bijlage 10 Voortgangsrapportage NZV Oranje Loper 6

Raadsinformatiebrief

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 april 2024 Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Jeroen van Straten, j.van.straten@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortgang Programma Oranje Loper

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de raad, In deze brief informeer ik u over de afronding van het project ‘Herinrichting Nieuwezijds Voorburgwal’. Dit project is samen met het project corridor Oranje Loper onderdeel van programma Oranje Loper, waarin naast de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal, 7 bruggen worden gerenoveerd, brug 117 wordt vernieuwd en verbeteringen op straat worden aangebracht. Met de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal is de beoogde extra ruimte voor voetgangers, fietsers, trams en gezond en sterk groen gerealiseerd. Het project is voorspoedig verlopen en is bijna een half jaar eerder klaar dan gepland. Dit komt doordat we tijdens de uitvoering kansen hebben benut en bepaalde werkzaamheden eerder konden uitvoeren dan was voorzien. Bovendien zijn er nauwelijks (grote) risico’s opgetreden. Dat hiermee het eerste project van de Oranje Loper is voltooid hebben we samen met de buurt en de medewerkers gevierd tijdens het openingsfeestje van het noordelijke gedeelte van de Nieuwezijds Voorburgwal op 20 december 2023. Hieronder vindt u de 6e en tevens laatste voortgangsrapportage van het project Nieuwezijds Voorburgwal. Hierin geven een terugblik op de periode juni 2023 – tot maart 2024. Dashboard project Nieuwezijds Voorburgwal

Scope VGR 5 VGR 6

 

Nieuwezijds Voorburgwal noord (Paleisstraat t/m Martelaarsgracht) De scope is ongewijzigd (conform Uitvoerings- en Kredietbesluit Nieuwezijds Voorburgwal november 2021). 

Met de herinrichting hebben we een verouderde en rommelige straat omgevormd naar een aangename en overzichtelijke straat met meer ruimte voor voetgangers, fietsers, de tram en gezond en sterk groen. Een greep uit wat we hebben gedaan:  De straat is autoluw ingericht.  Alle parkeerplekken voor auto’s zijn opgeheven, met uitzondering van parkeerplekken voor gehandicapten, de politie en laden en lossen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

  

  



 

 



Datum 11 april 2024 Pagina 2 van 7

Voor auto’s en fietsers in zuidelijke richting is een gemengde rijbaan ingericht voorzien van drempels (30km/uur). De rijbaan voor auto’s in noordelijke richting is verwijderd. Daar ligt nu een grotendeels vrij liggende en doorgaande fietsroute tussen Koningsplein en Centraal Station. Aan weerszijden van de trambaan is een zogenaamde ‘servicestrook’ aangebracht. Hier staan nu de fietsparkeerplekken, nieuwe bomen met betere groeiplaats en ondergrondse afvalcontainers, waardoor er meer ruimte op het voetpad is. Tramhalte Dam ligt nu ten noorden van de Nieuwe Kerk. Hier is een extra perron gebouwd voor trams komend van Centraal Station, ten behoeve van de doorstroming van de tram. De trambanen zijn vernieuwd en de haltes toegankelijker gemaakt. De Nieuwezijds Voorburgwal tussen Paleisstraat en de Nieuwe Kerk is ingericht met hetzelfde type natuursteen als op de Dam. Hierdoor komt het paleis niet ‘aan’, maar ‘op’ de Dam te staan en hebben we van deze bijzondere plek een hoogwaardig plein gemaakt. Tijdens de uitvoering is gebleken dat de voegen eruit werden gereden. Na in de zomer 2023 een aantal proefvakken te hebben gemaakt is er gekozen voor een andere voeg. Deze problematiek is ook op de Dam ervaren, advies om de voegen komend jaar te monitoren, waarna kan worden overwogen om dezelfde voeg ook op de Dam toe te passen.

