Bijlage 1 regioplan_amsterdam_2023_2026.pdf

Regioplan Amsterdam 15 december 2023

Amsterdam Vitaal & Gezond - Regionale samenwerkingsstructuur • Inge Müller • Programmaregisseur Amsterdam Vitaal & Gezond • imuller@vitaalgezond.amsterdam

Zilveren Kruis - Coördinerende zorgverzekeraar • Femmy Muller • Lid Regieteam AV&G • femmy.muller@zilverenkruis.nl

Gemeente Amsterdam - Coördinerende gemeente • Marieke Boele van Hensbroek • Lid Regieteam AV&G • m.boelevanhensbroek@amsterdam.nl Overige partners: Elaa, Sigra, ROAZ & Cliëntenbelang Amsterdam

Voorwoord – Amsterdam maakt samen het regioplan • Dit plan is gemaakt voor en door alle professionals, beleidsmakers, bestuurders en inwoners in Amsterdam die samen de transitie naar gezondheid en het toegankelijk houden van ondersteuning en zorg in Amsterdam mogelijk maken. • Dankzij intensieve samenwerking gebeuren er heel veel goede dingen in de wijken, stad en coalities. De focus ligt in dit plan op de prioritaire opgaven voor de stad. Conform opdracht regioplan. • Door (toenemende) ongezondheid en afnemende weerbaarheid, langdurige armoede, dubbele vergrijzing en toenemende personeelsschaarste komt de toegang en betaalbaarheid van ondersteuning en zorg steeds verder onder druk te staan. • Als we niets doen leidt dit tot verschraling van zorg en ondersteuning voor alle inwoners, waarbij de meest kwetsbare inwoners het hardst geraakt worden. • Het is van essentieel belang dat we het gezamenlijk anders gaan doen. Vanuit die urgentie werken we al vier jaar stedelijk samen binnen Amsterdam Vitaal & Gezond (AV&G). Alle betrokken partners zijn bereid om samen uitvoering te geven aan onderliggend regioplan. • Blokkades en kansen van transities laten zich niet allemaal in een plan gieten.

We blijven gezamenlijk scherp en sturen bij waar nodig om ervoor te zorgen dat zorg en welzijn toegankelijk blijven en de meest kwetsbare Amsterdammer meer kans maakt om gezond te worden en te blijven. • We willen iedereen die meegewerkt heeft aan dit plan hartelijk bedanken! Alleen samen kunnen we de transitie naar gezondheid voor onze stad maken. • Meer weten? https://vitaalgezond.amsterdam.nl

Regioplan Amsterdam

2

Inleiding

Doel en leeswijzer van het Regioplan Amsterdam Doel

Leeswijzer

In het regioplan stellen de regionale zorg en welzijnspartijen vast wat de belangrijkste prioritaire opgaven zijn op basis van de analyse in het regiobeeld, het raamwerk preventie van Zorg(en) naar gezondheid en staan de afspraken hoe deze gezamenlijk worden aangepakt. Daarbij is de urgentie van de regionale knelpunten op het gebied van toegankelijkheid en kwaliteit leidend.

• Dit document is opgesteld naar aanleiding van het Integraal Zorgakkoord, waarin is afgesproken dat elke zorgkantoorregio een regioplan opstelt op basis van het regiobeeld

Het regioplan bestaat uit twee delen:

1.

Regio-opgaven: Dit betreft de belangrijkste regionale opgaven die met prioriteit gezamenlijk worden opgepakt.

2.

Regio-afspraken: Dit zijn afspraken over de wijze waarop partijen de regio-opgaven gecommitteerd gaan oppakken en wie daarbij betrokken zijn. De afspraken worden vertaald in een werkagenda met meetbare resultaatafspraken inclusief meerjarenplanning.

