Bijlage 1 - Update acties Versterken positie sociale firma's tm Q1 2021.docx

Bijlage 1 - Voortgang acties Versterken positie Sociale Firma’s In de raadsbrief Versterken positie sociale firma's in Amsterdam (17 december 2019) werd een aantal acties aangekondigd om de positie van sociale firma’s in Amsterdam te versterken. Deze acties liggen op het gebied van: - Inkoop en promotie (A t/m G) - Bevorderen van instroom (H t/m L) - Versterken partnerschap (M t/m P). Eerder bent u in augustus 2020 geïnformeerd over de stand van zaken van de acties. Hieronder de voortgang van de acties t/m Q1 2021. Een aantal acties wordt in samenwerking met De Omslag opgepakt. Acties: Inkoop en promotie

Stand van zaken

A. Elk kwartaal wordt aan de hand van de inkoopkalender in overleg met sociale firma’s de opdrachten met potentieel voor deze firma’s bepaald. Gesignaleerde kansen worden bij opdrachtgevers verder gebracht (start 1e kwartaal 2020)

Met De Omslag is in november 2020 een advieskader afgesproken. Hierin zijn de rollen van Bureau Social Return, Sociaal Werkkoepel en De Omslag in het Amsterdamse aanbestedingsproces beschreven. De Omslag heeft een adviserende rol. Per 1 april 2021 is Bureau Social Return opdrachtgever van De Omslag. Bureau Social Return is namelijk inhoudelijk aanspreekpunt binnen de gemeente in het kader van het stedelijk proces van Europese aanbestedingen. De eerste externe inkoopkalender is in september 2020 gepubliceerd. Elk kwartaal vindt een actualisatie plaats. Er is een periodiek overleg met De Omslag over voor sociale firma’s kansrijke trajecten op de inkoopkalender. Bureau Social Return onderzoekt aanvullend andere mogelijke invullingen van sociaal opdrachtgeven en haalt hiervoor ambtelijk informatie op. De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk .

Gemeente Amsterdam

Acties: Inkoop en promotie

Datum 1 juni 2021 Pagina 2 van 9

Stand van zaken

B. Alle mogelijkheden in de Een ambtelijke verkenning van mogelijkheden Aanbestedingswet worden benut om Aanbestedingswet voor sociale firma’s is in augustus 2020 ter tot maximale opdrachtverstrekking aan advisering voorgelegd aan De Omslag. (In de verkenning zijn sociale firma’s te komen. Samen met de juridische mogelijkheden voor het toepassen van de De Omslag worden innovatieve opties Aanbestedingswet ter versterking van de positie van sociale verkend. De kennis die de gemeente firma’s inzichtelijk gemaakt.) Eind november 2020 heeft de opdoet met succesvolle trajecten, gemeente het advies ontvangen en begin december 2020 wordt onderling gedeeld. Waar we besproken met De Omslag. De Omslag sluit zich in haar advies aan bij de analyse. De tegen knelpunten in de complexe regelgeving aanlopen, zullen deze bij de verkenning biedt een overzicht van de juridische wetgever worden geagendeerd mogelijkheden om inkoop bij sociale firma’s te versterken. De (Doorlopend) Omslag herkent daarin veel onderdelen die - ook uit internationaal onderzoek - naar voren zijn gebracht als kansrijke instrumenten. De Omslag is gevraagd bij te dragen aan de zoektocht naar concrete mogelijkheden en toepassingen in de praktijk. Via kansrijke trajecten en het benutten van ervaringen en successen van elders kan dit proces gezamenlijk versneld worden.

Op deze wijze worden de juridische mogelijkheden ook praktisch optimaal ingezet voor het realiseren en versterken van sociale impact bij sociale firma’s. De adviezen van De Omslag zijn meegenomen in de nadere uitwerking van de Leidraad Sociaal Opdrachtgeverschap (voorheen de Leidraad Social Return). De nieuwe leidraad Sociaal Opdrachtgeverschap wordt voor het zomerreces met de raad gedeeld. De actie is hiermee afgerond.

Gemeente Amsterdam

Acties: Inkoop en promotie

Datum 1 juni 2021 Pagina 3 van 9

Stand van zaken

C. Op basis van de inkoopkalender wordt Zie onder actie A. Voor de geselecteerde kansrijke trajecten een aantal kansrijke inkooptrajecten overlegt Bureau Social Return met de opdrachtgevende gekozen en vervolgens hierin de social directies over de vragen tijdens de marktverkenning. Een impact leidend gemaakt. Op basis van voorbeeld is de recente aanbesteding snijbloemen waarbij een marktverkenning is te bepalen waar sociale firma The Flower Family ook deel heeft genomen aan het aanbod van sociale firma’s goed de marktconsultatie. Inmiddels is duidelijk dat The Flower aansluit op de inkoopbehoefte Family ook de aanbesteding gegund gekregen heeft. (start 1e kwartaal 2020) Tevens worden erkende Amsterdamse sociale firma`s bijvoorbeeld meegenomen in de activiteiten van de PBK Academy, onderdeel van het Programma Bruggen en Kademuren. Dit als potentiele oplossing voor de omgeving, waaronder inzet bij omgevingsmaatregelen. De Omslag heeft vier goede voorbeelden van sociaal opdrachtgeven en inkopen verstrekt die kunnen worden gebruikt binnen de gemeentelijke organisatie voor kennisdeling en bewustwording van sociaal opdrachtgeverschap. De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk. D. Qua concrete inkooptrajecten op de korte termijn ziet het college kansen t.a.v.

de catering, de Wmodagbesteding, Kringloop, Circulaire Textiel inzameling en de ontwikkeling Afval/recyclepunten (start 4e kwartaal 2019)

Zie onder actie A en C.

E. Er wordt een internationale verkenning gedaan over de aanbestedingsregels m.b.t. inzet Sociale Firma’s. Dit doen we in samenwerking met De Omslag (start 2e kwartaal 2020)

De Omslag heeft de uitkomsten van de internationale verkenningen gebruikt in haar advies over de ‘Verkenning mogelijkheden Aanbestedingswet voor sociale firma’s’. Deze kennis en inzichten zullen worden benut bij de toepassing van sociaal inkopen door de gemeente.

Ten aanzien van de in de brief genoemde inkooptrajecten heeft de beantwoording in de brief van 20 augustus 2020 plaatsgevonden. De actie is hiermee afgerond.

De actie is hiermee afgerond.

Gemeente Amsterdam

Datum 1 juni 2021 Pagina 4 van 9

Acties: Inkoop en promotie

Stand van zaken

F. Er wordt in samenwerking met Amsterdam Impact een interne PRcampagne opgestart om de Sociale Firma’s nog beter te promoten (start 4e kwartaal 2019)

In 2020 zijn de sociale firma’s via diverse communicatiekanalen en een flyer gepromoot. Ook in 2021 blijft de gemeente erkende Amsterdamse sociale firma’s, sociaal ondernemers en sociaal inkopen onder de aandacht brengen, onder andere door het verbeteren van het digitale platform www.socialezaken.info en in de samenwerking met buy-social.nl en het Buy Social Partnernetwerk waar de gemeente Amsterdam lid van is. De flyer en de campagne vraagt continue aandacht en updates. In de huidige lockdown wordt extra aandacht besteed aan aanbod voor thuiswerken en (digitaal) hosten van COVID proof bijeenkomsten bij sociaal ondernemers. In samenwerking met de gemeente Utrecht en Buy Social is daarnaast op 13 april 2021 een online workshop georganiseerd waar sociaal ondernemers en betrokkenen in het inkoopproces met elkaar kennis konden maken en sociaal ondernemers zijn geïnformeerd over inkoopprocessen en een tweetal sociaal ondernemers hun ervaringen hebben gedeeld. Tot slot vond in november 2020 de 3e editie van The Impact Days plaats, een landelijke bewustwordingscampagne op initiatief van Amsterdam Impact, het ondernemerschapsprogramma van de gemeente Amsterdam. Communicatie is gericht op bewoners in deze campagne met tips om sociaal in te kopen bij sociaal ondernemers, maar wordt ook met ambtenaren binnen de gemeente gedeeld.

The Impact Days vinden jaarlijks plaats en de voorbereidingen voor november 2021 zijn gestart. Verschillende sociale firma’s hebben de gelegenheid gekregen om te pitchen voor inkopers van (internationale) bedrijven tijdens twee online Buy Social events (op 30 juni 2020 en 19 november 2020) die georganiseerd werden door Amsterdam Impact. Hier waren ook medewerkers van de gemeente bij aanwezig. De actie is hiermee afgerond.

G. Een externe PR-campagne wordt Bureau Social Return blijft aandacht vragen voor opgezet richting bedrijven die een Amsterdamse sociale firma’s bij leveranciers met een social inkooprelatie hebben met de gemeente return-verplichting. Helaas heeft dit afgelopen jaar geen extra om de Sociale Firma’s voor het voetlicht inkoop opgeleverd. Door de coronacrisis is in 2020 de inkoop te brengen en richting gemeentelijke bij sociale firma’s in het kader van social return door deelnemingen contractpartners van de gemeente afgenomen. (start 2e kwartaal 2020) . Er lopen gesprekken met gemeentelijke deelnemingen over de wijze waarop zij maatschappelijk verantwoord kunnen ondernemen. Onderdeel hiervan is in hoeverre deelnemingen het Social Return-beleid van de gemeente Amsterdam willen hanteren. Over concrete aanbestedingen blijft Bureau Social Return in contact met deelnemingen zoals het GVB over kansen en mogelijkheden voor sociaal opdrachtgeverschap.

Gemeente Amsterdam

Acties - Bevorderen van instroom H. Bij de aanbesteding van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo), looptijd vanaf 2021, is volop in gezet op samenwerking en doorstroom van cliënten tussen dagbesteding en sociale firma’s (start 4e kwartaal 2019) I.

Op langere termijn wordt onderzocht hoe simpel switchen in de keten kan leiden tot meer instroom (start 3e kwartaal 2020)

Datum 1 juni 2021 Pagina 5 van 9

Stand van zaken Begin 2020 (19 januari jl.) heeft het college besloten om de aanbestedingsprocedure voor de uitvoering van de aanvullende Wmo-diensten en Maatschappelijke Opvang Beschermd Wonen (MOBW) in te trekken. Dit raakt ook de voorgenomen opdrachtverlening voor Dagbesteding. Dit neemt niet weg dat de ingezette ontwikkeling op samenwerking met sociale firma’s en toeleiding naar betaald werk samen met aanbieders dagbesteding wordt voortgezet. In de huidige uitvoeringspraktijk is er nauwe samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, sociale firma’s en gemeente om switchen van dagbesteding naar (beschut) werk en vice versa mogelijk te maken. Bij de inrichting van de aanbesteding Wmo en bij het Breed Offensief in het kader van de Participatiewet is (en blijft) hier aandacht voor. Samen met MBO’s, maatschappelijke organisaties, sociale firma’s, Pantar en reguliere werkgevers wordt de pilot MBO praktijkleren ontwikkeld en aangeboden aan werkenden en werkzoekenden die op dit moment geen startkwalificatie kunnen halen. In de arbeidsmarktregio zijn inmiddels de eerste praktijkverklaringen uitgereikt. Het doel is om dit jaar 80 kandidaten in het praktijkleren op te nemen.

J.

De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk. Met zorgaanbieders voor dagbesteding Als gevolg van de huidige coronamaatregelen zijn aanbieders worden afspraken gemaakt om dagbesteding en hun sociale firma’s beperkt in hun doorstroom van deelnemers naar mogelijkheden. Zij lopen niet alleen inkomsten mis doordat sociale firma’s te stimuleren sociale firma’s dicht zijn, zoals in de horeca, maar hebben ook (start 2e kwartaal 2020) de zorg om voor hun deelnemers andere activiteiten te organiseren zodat deelnemers hun dagstructuur behouden. Beschikbare ruimte in verband met de 1,5 metermaatregel speelt daarin ook mee. Bij sociale firma’s die minder getroffen worden door de coronamaatregelen vindt weer instroom op betaald werk plaats. Wel zien we ook hier, net als op de reguliere arbeidsmarkt, dat de coronacrisis zorgt voor een verlaagde instroom (zie ook onder H en K).

Gemeente Amsterdam

Datum 1 juni 2021 Pagina 6 van 9

Acties - Bevorderen van instroom Stand van zaken K. De Sociaal Werkkoepel gaat structureel Via structurele netwerkoverleggen met De Omslag, overleg voeren met De Omslag en maatschappelijke organisaties en sociale firma’s worden sociale firma’s om ideeën uit te wisselen ideeën uitgewisseld om tot meer instroom te komen. die leiden tot meer instroom (start 1e kwartaal 2020). Hoewel een aantal sociale firma’s het nu moeilijk heeft, blijft

het aantal werknemers in Sociaal Werk bij sociale firma’s tot nu toe redelijk stabiel. Het aantal steeg in 2020 eerst licht, van 269 eind 2019 naar 286 in augustus 2020. Vervolgens daalde het aantal licht naar 266 op 1 mei 2021.Dit betekent dat de coronacrisis niet heeft geleid tot niet heeft geleid tot een grote afname van werknemers bij sociale firma’s en dat de meeste sociaal werkplekken bij sociale firma’s vooralsnog zijn behouden. Van substantiële groei is in 2020 onder invloed van de crisis geen sprake. Samen met maatschappelijke organisaties en werkgevers heeft de Sociaal Werkkoepel op 8 december 2020 een digitale Pitch & Matchmarkt georganiseerd. Meer dan 120 werkzoekenden én werkgevers zijn naar de online markt gekomen. Op 29,30 juni en 1 juli wordt opnieuw een digitale Pitch & Matchmarkt georganiseerd. Op basis van de ervaringen in december wordt het programma verspreid over drie dagen en is er nog meer ruimte voor individuele gesprekken tussen kandidaten en werkgevers. De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk.

L. Onderzocht wordt of matching op een andere manier kan worden ingericht zodat de Sociale Firma’s zelf op zoek kunnen gaan naar instroom (start 2e kwartaal 2020)

Bij veel sociale firma’s zijn de activiteiten verminderd en is er op dit moment geen behoefte aan instroom. Bij de sociale firma’s die wel behoefte hebben aan instroom bieden we maatwerk en worden ook kandidaten geplaatst. Met name via Beschut Werk is een aantal medewerkers geplaatst. Daarnaast heeft een aantal sociale firma’s zich ingeschreven in Hallo Werk, een matchingsplatform van de gemeente waarin ook kandidaten zich kunnen aanmelden. De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk.

Acties: Versterken partnerschap M. De loodsfunctie voor sociaal ondernemers waar ook sociale firma’s terecht kunnen, wordt extra onder de aandacht gebracht. Deze functie is een van de maatregelen in het programma Amsterdam Impact 2019-2022.

Stand van zaken Zoals eerder gerapporteerd is de loodsfunctie in 2020 extra onder de aandacht gebracht. Regelmatig worden (potentiële) sociale firma’s door de loodsfunctie verwezen naar de Sociaal Werkkoepel en vice versa. Sociale firma’s die een (nieuwe) ruimte zoeken in Amsterdam worden onder de aandacht gebracht bij de stadsloods. Aanvragen van sociale firma’s

Gemeente Amsterdam

Acties: Versterken partnerschap Sociale firma’s kunnen er advies krijgen over de bestaande ondersteuning op een simpele en laagdrempelige manier en worden binnen en buiten de gemeente op weg geholpen. In de uitvoering wordt met de Sociaal Werkkoepel en andere relevante partijen samengewerkt, zoals de gemeentelijke Stadsloods. De Stadsloods helpt ondernemers bij het vinden van bedrijfsruimte in Amsterdam (start 1e kwartaal 2020)

Datum 1 juni 2021 Pagina 7 van 9

Stand van zaken krijgen hier prioriteit. Ook vanuit de stadsloods worden sociale ondernemers naar de loodsfunctie doorverwezen. Naar aanleiding van digitale events en meet ups zijn ondernemers vanuit de gemeente op weg gebracht. De Buy Social events zijn hier een voorbeeld van. Veel verwijzingen vinden via via plaats en programma’s als Boost je Buurt (zie actie P) zijn een uitgelezen kans om de loodsfunctie extra onder de aandacht te brengen en samenwerking binnen en buiten de gemeente te versterken. Sociaal ondernemers die tijdens de bijeenkomsten pitchten zijn ook binnen de gemeente verder op weg gebracht. Voor sociale firma’s is in mei 2020 onder de Sociaal Werkkoepel een coronameldpunt ingericht waar zij terecht kunnen met knelpunten. Doel is om tijdig knelpunten binnen sociale firma’s scherp te krijgen en te onderzoeken welke inzet, aanvullend op de bestaande (landelijke) maatregelen, nodig en mogelijk is om bij te dragen aan het behoud van de banen en werkplekken. Als extra maatwerk daarvoor nodig is wordt gezamenlijk verkend of en hoe steun geboden kan worden. Ook de loodsfunctie is hierop aangesloten en verwijst of ondersteunt waar nodig. Zie bijlage 2 voor de opbrengst van dit tijdelijke meldpunt. De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk.

N. Met Pantar wordt via de Sociaal In het kader van de week van de Participatie (begin november Werkkoepel haar aanbod uitgewerkt om 2020 georganiseerd door De Omslag) heeft Pantar een drietal als sparringpartner en ondersteuner sessies verzorgd om kennis te delen met professionals van o.a. voor sociale firma’s te werken als het sociale firma’s over de ontwikkelmethodiek van Pantar, over gaat om haar kennis en drempelloze doorstroom (samen met Cordaan) en over Nieuw bedrijfsinfrastructuur Beschut Werk (samen met de afdeling Werk en Re-integratie (start 1e kwartaal 2020) van de gemeente). In overleg met de Sociaal Werkkoepel zal komende tijd . gekeken worden over welke andere thema’s Pantar haar kennis en infrastructuur met sociale firma’s kan delen. In elk geval zal aan sociale firma’s worden aangeboden om tegen kostprijs deel te nemen aan de training Omgaan met handicaps van Pantar. De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk.

Gemeente Amsterdam

Acties: Versterken partnerschap O. Samen met De Omslag en Milieuwerk wordt een sessie voorbereid om grote reguliere ondernemingen uit te dagen om Sociale Firma’s te incorporeren. Grote bedrijven kunnen als hub en ondersteuner werken voor een kleinere sociale firma en de sociale firma laten meelopen op de infrastructuur van de reguliere werkgever (start 2e kwartaal 2020)

Datum 1 juni 2021 Pagina 8 van 9

Stand van zaken Het Winterevent van de Sociaal Werkkoepel op 28 januari 2021 stond in het teken van sociaal ondernemen als de nieuwe norm. Sociaal ondernemen is niet voorbehouden aan sociale firma’s. Steeds meer reguliere bedrijven willen ook sociale impact maken. Een manier om hier invulling aan te geven is door samen te werken met sociale ondernemingen. Ruim 80 deelnemers (van werkgevers, sociale firma’s, maatschappelijke organisaties) luisterden naar een lezing van Kees Klomp, lector Betekeniseconomie aan de Hogeschool Rotterdam over dit thema. Vervolgens vond er een gesprek plaats met een panel van betrokken werkgevers, bestaande uit vertegenwoordigers van Heineken, Social Capital (sociale firma opgericht door de ondernemers van Milieuwerk en Happy Tosti) en sociale firma BMS Security. Deze bedrijven deelden hun ervaringen over sociaal ondernemen en de kansen die de samenwerking tussen reguliere MBK bedrijven/corporates en sociale firma’s hierin biedt. Zo zet bijvoorbeeld Heineken haar netwerk in om Social Capital bij andere potentiele opdrachtgevers onder de aandacht te brengen. De actie is hiermee afgerond.

Gemeente Amsterdam

Acties: Versterken partnerschap P. Sociale Firma’s worden vroegtijdig betrokken bij maatschappelijke problemen die mogelijk door hen (innovatief) kunnen worden opgepakt (start 2e kwartaal 2020)

Datum 1 juni 2021 Pagina 9 van 9

Stand van zaken Steeds meer ondernemingen zetten zich in voor een betere wereld. Ook in Amsterdamse buurten groeit het aantal ondernemingen dat werkt aan uitdagingen als een betere leefbaarheid en het welzijn van de bewoners. Met de challenge “Boost je Buurt” wil de gemeente Amsterdam dit ondernemerschap verder versterken (www.amsterdam.nl/boostjebuurt). Vanuit Amsterdam Impact is in samenwerking met de stadsdelen een challenge voor impact ondernemers opgezet die tot medio juni 2021 loopt. Amsterdamse impact ondernemers die werken aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen of die bezig zijn met een businessplan konden zich aanmelden voor deze buurtchallenge. Deelnemers konden een ondernemersprogramma winnen uitgevoerd door Impact Hub Amsterdam in samenwerking met diverse partners waaronder Starters4Communities, Accenture, Voorjebuurt & Innofest. Maatschappelijke uitdagingen die in de challenge centraal staan, zijn de inclusieve, gezonde en duurzame buurt. Per stadsdeel zijn 4 ondernemers geselecteerd die aan het ondernemersprogramma deelnemen. Hieronder zijn ook enkele sociale firma’s en brede bedrijfsideeën voor buurtlocaties waar de ondernemers onderzoeken of dit kansen biedt voor sociaal werk. De ondernemers worden vanuit de loodsfunctie binnen en buiten de gemeente op weg gebracht.

Ondernemers maken kans op een aanvullend ontwikkelbudget van €2.500, €5.000 of €7.500. Boost je Buurt wordt in 2022 herhaald. De actie is hiermee geborgd in de ambtelijke uitvoeringspraktijk.