Op de trottoirs, rijweg, fietspad en servicestrook is gebakken klinkerverharding aangebracht. Een deel daarvan zijn hergebruikte klinkers (op de servicestroken en in de stegen). De (ruim 60) nieuwe bomen hebben op de nieuwe locatie betere groeiplaatsen en groeicondities. Er staan nu meer bomen dan voorheen en de straat zal in ongeveer 15 jaar - als de bomen zijn gegroeid - groener zijn dan wanneer we niks met de bomen hadden gedaan. Tevens is er rondom de bomen beplanting toegevoegd in de boomspiegels. We hebben veel kabels en leidingen vervangen en de oude en overbodige kabels en leidingen zijn verwijderd. We hebben op twee plekken een ondergrondse waterberging onder de trambaan aangebracht, om hevige regenbuien op te vangen. Eén locatie ligt tussen Hekelveld en de Sint Jacobsstraat en de andere locatie ongeveer ter hoogte van de Mosterdpotsteeg. De nieuwe (LED) verlichting van de Nieuwezijds Voorburgwal, bestaande uit kroonlantaarns en verlichting aan kabels boven de weg zorgt voor beter zicht op straat en een veiliger gevoel.

Experiment Nieuwezijds Voorburgwal Zuid (VRA): Op de Nieuwezijds Voorburgwal Zuid is gemonitord om vast te stellen wat de mogelijke effecten zijn van de herprofilering (en de aanleg van het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 april 2024 Pagina 3 van 7

Postzegelparkje waar de tram doorheen rijdt) op de snelheid, de betrouwbaarheid van de tram en op de andere verkeersdeelnemers ten opzichte van het verbeteren van het verblijfsklimaat en de oversteekbaarheid op de Nieuwezijds Voorburgwal Zuid. In mei en juni 2023 vond de 1-meting plaats op het zuidelijk deel van de Nieuwezijds Voorburgwal, op het noordelijk deel werd toen nog gewerkt. Het eindverslag en de resultaten zijn inmiddels besproken in de Stuurgroep van de Oranje Loper. Op basis van de 1-meting voor het zuidelijk deel kan samenvattend geconcludeerd worden dat de volgende doelstellingen zijn behaald: - Meer ruimte voor voetgangers en fietsers - Creëren van een aangenamer verblijfsklimaat - Verbeteren van de oversteekbaarheid - Vergroenen van het gebied. De gemiddelde netto rijsnelheden op het traject Keizersgracht-Dam fluctueren enigszins over de verschillende dagen en delen van een dag. Uit de 1-meting komt naar voren dat de gemiddelde netto rijsnelheid 6% lager is vergeleken met de 0-meting. Omdat het maar om een kleine afstand gaat werd deze afname niet als veelzeggend gezien.

Voor wat betreft de doorstroming van de tram van de Noordzijde van de Nieuwezijds Voorburgwal zal er geen 1-meting meer worden gedaan, omdat er al een rapport ligt van Goudappel & Coffeng, waarin de prognoses aantonen dat de doorstroming wordt verbeterd door aanleg van een derde halteperron bij halte Dam. Planning VGR 5 VGR 6

 

Financiën VGR 5 VGR 6

 

Het project is eerder gereed dan in het begin van het project werd verwacht. In plaats van juni 2024, is het project al in december 2023 opgeleverd. Dit kwam door efficiënter werken in de uitvoering en het nauwelijks optreden van (grote) risico’s. De Nieuwezijds Voorburgwal is op 20 december 2023 feestelijk geopend met de buurt en mensen die bij het project betrokken zijn geweest. In het eerste kwartaal van 2024 zijn de laatste restwerkzaamheden uitgevoerd en vindt de oplevering naar beheer plaats. Er wordt een positief eindresultaat verwacht voor project Nieuwezijds Voorburgwal (ca € 8,5 miljoen). De eindafrekening wordt in de loop van 2024 gemaakt en voorgelegd aan het bestuur, inclusief een dechargebesluit. In 2024 ontvangt het project nog de laatste financiële bijdragen van de kabels & leidingen partijen en de resterende bijdrage van de VRA. Ook lopen er nog een aantal verzoeken voor nadeelcompensatie. Bij dit toekomstige besluit is duidelijk hoeveel het overschot daadwerkelijk is en kan besloten worden of (een deel van) dit overschot bestemd wordt voor project Corridor Oranje Loper, mocht dit nodig zijn.