• In de regio Amsterdam wordt het regioplan uitgewerkt binnen de bestaande regionale samenwerking van Amsterdam Vitaal & Gezond (AV&G), een samenwerkingsverband van gemeente, zorgverzekeraars, aanbieders (verenigd in Sigra) en inwoners/cliënten • Het document is in meerdere cycli tot stand gekomen, door afstemming met (vertegenwoordigers van) alle betrokken partijen in de regio

Het regioplan is gebaseerd op het regiobeeld van de zorgkantoorregio Amsterdam. Dit regiobeeld is te vinden op: www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/regiobeelden Aanvullend is het regioplan gebaseerd op het raamwerk preventie van Zorg(en) naar Gezondheid. Te vinden op: Van zorg(en) naar gezondheid - Sociaal Domein (amsterdam.nl) Regioplan Amsterdam

3

Inleiding

Inhoudsopgave D. Governance

A. Achtergrond 1 Gezamenlijk vertrekpunt

1 Netwerksamenwerking AV&G

2 Conclusies in regiobeeld

2 Samenwerking in stadsdelen

3

3 Samenwerking andere doelgroepen

Regioambitie

B. Leidende principes

E. Gewenste landelijke randvoorwaarden

1 Opgave voor de stad 2 Leidende principes

C. Regio-opgaven en - afspraken

F. Monitoring

1 Aanpak

1 Overall monitor

2 Uitwerking per coalitie

2 Monitor op coalitieniveau

3 Betrokkenen uitvoering 4 Overkoepelende werkagenda

Bijlage

Regioplan Amsterdam

4

1 Gezamenlijk vertrekpunt

A. Achtergrond B. Leidende principes C. Regio-opgaven en -afspraken D. Governance E. Gewenste landelijke randvoorwaarden F. Monitoring

2 Conclusies in regiobeeld 3 Regioambitie

A. Achtergrond

1. Gezamenlijk vertrekpunt

AV&G als gezamenlijk vertrekpunt voor opstellen van het regioplan van gemeente en zorgkantoorregio Amsterdam De omvang van Gemeente Amsterdam

Partijen betrokken bij opstellen regioplan Amsterdam

Cijfers 2023

922.679 inwoners

~13 MLN bezoekers Regioplan Amsterdam

Initiatiefnemers

IZA: “Het initiatief tot het opstellen van het regioplan voor de zorgkantoorregio wordt genomen door de marktleider zorgverzekeraar samen met de gemeente”

Betrokken experts

En alle partijen

GGD Amsterdam, Ben Sajet, Sarphati, Amsterdam UMC, HvA, Amsterdam Public health, data-team gemeente Amsterdam, arbeidsmarktexpert, Sigra

Hele stad ontsloten; vertegenwoordigers vanuit alle welzijnen zorgpartijen, wonen, gemeente, zorgverzekeraar en cliëntenorganisaties 6

A. Achtergrond

1. Gezamenlijk vertrekpunt

4 jaar AV&G in beweging – groots denken en klein doen 2020

2022

2023

2019

Start AV&G

COVID-19 pandemie

Regiobeeld herijkt

Regioplan: urgentie!

•

•

• In juli 2023 is het herijkte regiobeeld opgeleverd

• Toenemende personeelstekorten en toenemende ondersteuning en zorgvragen vereisen nu transitie • Stedelijke netwerksamenwerking en besluitvorming is aanwezig om vaart te zetten • Gezamenlijk richten IZA, GALA en WOZO naar doelstellingen

•

Grote gezondheidsverschillen in de stad. Urgentie vanuit Gemeente, Zilveren Kruis, welzijn- en zorgaanbieders (verenigd in Sigra), woningcorporaties en cliënten Samen voor 10 extra gezonde levensjaren voor de meest kwetsbaren

•

Toename eenzaamheid en mentale klachten, met name onder jongeren Grote toegevoegde waarde van samenwerking in de stad, maar ook urgentie om samenwerking te intensiveren

• Hierin komt o.a. naar voren dat Amsterdam i) ongezond is, ii) grote gezondheidsverschillen kent en iii) er een forse toename van ouderen is (+56% in 2030)

4 jaar geleden is de stip op de horizon gezamenlijk geformuleerd. We zijn samen aan het werk gegaan. De stad kent veel goede initiatieven, die we samen willen verbreden en versterken. We werken gezamenlijk aan de transitie van wonen, ondersteuning en zorg. Dit regioplan beschrijft niet het geheel aan activiteiten in de stad. Dit plan omschrijft de prioritaire opgaven binnen Amsterdam Vitaal & Gezond Regioplan Amsterdam

7

A. Achtergrond

1. Gezamenlijk vertrekpunt

AV&G is een bestaande netwerksamenwerking voor het realiseren van de transitie met zorg- en welzijnsaanbieders, inwoners en financiers Overzicht van (een deel van) de betrokken partijen bij AV&G

AV&G is een bestaand samenwerkingsverband met de volgende partijen: • Inwoners/cliënten • Zilveren Kruis • Gemeente Amsterdam • Alle Amsterdamse sociale basis, welzijn, jeugd & zorgpartijen

In Amsterdam zijn: >90 Zorg- en welzijnspartijen betrokken, die nog een grotere achterban vertegenwoordigen

>70k Zorg- en welzijnsprofessionals actief

Regioplan Amsterdam

8

A. Achtergrond

2. Conclusies regiobeeld

Het regiobeeld stelt de opgave voor Amsterdam scherp Link naar regiobeeld

Sterke vergrijzing Amsterdam vergrijst de komende 10 jaar sterk. De groep 75-84 jarigen neemt toe met 56%. Tussen 2020 en 2030 zullen er 40.000 65+’ers bijkomen in de regio Amsterdam.

Ongezonde populatie Met name in de stadsdelen Zuidoost, Noord en NieuwWest is het aandeel van de bevolking met een chronische ziekte hoog. Ook veel ongezond gedrag.

Hoge mentale kwetsbaarheid Het zorggebruik in de specialistische GGZ (ZVW) ligt 26% hoger dan gemiddeld in Nederland. Ook voor jeugdigen is de jeugdhulp per jeugdige 9% hoger dan in NL.

Hoog zorggebruik Het zorggebruik is +6% en +9% bij jeugd t.o.v. landelijk gemiddelde én lager WMO gebruik -5% t.o.v landelijk gemiddelde. In stadsdelen Zuidoost, Noord en Nieuw-West ligt de gemiddelde afwijking nog hoger, m.n. door instroom acute keten en door groeiende populatie ouderen.

Diversiteit – 180 nationaliteiten Amsterdam is een van de meest diverse steden ter wereld: er zijn meer dan 180 verschillende nationaliteiten aanwezig in Amsterdam. Dit vraagt om diversiteit in aanbod van zorg en ondersteuning.

Grote verschillen stadsdelen Er is een groot verschil tussen de stadsdelen: in Zuidoost, Noord en Nieuw-West is de ervaren gezondheid lager en wonen meer kwetsbaren.

Grote arbeidsmarktkrapte De arbeidsmarktkrapte is momenteel groot en dit zal de komende jaren verder toenemen. De arbeidsmarktspanning is m.n. groot in de VVT en MSZ.

Veel aanbieders: samenwerken! Binnen de stad is er een grote verscheidenheid in het type en aantal zorg- en welzijnsaanbieders. Dit onderstreept het belang van goed samenwerken. Binnen de wijkverpleging b.v. is het aandeel ongecontracteerde aanbieders 3x hoger dan in NL gemiddeld. In sociale basis zijn er >1000 aanbieders actief.

Het herijkte regiobeeld onderschrijft de keuze om in te zetten op 4 kwetsbare doelgroepen en 4 thema’s, samen de 8 coalities. Hierbij is samenwerking meer dan gemiddeld nodig en diversiteitssensitief werken cruciaal. Regioplan Amsterdam

9

A. Achtergrond

3. Regioambitie

Regioambitie

Deze Amsterdamse missie realiseren we door meer in te zetten op bepalende factoren voor gezondheid en beter passende en aansluitende ondersteuning en zorg te bieden. We benaderen gezondheid vanuit het perspectief van positieve gezondheid. Bij gezondheid kijken we niet alleen naar lichaamsfuncties, maar ook naar mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Al die aspecten samen bepalen hoe goed mensen om kunnen gaan met fysieke, emotionele en sociale moeilijkheden, en of ze veerkrachtig zijn en eigen regie kunnen voeren. Vanuit de belevingswereld, behoeften en mogelijkheden van en in samenspraak met bewoners.

