van de ruimtelijke systemen aan het gebied ook de aanduiding ‘transformatielocatie’ toe te kennen. Zo is op de kaart aangegeven om welk gebied het gaat en is vervolgens in bijlage 4 van de welstandsnota te zien om welk document het gaat, in dit geval het beeldkwaliteitsplan Amstelstation – Amsteloever. Op deze manier krijgt het beeldkwaliteitsplan de beoogde werking en zijn we transparant naar bewoners en ondernemers. Advies stadsdeelcommissie: De stadsdeelcommissie onderschrijft het beeldkwaliteitsplan Amstelstation – Amsteloever. Het plan houdt rekening met de bijzondere bestaande architectuur van onder andere de Leeuwenburg, het Tooropgebouw en het wooncomplex aan de Weesperzijde. Daarnaast is het vanzelfsprekend dat de welstandsregels veranderen als het gebied ontwikkeld wordt. Een mooie ontwikkeling daarbij is dat alle installaties en zonnepanelen op nieuwe gebouwen verwerkt moeten worden in het ontwerp van het gebouw. De commissie heeft één opmerking ten aanzien van de beoordeling van samengestelde woonblokken.

In het plan staat dat het beleid is gericht op het beheer van samenhang binnen de stedenbouwkundige eenheden en het aanzien vanuit omringende gebieden. Bouwplannen aan een achterkant zonder invloed op het straatbeeld worden beperkt getoetst. Vervolgens staat onder het kopje “beeldkwaliteitsplan” dat het uitgangspunt is dat de torens alzijdig zijn. Om dit uitgangspunt te waarborgen pleit de commissie voor een volledige toetsing van samengestelde woonblokken. Finaal advies DB: Zie conceptadvies DB. Met aanvullend dat het DB pleit voor een volledige toetsing van samengestelde woonblokken, omdat een beperkte toetsing niet strookt met het uitgangspunt van alzijdige torens.

7

4.1.1 Reactie Het advies van Stadsdeel Oost bevat twee concrete punten waarop het Stadsdeel graag verduidelijking/aanpassing ziet van het welstandskader en/of beeldkwaliteitplan. Hieronder worden de twee punten van het stadsdeel beantwoord. Transformatielocatie Het DB adviseert om het gebied aan te merken als ‘transformatielocatie’. Het College is het hier mee eens en geeft aan dat dit ook de intentie is geweest van voorliggend beeldkwaliteitsplan en het gewijzigd welstandskader. In artikel I onder lid c van het ontwerpbesluit, dat als bijlage 1 is toegevoegd aan de adviesaanvraag richting het Stadsdeel, is te lezen: “Het Beeldkwaliteitsplan Amsteloever, dat aanvullingen op de gebiedsgerichte welstandscriteria bevat, van toepassing is verklaard voor de duur van de transformatie en wordt toegevoegd aan bijlage 4 – Transformatiegebieden van de welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam onder het kopje Woongebieden na 1985.” Het gebied van Amsteloever wordt aangemerkt als transformatielocatie. Om dit duidelijker naar voren te brengen wordt de tekst op het definitief besluit aangepast. Bij artikel I onder lid a wordt de zinsnede toegevoegd: “Daarnaast wordt het gebied aangewezen als transformatielocatie”.

De contour van het gebied dat is aangemerkt als transformatielocatie staat aangegeven in figuur 1 in het ontwerpbesluit en zal na vaststelling ook worden aangegeven op de kaart ruimtelijke systemen en kaart met welstandsniveaus in De Schoonheid van Amsterdam Toesting alzijdige woonblokken Het College onderschrijft de behoefte om de samengestelde woonblokken te beschouwen als alzijdige gebouwen en ook zodanig te toetsen. Dit is geborgd in de aanvullende criteria in het beeldkwaliteitsplan, zoals daar staat: De toren of torens zijn alzijdig en hebben een consistent beeld. Het basement heeft een duidelijke adressering aan de straat. De overgang tussen privé en openbaar is zorgvuldig vormgeven. Gebouwen hebben in ieder geval een levendige plint aan de publieke ruimte. Daarnaast staat in ruimtelijk systeem 8e ‘Samengestelde Woonblokken’ dat indien er sprake is van invloed op het straatbeeld, toetsing nodig is. Aangezien een alzijdig gebouw altijd invloed heeft op het straatbeeld, wordt dit gebouw alzijdig getoetst. Door middel van deze zinsnede in het ruimtelijk systeem, en de aanvullende criteria uit het beeldkwaliteitsplan, ziet het College de toetsing van alzijdige gebouwen voldoende geborgd.

4.1.2 Conclusie Het advies van het Stadsdeel leidt tot een verduidelijking van het besluit, namelijk: - In het besluit tot wijziging van het welstandskader en het beeldkwaliteitsplan wordt de tekst aangepast om te benadrukken dat deze locatie ook als transformatielocatie wordt aangeduid.

8

5 Conclusie: wijzigingen naar aanleiding van zienswijzen of advies Stadsdeel Oost Er zijn geen wijzigingen in het conceptbesluit tot wijziging van het welstandskader en het beeldkwaliteitplan naar aanleiding van de zienswijzen. Naar aanleiding van het advies van het stadsdeel wordt de tekst in het besluit aangepast om te benadrukken dat deze locatie ook als transformatielocatie wordt aangeduid.

6 Ambtelijke wijzigingen In het document zijn ambtshalve enkele wijzigingen doorgevoerd. De aanpassingen zijn: - Om te verduidelijken voor welk gebied het beeldkwaliteitsplan en gewijzigde welstandskader geldt, is een luchtfoto met gebiedscontour toegevoegd aan het beeldkwaliteitsplan. Deze afbeelding is als figuur 1 ingevoegd in het beeldkwaliteitsplan. De nummering van overige figuren in het beeldkwaliteitsplan is hierdoor aangepast. Voormalig figuur 2 (nu figuur 3) in het concept beeldkwaliteitsplan bevatte een fout. In het figuur stond vermeld “verhouding 1 staat tot 2”, waar dit moest zijn “verhouding 2 staat tot 1”. Om dit te verbeteren is de afbeelding gewijzigd. In de tekst stond deze verhouding al wel goed benoemd en was geen aanpassing nodig. De opmaak van het beeldkwaliteitsplan is gewijzigd, zo is er een voorblad in huisstijl van de gemeente Amsterdam toegevoegd.

9