Bijlage 1 voortgangsbrief diversiteit 2021_DEF.pdf

Bezoekadres Jodenbreestraat 25 1011 NH Amsterdam Postbus 1840 1000 BV Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 1840, 1000 BV Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad

Datum Behandeld door

7 april 2021 Sacha van Halder, s.van.halder@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortgangsbrief Diversiteit en Inclusie 2021

Geachte raadsleden, “Ik denk dat deze maanden heel zichtbaar hebben gemaakt wat er voor tweedelingen in de stad zijn.” Dat zei een van de deelnemers aan de stadsgesprekken die we afgelopen zomer organiseerden. Op het stadhuis ontving ik actieve Amsterdammers uit de hele stad om de tussenbalans op te maken van een toen al ontzettend bewogen 2020. Op anderhalve meter afstand rond een lange tafel vonden we elkaar in onze acute zorgen. Maar tegelijkertijd - dat is me sterk bijgebleven - zagen we met elkaar dat er onder druk ook krachten zijn losgekomen die juist kansen bieden om de ambitie van een verbonden stad waar te maken. In deze brief vertel ik u hoe wij vanuit de portefeuille Diversiteit en Inclusie het afgelopen jaar aan de verbonden stad hebben gewerkt. De basis voor de uitvoering ligt in de beleidsbrief Diversiteit en Inclusiviteit uit 2018. We werken langs vier pijlers, waarin we zowel normstellend als faciliterend optreden: 1. Verbonden Stad 2. Gedeelde Geschiedenis 3. Antidiscriminatie 4. Emancipatie In deze voortgangsbrief informeer ik u per pijler over de resultaten die zijn behaald in 2020 en blik ik vooruit op de prioriteiten voor 2021. Daarnaast schets ik hoe we van plan zijn om netwerken en maatschappelijke initiatieven ondersteunen. In 2021 Maar allereerst past hier een korte reflectie op het afgelopen jaar.

Het jaar was nog maar net begonnen, toen alle plannen voor 2020 alweer moesten worden bijgesteld. De verregaande maatregelen om het coronavirus te bestrijden hebben ongewild gaten geslagen in het weefsel dat de stad normaal gesproken verbindt. Veel plekken waar we elkaar ontmoeten, sloten de deuren en voor evenementen als Pride moesten plotseling nieuwe vormen worden bedacht. En wat ons verdeelde, is juist sterker geworden. Bij de uitbraak van het virus kwam het racisme tegen

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 2 van 11

Aziatische Amsterdammers scherp naar boven en de harde klappen van de lockdowns verdiepten de kloof tussen arm en rijk in de stad. Het is voor veel Amsterdammers een moeilijke tijd. Tegelijkertijd put ik veel hoop uit de solidariteit en het improvisatievermogen dat het in de stad bovenbrengt. Aan alle kanten kwamen Amsterdammers in actie om elkaar te helpen. Dat omzien naar elkaar zag je ook bij de nu al historische Black Lives Matter-demonstraties op de Dam en in het Nelson Mandelapark in juni. De woede over racistisch politiegeweld in de VS bracht ook de pijn aan de oppervlakte van het veelkoppige monster van racisme hier in Nederland. Het was bijzonder hoe Amsterdammers van alle afkomsten samen de vuist balden. De demonstraties braken het gesprek over racisme in alle lagen van de stad open. Maar sommige reacties die dat opriep, bewijzen dat we echt nog aan het begin van dat gesprek staan. Hoe lang de weg ook is, ik zie in onze stad elke dag redenen voor optimisme. Juist ook in het jaar van corona en Black Lives Matter. Ik zie Amsterdammers die geen stad willen van tweedelingen. Ze beginnen spontaan appgroepen om het leed van de lockdowns in hun buurt te verzachten, waarin de meest onverwachte samenwerkingen ontstaan. Ze verzamelen de moed om lastige gesprekken aan te gaan over racisme en uitsluiting, gedreven door woede maar ook door de wens om samen verder te kunnen gaan.

Met elkaar geven ze vorm aan het nieuwe Amsterdam. Het is geweldig hoe sterk die energie in zo’n ingewikkeld jaar is gebleken. Daar willen we op bouwen. Als gemeente staan we pal achter iedereen die zich inzet voor gelijke rechten en verbinding. En we maken glashelder dat we uitsluiting niet accepteren. 1. Verbonden Stad In Amsterdam wonen en werken veel groepen mensen. Verschillen tussen deze groepen kunnen leiden tot onbegrip en uitsluiting. Investeren in verbondenheid en dialoog is extra belangrijk nu we elkaar minder ontmoeten door de coronacrisis. Met de programmalijn Verbonden Stad willen we gesprek en ontmoeting blijven faciliteren. We hebben daarbij in 2021 vier speerpunten: 1. We bevorderen de dialogen in buurten. 2. We voeren structureel overleg met en tussen verschillende gemeenschappen in de stad. 3. We maken een netwerk van jongeren met het programma Ambassadeurs van Amsterdam die in een leiderschapsprogramma leren een bijdrage te leveren aan Amsterdam. 4. We organiseren een digitale internationale Conference on Tolerance. In 2020: - Zijn in de stadsdelen betekenisvolle dialogen in buurten georganiseerd, ondanks de beperkingen die corona met zich meebracht.

Tijdens deze dialogen stonden schurende thema’s centraal, zoals acceptatie en de positie van lhbtiq+-personen in verschillende gemeenschappen, eenzaamheid onder bewoners, empowerment van vrouwen en het samenleven van verschillende groepen en culturen in de wijk. - Is het programma Ambassadeurs van Amsterdam van start gegaan. Door dit leiderschapsprogramma leren jongeren vraagstukken in hun buurt met eigen initiatieven aan te pakken. Met Ambassadeurs van Amsterdam zijn in 2020 ruim 600 jongeren bereikt. In 2021: - Krijgen de dialogen in buurten in alle stadsdelen een vervolg om zo het gesprek tussen buurtbewoners die elkaar normaal gesproken misschien niet treffen te stimuleren. - Blijft de gemeente structureel overleg voeren met verschillende religieuze, etnische en culturele gemeenschappen in de stad. Ook worden gesprekken tussen verschillende groepen gefaciliteerd. In 2021 gebeurt dit aan de hand van drie themabijeenkomsten met meerdere gemeenschappen, en minimaal vijf gesprekken met specifieke gemeenschappen. 2

Gemeente Amsterdam

-

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 3 van 11

Wordt het programma Ambassadeurs van Amsterdam verder uitgebouwd. Het doel is om 1000 jongeren te bereiken. Wordt op 16 november een digitale internationale conference on Tolerance georganiseerd.

1.1 Dialogen in buurten In de stadsdelen zijn in 2020 in totaal 40 dialoogbijeenkomsten georganiseerd. Vanwege de coronamaatregelen werden deze bijeenkomsten vaak digitaal georganiseerd. Tijdens deze dialogen worden spannende maatschappelijke onderwerpen en schurende gesprekken niet geschuwd. Door samen het gesprek aan te gaan, vergroten we wederzijds begrip en interesse en leren we dat ogenschijnlijke verschillen soms toch niet zo groot zijn als ze lijken. Ook in 2021 willen we samen met de stadsdelen meer verbondenheid en inclusiviteit creëren door dialoog en ontmoeting te organiseren. 1.2 Structureel overleg met en tussen verschillende gemeenschappen in de stad In 2020 heb ik namens het college de in 2019 gestarte structurele overleggen met gemeenschappen in de stad voorgezet. Na twee jaar constateren zowel de gemeente als de gesprekspartners dat deze gesprekken zinvol en constructief zijn. Door het structureel overleg heeft de gemeente goed of beter contact met verschillende religieuze, culturele en etnische groepen. Dit stelt de gemeente in staat signalen en ontwikkelingen op te pikken, gemeenschappen om input te vragen over beleidsontwikkelingen, het draagvlak voor het gemeentelijk beleid in de stad te versterken en indien nodig snel en laagdrempelig met specifieke gemeenschappen in gesprek te gaan als er sprake is van spanningen of vragen.

De gemeenschappen geven op hun beurt aan dat het voor hen betekenisvol is om direct met het college in gesprek te zijn en dat zij zich hierdoor gezien en gehoord voelen. In 2020 is met de volgende gemeenschappen overleg geweest: Chinees-Aziatische, islamitische vrouwen, voormalig moslims, Roma/Sinti, Joodse en Antilliaanse gemeenschappen. Ook hebben gesprekken plaatsgevonden met het initiatief Amsterdam Inclusief, waarin Amsterdammers met verschillende culturele en etnische achtergronden vertegenwoordigd zijn. In 2021 zetten we de overleggen voort en verstevigen we de relatie met de gemeenschappen waar dat nodig is. Om ook de ontmoeting tússen gemeenschappen te stimuleren, organiseren we in 2021 ook gemeenschapoverstijgende overleggen. We organiseren thematische overleggen waarin gemeenschappen worden gevraagd om mee te denken over onderwerpen zoals antidiscriminatie, kansengelijkheid en gedeelde geschiedenis. Ten slotte organiseren we in 2021 een grote netwerkbijeenkomst. Daarin worden de verschillende gemeenschappen en de subsidie- en netwerkpartners van de afdeling Diversiteit en de stadsdelen uitgenodigd. Hiervoor wordt nog een plan van aanpak opgesteld, op basis van de tegen die tijd bekende maatregelen en situatie rondom de coronacrisis.

1.3 Ambassadeurs van Amsterdam Ambassadeurs van Amsterdam is een stedelijk leiderschapsprogramma voor jongeren dat in 2020 van start is gegaan. Met dit programma wil de gemeente de komende jaren investeren in betekenisvolle verbindingen tussen opkomende jonge leiders tussen de 10-17 jaar en 18-25 jaar uit verschillende gemeenschappen binnen Amsterdam. Het programma is gericht op het versterken van persoonlijke groei en het zichtbaar maken van jonge rolmodellen. Met Ambassadeurs van Amsterdam bouwen we een community van Amsterdamse jongeren die met elkaar en met buurtbewoners in gesprek gaan en activiteiten organiseren om de stad duurzaam te versterken en de inbreng van jongeren over maatschappelijke opgaven in de stad te vergroten. In 2020 hebben, 3

Gemeente Amsterdam

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 4 van 11

ondanks corona 600 jongeren deelgenomen aan Ambassadeurs van Amsterdam. In 2021 is het streven om 1000 jongeren deel te laten nemen aan het programma. Ook zetten we in 2021 in op het vergroten van de zichtbaarheid van het programma in de stad. Uiteraard wordt bij de uitvoering van de activiteiten met en voor de jongeren rekening gehouden met de geldende maatregelen rondom Corona. 1.4 Conference on Tolerance Naar aanleiding van een motie van uw raad organiseert de gemeente Amsterdam in 2021 een internationale Conference on Tolerance. Met deze conferentie beogen we een herbezinning op wat het karakter van vrijzinnigheid en tolerantie in Amsterdam na bijna 750 jaar inhoudt en wat de stad in deze tijd nodig heeft om dit waar te maken. Tijdens de conferentie staan vragen centraal zoals: - Hoe zorgen we voor meer verbinding en inclusie in de stad? Wat is hierin de rol van de overheid? - Hoe gaan we tweedeling en segregatie in de stad tegen? - Hoe versterken we het sociale weefsel van de stad? Tijdens de conferentie zullen vertegenwoordigers van de deelnemende landen op internationaal niveau ervaringen en kennis uitwisselen om zo tot versterking van het beleid te komen. In verband met de coronacrisis is gekozen voor een digitale conferentie die plaats vindt op 16 november 2021, de Dag van de Tolerantie. 2.

Gedeelde Geschiedenis Het vertellen van verhalen en het kennen van elkaars geschiedenis en de geschiedenis van de stad Amsterdam vergroot onderling begrip tussen Amsterdammers. Daarnaast vinden we het belangrijk dat Amsterdammers de geschiedenis van de stad kennen, met zowel de mooie kanten als de zwarte bladzijden die daarbij horen. De gemeente stimuleert het delen van verhalen over toen en nu. We hebben daarbij in 2021 drie speerpunten: 1. Slavernijverleden en de doorwerking daarvan 2. Zichtbaarheid koloniaal verleden in de publieke ruimte 3. Amsterdam Migratiestad In 2020: - Trok de Beeldkaravaan door de stadsdelen heen, een tour van bijeenkomsten om aan de hand van verhalen van buurtbewoners stil te staan bij vijftig jaar Marokkaanse migratie. De Beeldkaravaan werd afgesloten met het eindevenement ’Groeten uit het Verleden’ over vijftig jaar Marokkaanse Migratie. - Vond de kick-off van Amsterdam Migratiestad plaats, waarbij partnerorganisaties en experts meedachten over invulling van dit meerjarige programma. - Werd het boek 'De Slavernij in Oost en West' opgeleverd. Deze wetenschappelijke publicatie geeft inzicht in de rol van het stadsbestuur in het Amsterdamse slavernijverleden. - Werd de verdere invulling en uitwerking van een nationale Museale Voorziening Slavernijverleden verkend.

De drie partijen die de beste ideeën hadden aangeleverd sloegen hiervoor de handen ineen. Begin 2021 worden de resultaten van deze verkenning opgeleverd. In 2021: - Staat de doorwerking van het slavernijverleden prominent op de agenda. We onderzoeken de manier waarop het verleden doorwerkt in de stad van vandaag en maken de

4

Gemeente Amsterdam

-

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 5 van 11

meerstemmigheid en het belang van de verhalen over het slavernijverleden zichtbaar. We besluiten of de gemeente excuses aanbiedt voor de rol in het slavernijverleden. Onderzoeken we de zichtbaarheid van het koloniale en slavernijverleden in de publieke ruimte en faciliteren we het maatschappelijk gesprek rond dit thema. Gaan de activiteiten van Amsterdam Migratiestad van start. Zetten we vervolgstappen om te komen tot een Museale Voorziening Slavernijverleden.

2.1 Doorwerking slavernijverleden In 2019 heeft uw raad het college verzocht onderzoek te laten doen naar de rol van de gemeente Amsterdam in de slavernijgeschiedenis van Nederland. In 2020 heeft het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in samenwerking met ruim veertig experts dit onderzoek uitgevoerd en vervat in het boek ‘De Slavernij in Oost en West, het Amsterdam onderzoek’. “Dit boek laat zien hoe omvangrijk het Amsterdamse slavernijverleden is en hoeveel meer wij daar nog over moeten leren. Het toont de diepe verbondenheid van de stad met dit verleden. Slavernij en slavenhandel hebben de stad helpen vormen en hebben haar plaats in de wereld mede bepaald.”1 Ook schijnt het onderzoek een licht op de betekenis die het slavernijverleden vandaag de dag nog heeft voor de stad en haar inwoners. De opbrengsten van het boek zijn voor de gemeente aanleiding om het slavernijverleden en de doorwerking daarvan in 2021 prominent op de agenda te zetten. We benutten het eerste half jaar om inzicht te krijgen in de manier waarop het verleden doorwerkt in de stad van vandaag en de meerstemmigheid en het belang van de verhalen over het slavernijverleden zichtbaar te maken. Van het onderzoek naar het Amsterdamse slavernijverleden wordt een publieksuitgave gemaakt, zodat een brede groep Amsterdammers hier kennis van kan nemen.

De doorwerking van het slavernijverleden in hedendaags Amsterdam kwam in het boek al aan de orde, maar wordt in 2021 uitgebreider verkend, waarbij de nadruk ligt op het verzamelen en vertellen van de verhalen van Amsterdammers. AT5 werkt in nauwe samenwerking met verschillende Amsterdamse VO-scholen aan een reeks over het slavernijverleden, waarin scholieren op zoek gaan naar sporen van het slavernijverleden in de stad. Met culturele instellingen (musea, debatcentra, Keti Koti festival) wordt verkend hoe tot een stadsbrede programmering rondom dit onderwerp gekomen kan worden. Dit alles moet – met name in het voorjaar van 2021 – tot veel aandacht voor dit onderwerp leiden. We besluiten of en hoe het gemeentebestuur excuses aan kan bieden voor de rol die het toenmalige Amsterdamse stadsbestuur heeft gespeeld in het slavernijverleden. Mocht het college hiertoe besluiten, dan zullen de excuses worden aangeboden op 1 juli 2021. Parallel werken we aan een programmatische aanpak over de doorwerking van het slavernijverleden. De aanpak sluit aan bij relevante beleidsprogramma’s binnen het sociaal domein van Amsterdam en kent een onderdeel gericht op het veld, bijvoorbeeld een oproep voor initiatieven op dit gebied.

2.2 Zichtbaarheid koloniaal verleden in de publieke ruimte In 2020 heeft uw raad de motie inclusieve ruimte aangenomen, waarin u het college verzoekt een plan te maken om de openbare ruimte inclusiever te maken, door het toevoegen van standbeelden, monumenten, kunstwerken, straatnamen, namen van instellingen, etc. die de Amsterdamse-, nationale- en wereldgeschiedenis beter representeren, met specifieke aandacht voor culturele diversiteit, migratiegeschiedenis, de lhbtiq+-gemeenschap en vrouwen. Naar 1

De slavernij in Oost en West, het Amsterdam onderzoek, IISG onder redactie van Pepijn Brandon, Guno Jones, Nancy Jouwe en Matthias van Rossum.

5

Gemeente Amsterdam

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 6 van 11

aanleiding van deze motie zijn in 2020 een aantal activiteiten gestart die doorlopen in 2021. In december hebben studenten van de UvA de uitkomsten gepresenteerd van hun onderzoek naar de verhalen achter de straatnamen en standbeelden in de Zeehelden- en Admiralenbuurt en aanbevelingen gedaan over de manier waarop deze op interactieve wijze gedeeld kunnen worden met buurtbewoners. Het beste plan wordt begin 2021 uitgevoerd. Begin 2021 start ook een uitgebreider en stadsbreed onderzoek naar contextualisering (het toevoegen van context, zodat Amsterdammers zelf hun mening kunnen vormen over het verhaal achter een straatnaam of standbeeld) en er wordt gewerkt aan een platform Straatnamen waarop informatie wordt ontsloten voor alle Amsterdammers. In 2021 wordt de motie concreet uitgewerkt. 2.3 Amsterdam Migratiestad Met Amsterdam Migratiestad zetten we in op het wijzigen van de beeldvorming rondom migratie en het creëren van een positief verhaal. We doen dit door alle aspecten van migratie te belichten, met evenementen en projecten gericht op Amsterdamse migratieverhalen, in samenwerking met culturele partners, maatschappelijke organisaties, kunstenaars en ondernemers. Het gaat om het verbinden van alle Amsterdammers door onze gemene deler ‘migratie’ zichtbaarder te maken.

Onder meer door migratie niet als een externe bedreiging maar als natuurlijk fenomeen te laten zien, en te tonen dat het Amsterdam tot bloei heeft helpen brengen en dat het bij Amsterdam hoort en zal blijven horen. Sinds de kick-off van Amsterdam Migratiestad in september 2020 zijn verschillende activiteiten van start gegaan. Zo is het kernteam van Amsterdam Migratiestad opgericht, bestaande uit de gemeente, de OBA, het Stadsarchief en het Amsterdam Museum, om de lange termijnstructuur voor het verzamelen, delen en opslaan van verhalen te waarborgen. In het najaar 2020 zijn Collecting The City van het Amsterdam Museum en de website rondom het archiveren van migratieverhalen van het Stadsarchief van start gegaan. In december opende Refresh Amsterdam, een tweejaarlijkse manifestatie van het Amsterdam Museum. Het thema van de eerste editie is ‘Sense of Place’, waarin projecten van hedendaagse kunstenaars van verschillende afkomsten centraal staan. De werken gaan over migratie, gentrificatie en de cultuur van de buurt en zijn een aanvulling op de vaak nog eenzijdige blik op veranderingen in Amsterdam. Om verschillende groepen door middel van migratieverhalen met elkaar te verbinden is vanuit Amsterdam Migratiestad een expertgroep met zelforganisaties opgezet. Deze groep bestaat uit Casa Migrante, Nusantara, Vluchtelingenvrouwenraad, ATKB, Emcemo, Akasanoma en HTIB.

Met deze expertgroep is in 2020 gewerkt aan een plan voor een gezamenlijke activiteit over migratiegeschiedenis die in 2021 wordt georganiseerd. De expertgroep wil een gezamenlijke buitenexpositie produceren, waarbij migratieverhalen op een creatieve en laagdrempelige manier zichtbaar worden gemaakt. Aan deze tentoonstelling wordt een symposium gekoppeld. Aanvullend aan de activiteiten die in 2020 van start zijn gegaan, organiseren we in 2021 ook andere activiteiten in het kader van Amsterdam Migratiestad. Zo zal in de stadsdelen de Migratiekaravaan van start gaan, een programma waar deelnemers rondom concrete plekken, gebouwen, monumenten of straatnaambordjes met elkaar in gesprek gaan. In stadsdeel Zuid zal het programma bijvoorbeeld draaien rondom het Monument Indië-Nederland en zal Oost ingaan op de Surinaamse migratiegeschiedenis van het stadsdeel. Tijdens deze programma’s wordt niet alleen stilgestaan bij het verhaal van een plek of object, maar ook bij het onderwerp herdenken. Welke behoefte bestaat er wat betreft (nieuwe) herdenkingsvormen? Hierbij worden migratie- en oorlogsverhalen gedeeld, treden Amsterdammers in dialoog met elkaar en kunnen meerdere generaties elkaar ontmoeten. De programmering is in samenwerking met de stadsdelen en lokale 6

Gemeente Amsterdam

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 7 van 11

partijen ingericht. Daarnaast wordt een boek uitgebracht over de Amsterdamse migratiegeschiedenis, waarin historische feiten en uitkomsten van onderzoek worden gecombineerd met werk van kunstenaars en essayisten en persoonlijke verhalen van Amsterdammers. Rondom de publicatie van dit boek in het najaar van 2021 wordt een groot symposium georganiseerd. 3. Antidiscriminatie Discriminatie en uitsluiting zijn er elke dag, ook in Amsterdam. De gemeente ziet dat Amsterdammers zich willen verzetten tegen racisme en uitsluiting en wij sluiten ons bij hen aan. Samen zetten ons in tegen discriminatie. De gemeente steunt niet alleen gemarginaliseerde groepen, maar wil ook de mindset veranderen van groepen Amsterdammers die anderen hun vrijheid en gelijke kansen willen ontzeggen. We willen patronen doorbreken en de norm opnieuw definiëren. Want in Amsterdam is geen plek voor discriminatie. We hebben daarbij in 2021 drie speerpunten: 1. Actieonderzoeken antidiscriminatie en opvolging 2. Stadsgesprekken antidiscriminatie 3. Campagne ’Kom op Amsterdam’ Aanvullend aan bovenstaande activiteiten werken we door middel van de aanpak arbeidsmarktdiscriminatie aan het tegengaan van discriminatie en uitsluiting op de arbeidsmarkt. Over deze aanpak wordt u in het eerste kwartaal van 2021 per brief geïnformeerd.

In 2020: - Is de campagne Kom op Amsterdam, Wees Amsterdammer gestart, waarin we als gemeente een sociale norm introduceren: in Amsterdam is geen plek voor discriminatie en komen we voor elkaar op. De campagne is tweemaal breed zichtbaar geweest in de stad: in juni 2020 en december 2020. 31 bekende Amsterdammers deden als ambassadeur aan de campagne mee. - Heeft de gemeente naar aanleiding van de Black Lives Matter beweging diverse gesprekken georganiseerd. - Zijn 4 actieonderzoeken uitgevoerd naar discriminatie in Amsterdam om te bepalen welke interventies nodig zijn om de handelingsperspectieven van slachtoffers van discriminatie te verhogen. - Heeft het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam een toegenomen aantal meldingen binnen gekregen. Hierover wordt u nader geïnformeerd in het jaarverslag MDRA 2020 dat in het tweede kwartaal van 2021 aan de raad wordt toegestuurd. In 2021: - Geven we opvolging aan de actieonderzoeken antidiscriminatie. - Organiseren we stadsgesprekken en een toolkit om het maatschappelijk middenveld in staat te stellen discriminatie in hun organisatie aan te pakken. - Zetten we de campagne voort, met speciale aandacht voor arbeidsmarktdiscriminatie en geweld tegen lhbtiq+ personen.

3.1 Actieonderzoeken antidiscriminatie en opvolging Om meer zicht te krijgen op de discriminatie die Amsterdammers meemaken, heeft de gemeente in 2020 vier opdrachten gegeven door en voor vier groepen die veel discriminatie meemaken: de joodse gemeenschap, zwarte gemeenschappen, moslimgemeenschap en de lhbtiq+ gemeenschap. De onderzoeken richten zich op de aard en omvang van de ervaren discriminatie, het verhogen van de meldingsbereidheid en het verhogen van de handelingsperspectieven van 7

Gemeente Amsterdam

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 8 van 11

mensen die discriminatie ervaren. De eerste actieonderzoeken worden in januari 2021 afgerond, waarna een tussenrapportage wordt gepresenteerd. Hierover zal de raad worden geïnformeerd. Naar aanleiding van de actieonderzoeken verwachten we een beeld te krijgen van de interventies die nodig zijn om de handelingsperspectieven van mensen die discriminatie ervaren te verhogen. 3.2 Stadsgesprekken antidiscriminatie Naar aanleiding van de Black Lives Matter beweging zijn in 2020 de voorbereidingen getroffen voor een pakket aan maatregelen om het maatschappelijk middenveld te helpen om discriminatie aan te pakken in hun organisatie en doelgroep? Dit pakket bestaat uit 10 stadsgesprekken in de stadsdelen Zuidoost en Nieuw-West en 6 stadsdiners. Het doel is een open en constructief gesprek over alle vormen van discriminatie, waarbij we komen tot toenadering, plannen en oplossingen. Ook ontwikkelen we een toolkit voor het maatschappelijk middenveld om discriminatie te blijven bespreken en bestrijden. De nadruk ligt hierbij op het in staat stellen van maatschappelijke organisaties om zelf stappen te zetten. Voorbeelden van mogelijke tools zijn: een training voor coaches om het onderwerp bespreekbaar te maken, een workshop voor het management en een advies over hoe om te gaan met signalen en meldingen van discriminatie.

3.3 Campagne ’Kom op Amsterdam’ In 2020 hebben we de stad kennis laten maken met twee grootschalige campagnes, waarin we Amsterdam laten zien dat er in onze stad geen plek is voor discriminatie. In 2021 gaan we verder met een deelcampagne gericht op de arbeidsmarktdiscriminatie. Later in het jaar staat een campagne waarin we ons uitspreken tegen geweld tegen lhbtiq+ personen op de planning. In het najaar van 2021 houden we ten slotte ruimte vrij voor een campagne die inspeelt op de actualiteiten. 4. Emancipatie Als Amsterdammer moet je kunnen zijn wie je wil. Helaas is dat nog niet altijd zo. En dat is onacceptabel. De gemeente ondersteunt alle groepen die harder moeten werken voor acceptatie en gelijkwaardigheid. Niet alleen de mondige groepen, maar juist ook de meest kwetsbaren. De gemeente ondersteunt hen bij het opzetten van activiteiten en projecten en helpt hen te professionaliseren. We hebben daarbij in 2021 twee speerpunten: 1. De vrouwenrechtswinkel 2. Het Regenbooghuis In 2020: - Is de Pride ondanks de coronamaatregelen zichtbaar geweest in de stad. Ondanks dat de kenmerkende straatfeesten, de Canal Parade en de Pride Walk afgelast waren, zijn er veel verschillende activiteiten geweest. Er zijn een inhoudelijke programma’s georganiseerd door Queer Currents, Black Pride, de Shakespeare Club en Pride Amsterdam.

Er was een indrukwekkende demonstratie tegen geweld tegen lhbtiq+ personen van kleur op museumplein en een online demonstratie onder de naam ‘Pride is Protest’ in het Concertgebouw. Ook waren de campagne Proud Faces of Pride en de Pride campagne van de gemeente zichtbaar in de stad. - Heeft de gemeente de Nederlandse Intersekse verklaring ondertekend om de emancipatie en zichtbaarheid van intersekse personen te vergroten. - Heeft de gemeente een onderzoek gepubliceerd over de economische zelfstandigheid van vrouwen. Twee groepen bleken sterk achter te blijven: vrouwen met een lage opleiding en vrouwen met een migratieachtergrond. Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek heeft de gemeente vijf vrouwenorganisaties die juist deze vrouwen bereiken de opdracht 8

Gemeente Amsterdam

-

-

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 9 van 11

gegeven om vrouwen te trainen in het maken van stappen richting economische zelfstandigheid. Is de eerste Dolle Mina lezing georganiseerd. Het doel van de lezing is om toonaangevende internationale en Nederlandse sprekers een podium te bieden over actuele feministische onderwerpen en daarmee tevens eer te bewijzen aan de beweging van vijftig jaar geleden. Sprekers tijdens de eerste lezing waren Hedy d’Ancona en Mandu Reid. Is door Emancipator een werkconferentie over mannenemancipatie georganiseerd. Op basis van de conferentie hebben zij een meerjarenprogramma mannenemancipatie ontwikkeld met de aandacht voor de thema’s arbeid en zorg, geweld en veiligheid, relaties en seksualiteit, gender en diversiteit.

In 2021: - Openen drie vrouwenrechtswinkels, waardoor gender- en cultuursensitieve juridische hulp voor meer vrouwen bereikbaar wordt. - Opent ook het Regenbooghuis, plek waar de lhbtiq+ gemeenschap en de gemarginaliseerde doelgroepen in het bijzonder zichzelf kunnen zijn. 4.1 Vrouwenrechtswinkel In 2021 openen we de vrouwenrechtswinkel van Amsterdam. Het doel van de vrouwenrechtswinkel is om: -

toegankelijke rechtsinformatie voor (kwetsbare) vrouwen te organiseren. het huidige juridische ondersteuningsaanbod aan te vullen met een gendersensitieve en genderspecifieke juridische aanpak en benadering. Amsterdamse vrouwen actief te tonen dat de gemeente voor ze staat en hen ondersteunt.

De vrouwenrechtswinkel is een fysieke locatie voor en door vrouwen, met bij voorkeur vrouwelijke juridisch adviseurs en medewerkers. Het is een laagdrempelige plek waar vrouwen juridisch advies in kunnen winnen en waar cultuursensitief wordt gewerkt. Ook is er informatie beschikbaar over recht in het land van herkomst, bijvoorbeeld als het gaat om echtscheiding en nalatenschap. De rechtswinkel werkt outreachend, samen met sleutelfiguren en organisaties zoals het Servicepunt Emancipatie Amsterdam, vrouwenorganisaties, Huizen van de Wijk, het Eenouder-punt en de bestaande juridische informatiepunten. Zo nodig wijzen de vrijwilligers van de vrouwenrechtswinkel vrouwen door via een warme overdracht naar organisaties waar zij verdere hulp of advies kunnen krijgen. Op deze wijze werkt de rechtswinkel als centraal informatiepunt. Tot slot geeft de rechtswinkel ook signalen door aan de gemeente en andere stakeholders die rondom kwetsbare vrouwen staan. We openen drie rechtswinkels in de stad, waarvan de eerste in september 2021 geopend wordt in stadsdeel West. 4.2 Regenbooghuis In 2020 zijn ook de voorbereidingen voor de opening van het Regenbooghuis in volle gang gezet. Het Regenbooghuis wordt een veilige plek waar lhbtiq+-ers zichzelf kunnen zijn, met bijzondere aandacht voor de gemarginaliseerde groepen binnen de gemeenschap: de bi-culturele lhbtiq+-ers en de transgender personen.

Een klankbordgroep van vertegenwoordigers uit de lhbtiq+ gemeenschap heeft in 2020 aan het realisatieplan voor het Regenbooghuis gewerkt. Het plan bestaat uit drie pijlers: safer space, vindbaarheid en empowerment. Het plan is door de klankbordgroep gepresenteerd aan de gemarginaliseerde groepen en op basis daarvan gefinaliseerd. Begin 2021 zal het plan gepresenteerd worden aan een brede groep lhbtiq+-ers. Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat het Regenbooghuis past bij de behoefte van de

9

Gemeente Amsterdam

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 10 van 11

community. Ondertussen is ook de zoektocht naar een pand van start gegaan. Naar verwachting opent het Regenbooghuis in juli 2021 de deuren, wat natuurlijk feestelijk gevierd zal worden. 5. Faciliteren van maatschappelijke organisaties en netwerken Het Amsterdamse netwerk van initiatieven en organisaties speelt een belangrijke rol in het behalen van de ambities op het gebied van diversiteit en inclusie, op alle bovengenoemde thema’s. Het is de taak van de gemeente om te zorgen dat initiatieven en (zelf)organisaties die zich inzetten voor onze inwoners hiertoe goed in staat zijn. De impact van het coronavirus heeft daarnaast laten zien dat een verbonden stad geen gegeven is, en hoe wezenlijk maatschappelijke initiatieven zijn om die verbinding te bereiken. Dit sterkt mijn ambitie om als gemeente in 2021 samen met Amsterdammers en (zelf)organisaties te blijven werken aan een inclusief Amsterdam. In 2020: - Zijn de voorbereidingen getroffen voor het nieuwe financieringsinstrumentarium van Diversiteit. In 2021: - Zetten we in op het versterken van de netwerken en zelforganisaties in de stad door het bieden van trainingen en het vereenvoudigen van het financieringsinstrumentarium Diversiteit. Amsterdam is een stad met een rijkdom aan netwerken, initiatieven en (zelf)organisaties. Deze wil de gemeente niet alleen koesteren maar ook versterken.

In 2021 doen we dit door deze organisaties trainingen en ondersteuning te bieden. Daarnaast ondersteunen we organisaties in 2021 met nieuw financieringsinstrumentarium. Dit instrumentarium bestaat uit drie instrumenten: 1. de subsidieregeling ‘Diversiteit en Inclusiviteit voor Allianties Amsterdam 2021-2023’. Deze regeling vergroot de financiële armslag van organisaties die stadsbreed georiënteerd zijn. 2. de subsidieregeling ‘Sociale Basis Amsterdam 2021’. Deze regeling verstrekt subsidie aan organisaties die lokale activiteiten in stadsdelen organiseren. 3. financiële armslag vanuit de stelposten: met inkoop en ASA-subsidies kan de gemeente eenmalige of unieke projecten die niet binnen een logisch themakader vallen, financieren. Door de subsidiesystematiek van Diversiteit te vereenvoudigen vergroten we de effectiviteit en duurzaamheid van de subsidies. De kern van de regeling is dat maatschappelijke organisaties, verenigd in een alliantie, uitvoering geven aan de bestuurlijke prioriteiten en daarvoor van juni 2021 tot juni 2023 subsidie ontvangen. Met meerjarige samenwerking tussen organisaties kan meer impact in de stad gerealiseerd worden, die bovendien duurzamer is. Om organisaties te ondersteunen bij het aanvragen van deze subsidie is een ondersteuningsaanbod ingericht, gericht op het opstellen van de aanvragen en het vormgeven van de samenwerkingsverbanden.

De gemeente kan met de regeling maximaal zeven allianties een subsidie verstrekken voor het uitvoeren van activiteiten voor zeven bestuurlijke prioriteiten: gendergelijkheid in werk, mannenemancipatie, zichtbaarheid en pride, biculturele lhbtiq+, antidiscriminatie, inclusief herdenken en koloniaal verleden en de doorwerking. Medio 2021 worden de subsidies verleend. Over de uitkomsten van de subsidieprocedure wordt de raad in juni 2021 geïnformeerd. Tot slot Het werken aan een inclusieve stad waar mensen zichzelf kunnen zijn is een voortdurend proces en geen kwestie van het omzetten van een aantal knoppen. Het vereist dat Amsterdammers elkaar 10

Gemeente Amsterdam

Datum 7 april 2021 Kenmerk Pagina 11 van 11

ontmoeten, elkaars verschillen omarmen, andermans pijn erkennen en elkaar aanspreken op de waarden die wij gezamenlijk nastreven. In 2021 werken wij, samen met veel betrokken Amsterdammers en organisaties, verder om die belofte van Amsterdam als tolerante en inclusieve stad waar te maken. Door een veelheid van grote en kleine activiteiten, die in samenhang en samenwerking tot stand komen, met een duidelijk gezamenlijk doel. Daarbij slaan we een paar belangrijke mijlpalen, zoals het opleveren van de actieonderzoeken, het openen van de vrouwenrechtswinkels en het Regenbooghuis en onze breed zichtbare campagne tegen discriminatie. Ik vertrouw er daarom op dat we, ondanks de beperkingen die we ervaren vanwege de coronacrisis, in 2021 zichtbaar kunnen bijdragen aan het vergroten van de verbondenheid en inclusie in onze stad. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Diversiteit

11