Focus op gezondheid alleen is niet voldoende om de Amsterdamse missie te realiseren en de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. De inzet in Amsterdam is de juiste zorg en ondersteuning op de juiste plek, collectief en dichtbij als het kan, verde r weg en individueel als het moet. We zetten in op effectieve zorg en (informele) ondersteuning met meerwaarde voor de Amsterdammer. De zorg en ondersteuning komt samen met de Amsterdammer tot stand passend bij de beleefwereld, leefomstandigheden, behoefte en vaardigheden van de persoon zelf. We leggen prioriteit bij inwoners die te maken hebben met de grootste gezondheidsachterstanden. Regioplan Amsterdam

10

A. Achtergrond

B. Leidende principes C. Regio-opgaven en -afspraken D. Governance E. Gewenste landelijke randvoorwaarden F. Monitoring

1

Opgave voor de stad

2

Leidende principes

B. Leidende principes

De opgave voor de stad resulteert in leidende principes voor realisatie In 2019 is het regiobeeld Amsterdam gepresenteerd

Hieruit volgde dat we moeten richten op de meest kwetsbare Amsterdammer met focus op 3 stadsdelen

Beweging naar de voorkant d.m.v.: 1. Inzetten op preventie | gat in de brug dichten 2. Goede integrale welzijn en zorg| efficiënter mensen uit de rivier redden

Dit resulteerde in 2 concrete doelen voor de regio De strategie is uitgewerkt a.d.h.v. de quadruple aim en 6 leidende principes

Regioplan Amsterdam

Regionaal werken we aan realisatie v.d. randvoorwaarden voor deze principes Herijking regiobeeld in 2023

Deze principes dienen als handvat voor de uitwerking per coalitie

12

B. Leidende principes

1. Opgave voor de stad

Regiobeeld brengt focus aan op de stadsdelen Nieuw West, Zuid Oost, Noord en kwetsbare wijken in de stad Vanuit het regiobeeld wordt duidelijk waar de opgave op doelgroepniveau in de stad het grootst is. Amsterdammers in de stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord scoren over het algemeen lager op verschillende gezondheidsindicatoren. Per doelgroep zien we een kleine nuance, maar overall hebben deze drie stadsdelen de meeste Amsterdammers in een kwetsbare positie. Zie website openresearch.amsterdam over desbetreffende data van de stadsdelen. Mentale gezondheid • De kosten voor specialistische GGZ zijn voornamelijk in stadsdelen Oost, West en Centrum hoger dan verwacht op basis van leeftijd • In stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord zijn relatief meer gebruikers POH-GGZ, gespecialiseerde GGZ hoger in andere stadsdelen • Wachtlijsten in de regio zijn in lijn met of korter dan landelijk gemiddelde, wel de helft buiten treeknorm Ouderen ▪ Zowel in absolute aantallen als procentueel zijn thuiswonende 65+’ers met dementie het meest aanwezig in stadsdelen Zuid en Nieuw-West ▪ De vraag naar Wlz-VV zorg zal richting 2040 het hardste groeien in stadsdelen Oost, Centrum en Nieuw-West ▪ Vrijwel alle oudere groepen hebben hoger zorggebruik dan verwacht, voornamelijk hoger zorggebruik in Zuidoost, Noord en Nieuw-West Regioplan Amsterdam

Nieuw West

Noord Zuid Oost

Jeugd • Het hoogste aantal kwetsbare jongeren bevindt zich in stadsdelen Nieuw-West, West, Zuidoost en Noord, nauwelijks in Zuid en Centrum • In Nieuw-West, West en Zuid-Oost wordt minder aan jeugdhulp uitgegeven dan verwacht op basis van aantal kwetsbare jeugdigen

Chronisch zieken • In stadsdelen Zuidoost en Nieuw-West wordt minder bewogen en gesport per week en er zijn ook meer nietsporters • Hogere prevalentie chronische ziektes binnen bevolkingsgroepen met een migratie-achtergrond • Prevalentie veel hoger in stadsdelen Zuidoost, NieuwWest en Noord • Voornamelijk in wijken in de stadsdelen Nieuw-West en Zuidoost wordt veel gerookt 13

B. Leidende principes

1. Opgave voor de stad

De opgave voor de stad en de 2 bijbehorende concrete doelen De opgave voor de stad is de beweging naar de voorkant We vangen de problemen zo vroeg mogelijk op door middel van de beweging van ziekte naar gezondheid, van zorg naar ondersteuning en zelfredzaamheid. Van medisch naar sociaal, naar informeel en community. We lossen de problemen op in de eigen directe omgeving en/of met inzet van (vrij toegankelijke) voorzieningen in de stad. Hierdoor vermindert de druk op welzijn en zorg en beperkt de instroom in (duurdere) zorgvoorzieningen. Een sterke sociale basis is een voorwaarde om dit te bereiken.

