Bijlage 1 - RIB_Ontwikkelingen beleid lokale media en buurtmedia_def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 september 2025 Lokale Media Alexander Scholtes EZC, afdeling Kunst en Cultuur / Lokale Media, bestuurszaken.EZC@amsterdam.nl Ontwikkelingen beleid lokale media en buurtmedia

Geachte leden van de gemeenteraad, In het Coalitieakkoord 2022-2026 wordt het belang van media voor de stad en haar bewoners benoemd: “Lokale media zijn van groot belang in deze tijden van eroderend vertrouwen in de politiek en nepnieuws". De gemeente vindt goede journalistiek belangrijk, des te meer in tijden van nepnieuws en van door AI gegenereerde berichtgeving. Onafhankelijke, lokale nieuwsbronnen kunnen daar een tegenwicht voor bieden. Ook is het van belang om de mediawijsheid van zowel jongeren als volwassenen te vergroten. Het Amsterdamse lokale- en buurtmedia-landschap verandert continu. Ook speelt het gegeven dat in 2028 de zogeheten Mediawet wijzigt, waarmee de zorgplicht van lokale media voortaan via het ministerie van OCW loopt. Met deze brief informeer ik u over deze en andere ontwikkelingen op het gebied van lokale en buurtmedia. Ook informeer ik u over de inspanning van het college voor de ontwikkeling van nieuwe mediavoorzieningen in de stad. Stelselwijziging Mediawet en gevolgen voor lokale media Op 20 december 2023 heeft de raad de concessie voor de Publieke Omroep Amsterdam vastgesteld. De huidige concessie loopt van 26 januari 2024 tot 24 januari 2029. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) bereidt een stelselwijziging voor. De financiering van de lokale omroepen zal na de wijziging via het Rijk lopen.

Dit vereist een aanpassing van de Mediawet 2008. De planning is dat deze wetswijziging op 1 juli 2026 in werking zal treden en dat op 1 januari 2028 het nieuwe stelsel van start gaat. Dit houdt in dat de huidige concessie wordt ingetrokken en er een nieuwe wordt uitgegeven. Dit wetsvoorstel volgt op de visiebrief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 30 mei 2023, waarin wordt gesteld dat het huidige financieringsmodel onvoldoende waarborgen biedt voor professionele en onafhankelijke lokale journalistiek. Dit heeft geleid tot onder andere de volgende voorgestelde structurele wijzigingen:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

•

•

•

Datum: 10 september 2025 Pagina 2 van 10

Bekostiging via het Rijk: de financiering van de lokale publieke omroepen gaat niet langer via gemeenten, maar rechtstreeks via het Rijk. De middelen uit het Gemeentefonds worden overgeheveld naar de mediabegroting. Versterking van de journalistieke basis: er komt een structurele investering van circa € 18 miljoen per jaar om de basisfinanciering van de lokale publieke omroepen te verhogen. De verdeelsleutel van OCW is tot op heden onbekend. Schaalvergroting: het aantal lokale publieke omroepen wordt teruggebracht van circa 224 naar maximaal 80 streekomroepen om schaalvoordelen en professionalisering te realiseren. Uitbreiding rol en taken NLPO: De NLPO krijgt zowel een coördinerende als een adviestaak. Het bestaande samenwerkings- en coördinatieorgaan voor de lokale publieke omroep in Nederland, de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO), krijgt de wettelijke taak om te adviseren aan het Commissariaat. De NLPO krijgt daarnaast ook andere wettelijke taken. De NLPO moet onder meer de samenwerking tussen lokale publieke omroepen bevorderen, een concessiebeleidsplan opstellen en collectieve arbeidsovereenkomsten sluiten. Aangescherpte kwaliteitseisen: lokale publieke omroepen moeten voldoen aan nieuwe eisen op het gebied van professioneel journalistiek aanbod, binding met hun verzorgingsgebied en samenwerking binnen het publieke bestel.

Het college acht het wetsvoorstel ongunstig, vanwege de financiële gevolgen, de planning en de gevolgen voor de publieke Omroep Amsterdam (POA). Hieronder licht ik dat graag toe. Financiële gevolgen De aanpassing van de Mediawet beïnvloedt de rol van de gemeente ten opzichte van de lokale publieke omroepen op meerdere punten. Zo vervalt de verplichting voor de gemeente om te betalen, omdat de financiering voortaan via de mediabegroting van het Rijk loopt. In de bijlage hieronder wordt hier verder op ingegaan. Het wetsvoorstel verandert ook de wijze van financiering. Op dit moment ontvangen lokale publieke omroepen een subsidie van de gemeente. De hoogte van dit bedrag staat niet in de wet, maar er is wel een richtlijn waar gemeenten van kunnen afwijken. De gemeente Amsterdam vult dit richtlijn-bedrag dan ook aan. Na inwerkingtreding van de nieuwe wet zullen de omroepen een vergoeding van het Commissariaat ontvangen ten laste van de mediabegroting van het Ministerie van OCW. Ook in de nieuwe situatie blijft het expliciet mogelijk voor gemeenten om vrijwillig bij te dragen aan de uitvoering van de lokale publieke mediaopdracht op lokaal niveau. Voorheen ontving iedere lokale publieke omroep vanuit hetzelfde loket, namelijk de gemeente, een richtsnoerbedrag en de eventuele aanvulling.

Na inwerkingtreding van de nieuwe wet zullen lokale publieke omroepen bij meerdere loketten een aanvraag indienen: bij de desbetreffende gemeentes in het verzorgingsgebied voor eventuele aanvullende middelen en bij het Commissariaat voor de concessietoewijzing. Zowel de gemeente(s) uit het verzorgingsgebied als de NLPO hebben een adviserende rol aan het Commissariaat. Dat zal om meer afstemming en coördinatie van lokale publieke omroepen vragen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 3 van 10

Voorlopige planning Op dit moment wordt op hoofdlijnen uitgegaan van de volgende planning voor dit wetstraject: • Q3 2025: indiening bij de Tweede Kamer; • inwerkingtreding wetsvoorstel per 1 juli 2026; • overgangsperiode van 1,5 jaar; • start nieuwe stelsel 1 januari 2028. Deze tijdslijn is wat het college betreft ongunstig vanwege zowel de aankomende gemeenteraadsverkiezingen als de huidige concessieperiode. De hoogte van de bijdrage vanuit het Rijk én de verdeelsleutel voor de 80 streekomroepen is vooralsnog onduidelijk en het is niet zeker of deze informatie bekend zal zijn op het moment van de coalitieonderhandelingen. Daarmee wordt het jaar 2028, waarin de huidige concessie wordt ingetrokken en de nieuwe concessie wordt uitgegeven met financiering vanuit het Rijk, financieel onzeker voor de Publieke Omroep Amsterdam. De val van het kabinet op 3 juni jl. heeft volgens het ministerie van OCW vooralsnog geen invloed op deze planning. Gevolgen voor Publieke Omroep Amsterdam De Publieke Omroep Amsterdam (POA) heeft de concessie voor de lokale omroep in Amsterdam voor de huidige periode 2024-2029. Wanneer het wetsvoorstel in werking treedt, wordt deze concessie in het laatste jaar ingetrokken en opnieuw uitgegeven.

Dit levert financiële onzekerheid op, omdat het nog niet duidelijk is hoe groot de bijdrage vanuit het Rijk aan de POA zal zijn en in hoeverre dit gevolgen zal hebben voor de hoogte van de gemeentelijke aanvulling op het budget. Het totaal beschikbare budget wordt in de wettekst niet genoemd, ook is onduidelijk hoe de verdeelsleutel voor de G4 straks uitpakt. Dit wordt waarschijnlijk pas in de zomer van 2026 bekend. Op dit moment heeft de gemeente Amsterdam een bekostigingsplicht en hanteert de richtlijnen die passen bij het lokale mediabeleid. Daarbij vult de gemeente dit bedrag aan voor de POA. Gemeenten behouden weliswaar een rol in de advisering bij de aanwijzing van lokale publieke omroepen maar het is vooralsnog onduidelijk hoe zwaar het gemeentelijke advies aan het Commissariaat zal wegen. De NLPO krijgt zowel een coördinerende als een adviestaak. De NLPO adviseert over een aanvraag, waarbij het advies met name gericht zal zijn op de aansluiting van de aanvraag op het concessiebeleidsplan van de NLPO. De adviesrol van de gemeente zal zich richten op de lokale binding en wordt beperkt tot de volgende wettelijke criteria: - De gemeenteraad adviseert over de representativiteit van het programmabeleid bepalend orgaan (pbo).

- De gemeenteraad adviseert over het beleidsplan van de aanvrager, met name over de voornemens en afspraken over de inzet van vrijwilligers en samenwerkingen met lokale partners in het verzorgingsgebied.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 4 van 10

De G4 heeft tijdens de internetconsultatie van deze wetswijziging een reactie ingediend met de zorgen van de vier gemeenten, die als bijlage hieronder is toegevoegd. Ook is er een reactie namens de directeuren opgesteld. Deze zal na het zomerreces worden verstuurd aan het ministerie van OCW. Zorgen Publieke Omroep Amsterdam Ook de Publieke Omroep Amsterdam (POA) zelf heeft zorgen geuit over de stelselwijziging. Met het vervallen van de verplichte bekostiging vanuit de gemeente, vreest POA dat de afstand met de gemeente vergroot zal worden en de relatie zal veranderen. Vanuit het perspectief van de POA bestaat er op dit moment al een structureel tekort in de financiering. Ondanks het feit dat de gemeente de structurele middelen heeft aangevuld met meerjarig incidentele middelen, geeft POA aan de huidige activiteiten en ambities niet duurzaam te kunnen blijven uitvoeren. De gemeente heeft van 2023 tot en met 2026 in het coalitieakkoord extra incidenteel budget vrijgemaakt ten behoeve van intensivering Lokale Media. In de Voorjaarsnota van 2023 is incidenteel budget vastgelegd voor 2027 en 2028. In 2028 zal echter de nieuwe concessie ingaan, waarvan de hoogte van de bijdrage vanuit het Rijk vooralsnog onduidelijk blijft. De POA vreest dat het verantwoordelijkheidsgevoel en daarmee de steun van de gemeente zal veranderen.

Op dit moment ervaart de POA een goede balans tussen de onafhankelijke journalistiek en de financiële verantwoordelijkheid bij de gemeente. POA vreest dat deze wordt verstoord door de nieuwe wetgeving. Buurtmedia Publicatie subsidieregeling Buurtmedia Bijna zes op de tien Amsterdammers gebruikt lokale- en buurtmedia om te weten wat er in de buurt speelt. Daarmee vervullen deze media, als oren en ogen van de buurt, een belangrijke rol in de stad. Ze ontstaan meestal op initiatief van inwoners en worden ook door hen, vaak op vrijwillige basis, in de lucht gehouden. Tot recent bestond er geen duidelijke gemeentelijke regeling voor het ondersteunen van buurtmedia. Een onderdeel van het Beleidskader voor Buurtmedia 2024-20261, door uw raad vastgesteld op 18 juli 2024, was het uitwerken van een subsidieregeling Buurtmedia voor de periode 2024-2026 waardoor de stadsdelen en het stadsgebied Weesp op basis daarvan de subsidiemiddelen kunnen verlenen. Voor de jaren 2025 en 2026 is er achthonderdduizend euro vrijgemaakt. De verdeling van middelen over de stadsdelen vindt plaats via een verdeelsleutel, die staat vermeld in het Beleidskader voor Buurtmedia. Dit beleidskader heeft als doel een pluriform, toekomstgericht en divers buurtmedialandschap te ondersteunen.

De essentiële functies van buurtmedia worden duurzaam mogelijk gemaakt en tegelijkertijd wordt ingezet op vernieuwing, talentontwikkeling en professionalisering. Afgelopen 27 februari 2025 is de subsidieregeling Buurtmedia 2024-2026 gepubliceerd in het Gemeenteblad. De stadsdelen en het stadsgebied zijn vervolgens aan de slag gegaan met hun 1

Beleidskader Buurtmedia 2024-2026 - openresearch.amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 5 van 10

Uitwerkingsbesluiten Buurtmedia. Zodra de Uitwerkingsbesluiten in de stadsdelen en het stadsgebied zijn vastgesteld en gepubliceerd, kunnen buurtmedia-initiatieven hun subsidieaanvragen indienen. Uitwerkingsbesluit stadsdelen en stadsgebied De meeste stadsdelen hebben hun uitwerkingsbesluiten vastgesteld. In het uitwerkingsbesluit krijgt elk stadsdeel de ruimte om te bepalen hoe zij het budget voor buurtmedia willen verdelen en waar zij de nadruk op willen leggen. Op deze manier wordt het stedelijke beleid gerealiseerd aan de hand van de individuele behoeftes die de stadsdelen hebben. Na het vaststellen en publiceren van de uitwerkingsbesluiten, kan men aanvragen voor subsidies indienen. Pilot Mediaverkenners Later dit jaar wordt de in het beleidskader aangekondigde pilot Mediaverkenners gelanceerd. De gemeente is in gesprek met SALTO over de rol die het platform kan vervullen bij de uitwerking en uitvoering van deze pilot. SALTO biedt een Open Access platform en weet uitstekend wat er speelt bij diverse buurtmediamakers van de stad. Het streven is nog in het najaar van 2025 de werving van deze Mediaverkenners te starten, zodat de pilot eind 2025 van start kan. Zij zullen gedurende een jaar (2025-2026) aan de slag gaan in de zeven stadsdelen en het stadsgebied Weesp.

De Mediaverkenners zullen in kaart brengen welke ontwikkelingen er zich afspelen en waar behoeftes liggen voor talentontwikkeling, professionalisering en het bestendigen van het buurtmedialandschap. Zij leveren tijdens de pilot een tussentijds advies aan de gemeente over hoe buurtmedia duurzaam kunnen worden geborgd en wat daarvoor nodig is. Na de pilot (Q4 2026) leggen zij een concreet advies neer bij het college. De pilot Mediaverkenners zal worden gedekt met de onderuitputting van de beschikbare middelen voor buurtmedia in 2023 (€122.881,-) en 2024 (€120.319,-). Het betreft hier incidentele bedragen, specifiek bestemd voor de pilot. Hiermee worden naast de inzet van de drie mediaverkenners ook activiteiten voor buurtmedia gericht op kennisdeling en professionalisering (met name in de stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord) en een klankbord van mediaprofessionals mogelijk gemaakt. Medialabs, Publieke Omroep Amsterdam Het Medialab is een samenwerking tussen de POA en de OBA om bewoners van de stad in staat te stellen hun verhalen te vertellen. In het Beleidskader Buurtmedia 2024-2026 is aangegeven dat de POA waar mogelijk en wenselijk een rol wil spelen bij de innovatie (digitalisering), professionalisering, distributie en talentontwikkeling van buurtmedia. Via het Medialab worden lesprogramma's aangeboden die bijdragen aan kennis om hoe zelf media te maken.

Het is een hybride vorm van onderwijs waar jongeren in praktijk kunnen brengen wat ze op de opleiding leren. Het lesprogramma bestaat uit diverse modules die mensen helpen audio en video vertelvormen zodanig onder de knie te krijgen dat iedereen zijn eigen verhaal kan maken. Via de kanalen van SALTO kunnen die verhalen verspreid worden zodat alle geluiden een groot podium krijgen. De POA en de OBA vinden het uiterst van belang dat alle lessen en workshops laagdrempelig genoeg zijn, zodat niemand enige ervaring van tevoren nodig heeft. Om het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 6 van 10

programma zo laagdrempelig te houden, zijn de workshops voor gebruikers gratis. De workshops kunnen overdag, na schooltijd, in de avond of in de weekenden gegeven worden. Met het Medialab willen de POA en de OBA onder andere basisscholen, middelbare scholen, beroepsopleidingen en het praktijkgerichte onderwijs bereiken. In de afgelopen periode zijn er samen met onder andere het Spinoza Lyceum en het ROC Noord al meerdere pilots en bootcamps doorlopen. Medialab zal onderdeel worden van het praktijkgericht programma op het Spinoza Lyceum waarbij in het nieuwe schooljaar derdejaarsleerlingen van het vmbo-tl aan de slag zullen gaan met verscheidene hulpvragen. Met het ROC Noord is een samenwerking voor ten minste vijf jaar bestendigd. De POA en de OBA zoeken op dit moment samenwerkingen op met andere opleidingen en scholen zoals het Mediacollege, InHolland, de Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam. Dankzij het netwerk van OBA Onderwijs zullen zoveel mogelijk scholen benaderd en geënthousiasmeerd worden. Diverse deelnemers aan het Medialab zijn inmiddels werkzaam zijn in het medialandschap, zowel zelfstandig als bij de NOS, RTV Utrecht, AT5 en NRC.

Nieuwe mediavoorzieningen in de stad Verhuizing Omroep ZWART en FunX naar het Zandkasteel in Amsterdam Zuidoost In januari 2025 hebben zowel Omroep ZWART als FunX aangekondigd zich te gaan vestigen in het Zandkasteel in Amsterdam-Zuidoost. Omroep ZWART zal daar ten minste twee jaar blijven en FunX tenminste vijf jaar. FunX is sinds 2021 actief in dit stadsdeel met hun samenwerking met de hiphop dansschool The Foundation waar zij workshops en podcast opnames organiseerden en faciliteerden. FunX blijft samenwerken met The Foundation. De verhuizing van FunX naar het Zandkasteel betekent ook dat FunX zich niet zal vestigen in het Verhalenhuis van Nieuw-West. Een belangrijk speerpunt van deze verhuizing naar Zuidoost is het opzetten van een structurele talenthub voor jonge makers in het stadsdeel. In samenwerking met lokale scholen, maatschappelijke organisaties en culturele instellingen wil FunX onder andere workshops en trainingsprogramma's organiseren, productieruimtes en begeleiding aanbieden aan jonge makers en jong talent via stages, traineeships en mentorschap toegang geven tot de media-industrie. FunX heeft de ambitie om samenwerkingen aan te gaan met OBA Next, het net opgerichte Mediahub Zuidoost in Reigersbos, broedplaatsen en lokale platforms om dit te bewerkstelligen.

Vanuit het Zandkasteel te Zuidoost bouwt FunX verder aan hun inclusieve en vooruitstrevende stadsomroep. FunX blijft radio en content maken die aansluit bij de belevingswereld van jongeren met verschillende achtergronden, en blijft de energie van jongerencultuur, muziek en activisme verbinden met de publieke waarden van de zender FunX. Mediahub Zuidoost Grond en Ontwikkeling, stadsdeel Zuidoost en de afdeling Kunst en Cultuur zijn samen opgetrokken in de realisatie van een Mediahub in Amsterdam Reigersbos dat in het najaar zal openen. Sparks Impact, het lokale sociale impactbureau van Amsterdam Zuidoost, is de organisatie achter de oprichting van Mediahub Zuidoost en heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar het bestaande buurtmedia-landschap in het stadsdeel. Deze nieuwe culturele voorziening

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 7 van 10

faciliteert de behoefte van bestaande en nieuwe buurtmedia om te groeien, kennis te delen, te professionaliseren en hun bereik te vergroten. Buurtmedia-initiatieven kunnen hier zowel kantoorruimte als studioruimtes en apparatuur huren. Samenwerkingen tussen Mediahub Zuidoost en de net in Zuidoost gevestigde omroepen Omroep ZWART en FunX zijn in ontwikkeling. Ook heeft Mediahub Zuidoost de ambitie om met OBA Next in de K-buurt samen te werken. Masterplan Zuidoost heeft financieel bijgedragen aan de realisatie van Mediahub Zuidoost. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Lokale Media

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 8 van 10

Bijlage Dit is een reactie op het Wetsvoorstel stelselherziening lokale omroepen en de gevolgen daarvan op de huidige systematiek en werkwijze omtrent de lokale omroep. Deze reactie is op ambtelijk niveau in G4 verband (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) opgesteld. •

Positie van de G4: De wetswijziging heeft als doel het verder professionaliseren en onafhankelijk maken van lokale omroepen en hen een stabiele financiële basis bieden. Dat ondersteunen wij. We zien dat in de G4 steden (net als op veel andere plekken) al sprake is van onafhankelijke en professionele lokale omroepen. Als G4 maken we ons dan ook zorgen dat onze steden en lokale omroepen door de stelselwijziging eerder negatieve effecten zullen ervaren dan positieve.

•

De lokale binding met de gemeenten komt onder druk te staan: net als de VNG is de G4 van mening dat de binding met de lokale publieke omroepen van meerwaarde is voor het functioneren van de lokale democratie, helemaal in tijden van nepnieuws en eroderend vertrouwen in de politiek. In de G4 is er geen sprake van gemeentelijke inmenging in de lokale journalistiek. Sterker nog, de goede band met de gemeente wordt door de bestuurders van de lokale publieke omroepen als waardevol ervaren. Door de stelselherziening vervalt echter de bekostigingsplicht van de gemeente. Daarmee komt de binding tussen de lokale publieke omroepen en gemeenten onder druk te staan.

•

Impact op de rol van de lokale media in de samenleving: door de omkering van de bekostiging is de gemeente niet langer verantwoordelijk om de basis (lokale nieuwsvoorziening) te regelen, maar verschuift deze taak naar het Rijk. Echter is deze bekostiging van de basis door het Rijk ontoereikend en mag een gemeente in de toekomst aanvullend financieren, mits dit niet in strijd is met de staatssteunregels. De zorgplicht van gemeenten verdwijnt en ze mogen straks alleen nog adviseren over de lokale binding. Daarmee gaat de gemeenten niet langer over het belang van lokale media voor de desbetreffende gemeente (en de samenleving als geheel). Hiermee verandert de rol van de lokale media in de samenleving ook wezenlijk. De G4 vindt dit een zorgelijke ontwikkeling. Het Rijk en de NLPO staan veel verder af van wat er in gemeenten speelt. Zo is het onduidelijk hoe het concessiebeleidsplan, dat door de NLPO opgesteld gaat worden, eruit gaat zien en welke rol bijvoorbeeld Sport en Cultuur daarin krijgen (in de context van de lokale omroep bij uitstek lokale aangelegenheden).

•

Adviesrol van gemeenten beperkt en vaag: de gemeente mag straks alleen nog adviseren over de mate van lokale binding (pbo) en de maatschappelijke rol van lokale publieke omroepen. Ook is er geen sprake van een gedeelde zorgplicht. Dit ziet de G4 net als de VNG als een beperking van haar rol. Ook zijn de criteria in het wetsvoorstel nog weinig concreet. De manier waarop het advies van de gemeente zich verhoudt tot het advies van de NLPO en door het Commissariaat voor de Media wordt meegewogen is onduidelijk.

•

Mogelijkheid aanvullende financiering gemeenten nog onduidelijk: zoals de VNG in haar reactie ook heeft aangegeven, is de basisfinanciering vanuit het Rijk straks ontoereikend. Ook in de huidige situatie financieren de meeste G4 meer dan het richtsnoerbedrag om de continuïteit van een professionele lokale omroep te garanderen. Gemeenten zullen in de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 9 van 10

toekomst aanvullend moeten blijven financieren om de huidige nieuwsvoorziening op pijl te houden. Daarvoor moet echter eerst instemming worden gevraagd van de Europese Commissie, om te voorkomen dat daarmee staatssteunregels worden overtreden. De uitkomst hiervan wordt pas rond de zomer 2025 verwacht. Hoewel OCW aangeeft dat projectfinanciering te allen tijde mogelijk is, plaatst de G4 hier echter kritische kanttekeningen bij. Dit is namelijk in de praktijk nauwelijks werkbaar zonder het aan de mediawettelijke taak te koppelen, laat staan het bieden van meerjarige projectfinanciering. Hiermee ontstaat het risico dat voor aanvullende financiering gemeenten meer over de inhoud moeten gaan vinden. •

Bekostiging ontoereikend en onzeker: het totaal beschikbare budget wordt in wettekst niet genoemd, ook is het onduidelijk hoe de verdeelsleutel voor de G4 straks uitpakt. Dit wordt waarschijnlijk pas in de zomer van 2026 bekend gemaakt. De G4 vindt dit zeer problematisch gezien de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 en de planning om in 2027 de wetswijziging te laten ingaan. Ook is het problematisch dat er straks geen sprake is van een gedeelde zorgplicht met het Rijk. Het is daardoor afwachten hoe de raad straks tegen de bekostiging van de lokale publieke omroep aankijkt als deze plicht vervalt, ook met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen en eventuele bezuinigingen i.v.m. het ravijnjaar. Dit baart de G4 zorgen, ook de lokale publieke omroepen van de G4.

•

Overhead NLPO en Commissariaat: door uitbreiding van de taken en rollen van de NLPO en het Commissariaat voor de Media ontstaat er meer bureaucratie en zullen er extra middelen nodig zijn. Deze middelen worden echter in mindering gebracht van het totaal beschikbare bedrag en komt daarmee niet ten goede aan de journalistiek zelf of aan de professionalisering van de omroepen.

•

Onduidelijkheid over de overgangsperiode: de periode tussen de huidige situatie en het moment dat de bekostiging via het Rijk gaat lopen, blijft onduidelijk. Er ontbreekt een duidelijk stappenplan en heldere planning. Daarnaast wordt ook niet geanticipeerd op het niet halen van de planning en de (financiële) gevolgen hiervan.

•

Onduidelijkheid over frictiekosten: het wetsvoorstel geeft hier geen uitsluitsel over.

•

Werkbaarheid procedure: het is te betwijfelen of de nieuwe procedure werkbaar is voor de omroepen, met name vanwege de dubbele pet die de NLPO heeft (belangenbehartiger en adviesrol). Dit is anders bij de regionale omroepen, waarbij de RPO geen adviesrol heeft. Deze dubbele pet wordt door de lokale publieke omroepen uit de G4 als problematisch ervaren. Daarnaast dienen omroepen t.z.t. bij meerdere gemeentes en de NLPO een aanvraag in. Daarbij lijkt het alsof er geen rekening is gehouden met de kosten voor afstemming en coördinatie van de schaalvergroting bij de lokale publieke omroepen.

•

Meer lobby, afhankelijkheid van gemeenten wordt juist groter: de afstand tussen de gemeente en lokale publieke omroepen wordt groter doordat de bekostigingsplicht vervalt, maar er zal tevens meer lobby plaatsvinden van de lokale publieke omroep om aanvullende financiering van de gemeente te verkrijgen. De verantwoordelijkheid van omroepen om dat laatste voor elkaar te krijgen, wordt in de toekomst dan ook groter. Het uiteindelijke effect is dat de afhankelijkheid van gemeenten juist groter wordt – het tegenovergestelde doel van de stelselherziening.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum: 10 september 2025 Pagina 10 van 10

•

College van Omroepen (adviesorgaan richting het bestuur van de NLPO): hierin zijn de G9 niet goed vertegenwoordigd. Dat is problematisch gezien de impact van de wetswijziging op de lokale publieke omroepen van m.n. grote gemeenten. Dit is nu niet goed geborgd.

•

FunX wordt nergens genoemd in het wetsvoorstel; ook is het onduidelijk welke ruimte dit wetsvoorstel biedt aan preferente (samenwerkings)partners van de lokale publieke omroepen.

•

Reactie VNG: de G4 deelt de zorgen van de VNG dat er in het wetsvoorstel nauwelijks waarborgen zijn voor de lokale binding met gemeenten. De VNG vragen daarom om een fundamentele aanpassing van het huidige wetsvoorstel. De G4 kunnen zich vinden in deze reactie, maar hebben nog enkele specifieke zorgen met betrekking tot de situatie in de grote steden. Deze punten zijn hierboven genoemd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl