Bijlage 1 Verslag Overleg landelijke acties 'Riekerhaven' 20230605 1.0

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag Nederland Contactpersoon ing. S.J.M. Bakx sjoerd.bakx@rijksoverheid.nl

Overleg "Landelijke acties" n.a.v. brand Riekerhaven

Datum 12 juni 2023 Kenmerk

Vergaderdatum

5 juni 2023

Locatie

Nederlands Instituut Publieke Veiligheid, Arnhem

Aanwezig

Wico Ankersmit - Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Johan van de Graaf - NIPV Nils Ligthart - Ministerie van Justitie en Veiligheid Erik Platvoet - Brandweer Amsterdam René Schage - Brandweer Nederland Andrew Wiersma - Vereniging Nederlandse Gemeenten Sjoerd Bakx – Ministerie van BZK

Introductie Deze bijeenkomst vindt plaats als opvolging van de antwoorden op kamervragen over het bericht “Vraagtekens over brandveiligheid Riekerhaven” op 9 januari 2023. Minister Hugo de Jonge heeft daarin toegezegd de uitkomsten van de Amsterdamse onderzoeken te bestuderen en aansluitend in samenspraak met brandveiligheidsdeskundigen, de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland en Brandweer Nederland te bezien of nadere (landelijke) acties nodig zijn. Beschouwing casus Riekerhaven Sjoerd geeft een presentatie met daarin een samenvatting van het brandverloop op 13 november 2023. Ook wordt stilgestaan bij de bouwkundige kenmerken van het gebouw. Het gebouw (“Blok 6”) bestond uit 75 eenpersoons wooneenheden met daarboven een schil(dak)constructie. Oorspronkelijk geplaatst in 2004 en in 2015 verplaatst naar de locatie Riekerhaven. De informatie is afkomstig uit 2 onderzoeksrapporten ontvangen via Brandweer Amsterdam Amstelland: • Brandontwikkeling wooncomplex Riekerhaven, Brandweer AmsterdamAmstelland 06-03-2023 • Een analyse van de brandveiligheidssituatie in wooncomplex Riekerhaven, Crisislab maart 2023. Alle aanwezigen zijn het eens dat er twijfels zijn of de (herplaatste) unitbouw Riekerhaven voldeed aan wet- en regelgeving, met name veroorzaakt door de toegepaste dakbedekking onder het schilddak.

Bovendien is het risico op brandonveilige aansluitingen groot door het uit elkaar halen, transporteren en weer in elkaar zetten van modulaire woningbouw.

Pagina 1 van 3

Datum 12 juni 2023

Verder blijkt uit de onderzoeken dat de schil(dak)constructie heeft bijgedragen aan de exponentiele brandontwikkeling. De ruimte onder de schil(dak)constructie was moeilijk bereikbaar voor de brandweer om te blussen. Als de dakconstructie van het oorspronkelijke dak wel had voldaan aan de eisen 1, dan was de brandontwikkeling waarschijnlijk trager geweest. Maar omdat je door de schil(dak)constructie niet direct ‘water op het vuur’ hebt, had de brand zich uiteindelijk (mogelijk wat trager) ook kunnen ontwikkelen tot een vergelijkbare brand. Zelfs al had het gebouw aan de nieuwbouweisen voldaan, dan nog was als gevolg van de schilddakconstructie een dergelijke brand mogelijk geweest. Een mogelijkheid om het risico op een dergelijke brand onder een schilddak te verkleinen is om een onbrandbaar dak toe te passen, zoals ook wordt benoemd in de “Wegwijze Unitbouw”. Dit is echter ook volgens de nieuwbouwvoorschriften van Bouwbesluit 2012 niet verplicht. Tijdelijke bouw versus verbouw In het gesprek wordt ook stilgestaan bij de brand die zaterdag 3 juni heeft plaatsgevonden aan de Joan Muyskensweg te Amsterdam. Er wordt nu onderzoek gedaan naar deze brand. De “optopping” van dit woongebouw zou tenminste moeten voldoen aan de voorschriften voor verbouw (rechtens verkregen niveau).

Er zijn zorgen uitgesproken over het niveau van eisen dat bij tijdelijke bouw en verbouw “ondermaats” zou zijn. Er was hierover echter geen gedeelde opvatting. Een deel van de aanwezigen zou graag zien dat het nieuwbouwniveau als uitgangspunt in de voorschriften zou gelden, met eventueel ontheffingsmogelijkheden. Ook leven er zorgen over de vraag of bouwers wel bouwen conform wet- en regelgeving. Dat vraagt enerzijds meer verantwoordelijkheidsbesef bij de bouwers en anderzijds ook beter toezicht op dit type bouwwerken. Regelgeving m.b.t. tijdelijke bouw en verbouw kent bewust een lager niveau van eisen dan het nieuwbouw niveau vanwege de behoefte aan flexibiliteit en proportionaliteit. Volgens Brandweer Amsterdam moet een lager kwaliteitsniveau bij tijdelijke bouw gekoppeld zijn aan het gebouw en niet aan de locatie. Bovendien moet een eerlijk verhaal verteld worden aan de eigenaar en eindgebruikers dat het kwaliteitsniveau lager ligt. Verder geeft een aantal aanwezigen aan de wens te hebben dat de oplossingen in de unitwijzer worden opgenomen in wet- en regelgeving. Sjoerd geeft aan dat het aanpassen van de bouwregelgeving op korte termijn niet aan de orde is. Volgens hem moeten we bovendien oppassen voor een risico-regelreflex. Doel van dit gesprek is om gezamenlijk tot actiepunten te komen voor de korte termijn naar aanleiding van de brand van Riekerhaven.

We kunnen over de doorontwikkeling van de bouwregelgeving en het daarin opgenomen brandveiligheidsniveau uiteraard in gesprek blijven voor de langere termijn.

1

Het dak van de bovenste units had moeten voldoen aan brandklasse Dfl volgens NEN-EN 13501-1 in plaats van de klasse “niet brandgevaarlijk” volgens NEN 6063. Klasse Dfl is een strengere eis. Pagina 2 van 3

Datum 12 juni 2023

Actiepunten voor korte termijn 1. Meer aandacht is nodig voor bouwkundige detaillering bij het (her)plaatsen van tijdelijke units alsmede het materiaalgebruik en uitvoering van een schil(dak)constructie. 2. Zelfsluitende woningtoegangsdeuren zijn bij tijdelijke bouw niet verplicht. Dit kan mogelijk worden aangepast. Vluchtveiligheid wordt daarmee verbeterd, omdat dit leidt tot een beperking van de rookverspreiding naar de gang. Brandweer Nederland vindt dat de rookverspreiding door de matige bouwkwaliteit daarmee niet is opgelost. Ook wijst Brandweer Nederland op het risico dat rookmelders door bewoners kunnen worden afgeplakt waardoor de dranger bij brand alsnog niet functioneert. Nader overleg zal nog plaatsvinden over deze maatregel. 3. Actualiseer de Wegwijzer Unitbouw. Waarbij naast punt 1 en 2 ook aandacht wordt gegeven aan (bovenwettelijke) maatregelen die je kunt nemen voor een betere brandveiligheid. Met bijvoorbeeld een woningsprinkler kan een brand beperkt blijven tot één unit. 4. De vereniging bouw- en woningtoezicht, Brandweer NL en VNG zijn bereid hun achterban te informeren over de risico’s van unitbouw met in het bijzonder gebouwen met een schil(dak)constructie. Informeer de achterban ook als de geactualiseerde Wegwijzer Unitbouw wordt gepubliceerd. 5. De brandveiligheid van een gebouw wordt voor een belangrijk deel bepaald door brandveilig gebruik en beheer.

Een gebouw brandveilig houden kan door de eigenaar (of VvE-beheerder) zelf worden uitgevoerd met een goed beheersplan. Het informeren van bewoners over de risico’s van brandbare spullen in de gang is daar onderdeel van. Het NIPV ontwikkelt daarvoor een leidraad in opdracht van het Ministerie van BZK. De leidraad wordt na de zomer gepubliceerd.

Pagina 3 van 3