Aangezien de Nieuwezijds Voorburgwal onderdeel is van programma Oranje Loper, wordt in het Uitvoerings- en Kredietbesluit voor project Corridor Oranje Loper (eveneens onderdeel van programma Oranje Loper) aan de Gemeenteraad voorgesteld om €1.1 miljoen van het resterende budget van

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Risico’s VGR 4 VGR 5

 

Datum 11 april 2024 Pagina 4 van 7

project Nieuwezijds Voorburgwal over te hevelen naar de Corridor Oranje Loper. Tijdens het project is er extra aandacht besteed aan onder andere de volgende risico’s: -

-

-

Snelle prijsstijgingen, schaarste van materialen (zoals natuursteen) en daarbij behorende indexatie Kabels & Leidingen moeten anders neergelegd worden dan dat in het ontwerp staat Bereikbaarheid van het gebied en zichtbaarheid ondernemers is onvoldoende. Daarnaast was er aandacht voor leefbaarheid, in Zuid had dit betrekking op geluidsoverlast en in Noord op vuiloverlast. Onzekerheden bij innovaties: bij Zuid de waterspeelplaats en de Bremer constructie, bij Noord de Rockflow (rainproofsysteem) bij de trambaan. Rondom bomen was veel te doen (kappen, beschadiging, monumentale boom, nieuw te planten bomen). Er zijn archeologische vondsten gedaan, we zijn obstakels zoals oude mantelbuizen tegengekomen en er was vervuiling. Veel aandacht geweest aan te coördineren partijen (Waternet, Liander, GVB, VRI, OVL, OAIS, Groenaannemer) en afstemming met omgevingsprojecten (o.a. corridor OL, Entree, Kalverstraat). Veel aandacht geweest voor de omgeving, er was niet alleen een omgevingsmanager vanuit de gemeente, maar ook vanuit de aannemer, die gezamenlijk optrokken.

Daarnaast heeft het project de hogere indexatie kunnen opvangen met een extra reserve van ongeveer 1 miljoen, die tijdens het aanbestedingsproces in het voorjaar van 2022 is opgenomen. Deze 1 miljoen maakte onderdeel uit van de extra dekking van 3 miljoen vanuit het toenmalige SMF die in die periode is aangevraagd en toegekend. De reserve maakte geen onderdeel uit van de risicoreservering. Gedurende de uitvoering zijn de risico’s periodiek besproken tussen OG en ON, dit is als positief ervaren. Kwaliteit. & Organisatie VGR 5 VGR 6

 

De voorbereiding van deelproject Nieuwezijds Voorburgwal noord is samen met de aannemer tot stand gekomen in een bouwteam, met dezelfde aannemer als voor Nieuwezijds Voorburgwal zuid, een en ander conform de aanbestedingsrichtlijnen. Daarmee kon de ervaring van de uitvoering van zuid inclusief kennis van risico’s en samenwerking met de omgeving meegenomen worden naar deelproject Nieuwezijds Voorburgwal noord en werd de uitvoeringsexpertise vroeg ingebracht en meegenomen in de realisatieovereenkomst. De samenstelling van het bouwteam is, zowel aan opdrachtgevers- als aan opdrachtnemerszijde, vrijwel ongewijzigd overgegaan in het uitvoeringsteam voor de Nieuwezijds Voorburgwal noord. Dit komt de continuïteit van de samenwerking en de kwaliteit van de uitvoering ten goede. Deze punten lijken (mede) het succes te zijn van dit project. Begin 2024 zal er een evaluatie plaatsvinden van de samenwerking tijdens de uitvoering.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Definitie:

Datum 11 april 2024 Pagina 5 van 7

 

Buiten vastgestelde kaders, niet beheersbaar door projectteamteam, escalatie naar het bestuur.



Binnen vastgestelde kaders.

Buiten vastgestelde kaders, beheersbaar door projectteam.

Toelichting Prognose inkomsten: ca. 63,3 miljoen, toename € 0,1 miljoen: Op basis van de prognose inkomsten blijkt dat er voldoende dekking is aangevraagd voor beide deelprojecten (Nieuwezijds Voorburgwal Zuid en Noord). Hierbij gelden de volgende opmerkingen: -

De prognose is inclusief de reservering van extra dekking van € 0,9 mln vanuit het investeringsstelsel. Ook dit was al aangegeven in de vorige voortgangsrapportage. De prognose inkomsten in deze rapportage is toegenomen met € 0,1mln, vanwege meerwerk in de uitvoering dat wordt doorbelast aan derden. Er is een verwacht overschot van €8,5 mln. Aangezien de Nieuwezijds Voorburgwal onderdeel is van programma Oranje Loper, wordt aan de raad voorgesteld om €1.1 miljoen van het resterende budget over te hevelen naar de Corridor Oranje Loper. De eindafrekening voor het noordelijk gedeelte wordt in de loop van het jaar opgesteld en daarna kan aangegeven worden wat het definitieve resultaat is en kunnen besluiten genomen worden over de eventuele aanwending van het positieve resultaat.

Het verwachte overschot wordt verklaard doordat de doorlooptijd van het project substantieel minder lang is dan eerder werd verwacht en doordat sommige onderdelen uiteindelijk minder gekost hebben dan was ingeschat, zoals bijvoorbeeld de engineeringskosten, afvoerkosten grond en leges. Daarnaast zijn er ook minder risico’s opgetreden. Een andere reden kan zijn dat er is gewerkt in een bouwteam, waardoor de aannemer bij de voorbereiding al is betrokken en dit positief heeft doorgewerkt in de uitvoering.

Voortgang Sinds juli 2023 is het westelijke gedeelte van de Nieuwezijds Voorburgwal (de zijde met de even huisnummers) in gebruik genomen. De ondergrondse werkzaamheden en de herinrichting aan deze zijde zijn succesvol voltooid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 april 2024 Pagina 6 van 7

Na de bouwvak (eerste drie weken van augustus) zijn de werkzaamheden aan de oostzijde hervat. Hier moesten in een aantal stegen nog kabel- en leidingen werkzaamheden worden uitgevoerd en kon er gelijktijdig worden begonnen met de straatwerkzaamheden, waarbij er is gewerkt vanaf de Martelaarsgracht richting de Nieuwe Kerk. Deze werkzaamheden waren eind 2023 gereed, waarmee het project Nieuwezijds Voorburgwal bijna een half jaar eerder dan voorzien is opgeleverd. Dit is samen met de buurt en betrokken medewerkers gevierd tijdens een feestelijk openingsmoment, waarbij onder anderen Melanie van der Horst en Micha Mos de aanwezigen toespraken en bedankten voor hun geduld tijdens de werkzaamheden. De laatste restpunten en herstelwerkzaamheden zijn begin 2024 afgerond. Onder de herstelwerkzaamheden viel onder meer het optimaliseren van het kruispunt Raadhuisstraat – Spuistraat, naar aanleiding van vragen vanuit de buurt bij een bewonersavond van de Oranje Loper. Het is nu voor auto’s duidelijker dat er een zebra ligt en voor fietsers duidelijker hoe ze kunnen voorsorteren. Daarnaast is gebleken dat het voegmiddel van de natuurstenen keien niet paste bij het gebruik van de straat, waardoor het voegmiddel niet voldoende kon uitharden en keitjes los werden gereden door gemotoriseerd verkeer en/of gemeentelijke veegwagens.

Na een proef met verschillende voegmiddelen is gekozen voor een nieuw voegmiddel dat beter bindt. Het aanbrengen van dit nieuwe voegmiddel is eind 2023 en begin 2024 gedaan op de fietspaden en rijweg op de Nieuwezijds Voorburgwal en kruispunten Paleisstraat en Raadhuisstraat. Er is nauw contact met de BIZzen, met ondernemers en met de omwonenden. De pilot ‘vertegenwoordiging BIZ-besturen in relatie tot het project Nieuwezijds Voorburgwal Noord’, die sinds september 2022 werd uitgevoerd, is afgerond. Het doel was om de algehele belangen van de ondernemers in te brengen en af te stemmen voor een zo optimaal mogelijk functioneren van het winkelgebied, tijdens de uitvoering van het project Nieuwezijds Voorburgwal Noord. De Gemeente Amsterdam had geld beschikbaar gesteld aan de BIZverenigingen voor deze pilot. Er is door de diverse betrokken BIZ’en een vertegenwoordiger aangesteld, die als contactpersoon van de BIZ’en fungeert voor het project. Uit de diverse voortgangsgesprekken is gebleken dat de BIZ’en positief stonden tegenover de uitvoering van de pilot. De werkwijze met een ervaren vertegenwoordiger die in het gesprek is met het project, heeft de straatmanagers en BIZ-verenigingen ontzorgt. Voor de omgevingsmanager van Nieuwezijds Voorburgwal Noord was het overzichtelijk dat er één aanspreekpunt was.

Tegelijkertijd bleef de uitvoering van het omgevingsmanagement, waaronder ook het direct contact onderhouden met ondernemers en bewoners valt, ongewijzigd. De aanbevelingen en geleerde lessen tijdens deze pilot zijn gebundeld en besproken met het omgevingsteam van programma Oranje Loper, zodat zij deze kunnen meenemen voor hun omgevingsplan. Nadeelcompensatie Ondernemers langs de route kunnen als gevolg van de werkzaamheden tijdelijk minder omzet draaien. In sommige gevallen hebben zij recht op nadeelcompensatie. Zij kunnen hiervoor een aanvraag doen bij Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam. Het project heeft zich gedurende de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 april 2024 Pagina 7 van 7

looptijd ingezet om meer bekendheid te geven aan en voorlichting te geven over de regeling in samenwerking met Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam, door onder meer individuele gesprekken met ondernemers, informatiebijeenkomsten en extra communicatie middelen. Stand van zaken aantal aanvragen voor Nadeelcompensatie Voor de Nieuwezijds Voorburgwal zuid zijn ten opzichte van de vorige VGR geen nieuwe nadeelcompensatieverzoeken ingediend. Er zijn in totaal vijftien aanvragen gedaan door dertien ondernemers (sommigen hebben 2 aanvragen gedaan voor meerdere jaren). Hiervan zijn twaalf aanvragen toegewezen. In VGR 5 spraken wij over een totaal uitgekeerd bedrag van €83.957,-. Bij een nadere check bleek dit €80.385,- te zijn. Voor de Nieuwezijds Voorburgwal noord zijn in totaal dertien aanvragen gedaan. Hiervan zijn twee aanvragen afgewezen (omdat de ondernemers de inschrijvingsdocumenten niet rond kreeg). Drie aanvragen zijn volledig afgehandeld. Aan deze ondernemers is in totaal €20.700,- (inclusief wettelijke rente en terugbetaling van inschrijfgeld) uitbetaald. De overige acht aanvragen zijn nog in behandeling van de stedelijke adviescommissie. Aan zes ondernemers van deze groep is in totaal €162.500,- aan voorschot uitbetaald. Het voorschot wordt na het afronden van het definitieve advies van het uiteindelijk uit te keren nadeelcompensatie bedrag afgehaald.

De verwachting is dat er bovenop het al uitgekeerde voorschotbedrag van €162.500,- nog extra moet worden uitgekeerd. Hoeveel dat precies is, is lastig in te schatten, omdat er voor alle acht de aanvragen nog een definitief advies opgesteld moet worden door de Stedelijke Adviescommissie.

Samenwerking, tegenspraak en leren Terugkijken: Tijdens de voorbereiding en uitvoering zijn er project start ups en project follow ups gedaan, waarin voornamelijk de samenwerking is besproken. Ook zijn er op onderdelen evaluaties geweest, die binnen het project, maar ook binnen programma Oranje Loper zijn meegenomen. Begin 2024 zal er nog een eindevaluatie komen voor de Nieuwezijds Voorburgwal Noord. Deze input zal onder meer worden meegenomen in de andere deelprojecten van programma Oranje Loper.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl