Bijlage 1 ZO=Zuidoost Masterplan 2021-2040

AMBITIE 1 Inwoner zijn van Zuidoost betekent dat je in alle opzichten volwaardig, geaccepteerd en gerespecteerd burger bent van Amsterdam 1.1 Zuidoost is dé plek waar je experts vindt en expert kunt worden in ‘de inclusieve en diverse Maatschappij van de 21e eeuw” Van Zuidoost maken we een landelijke ‘opleidingsplek’ voor inclusief en divers samenleven, samen leren en samen beleven. We dragen dat actief uit. Zuidoost is aantrekkelijk, benaderbaar en vindbaar als een plek waar iedereen werkt aan het voorkomen en tegengaan van discriminatie en racisme. Op straat, op school, op de arbeidsmarkt, overal. • We zijn een voorbeeld voor heel Nederland. We ontwikkelen samen met partners in Zuidoost een opleidingsprogramma waar velen hun voordeel mee kunnen doen; • Dit is integraal onderdeel van de voorstellen, afspraken en doorbraken in alle ambities van het Masterplan; • We toetsen continue alle afspraken en resultaten op dit uitgangspunt.

" Dat waar Nederland mee worstelt, lukt ons hier al lang." - Ernestine Comvalius Bijlmer Parktheater

28

1.2 Kinderen en jongeren van Zuidoost staan centraal Dit betekent concreet: • We betrekken jongeren en kinderen als dé gespreks- en denkpartner; • Jeugdlobbyisten, de kindercommissie, leerlingen, jongeren: zij zijn de vaste gesprekspartners van het stadsdeelbestuur, de Alliantie, bondgenoten, professionals; • In samenwerking met VO-scholen nodigen we leerlingen uit om (bijvoorbeeld in het kader van het vak maatschappijleer/ burgerschap) mee te denken en te helpen met vraag-stukken over het bevorderen van participatie en inclusie. Daarbij vragen we ze, om hun ouders, buren en buurt daarbij te betrekken; • We denken na over hoe we rolmodellen in kunnen zetten bij deze ambitie; • Bij alle communicatie en participatie wordt rekening gehouden met laaggeletterdheid. Wanneer dat nodig is, wordt het taalgebruik/taalniveau aangepast. ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

29

RACISME EN DISCRIMINATIE De gebeurtenissen in 2020 in de Verenigde Staten rond de moord op George Floyd hebben ook in Nederland en Amsterdam geleid tot meer aandacht voor en bewustzijn over racisme, discriminatie en andere vormen van uitsluiting - en de nog steeds aanwezige ongelijkheid in de maatschappij. Dat is onaanvaardbaar. Er is een harde noodzaak om hier fors meters op te maken. Wij, beleidsmakers, uitvoerders, bewoners, werkgevers, committeren ons aan een gezamenlijke weg voorwaarts, met oog en oor voor elkaars verhalen, op basis van gelijkwaardigheid. We geven en gunnen elkaar alle ruimte om open en eerlijk met elkaar de dialoog aan te gaan en vertrouwen (terug) op te bouwen. We doen dit vanuit de vraag wat er echt nodig is om vooruit te komen. Inclusie en actieve bestrijding van racisme, discriminatie en andere vormen van uitsluiting zijn expliciet onderdeel van het Masterplan Zuidoost en opdracht van en voor de partners van de Alliantie. We beseffen dat dit een zoektocht is – een weg waarin onvermijdelijk fouten gemaakt zullen worden. We blijven hierover continu met elkaar in gesprek, waarbij we afspreken dat luisteren naar, mildheid en begrip voor elkaar onze kernwaarden zijn.

30

1.3 Kunst en cultuur Kunst, cultuur en creativiteit dragen bij aan inclusie en weerbaarheid. Het verbreedt het perspectief van jong en oud, draagt bij aan de identiteit van bewoners en van het gebied, brengt vitaliteit in de buurt, en vergroot de aantrekkingskracht en leefbaarheid van buurten. Kunst en cultuur kunnen een bijdrage leveren aan verbondenheid en betrokkenheid tussen verschillende bewonersgroepen. Amsterdam Zuidoost blinkt uit door zijn creativiteit en ondernemerschap. Voorzieningen zijn echter beperkt aanwezig. • Het gaat om kunst en cultuurinitiatieven die gericht zijn op bewoners, in kleine podia die nieuwe makers en jonge talenten ruimte bieden, in plekken om te experimenteren en in kunst in de openbare ruimte; • De verbinding van de bestaande en de nieuwe buurten van Amsterdam Zuidoost (1 Zuidoost) kan alleen slagen wanneer de identiteit en de geschiedenis van Zuidoost landen in de nieuwe gebieden. Lokale kunstenaars en instellingen moeten daarom een plek krijgen in de infrastructuur van heel Zuidoost. Permanent; • Het geschenk van kleur/the gift of colour: Het (pps-kunst) project dat internationaal befaamd kunstenaar Claudy Jongstra samen met de Alliantie, Groei en Bloei, het ROC, Rijksmuseum Amsterdam Museum, (kleding)bedrijven, Zuidoost City en nog vele anderen ontwikkelt. In dit project komen ambities 1, 2, 3 en 4 elkaar tegen.

1.4 Doorlopend in gesprek met steeds meer mensen Tijdens het maken van het Masterplan zijn gesprekken gevoerd met vele inwoners uit Zuidoost en bondgenoten. We hebben daarbij 1-op-1 gesprekken, groepsgesprekken en digitale Talk & Shows ingezet. De inbreng van deze gesprekken is benut voor het Masterplan, de doorbraken en de maatregelen. Welke bijvoorbeeld? We noemen: • Doorbraak 1.1: Heel Nederland kan van Zuidoost leren hoe je een inclusieve en diverse samenleving bouwt; • Doorbraken 3.2 – 3.4: het belang van taal en lezen dat ingebracht werd door de jeugdlobbyisten, krijgt een stevige plek in de ideale basis- en V.O.school; • Doorbraak 2.9: de roep van jongeren om meer betaalbare woonruimte;

•

 orgen van moeders, vaders, Z opvoeders maar zeker ook van kinderen en jongeren zelf over de veiligheid van de jeugd in Zuidoost: dit stellen we centraal in de aanpak.

We gaan door met het blijven luisteren naar de stem van onze bewoners. We blijven doorlopend in gesprek, ook met bewoners die niet actief in de Alliantie zitten, maar wel actief zijn in de buurt. Daarmee zijn zij een vast onderdeel van het Masterplan. We gaan hiervoor onder andere: • Socratische gesprekken voeren; • Het netwerk van bruggenbouwers/ sleutelfiguren uitbreiden en onderhouden; • Het Masterplan (door)ontwikkelen en uitvoeren met de mensen van Zuidoost; • Ook nieuwe manieren aanboren om mensen te betrekken; • Een onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheid van direct in gesprek door bijvoorbeeld steekproeven via postcodes in te voeren (variant op G1000). Niet voor iedereen is het makkelijk of vanzelfsprekend om te participeren. Hier moeten we de volle aandacht voor hebben. We willen voorkomen dat degenen die participeren altijd dezelfde zijn: •  Bewonersparticipatie wordt breed opgepakt door de Alliantie; • Het zelf-organiserend vermogen dat al aanwezig is in het stadsdeel, benutten we optimaal; • Per buurt en per onderwerp moet worden gekeken wat ter plekke het best werkt; • Naast een online platform willen ook een fysieke plek (een laagdrempelig loket) waar mensen naar binnen kunnen lopen. 1.5 Gezamenlijke communicatie Alliantie De Alliantie ontwikkelt een gezamenlijke communicatiestrategie en communicatiestijl.

Een intensieve communicatie richting bewoners staat daarbij centraal. We ontwikkelen samen met bewoners en andere betrokkenen middelen die hier ondersteunend bij zijn. Middelen die passen bij de bewoners van Zuidoost. Hierbij trekken we 1-op-1 met Zuidoost City. Deze organisatie richt zich onder meer op de positionering van

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

31

AMBITIE 2 Zuidoost (Zie ook ambitie 4.1 en kader over Zuidoost City). Het belangrijkste middel is in deze fase een digitaal platform. Communicatie over specifieke activiteiten, die gekoppeld zijn aan de doorbraken op onderwijs, wonen, werk en veiligheid, staan centraal. Hoe er in Zuidoost wordt samengeleefd en gewerkt is uniek. Daar zijn we trots op. Er is veel positiefs te vertellen. Toch heeft het stadsdeel last van negatieve beeldvorming. Dit heeft effect op hoe mensen ‘van buiten’ over Zuidoost denken, maar veel belangrijker nog: het heeft effect op degenen die hier opgroeien. Daar moeten we vanaf. Mooie verhalen gaan we binnen Zuidoost een zo groot mogelijk podium geven. Zo inspireren we (jonge) bewoners met een nieuw perspectief waaraan ze zich kunnen spiegelen. Om via acties naar trots (succes) te komen is veerkracht, vastberadenheid en doorzettingsvermogen nodig. Successen zullen niet altijd direct behaald worden. Dat kost tijd en

moeite. Van alle leden van de Alliantie, van alle bewoners, vragen we om vastberadenheid. Maar we moeten elkaar ook vasthouden. Eerlijk zijn tegen elkaar, ook al is dat soms moeilijk. We zullen bereid moeten zijn om werkelijk naar elkaar te luisteren. Dat vereist lef en moed: • Communicatie en participatie geven we vorm vanuit de drie pijlers trots, lef en actie; • Communicatie over het Masterplan is praktisch en opgeknipt per onderwerp; • Behaalde ‘actie-successen’ delen en vieren we, ook als het geen succes is delen we dat; • We vertellen de verhalen van Zuidoost. Bij Zuidoost wil je horen! In de haarvaten van het stadsdeel zoeken we naar verhalen; • We communiceren (ook) via lokale radiozenders, instellingen waar bewoners komen, zoals scholen, bibliotheek, de markten, buurthuizen, straatgesprekken, inzet audiovisuele middelen, smart phones, social media.

Ambitie 1

32

Hoofddoel I: Jeugd

1.1 Zuidoost is dé plek waar je experts vindt en expert kunt worden in 'de inclusieve en diverse maatschappij van de 21ste eeuw'

x

1.2 Kinderen en jongeren van Zuidoost staan centraal

x

1.3 De verbinding van kunst en cultuur, the gift of colour

x

Hoofddoel II: Veiligheid

Hoofddoel III: Leefbaarheid

x

x x

1.4 Doorlopend in gesprek met steeds meer mensen over het Masterplan

Deze maatregelen gaan over het HOE, over hoe we Zuidoost, bewoners, partners betrekken en communiceren. Invloed op de hoofddoelen is

1.5 Inrichten gezamelijke communicatei Alliantie met Zuidoost, bondgenoten en partners en elkaar

indirect. Echter: wanneer we dit goed doen, dan helpt dat om elk hoofddoel (en subdoeen van de andere ambities) eerder en duurzamer te realiseren

In Zuidoost opgroeien en wonen betekent dat je goed en veilig woont en over straat kunt gaan 2.1 WijkActieTeams Veiligheid (WATV) We gaan voor integrale samenwerking ín de wijk. Daarmee willen we aanwezig en aanspreekbaar zijn voor de bewoners. Voor bewoners is de gemeente zichtbaar als één lokale overheid. De gemeente, woningbouwcorporaties, Stichting Aanpak Overlast Amsterdam en rolmodel/bewoner zijn zichtbaar en actief in de wijk en werken vanuit één fysieke locatie. We zijn aanwezig, zichtbaar en aanspreekbaar en zorgen voor dírecte interventiekracht en doen wat nodig is. Daarbij richten we ons op veiligheidsproblematiek, overlast, criminaliteit en onveiligheidsgevoelens: • We gaan in drie wijken wijkactieteams opzetten en koppelen deze aan de hotspot aanpak (zie 2.4) en buurtteams; • We geven prioriteit aan het aanpakken van overlast gevende criminele panden en woonfraude; • We steunen de slachtoffers hiervan (bedreiging/afpersing/meiden/moeders); • We zorgen voor zichtbare verbetering in de veiligheidsbeleving van bewoners (bijvoorbeeld extra straatverlichting); • Zuidoost krijgt prioriteit (‘boven op de stapel’) op de agenda van de gemeentelijke, maatschappelijke en veiligheidspartners; • De wijkactieteams houden als “frontoffice” goede en korte lijnen met de “backoffice” binnen en buiten de bij de Alliantie en het WATV aangesloten organisaties, waaronder b.v.

het OM. 2.2 Interventiekracht vergroten De aanpakken binnen het domein jeugd en veiligheid zijn er in alle soorten en maten, maar (lang) niet altijd op elkaar afgesteld. Ook hebben we te maken met blinde vlekken en is er nog onvoldoende capaciteit in Zuidoost. Dit betekent dat we aanpakken moeten optimaliseren en sterk moeten intensiveren. Oftewel, meer én beter. • Herijking van de problematische jeugd aanpak: efficiëntere selectie, gericht op bredere groep, inclusief nazorg voor de jongeren; • Borgen van een preventieve insteek in de aanpakken op het gebied van jeugd en veiligheid door het ‘loslaten’ van de focus op 12+;

• Stedelijke inventarisatie rond het gebruik van social media over de beweegredenen van jeugdigen versnellen en richten op Zuidoost; • Inzet op hele gezinssysteem, zorg achter probleem via lokale partijen/ partners in contact met opvoeders; • Vormgeven van de verbinding met jeugdstrafrechtketen; • Opvoeders/omgeving betrekken bij demotiveren crimineel gedrag onder andere door nazorg na straf en passende strafmaatregelen; • Goede afspraken op het gebied van verschillende aanpakken: problematische jeugd aanpak, signaleringsoverleg 12+, afpersingsaanpak, signaleringsoverleg 12-, Wijkactieteam en flexibele overeenkomsten voor informele partners; • Creatiever en contextgericht werken – we betrekken de wijk bij het afdoen van strafzaken (leer- en taakstraffen in de wijk, buurtrechtspraak, jongeren rechtbanken etc.). 2.3 Stroomlijnen aanpak drugshandel De impact van de georganiseerde drugshandel is enorm in Zuidoost en werkt op vele manieren door in de lokale samenleving. Door middel van (reguliere) opsporing door politie en Openbaar Ministerie (OM) en speciale programma’s van het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum) en het project ‘Weerbare mensen Weerbare wijken’ worden de problemen/daders aangepakt en de gevolgen van de drugshandel zoveel mogelijk beperkt.

De Driehoek (politie, OM, Burgemeester) is hierin leidend en heeft daarbij nadrukkelijk aandacht voor Zuidoost. De inschatting is dat de uitvoeringskracht kan worden vergroot door de aanpakken en programma’s te richten op Zuidoost - en door lokaal de aanpakken te stroomlijnen. Betrokken partijen zullen eerst de lokale opgave, lopende aanpakken en nieuwe programma’s in beeld brengen. Die worden in samenhang bekeken met de wijkgerichte aanpakken 2.1 en 2.2. Vervolgens bepalen we gezamenlijk waar stroomlijning, focus, aanpassing, extra inzet en/of interventies nodig, nuttig, verstandig en mogelijk zijn . Deze doorbraak werken we in 2021 verder uit.

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

33

HOTSPOT AANPAK De Alliantiepartners erkennen het belang van multidisciplinaire samenwerking. Alleen samen kan de problematiek op het gebied van wonen, werk en veiligheid effectief worden aangepakt. Daarom gaan de Alliantiepartners met elkaar samenwerken, vanuit één locatie, zichtbaar en aanspreekbaar, voor de bewoners. We starten in de G-buurt Noord, en breiden uit naar Venserpolder en Holendrecht. Op die locaties zullen Alliantiepartners op het gebied van veiligheid, in de vorm van wijkactieteams, zichtbaar zijn. Op deze locaties zullen onder meer ook gemeentelijke en maatschappelijke partners aanwezig zijn c.q. snel ingezet kunnen worden om bewoners te ondersteunen op diverse leefgebieden. Daarbij valt te denken aan de buurtteams, armoedevoorzieningen, schuldhulp, hulp bij het vinden van werk, zorg voor jongeren; opleiding en begeleiding naar werk, verbinding met het zgn. familiepakket, etc. Hiervoor zijn binnen de verschillende ambities inspanningen opgenomen, die nadrukkelijk in gezamenlijkheid worden uitgevoerd. (zie ook ambities 3 en 4). De opzet en uitvoering hiervan zal een lerend proces zijn, waarbij gaandeweg knelpunten en verbeteringen doorgevoerd zullen worden.

34

2.4 Hotspot aanpak Problemen rond leefbaarheid zijn sterk geconcentreerd binnen tien tot vijftien delen binnen de ontwikkelbuurten, in zogenaamde ‘hotspots’. Op deze plekken snakken bewoners en professionals naar verlichting van problemen en aanpak van overlast. We willen daar de individuele en collectieve leefbaarheid (zowel fysiek als sociaal) van bewoners vergroten en het vertrouwen van bewoners in de overheid verbeteren. We willen op een goede manier gezamenlijk optrekken (bewoners, overheid, maatschappelijke partners, onderwijs, veiligheidspartners, woningbouwcorporaties, partners in werk). We stemmen af en wisselen kennis en informatie uit en we ontwikkelen samen met bewoners, woningcorporaties, Wijkactieteams Veiligheid, buurtteams en Jongerenpunt Zuidoost een nieuwe werkwijze. Integrale samenwerking op buurtniveau. Fysiek aanwezig op locatie. Dat is wat ons voor ogen staat. De opdracht daarbij moet zijn om de veiligheids- en sociaal-maatschappelijke problemen op te zoeken en op te lossen. De trefwoorden hierbij zijn eigenaarschap, ontschotting en gedeeld mandaat. Alle betrokken partners uit het sociaal domein, wonen en veiligheid voelen zich gezamenlijk verantwoordelijk voor de aanpak en werken als team vanuit één gezamenlijk doel en visie.

De lokale medewerkers hebben de bevoegdheden, de middelen, de informatie en de spirit om de interventies uit te voeren die nodig zijn. De teams die werken op de verschillende leefdomeinen van bewoners kunnen overlap hebben in buurt waar zij zich op focussen. Bijvoorbeeld de wijkactieteams veiligheid, buurtteams en andere teams die een lokale uitvoerende functie hebben. Alle teams zijn bekend met de uitgangspunten van het Masterplan. Daar waar het nodig is, wordt samengewerkt en kan (indien wenselijk) als één team worden opgetreden. De teams vullen elkaar aan en versterken elkaar. Ze werken nadrukkelijk niet langs elkaar heen. In kleine gebieden gaan we met elkaar samenwerken op een fysieke locatie; om daar waar de problemen zich voordoen direct te kunnen ingrijpen. We willen dit aanpakken met een integraal plan, met inzet op zowel het fysieke als sociale domein. We plegen integrale buurtgerichte inzet op wonen,

leefbaarheid, sociaaleconomische situatie van bewoners, openbare ruimte en veiligheid daar waar dit het meest nodig is. Als eerste komen de G-buurt Noord, Holendrecht-West en Venserpolder daarvoor in aanmerking. 2.5 Aanpakken van woonfraude Op dit moment worden veel woningen oneigenlijk gebruikt: we zien criminele spookburgers, illegale kamerverhuur, onderhuur, gebruik van woningen voor criminele doeleinden, overbewoning, overlast en uitbuiting. Samen met de rijksoverheid ontwikkelen we een gecombineerde aanpak voor woonfraude. Het aanpakken van woonfraude heeft een positieve invloed op de leefbaarheid en veiligheid in de buurt: • We intensiveren de Woonfraudeaanpak, we zetten hier extra capaciteit op in; • We maken andere onrechtmatigheden en misstanden op gebied van sociale zekerheid, handhaving, arbeidsmarktfraude en fiscaliteit gezamenlijk zichtbaar en pakken deze gezamenlijk aan; • We hebben oog voor mensen die slachtoffer zijn van uiteenlopende misstanden; • Aanpak woonfraude in het kader van het Masterplan is direct verbonden met en prioriteit voor het WijkActieTeam Veiligheid en in de hotspot aanpak. 2.6 Instroom bevorderen weerbaardere bewoners ontwikkelbuurten en hotspots Huishoudens met gestapelde problemen (armoede, werk, gezondheid, huisvesting etc.) wonen vaak geclusterd bij elkaar in bepaalde hotspots en ontwikkelbuurten in Amsterdam Zuidoost.

Vanwege de clustering van sociale huur en de vergrote instroom van de laagste inkomens (20%) is het voor de leefbaarheid in Amsterdam Zuidoost van groot belang dat deze buurten weerbaarder worden. Dit vraagt maatwerk op complex-niveau. De hotspotaanpak heeft hier een belangrijke bepalende rol in. We zetten in op behoud van meer sociaaleconomische draagkrachtige bewoners voor de buurt of bieden mensen op basis van motivatie een woning aan. De ruimte die woningbouwcorporaties en gemeente hiervoor hebben, kan beter benut worden. Via landelijke of lokale wet- en regelgeving kunnen we afspraken maken om dit mogelijk te maken:

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

35

• Mogelijk maken om op hotspotniveau maatwerk te bieden in het sturen op instroom, en mandaat hiervoor te leggen bij de teams die multidisciplinair en integraal samenwerken in de hotspots; • Professionals die in Zuidoost werken voorrang geven waar tekorten zijn of dreigen (leerkrachten, zorg, politie bijvoorbeeld). Hierbij maken we ook gebruik van de bestaande voorrangsregels voor beroepsgroepen. Sociale stijgers kunnen in Zuidoost blijven en werken aan sterke gemeenschappen met krachtige buurtbewoners; • Verhogen van de maximale inkomensgrenzen voor de toewijzing van sociale huurwoningen voor Amsterdam Zuidoost (de wens is om dit met 20% voor een periode van minimaal vijf jaar te doen). Hiervoor is onder andere het maken van nadere afspraken met Alliantiepartner het Rijk nodig. 2.7 Extra investeringen leefbaarheid Er wordt gekeken naar mogelijkheden om bij de verschillende Alliantiepartners middelen vrij te maken om extra te kunnen investeren in leefbaarheid van Zuidoost. We denken hierbij aan bijvoorbeeld: • Tijdelijke afschaffing van de verhuurdersheffing voor Zuidoost, mits de middelen die dan vrijkomen besteed worden aan extra beheerinspanningen, onderhoud en investeringen door woningcorporaties in de sociale huurvoorraad in Zuidoost.

2.8 Meer huisvesting voor jongeren uit Zuidoost in Zuidoost Voor de jongeren van Zuidoost (inclusief jonge moeders) is in het stadsdeel nagenoeg geen bereikbare, betaalbare huisvesting beschikbaar. Drempels zijn onder andere gebrek aan aanbod, ontbreken van netwerk en kennis van systemen, ontbreken van begeleiding, hoge servicekosten, borgbetaling, strenge toelatingsvoorwaarden etc. Daarnaast is een groot deel van het aanbod in Zuidoost slechts toegankelijk voor jongeren die studeren aan het HBO of WO, terwijl de vraag onder werkende jongeren en jongeren die studeren aan het MBO het grootst is. Dit is wat we gaan doen: • Voor (een groep) jongeren is het belangrijk dat er (vormen van) begeleiding van zelfstandig wonen geboden wordt; • Op korte termijn realiseren we betaalbare nieuwbouw voor jongeren in Holendrecht en nog twee andere

36

kansrijke locaties; • Kwalitatief onderzoek naar de woonwensen en woonbehoeften van jongeren in Zuidoost; • Onderzoek naar de woonwensen en woonbehoeften van alleenstaande jonge moeders in Zuidoost; • Maatwerkprogramma maken voor de realisatie van betaalbare huisvesting voor jongeren in Zuidoost, inclusief prestatiedoelstellingen. Het maatwerkprogramma houdt in dat er onderzoek wordt gedaan naar de woonwensen en problemen van jongeren, en analyse van het huidige project Sayhaey; • Betrekken van jongeren hierbij, voorwaarden scheppen, netwerk opbouwen, kennisdelen, kwanttatieve en kwalitatieve doelen realiseren; • Realiseren passend aanbod; opzetten van wonen (woonvormen) met bijzondere aandacht voor zwangere jonge moeders dan wel een sterke campagne om jongeren met kinderen te informeren over de mogelijkheden op het gebied van huisvesting in Zuidoost, en wat zij hiertoe moeten doen; • Samen optrekken met jongeren, gemeente, woningbouwcorporaties, maatschappelijke organisaties, ontwikkelaars. 2.9 Bouwen voor de Buurt A: bevorderen doorstroom bewoners Zuidoost naar nieuwbouwlocaties Voor alle categorieën nieuwbouw (sociaal, middelduur en betaalbare koop) geldt dat de huidige bewoners van Zuidoost, vooral die in ontwikkelbuurten, er nauwelijks in slagen een woning te bemachtigen in een nieuwbouwproject. Er heerst frustratie bij de bewoners.

Nieuwbouw lijkt niet voor hen bedoeld. Als er aanbod beschikbaar komt, moeten bewoners van Zuidoost de kans krijgen om hun woonsituatie te verbeteren. • We maken afspraken met ontwikkelaars over manieren van voorrang verlenen, zodat de bewoners van Zuidoost zich mogelijk met voorrang in kunnen schrijven voor verhuizing naar nieuwbouw. We verkennen momenteel de mogelijkheden binnen wettelijke kaders. (bijvoorbeeld door voorinschrijving voor bewoners Zuidoost, aanbod platform); • Er is met een aantal ontwikkelaars afgesproken dat minstens 25% van alle nieuwbouw wordt bewoond door zittende bewoners van Zuidoost, daarbij rekening houdend met wettelijke kaders (Hondsrugpark). We kijken of dit uitgebreid

kan worden; • Dit heeft invloed op de huisvestingsverordening van de gemeente. Onderzoek naar aanpassing hiervan is al gestart. Een pilot wordt - bij voorkeur in Zuidoost - begonnen in 2022. • We richten de website www.zuidoostwoont.nl in. Via deze site kunnen bewoners zien welke nieuwbouwprojecten er in Zuidoost aan gaan komen en op welke manier zij hun interesse hiervoor kenbaar kunnen maken. B: Afwijken 40-40-20 regel op buurtniveau en hotspotlocaties Bij het definiëren van bouwprojecten kijken we beter naar de kwantitatieve en kwalitatieve aanvullingen die hotspots en buurten nodig hebben. In Amstel III dreigt bijvoorbeeld een eenzijdige woningvoorraad en een eenzijdige wijk te ontstaan qua woninggrootte. Deze wijk is niet of slechts beperkt toegankelijk voor huidige bewoners uit Zuidoost. De 40-40-20 regeling dient als referentie op het hogere schaalniveau van stadsdeel Zuidoost (inclusief de nieuwe kern), maar door af te wijken van deze regel op hotspotof op buurtniveau, kan er een gezondere mix van bewoners ontstaan. Deze regel blijft wel gehandhaafd voor stadsdeel Zuidoost als geheel.

• Op lokaal niveau wordt de lokale behoefte of diversiteitsdoelstelling leidend; • We ontwikkelen een plan/visie voor de hotspots/ontwikkelbuurten waarin de behoefte van de buurt en kansen die dat biedt voor het stadsdeel als geheel centraal staan en monitoren dit; • We verkennen verdere mogelijkheden om op grond van argumenten af te wijken van de 40-40-20 regel, bijvoorbeeld voor Amstel III en/of ontwikkelbuurten en hotspots. C: Zuidoost als startlocatie voor betaalbare koop- en huurwoningen Voor de meeste bewoners van Zuidoost zijn de nieuwbouwwoningen in het stadsdeel te duur. Dat betekent dat bewoners die het beter gaat (vaak rolmodellen) vaak noodgedwongen de buurt verlaten (onder andere naar Almere/Lelystad). Terwijl bewoners eigenlijk graag in de wijk/buurt willen blijven wonen. Ook willen we graag woningen kunnen aanbieden aan professionals die werken in Zuidoost, in essentiële beroepen voor Zuidoost (leerkrachten, verpleging, politie). Zij verdienen vaak te veel voor sociale woningbouw en zijn daardoor aangewezen op betaalbare koop en middeldure huur. Tegelijkertijd dreigt op

de grote transformatielocatie Amstel III een eenzijdige woningvoorraad en eenzijdige wijk te ontstaan. • De gemeente is in gesprek met ontwikkelaars, investeerders, grondeigenaren en corporaties om afspraken te maken over het realiseren van betaalbare nieuwbouw. Voorstel is om hier als eerste mee te starten in Amsterdam Zuidoost. In Amstel III is de gemeente daarbij wel afhankelijk van de welwillendheid van de zittende erfpachters; • We onderzoeken de mogelijkheden om gewenste woningdifferentiatie te bereiken; • We zoeken naar mogelijkheden voor alternatieve en betaalbare woonvormen, denk hierbij bijvoorbeeld aan wooncoöperaties en zelfbouwkavels. 2.10 Voorkomen toekomstige leefbaarheids- en veiligheidsproblematiek De flanken van de A9 dreigen een onprettig niemandsland te worden. Dat is niet goed voor de leefbaarheid van het stadsdeel. Aan de andere kant is er een grote vraag naar woningen en bouwlocaties voor bewoners in Zuidoost, en bieden de flanken van de A9 een mooie kans. • Voor dit gebied zal in 2021 verkenning starten (onder de vlag van het Masterplan) ofwel een principebesluit voorbereid worden door de gemeente (in de zin van plaberum) – dit in afstemming en overleg met planvorming Gaasperdammerpark (op de A9); • Doel is ontwikkeling van de flanken van de A9 zodat er meer woningaanbod voor bewoners van Zuidoost komt.

2.11 Kwaliteit en inrichting openbare ruimte Openbare ruimte is één van de pijlers in de ontwikkelbuurtenaanpak. De ontwikkelbuurten aanpak is een van de belangrijkste bestaande, reguliere inspanningen, waar het Masterplan op steunt. Veel van de noodzakelijke kwaliteitsverbeteringen zijn in beeld gebracht in de ontwikkelbuurtplannen en zijn al of worden binnenkort aangepakt onder de vlag hiervan. Vooralsnog gaan we er bij het Masterplan vanuit dat dit volgens planning gerealiseerd wordt. • De kwaliteit van de openbare ruimte is eveneens essentieel onderdeel van de voorgestelde doorbraak hotspotaanpak. Zowel op schoon, heel en veilig als voor wat betreft de inrichting. In onze plannen nemen we op, welke plekken in de openbare ruimte op gebied van veiligheid verbeterd moeten worden;

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

37

• Verstevigd sturen en sneller handelen op het normale: de nieuwe werkwijze stadsbeheer vanaf 2021 start in Zuidoost. Doel hiervan is onder andere beter en sneller afstemmen op de vragen vanuit de gebieden en meldingen sneller afhandelen (bijvoorbeeld bij de melding van een kapotte lamp); • Zwakke/onveilige locaties in Zuidoost in 2021 kaart brengen door integraal team (OOV/politie/Stadsdeel/ontwerper OR/verkeerskundige, bewoners); per

locatie met een oplossing komen (dus ook kijken naar de ruimtelijke inrichting). Geen eenmalige actie, maar een met regelmaat terugkerend moment. De oplossingen nemen we op in het jaarlijkse uitvoeringsplan van het Masterplan; • De kwaliteit van de openbare ruimte is van essentieel belang voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren, denk aan veilig routes, plekken om te "zijn", te spelen en te sporten.

Hoofddoel I: Jeugd

Hoofddoel II: Veiligheid

Hoofddoel III: Leefbaarheid

x

x

x

2.2 Interventiekracht vergroten

x

x

x

2.3 Stroomlijnen aanpak drugshandel

x

x

x

2.4 Hotspot aanpak: 1. G-buurt Noord, Holendrecht-West, 3. Venserpolder

x

x

x

x

x

Ambitie 2 2,1

WijkActieTeams Veiligheid op locatie 1. Venserpolder, 2. G-buurt, 3. Holendrecht

2.5. Aanpakken Woonfaude 2.6 Instroom bevorderen weerbaardere bewoners in ontwikkelbuurten en hotspotlokaties 2.7

x

Extra investeringskracht t.b.v. leefbaarheid ontwikkelbuurten en hotspotlocaties

x

2.8 Meer huisvesting voor jongeren uit Zuidoost in Zuidoost

x

2.9 Bouwen voor de buurt

x

2.10 Voorkomen toekomstige leefbaarheid- en veiligheidsproblematiek: bouwen flanken A9 2.11 Kwaliteit en inrichting openbare ruimte

38

x

x

x

x x

x

x

x

AMBITIE 3 In Zuidoost opgroeien en wonen betekent dat je alle kansen en mogelijkheden hebt om je te ontwikkelen, te groeien en talenten te ontplooien Werken aan gelijke kansen en talentontwikkeling betekent een schoolcarrière lang investeren in een kind, of beter gezegd van min 9 maanden totdat ze volwassen zijn en volop participeren in de samenleving. Dit gaat van geboortezorg, via kinderopvang, basisscholen en middelbare scholen naar vervolgonderwijs en werk. Overgangen zijn daarbij kwetsbaar en vragen extra aandacht. Overgangen tussen schoolsoorten, maar ook overgangen tussen de leefwerelden van het kind: thuis, buurt en school. We zetten bij deze ambitie over de volle breedte van de voorzieningen in op behoud van wat goed is, op uitbreiding van succesvolle initiatieven en op verbetering of verandering waar nodig. We hebben een aantal herkenbare centrale thema’s in onze aanpak die uitnodigen tot meedoen: • We geven ouders en jongeren een belangrijke rol, we werken samen op basis van inclusie en wederkerigheid. We vragen jongeren wat zij belangrijk vinden; • We geven rolmodellen een belangrijke plek in onze aanpak; • We werken vanuit een gezamenlijke, stevige en herkenbare pedagogische visie; • Taal is een centraal thema in veel van onze activiteiten. Taal is de sleutel tot een succesvolle schoolcarrière en taal is de sleutel tot maatschappelijke participatie.

Dat geldt niet alleen voor de kinderen, maar ook voor hun ouders/verzorgers. 3.1 Eén samenhangende aanpak voor de leeftijd van min 9 maanden tot 6 jaar Voor de jongste kinderen vanaf ongeveer 2 jaar zijn er verschillende, reguliere voorzieningen zoals het Ouder- en Kindteam/ jeugdhulp, spelinloop, kinderopvang/voorschool en de basisschool. Dit is kwetsbaar, omdat er veel overgangen zijn en omdat niet alle kinderen naar de spelinloop en de kinderopvang/voorschool gaan. Onze inzet is: het aanbod er is voor alle kinderen en de

organisaties die daarbij betrokken werken nauw samen vanuit een gedeelde visie. Het aanbod is er voor alle kinderen. Er is ruimte voor maatwerk als dat nodig is. Opvoeding, ontwikkeling van kinderen en participatie en emancipatie van ouders staan centraal. •  Gezonde en Kansrijke Start is een stedelijk programma dat zich richt op de eerste duizend dagen van een kinderleven (-9 maanden tot 2 jaar). In Zuidoost sluiten we aan bij de al lopende trajecten in dit programma. Dit betekent dat de partners in de geboortezorg (zoals verloskundigen, OKT/JGZ, kraamzorg) en het sociaal domein (zoals gezonde leefstijl, huisvesting, armoede) elkaar goed weten te vinden. Zo werken we aan duidelijke voorlichting voor (aanstaande) ouders, goede overdracht vanuit de verschillende partners bij zorgen over het kind/gezin en snel oplossen van knelpunten. Want hoe eerder, hoe beter!; • In deze samenwerking willen we meer kwetsbare ouders vroegtijdig ondersteuning bieden bij de opvoeding en het opgroeien van hun kinderen. We versterken ouders in hun rol met name bij signalen van risicovol ouderschap.

We sluiten aan bij de opgave van Amsterdam Vitaal & Gezond waarbij specifieke aandacht is voor een gezonde, kansrijke en veilige start van ieder kind vanuit een integrale en systematische aanpak; • We willen met de spelinlopen voor ouders en peuters (1-2 jaar) meer kwetsbare gezinnen en kinderen met het risico op achterstanden bereiken; • We streven ernaar dat zoveel mogelijk kinderen van 2-4 jaar naar een voorschool gaan; • We vergroten de zichtbaarheid en vindbaarheid van voorzieningen en zorgen ervoor dat de toegang laagdrempelig is. We ondersteunen en betrekken ouders meer bij het vinden en gebruiken van deze voorzieningen.

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

39

3.2 De ideale basisschool De basisschool van de toekomst is in Zuidoost een moderne en excellente school die een centrale plek in neemt voor alle kinderen en voor hun ouders. De school regisseert de samenwerking tussen verschillende professionals die werken aan de ontwikkeling van de kinderen. Dit zijn onderwijzers, ouderkind adviseurs, jongerenwerkers, sportbuurtwerkers, schuldhulpverleners, vrijwilligers, betrokken ouders. De professionals werken als team samen vanuit een gedeelde pedagogische en onderwijskundige visie. Er is aandacht voor het leren van kinderen en hun brede ontwikkeling. We signaleren tijdig als er extra hulp nodig is. Daar waar nodig verbinden we specialistische jeugdzorg aan de school. De school leidt kinderen op tot zelfbewuste Amsterdammers. Ouders zijn hierin partners. • De school biedt plek aan alle kinderen van 0-12 jaar. Er is een verlengde schooldag; kinderen krijgen meer uren om te leren en om zich te ontplooien en er is in iedere school een kinderopvang (met voorschool) aanwezig. Er wordt intensief samengewerkt in de VVE; • De schoolgebouwen dragen bij aan deze ambitie en hebben een goede uitstraling.

Voor de activiteiten is voldoende ruimte beschikbaar. Onze ambitie is excellent onderwijs: De kwaliteit van het onderwijs moet zo goed zijn dat kinderen achterstanden vanuit hun thuissituatie kunnen compenseren en dat kinderen hun talenten optimaal benutten. Hiervoor zijn goede leraren en professionals nodig; • Leerlingen krijgen meer persoonlijke aandacht van leraren, bijvoorbeeld door high dosage tutoring of door kleinere klassen. Dit draagt bovendien bij aan de aantrekkelijkheid voor leraren om in Zuidoost te werken; • We hebben aandacht voor het lerarentekort en we kijken naar onder meer naar extra arbeidsvoorwaarden; • Op school is er ook aandacht voor de problematiek van ouders. Hiervoor hebben scholen een nauwe samenwerking met het OKT en het buurtteam. Ouders kunnen op school bij hen op een laagdrempelige manier terecht voor met name opvoedondersteuning (OKT en aanbod preventieve jeugdhulp), schuldhulpverlening en andere ondersteuning (buurtteam) en taal en ouderbetrokkenheid.

3.3 Overgang basisonderwijs – voortgezet onderwijs We willen ruimte creëren in de overgang van de basisschool naar de middelbare school. Kinderen krijgen de tijd en de ruimte om passend middelbaar onderwijs te vinden. De overgang begint bij groep 7 en gaat door tot in de eerste twee tot drie jaar van de middelbare school. Het advies van de basisschool sluit aan bij de potentie van kinderen en maakt het mogelijk om groei en ontwikkeling van leerlingen in het voortgezet onderwijs te bevorderen en kansen te geven. Begeleiding is er voor alle kinderen waarbij in het bijzonder aandacht is voor kinderen die vanwege hun thuissituatie minder meekrijgen. Scholen werken samen vanuit een herkenbare educatieve en pedagogische aanpak. Er is veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling. PO-scholen, VO-scholen, (V)SO-scholen, Swazoom, OKT, en het buurtteam werken hierin samen. • Er zijn vaste gezichten voor de kinderen. Dit geldt niet alleen voor onderwijzers van de basisschool en leraren van de middelbare school, maar ook voor andere professionals rond het kind.

Rolmodellen spelen hierin een belangrijke rol; • Kinderen met achterstanden krijgen intensieve begeleiding zoals bijvoorbeeld high dosage tutoring of de life skills academy; • Ook worden voor de overgang PO/ VO-activiteiten aangeboden op het sociale en emotionele gebied zoals het preventieve jeugdhulpaanbod (FPAJ); • Voor de activiteiten is ook ruimte beschikbaar, zodat basisschoolleerlingen al activiteiten kunnen volgen in de VO-scholen; • Specifieke aandacht is er voor kinderen op het speciaal onderwijs. 3.4 De ideale VO-school De ideale middelbare school heeft veel elementen die de ideale basisschool ook heeft. De school regisseert de samenwerking tussen verschillende professionals die werken aan de ontwikkeling van de kinderen: leraren, ouder-kind adviseurs, jongerenwerkers, sportbuurtwerkers enzovoort. Zij werken vanuit een gedeelde en stevige (pedagogische) visie als team samen. Er is veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling.

40

• De hele schooldag is er een aanbod voor kinderen (naschools aanbod; langer leren), ze kunnen in de veilige omgeving van de school zijn; • De persoonlijke relatie met de jongeren krijgt veel aandacht; • De mentor staat hierin centraal, heeft voldoende tijd en heeft andere professionals dicht om zich heen staan; • Klassen zijn kleiner dan elders in Amsterdam, zodat meer persoonlijke aandacht van leraren voor leerlingen mogelijk is. Het draagt bovendien bij aan de aantrekkelijkheid voor leraren om in Zuidoost te werken; • De schoolgebouwen dragen bij aan deze ambitie en behoren tot de modernste in de stad; • Ouders en kinderen worden ondersteund vanuit het OKT en aanbod preventieve jeugdhulp (FPAJ) zoals opvoedcursussen en sociale vaardigheidstrainingen. 3.5 Overgang VO naar vervolgonderwijs en werk De laatste jaren van de middelbare school en de overgang naar vervolgonderwijs en werk is een belangrijke periode. We willen dat jongeren daar maximaal hun kansen benutten en doorstromen naar het onderwijs en naar banen die bij hen passen en hen uitdagen. Het gaat daarbij om perspectief en maatwerk. Sterke netwerken van middelbare scholen, vervolgonderwijs en het bedrijfsleven zijn daarbij essentieel, evenals rolmodellen.

• We versterken de netwerken tussen middelbare scholen en het hoger en middelbaar vervolgonderwijs; • We investeren in een intensieve begeleiding van jongeren die dat nodig hebben, zowel op het VO (door onder andere versterking decanaten) als op het vervolgonderwijs; • We zetten in op gezamenlijke projecten van het onderwijs en het bedrijfsleven, onder andere gericht op maatwerk in opleidingen en stages; • We betrekken HBO en MBO studenten en andere rolmodellen; • We hebben aandacht voor mensen die specifieke skills hebben. We bieden ondersteuning bij het vinden van werk.

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

41

AMBITIE 4 In Zuidoost zijn we trots op onze positie als economische toplocatie, op ons ondernemerschap en creativiteit en investeren we wederkerig daarin en in werk voor onze inwoners 3.6 Jongerenvoorzieningen in de wijk en bij de school In de wijken hebben we buiten goede scholen ook goede jongerencentra nodig. Centra met veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling van jongeren. De betrokken jongerenwerkers hebben een link met de scholen. Er is aandacht voor het betrekken van ouders en er is een koppeling met zorg- en veiligheidspartners. Het aanbod moet in het bijzonder gericht zijn op het betrekken van meiden. Daarnaast zijn goede sport- en spelvoorzieningen voor zowel oudere als jongere jeugd aanwezig. We stimuleren jongeren om zich aan te sluiten bij een sportvereniging. We werken samen met jongeren, diverse verenigingen op gebied van sport en cultuur, jongerenwerk, jeugdwelzijnswerk, scholen, OKT en buurtteam.

• Er komen vier jongerencentra, eerst tijdelijk en vanaf circa 2024 in mooie, nieuwe of verbouwde gebouwen; • We werken vanuit een visie op het perspectief van jongeren in Zuidoost en zorgen voor aanbod dat aansluit op wat jongeren willen; • We zetten in op extra sportvoorzieningen en verhogen het bereik van sportverenigingen; • Naast jeugdhulp en ondersteuning vanuit het OKT is stevige inzet nodig van het jongerenwerk en jeugdwelzijnswerk in het PO en VO en in de wijk. De voorgestelde doorbraken dragen bij aan het bereiken van doelen:

Ambitie 3

Hoofddoel I: Jeugd

Hoofddoel II: Veiligheid

Hoofddoel III: Leefbaarheid

x

x

x

3.1 Een samenhangende aanpak voor de leeftijd min 9 maanden tot 6 jaar, toegankelijk voor alle kinderen

x

3.2 De ideale Zuidoost basisschool

x

3.3 De overhanf van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs

x

3.4 De ideale Zuidoost middelbare school

x

x

3.5 De overgang van middelbaar onderwijs naar vervolgonderwijs en werk

x

x

3.6 Jongerenvoorzieningen bij de school (4) en in de wijk

x

x

42

x

In deze ambitie worden zes doorbraken benoemd die bijdragen aan de drie overkoepelende maatschappelijke effecten: duurzame verbetering perspectief jeugd, veiligheid en leefbaarheid. Het uitgangspunt daarbij is: voortbouwen op wat succesvol is, verbinden, verbeteren en vernieuwen.

krijgen. Betrokkenheid in woord en daad van alle partijen maakt het voor jongeren in Zuidoost zichtbaar dat ze ertoe doen. Onze inzet is gericht op het versterken van hun kansen en mogelijkheden, en het versterken van inclusief denken en handelen.

Aandachtspunten bij de uitvoering van de doorbraken uit deze ambitie zijn een centrale regie en een integrale benadering. • We brengen zoveel mogelijk bestaande en nieuwe initiatieven samen; • We kiezen voor centrale regie, samen aan de slag op 1 speelveld; • We kiezen voor een integrale benadering en aanpak; • We maken de individuele belangen van partners ondergeschikt aan het gezamenlijke belang en doel; • We zorgen voor eenduidige communicatie; we laten mensen zien wat het betekent om bij hen te werken, en wat we voor elkaar kunnen betekenen (vertrouwen opbouwen); • Daarbij hebben we oog voor en helpen we mensen die geen woonadres hebben – waardoor het niet lukt om een baan te krijgen. En we hebben aandacht voor mensen die boven de onderkant zitten (middengroep). Als die kunnen doorstromen en carrière kunnen maken in Zuidoost, kunnen ze meer betekenen voor de buurt/een rolmodel zijn.

4.2 Meer jongeren ( jonger dan 30) aan het werk of op school Met het 1000 banenplan is de afgelopen jaren een gezamenlijke werkwijze ontwikkeld onder de noemer Zuidoost Werkt! Deze aanpak heeft intussen resultaat laten zien. Er is voor gekozen om dit te koesteren, en hier stap voor stap op voort te bouwen met extra aandacht voor jongeren (< 30 jaar), samenwerking met het onderwijs en het versterken van de wijkgerichte benadering door inzet van sleutelfiguren. Werk naar de bewoners brengen en hen helpen om belemmeringen, waaronder schuldenproblematiek, op te lossen, maakt daar deel vanuit. Hier ligt in de uitwerking voor 2021 nadrukkelijk een verbinding met het jongerenpunt en het uitvoeringsplan ‘Meer kans op werk voor jongeren’. Meer bewoners en jongeren worden sneller aan werk geholpen door een nauwe onderlinge gelijkwaardige samenwerking van verschillende organisaties en disciplines: werk en opleiding jongeren, cohortaanpak, werkbrigade, WSP, Randstad, Johan Cruijff Arena, buurtteamorganisaties, maatschappelijke organisaties en het stadsdeel.

4.1 Doorontwikkelen duurzame publiek/private samenwerking (PPS) en voortbouwen op netwerk PPS van Zuidoost Werkt en 1 Zuidoost Om de komende jaren echt het verschil te kunnen maken voor jongeren in Zuidoost is het opbouwen van een sterke structurele samenwerking met onderwijspartners, werkgevers, maatschappelijke partners en (gemeente) overheid vanuit gelijkwaardigheid noodzakelijk. Commitment aan een gemeenschappelijk doel. Dat vraagt om een heldere ontwikkelstrategie en stevige sturing. Dit betekent ook: samen investeren in mensen, middelen en proces. Het doel hiervan is om meer jongeren opgeleid en aan het werk te

De mogelijkheid van buurtbanen en het verkrijgen van een premie bij parttime werk bieden meer kansen voor bewoners om hun positie te verbeteren. Deze ambitie richt zich overigens niet alleen op jongeren. We stellen voor om deze werkwijze stap voor stap, op basis van ervaring, vraag/aanbod, monitoring, externe omstandigheden en concrete mogelijkheden door te ontwikkelen. Hierdoor wordt perspectief op werk of school stap voor stap zichtbaar en haalbaar gemaakt voor een grotere groep jongeren. We werken samen vanuit 1 loket en brengen van daaruit het werk naar de bewoners, met sleutelfiguren in de wijk.

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

43

ZUIDOOST CITY: PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKING Stichting Zuidoost City is een fusie tussen bestaande organisaties en samenwerkingsverbanden van ondernemers, bedrijfsleven, VENZO en Zuidoost Partners voor en door Zuidoost en gaat als één organisatie van start in januari 2021. Zuidoost City voelt zich verantwoordelijk voor de positionering van Zuidoost en werkt samen met de gemeente Amsterdam aan een inclusief, duurzaam en innovatief Zuidoost. Zuidoost City doet dit door: • Zuidoost op de kaart te zetten door het uitvoeren van de positioneringsstrategie van Zuidoost; • Het sociaaleconomisch sterker maken van het stadsdeel, door de samenwerking tussen onderwijs, zorg, bedrijfsleven, lokale ondernemers, inwoners en vastgoedorganisaties te versterken op het gebied van werkgelegenheid en een goed vestigings- en ondernemersklimaat; • Het stadsdeel aantrekkelijker te maken door zich in te zetten voor een schoon, veilig en levendig stadsdeel en door diverse activiteiten te organiseren die bijdragen aan de herkenbaarheid van een inclusief, duurzaam en innovatief Zuidoost;

44

• Zuidoost bereikbaarder te maken, door de belangen van haar leden te inventariseren en door de samenwerking tussen bedrijfsleven, inwoners, vastgoedorganisaties, overheid en de regio te versterken op het gebied van duurzaam vervoer, OV en betere verbindingen met de stad; • Het stadsdeel een thuis te laten zijn voor huidige en toekomstige inwoners door zich in te zetten voor een inclusieve participatie en een intensieve communicatie en promotie rondom woonontwikkelingen in Zuidoost; • Het stadsdeel duurzamer te maken door de samenwerking tussen bedrijfsleven, lokale ondernemers, vastgoedorganisaties, inwoners en overheid te versterken rondom de energietransitie in Zuidoost; • Door een groot netwerk in Zuidoost op te bouwen en te onderhouden, door mensen en organisaties aan elkaar te verbinden en door bij alle activiteiten de belangen te behartigen van haar leden, in gesprek met de gemeente (ambtelijk en politiek).

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

45

4.3 Opleidingstrajecten in combinatie met stage/werk in kansrijke sectoren Om meer jongeren aan werk te kunnen helpen, is het noodzakelijk om kansrijke sectoren aan te boren. Vraag/aanbod, opleiden in combinatie met stage en werk. We bouwen voort op ervaringen die nu worden opgedaan in Tech, de bouwsector. We kijken naar zorg en welzijn, en benutten de investering in energietransitie/duurzaamheid voor meer werk in Zuidoost. We streven ernaar om in de komende drie jaar 600 jongeren aan het werk te krijgen in kansrijke sectoren. We leren van een vergelijkbare aanpak uit Rotterdam (leerwerkakkoord met stevig programmamanagement, mandaat en budget op basis van sectorakkoorden) en onderzoeken of onderdelen hiervan ook in Amsterdam toepasbaar zijn. 4.4 Werkgevers/ondernemersaanpak: 1 loket Werkgevers/ondernemers hebben te maken met meerdere (gemeentelijke) loketten. Om werkgevers in Zuidoost actief te betrekken bij het Masterplan Zuidoost en de gezamenlijke opgave met focus op de jeugd zijn er een aantal randvoorwaarden. • Een duidelijk aanspreekpunt (1 loket); • Een actieve en betrokken benadering; • Een heldere boodschap; • Een menukaart waarop zij kunnen instappen.; • Aansluiten bij het Taalakkoord, met aandacht voor bewust zijn, communicatie en trajecten Taal op de werkvloer.

Daarnaast indien nodig informatie over en doorverwijzen naar het aanbod van het Taaloffensief of informeel taalaanbod. Zo nemen meer werkgevers en ondernemers uit Zuidoost actief deel aan de publiek private samenwerking Masterplan Zuidoost. Zij dragen in woord en daad bij aan activiteiten en projecten uit het Masterplan Zuidoost: binnen het onderwijs, door middel van medefinanciering en/of met stages, opleidingstrajecten, werk, buddy’s, coaches, etc. Vanuit de gemeente wordt er daarnaast ook gerichte ondersteuning geboden aan (lokale) werkgevers en (startende) ondernemers (bijvoorbeeld sociaal werkgeverspakket ten behoeve van ondersteuning op het gebied

46

van taal, (taalakkoord) armoede en schuldhulp, toegankelijker maken van de arbeidsmarkt door het inclusief werven. Ten slotte is ook oog voor het ondersteunen en stimuleren van ZZP’ers en van lokale ondernemers zodat zij kunnen bijdragen aan en profiteren van de kracht en ontwikkeling van Zuidoost. 4.5 Soepele overgang naar (vervolg)onderwijs of werk (zie ook 3.5) Er vallen nog te veel jongeren uit, het lukt nog te weinig jongeren om het maximale uit zichzelf te halen. Meer jongeren kunnen hun droom waarmaken. Minder jongeren hoeven tussen wal en schip te belanden. Betrokken partners geven aan dat er veel is, maar dat er vooral behoefte is aan meer overzicht en het verbinden van initiatieven om zo meerwaarde te creëren. Het mbo-team van WOJ en de sluitende aanpak pro/vso om jongeren goed naar werk te begeleiden zijn al mooie voorbeelden waarop doorgebouwd kan worden. Vanuit WPI is de afdeling werk en opleiding jongeren, in het bijzonder het Jongerenpunt Zuidoost, nauw bij betrokken en werkt nieuwe ideeën met onderwijspartners uit. Meer maatwerk, gericht op perspectief en coaching/begeleiding op school, maar ook in de overgang naar werk en op de werkvloer zijn daarin belangrijke elementen.

Uitgangspunten zoals benoemd door partners: • Biedt perspectief in de aanpak; • Richt je in de aanpak op de lange termijn en laat de aanpak niet door incidenten of anderszins verstoren; • Organiseer maatwerk in de begeleiding van jongeren; zowel op school, in de toeleiding naar werk als daarbuiten; • Vraag jongeren naar hun perspectief, ga naar de vindplaatsen, ook buiten school; • Werk onderling samen, tussen schoolsoorten, tussen onderwijs en werk, tussen onderwijs en community enzovoort; • Maak een overzicht van wat er al is, verbindt initiatieven met elkaar en zoek samen naar de meerwaarde; • Zorg voor voldoende stageplekken en leer-werkplekken; • Een vorm van buddy’s/coaches door medewerkers van bepaalde bedrijven te koppelen aan jongeren, bedoeld om perspectief van beiden te vergroten.

4.6 Hotspot aanpak (integrale aanpak incl. sociaaleconomische dimensie, zie ook 2.4) We willen concrete verbeteringen voor de bewoners in de hotspots gaan realiseren, vanuit het perspectief van ambitie 4 zijn dat: • In beeld brengen van hulpvragen bewoners, op gebied van werk/opleiding (en wonen, sociaal, veiligheid en leefbaarheid); • Zorgen voor meer bestaanszekerheid en perspectief voor de bewoners (armoedevoorzieningen, schulden, hulp bij het vinden van werk, etc.); Zorg voor jongeren; opleiding en begeleid• ing naar werk, schuldhulpverlening, etc. De voorgestelde doorbraken dragen bij aan het bereiken van doelen:

Ambitie 4

Hoofddoel I: Jeugd

Hoofddoel II: Veiligheid

Hoofddoel III: Leefbaarheid

x

4.1 Ontwikkelen duurzame publiek-private samenwerking

x

4.2 Meer jongeren <30 aan het werk of op school

x

x

4.3 Opleidingstrajecten in combinatie met stage/werk in kansrijke sectoren (zgn. treintjes bouwen)

x

x

4.4 Werkgeversaanpak: 1 loket

x

4.5 Soepele overganf (vervolg)onderwijs - Werk

x

x

4.6 Werk, aanpak armoede en schulden, als onderdeel van integrale buurtaanpal

x

x

x

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

47

AMBITIE 5 Zuidoost verandert het bestuur: In Zuidoost heb je te maken met één overheid, die transparant, flexibel en effectief is en stuurt vanuit het belang van het gebied en haar inwoners 5.1 Gezamenlijk opdrachtgeverschap en integrale samenwerking vanuit een brede coalitie van partners Binnen de Alliantie en bij de uitvoering van het Masterplan werken we samen met maatschappelijke organisaties. Daarnaast benutten we nadrukkelijk de kracht van het bedrijfsleven om de doorbraken te realiseren (zie ook ambitie 4). Gemeentelijke directies maken – op basis van de opgave – vanuit een breed perspectief beleid, in plaats vanuit een specifiek beleidsterrein. Ook het stadsdeel werkt integraal. Als Alliantiepartners streven we naar het integraal en structureel organiseren van de financiering (van de eigen inzet). Als gemeente voegen we budgetten voor extra inspanningen zoveel mogelijk toe aan de reguliere budgetten en maken daar prestatieafspraken over. • We zijn gezamenlijk opdrachtgever voor het Masterplan vanuit een Alliantie van partners met commitment voor een periode van twintig jaar; • Een Masterplan, een uitvoeringsprogramma en werkplannen zijn onze gezamenlijke producten. 5.2 Gebiedssturing wordt leidend in Zuidoost; Prioriteit aan Zuidoost De opgaven zijn direct verbonden aan het gebied, daarom is gebiedsgericht werken en sturen tegelijkertijd noodzaak en uitgangspunt.

Het Masterplan geeft meerjarig de koers die we willen varen aan. Prioriteiten worden bepaald door afspraken in het Masterplan. Zuidoost krijgt voorrang bij de inzet van middelen en mensen. Dit principe geldt voor de hele Alliantie. • Sturing vanuit het Masterplan, dus vanuit het gebied, wordt leidend en is gericht op de opgave en op integraal en multidisciplinair werken. Bestaande, wettelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen de partners blijven vanzelfsprekend in stand; • We richten kort cyclische sturing in voor meer flexibiliteit (dus ieder jaar kijken hoe gaat en bekijken of bijsturing nodig is; om de vier à vijf jaar gedegen evaluatie); • ‘Alignment’ van prioriteiten (geen stapeling); • We leggen de focus op omgevingen waar veel kinderen wonen die het het zwaarst hebben: dit zijn de zogenaamde ontwikkelbuurten en hotspots binnen die buurt. Deze buurten krijgen in de aanpak prioriteit; 48

• Voor de gemeente betekent dit onder andere zorgen voor een aanpassing van de wijze waarop we nu interne processen en sturing in het gebied regelen. Binnen de gemeentelijke organisatie streven we naar een werkwijze waarin directies en stadsdeel op een effectievere manier met elkaar samenwerken. Ook zorgen we voor een goede verbinding van projecten en programma’s aan het Masterplan; • (ook) Voor de andere gemeentelijke projecten, programma’s, processen is het Masterplan leidend. Het antwoord op de vraag ‘wat en hoe draagt dit bij aan de doelen en uitvoering van het Masterplan? En wanneer is het het beste om dat te (gaan) doen?’, is bepalend voor inzet en keuzes. Wanneer beslissing, beleidskeuze, een project, programma of anderszins niet bijdraagt aan of zelfs de ambities uit het Masterplan tegenwerkt, wordt dit door de betrokken leden van de Alliantie geagendeerd en aangekaart in de geëigende organen. 5.3. Effectieve communicatie-en escalatielijnen tussen en van professionals van de Alliantie Als Alliantiepartners zorgen we voor goede communicatie naar elkaar, naar betrokken partners en naar collega’s. Voor iedereen die meewerkt is duidelijk wat de opdracht precies inhoudt en welke stappen nodig zijn om de opdracht uit te voeren. Iedere medewerker draagt optimaal bij aan de doelen van het Masterplan. Een opdracht op papier is vaak niet voldoende.

Een duidelijke uitleg is vaak nodig om de opdracht goed over te brengen. De communicatie vanuit programmadirecteur, Alliantiepartners, directies en stadsdelen naar collega’s is consistent. We escaleren sneller naar beslissers en zo nodig naar de Alliantie als zaken niet naar wens verlopen. We zijn direct en duidelijk als er knelpunten zijn. 5.4 Opgavegericht werken en multidisciplinaire teams met mandaat Per opgave bepalen we op welk niveau deze het beste uitgevoerd kan worden, bijvoorbeeld op gebiedsniveau, op schoolniveau of op flatniveau. We zorgen voor lokaal maatwerk, zonder het grotere geheel uit het oog te verliezen. De opgave is leidend. Daar hangt ook de samenstelling van de multidisciplinaire teams mee samen. Op welke plek zijn welke specialisten het hardst nodig?

Keuzes maken we vanuit de leefwereld, en niet vanuit de systeemwereld. • Opgavegericht werken vraagt mandaat, doorzettingskracht, vertrouwen en loslaten (van een werkwijze en taakopvatting); • We richten ‘dedicated’ multidisciplinaire teams in die durven en kunnen kiezen. Daarbinnen zijn er duidelijke afspraken over rolinvulling en werkwijze; • We bundelen de kennis en kunde van Alliantie, maatschappelijke partners, gemeentelijke directies en het stadsdeel. We kennen elkaar; • De teams werken integraal vanuit de opgave; • Kennis van(uit) het gebied en de uitvoeringspraktijk wordt leidend in keuzes die we maken; • De teams beschikken over voldoende mandaat om de opgave uit te voeren. 5.5 Vereenvoudiging processen Vanuit het Masterplan zorgen we voor focus. We stoppen met het stapelen van initiatieven, programma’s, projecten en processen. We stellen één integraal uitvoerings(werk)plan op, als uitwerking van het Masterplan Zuidoost, te beginnen voor de periode 2021 – 2022. Hiermee kunnen we een betere afstemming en verbinding tussen de werkzaamheden, projecten en programma’s realiseren. Dit geldt ook voor het gemeentelijke proces van Sociale basis, ontwikkelbuurten en de gebiedscyclus. • Eén plan, één proces, één cyclus: minder tijd kwijt aan processen; • Bewoners, ketenpartners en medewerkers leveren één keer hun inbreng.

5.6 Invulling bondgenootschap Rijk-Amsterdam Zuidoost Voor het Masterplan Zuidoost hebben we analyses uitgevoerd op het gebied van jeugd en onderwijs, veiligheid, wonen en werk. We hebben onderzocht welke knelpunten een doorbraak in de weg staan. Samen hierin optrekken met Alliantiepartner ‘het Rijk’ is niet alleen vanzelfsprekend maar ook noodzakelijk. • Integraal gebiedsgericht doorbraakoverleg voor Zuidoost van ministeries en Alliantie op de terreinen sociale zaken en werkgelegenheid, justitie, veiligheid, welzijn, sport, onderwijs om signalen en voorstellen vanuit Zuidoost tijdig op te pakken en te adresseren; • Bespreken welke kansen of dilemma’s er zijn om doorbraken in Zuidoost al dan niet mogelijk te maken. We bedenken daarbij nieuwe (creatieve) oplossingen; • We sluiten hierbij aan op doorbraken die bij andere ambities zijn genoemd, zoals aanpakken van hotspots (2.4) woonfraude (2.5), instroom bevorderen weerbaardere bewoners ontwikkelbuurten (2.7), extra investeringen leefbaarheid ontwikkelbuurten (2.8), verstevigde inzet op onderwijs en jeugd (3.2, 3.4) en de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs (ambitie 3.3); • We experimenteren met oplossingen, we leren daarvan en rollen initiatieven uit als ze succesvol zijn. We bundelen alle kennis, creativiteit en denkkracht om dit te doen. De doorbraken dragen bij aan de doelen:

Ambitie 5

Hoofddoel I: Jeugd

Hoofddoel II: Veiligheid

Hoofddoel III: Leefbaarheid

5.1 Gezamelijk opdrachtgeverschap en integrale samenwerking vanuit een brede coalitie van partners 5.2 Gebiedssturing wordt leidend in Zuidoost 5.3 Effectieve communicatie- en escalatielijnen tussen en van professionals van de Alliantie 5.4 Opgave gericht werken en multidisiplinaire teams met mandaat

Deze ambitie gaat over het HOE, over hoe we samenwerken en sturen. Invloed op de hooofddoelen is indirect. Echter: wanneer we deze doorbraken realiseren, dan helpt dat zeer om alle doelen en de doorbraken van de andere ambities eerder en duurzamer te realiseren

5.5 Vereenvoudiging processen 5.6 Invulling bondgenootschap Rijk-Amsterdam

ZO=ZUIDOOST MASTERPLAN 2020 ‒ 2040

49

ORGANISATIE EN FINANCIËN ORGANISATIE Alliantie Iedereen is nodig. Daarom is iedereen die mee wil doen meer dan welkom. De samenwerking van mensen en partijen om onze missie te volbrengen heet (voorlopig) de Alliantie voor Zuidoost, kortweg de Alliantie. De Alliantie bestaat uit onder andere bewoners, woningcorporaties, partners van het Social Pact, ondernemers en werkgevers, jeugdhulp en onderwijs, politie, OM, Rijk en gemeente. Het samenwerkingsverband van de maatschappelijke partners heet (voorlopig) de Alliantie.