Community

Informeel

Sociaal

Medisch

Hieruit volgen twee concrete doelen

Inzetten op preventie | gat in de brug dichten

Integrale welzijn en zorg| mensen efficiënter uit de rivier redden

Uit het regiobeeld blijkt de t.o.v. Nederland in Amsterdam het zorggebruik en het aantal chronisch zieken hoog is.

Uit het regiobeeld blijkt dat er een hoge druk staat op welzijn en zorg in de stad en dat in de toekomst de zorgvraag en arbeidsmarktkrapte alleen maar zullen stijgen.

Hiervoor moeten we: inzetten op preventie om de populatie gezonder te maken en de druk op de zorg te verlagen. Het doel voor de stad is gesteld op: • Alle Amsterdammers gelijke kansen op goede gezondheid in 2040​ • Alle kwetsbare Amsterdammers tien extra gezonde levensjaren​ in 2040

Regioplan Amsterdam

Het doel voor de stad is gesteld op: • Passende ondersteuning en zorg en dus samen beslissen • Integrale zorgcoördinatie, domeinoverstijgend • Breder kijken, ook: wat is de oorzaak? Wat is de vraag achter de vraag? Zijn er kinderen in het spel? • Zo zelf, zo thuis, zo digitaal… (en dan pas hulp en zorg) • Concentratie hoog complexe/laagvolume zorg; laagcomplex in de buurt 14

B. Leidende principes

2. Leidende principes

Leidende principes voor het transitieplan Amsterdam De opgaven voor de stad zijn groot. Dit vraagt, naast een gezamenlijke ambitie, lef en persoonlijk leiderschap. Ook zijn heldere doelen en een passende strategie nodig om gezamenlijk te transformeren. De quadruple aim ( ) is hiervoor de grondslag en de leidende principes ( ) zijn een leidraad om richting en duiding te geven aan de transformatie. 1.1 Radicaal inzetten op preventie 1. 2 Gebiedsgericht werken

Verbeteren gezondheid bevolking

Verbeteren tevredenheid professionals

met focus op Noord, Zuid-Oost, Nieuw-West en kwetsbare wijken

1. 5 Behoud van professionals in Amsterdam Richten van eigen organisatie en professionals toerusten op transitie

Quadruple Aim 1.3 Realiseren passende ondersteuning en zorg 1. 4 Amsterdammer in de meest kwetsbare positie centraal

Verbeteren v.d. ervaren kwaliteit van zorg en welzijn

Verlagen van de zorgkosten

61. Richten van middelen In financiering en contractering en door aanbieders in de uitvoering

De leidende principes worden door de coalities gebruikt als handvat voor de regio-opgaven en regio-afspraken. Hier wordt concreet uitgewerkt wat radicaal anders moet, zodat we inzetten op de juiste projecten om de AV&G doelstellingen te realiseren Regioplan Amsterdam

15

B. Leidende principes

2. Leidende principes

Uitwerking van de leidende principes (1/3) 1

2

Radicaal inzetten op preventie Teveel Amsterdammers leven in een ongezonde situatie. Eén op de vijf Amsterdammers voelt zich niet gezond, heeft psychische klachten of kampt met langdurige ziekten of aandoeningen. Raamwerk Preventie van Zorg(en) naar gezondheid We vergroten de inzet op de belangrijkste determinanten van Gezondheid en hebben daarbij concrete doelen voor 2028 met focus op de Amsterdammer in de meest kwetsbare positie: •

Nicotinevrij: 84% v.d. Amsterdammers rookt niet

•

Bewegen: 60% v.d. Amsterdammers voldoet aan de beweegnorm

•

Gezonde voeding: 40% v.d. Amsterdammers voldoet aan de groentenorm

We zetten in op het versterken van de preventie-infrastructuur; het geheel van sociale voorzieningen in de stad. Dit zijn laagdrempelige plekken in de buurt of online. We doen dit vanuit: de sociale basis, het beweegnetwerk, het wijkteam (buurtteam + ouder- en kindteam) en de digitale infrastructuur. Uitwerking in bijlage Regioplan Amsterdam

Gebiedsgericht werken: focus op de Amsterdammer in de meest kwetsbare positie De toename van gezondheidsverschillen in de stad dwingt ons tot scherpe keuzes met betrekking tot de inzet van mensen en middelen. We zetten de gebieden centraal waar de opgaven het grootst zijn: met focus op de stadsdelen Nieuw-West, Noord en Zuidoost Aandachtsgebieden Deze stadsdelen ervaren een aantal knelpunten die vragen om extra aandacht (niet ieder knelpunt geldt voor alle drie de stadsdelen): •

Mentale gezondheid: relatief hoger zorggebruik en kosten in GGZ

•

Ouderen: hoger aantal ouderen en thuiswonende 65+’ers met dementie, ook het zorggebruik voor hen is relatief hoger

•

Jeugd: hoogst aantal kwetsbare jongeren maar minder uitgave aan jeugdhulp dan verwacht

•

Chronisch zieken: er wordt relatief minder bewogen, er zijn meer chronisch zieken en mensen die roken Uitwerking in bijlage 16

B. Leidende principes

2. Leidende principes

Uitwerking van de leidende principes (2/3) 3

Realiseren van passende ondersteuning en zorg & Juiste Zorg op de Juiste Plek Bij alles wat we doen gebruiken we de uitgangspunten van passende zorg, vanuit de belevingswereld, de behoefte en vaardigheden van de Amsterdammers.

Het begint bij de basis: een gezonde leefomgeving, prettige wijk en Community Care. Hierna volgt zorgtechnologie, passende ondersteuning thuis, passende zorg in 1e lijn en uiteindelijk passende specialistische zorg. Het realiseren van passende zorg gaat volgens drie principes: •

Passende zorg is waardegedreven zorg

•

Voorkomen, vervangen en verplaatsen van zorg

•

Werken vanuit Positieve Gezondheid

Uitwerking in bijlage Regioplan Amsterdam

4

Amsterdammer in de meest kwetsbare positie centraal We leggen de prioriteit bij inwoners die te maken hebben met de grootste gezondheidsachterstanden. We stellen de Amsterdammer centraal bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid & zorg- en ondersteuningsaanbod. Samen met Cliëntenbelang Amsterdam zorgen we dat we transformeren mét de Amsterdammer. De participatiemethoden die we willen hanteren omvatten o.a: adviesraden en burgercomités, stadsgesprekken en dialoogsessies, maar ook burgerpanels, participatief actieonderzoek en informatiebijeenkomsten. Onze doelen daarbij zijn: •

Verminderen van (chronische) stress

•

Bevorderen van gezond en actief leven voor onze inwoners o.a. door recht te doen aan de diversiteit die de stad kent

•

Aandacht geven aan de persoon en zijn omgeving; uitgangspunt is hierbij de ervaringen/wensen van cliënten, patiënten en naasten. Zorg en ondersteuning bevorderen de veerkracht van inwoners

Uitwerking in bijlage 17

B. Leidende principes

2. Leidende principes

Uitwerking van de leidende principes (3/3) 5

6

Behoud van professionals in Amsterdam

Richten van middelen

Richten van eigen organisatie en professionals toerusten op transitie Voldoende bevlogen en tevreden professionals zijn cruciaal voor het slagen van onze ambitie. De stedelijke context vraagt van ons allen inspanningen om professionals te behouden voor de stad. (zie coalitie arbeidsmarkt en onderwijs)

AV&G: De stad richt

Belangrijke uitganspunten voor professionals daarbij zijn: 1.

Aandacht voor stedelijke context: wonen, bereikbaarheid/ parkeren, beloning/waardering, diversiteit

2.

Leiderschap en cultuur: professionals in the lead (zeggenschap en autonomie), mensgericht en aandacht voor werk/privé balans en diversiteitssensitief

3.

Stadsdelen richten

Aanbieders richten

Professional ontlasten: meer regelruimte in bieden van juiste ondersteuning en zorg m.n. domeinoverstijgend, sterk verminderen v.d. administratieve lasten, inzetten op digitalisering ter ontlasting van de professionals (zie coalitie digitale zorg)

Het richten van de eigen organisatie naar de doelstellingen van AV&G is een van de belangrijke voorwaarden voor het behalen van de gestelde doelen en geeft richting aan de professionals. Dit stelt ons als netwerksamenwerking in staat om een duurzame transitie in en voor de stad te bewerkstelligen.

Uitwerking in bijlage Regioplan Amsterdam

Ongelijk/gericht investeren voor gelijke kansen is het uitgangspunt. Het objectiveren van inzet van middelen kan leiden tot herverdelen en daarna gericht extra investeren. Zilveren Kruis en de gemeente Amsterdam geven als twee financiers van AV&G aan de contractering en financiering incl. transitiemiddelen te gaan richten op de doelen zoals gesteld binnen AV&G. Het richten van de eigen organisatie naar de opgave van de stad is van cruciaal belang voor goede contractering en financieren.

Gezamenlijk richten doen we op 3 manieren: 1. Gezamenlijke afgestemde inkoop: gezamenlijk koop je een keten in zoals bij krachtige basiszorg en welzijn op recept 2. Richten reguliere financiering: contractering en financiering moet voldoende sturend zijn op de gezondheidsdeterminanten maar ook de prioritaire opgave ondersteunen; dit vraagt om keuzes 3. Richten van tijdelijke transformatie middelen: GALA, IZA, WOZO Uitwerking in bijlage 18

A. Achtergrond B. Leidende principes

C. Regio-opgaven en -afspraken D. Governance E. Gewenste landelijke randvoorwaarden F. Monitoring

1

Aanpak

2

Uitwerking per opgave

3

Betrokkenen uitvoering

4

Overkoepelende werkagenda

C. Regio-opgaven en -afspraken

1. Aanpak

Aanpak in 8 coalities Samenstelling coalities •

•

•

•

•

Rol coalities

‘Whole system in the room’ per coalitie (inclusief doelgroep en inwoners) met bestuurlijke vertegenwoordiging namens alle domeinen/organisaties en uitvoeringskracht namens management en beleid Doelgroepcoalities zijn verantwoordelijk voor strategische koers en besluitvorming van coalitie Themacoalities zijn verantwoordelijk voor strategische koers en voorbereiding besluitvorming van coalitie. Waar gewenst besluitvorming in Overall Coalitie Overall Coalitie met voorzitters van alle coalities verantwoordelijk voor koers programma Naast de coalities wordt ook samengewerkt met bestaande partnernetwerken (zie HS D.)

Regioplan Amsterdam

Werkwijze coalities

•

Opstellen en voorleven ​gezamenlijke visie voor doelgroep of thema

•

Overzicht creëren en houden m.b.t. wat er loopt in de stad; loopt dit in lijn met visie?

•

Meedenken, verbindingen leggen vanuit het netwerk, projecten verduurzamen/overnemen vanuit andere regio’s

•

Inspireren en fungeren als escalatietafel bij knelpunten

•

Aanjager en regievoerder voor taaie, domeinoverstijgende vraagstukken (in het regioplan benoemd als prioritaire opgaven)

20

C. Regio-opgaven en -afspraken

1. Aanpak

Aanpak in 8 coalities Klik om naar de coalitie te navigeren

Ouderen Chronisch Zieken Mentale Gezondheid Jeugd & Gezin Arbeidsmarkt & Onderwijs

Iedere coalitie geeft invulling aan het regioplan op 6 niveaus Ambitie – Wat wil de coalitie bereiken? Succes uitgelicht – Welk succes is al behaald? Urgentie – Waarom is verandering nodig? Prioritaire opgaven – Wat zijn de belangrijkste opgaven?

Digitale Zorg Doelstellingen – Welke doelstellingen horen bij de opgaven?

Acute Zorg Inspanningen – Hoe gaat de coalitie aan de slag?

Groei van de Stad Regioplan Amsterdam

21

Klik op dit icoon om naar de website van de desbetreffende coalitie te gaan

Coalitie Ouderen

AMBITIE In 2040 leiden alle ouderen een vitaal en betekenisvol leven in een vertrouwde omgeving. Ongeacht hun achtergrond, inkomen en behoefte aan ondersteuning

Regioplan Amsterdam

WWW

SUCCES UITGELICHT In de negen Lang Leven Thuisflats en –buurten: • Wordt gewerkt aan vroegsignalering, preventie, ontmoeting, veiligheid • Zijn bewonersinitiatieven leidend bij de activiteiten en de samenwerking • Wordt zorg en ondersteuning vanuit alle domeinen (inwoners, ZVW, WLZ, WMO) in samenhang aangeboden • Is er een verschuiving opgetreden van professionele zorg naar zelfzorg, informele en digitale zorg en ondersteuning vanuit de sociale basis • Is de mate van gemeenschapszin toegenomen 22

2. Uitwerking per coalitie

C. Regio-opgaven en -afspraken

Ouderen Urgentie • • • • •

Er is sprake van een sterke dubbele vergrijzing in Amsterdam met 56% groei in de leeftijdsklasse 75-84 jaar. Het zorggebruik van ouderen ligt hoog en zal sterk toenemen, vergeleken met de ROAZ regio: GRZ +39%, ELV +59% en WLZ crisis +88%. Vrijwel alle oudere groepen hebben hoger zorggebruik dan verwacht, voornamelijk hoger zorggebruik in Zuidoost, Noord en Nieuw-West. De arbeidsmarktkrapte binnen de eerstelijn, V&V en thuiszorg is al groot en zal niet afnemen, met naar verwachting: i) een toename van het aantal cliënten in de wijkverpleging met 75% tussen 2020 en 2040 volgens RIVM-prognoses, ii) een toename van Wlz-zorg in de thuissetting, iii) een groeiend aantal ouderen dat langer thuis woont met een steeds complexere zorg- en ondersteuningsvraag. Dit heeft als gevolg dat er een steeds groter beroep wordt gedaan op de schaarser wordende zorg, mantelzorg en basisvoorzieningen in een wijk zoals een buurtteam en sociale basis. De zorg en ondersteuning is nog niet voldoende diverssensitief en inclusief.

Prioritaire opgaven 11. Samen vitaal ouder worden Wat willen en kunnen mensen zelf doen voor een vitale oude dag, en hoe kunnen we ze daarbij helpen? Door in te zetten op gezond leven in een gezonde leefomgeving wordt gezond en vitaal leven vanzelfsprekend. Mensen hebben de eigen regie over de invulling van de oude(re) dag en bereiden hier zich tijdig op voor. Mensen in kwetsbare posities worden hier extra in ondersteund.

22. Zorgzame wijk; van zorg en ondersteuning naar gewoon leven Alle ouderen wonen in een prettige, zorgzame en inclusieve woon- en leefomgeving met voldoende passend woningaanbod en voorzieningen in de wijk die zijn ingericht op de veranderende zorg- en ondersteuningsbehoeften. In een zorgzame gemeenschap staan mensen in hun kracht, worden hulpvragen genormaliseerd en worden informele structuren ondersteund en versterkt.

33. Passende ondersteuning en zorg door wijkgerichte netwerk- en ketensamenwerking Informele en formele zorg- en welzijnspartijen bieden met elkaar een proactief en passend antwoord op zorg- en ondersteuningsvragen. Samen stabiliseren we de zorgvraag door te beginnen thuis bij de eigen kracht, kracht van het netwerk en de wijk en inzet van (digitale) hulpmiddelen. Hiervoor is een stevige wijkbasis nodig met goede netwerksamenwerking tussen informele en formele zorg- en welzijnspartijen.

Doelstellingen • • • • • • • • • • • • • • • •

De kwaliteit van leven van ouderen gaat omhoog in kwetsbare gebieden Steviger neerzetten van gebiedsgericht werken en richten van middelen op kwetsbare gebieden Ouderen hebben meer regie en maken gezonde en vitale keuzes Meer ouderen zijn zich bewust van de benodigde maatschappelijke verandering Meer volwassenen en ouderen bereiden zich tijdig voor op gezond en vitaal ouder worden Meer ouderen voldoen aan de beweegnorm en hebben een gezond voedingspatroon Minder ouderen vallen Ouderen (in al hun diversiteit) ervaren meer sociale cohesie Meer ouderen zijn positief over het aanbod van voorzieningen in de buurt Meer ouderen ervaren dat zij zeggenschap hebben over de inrichting van buurtvoorzieningen Meer ouderen vinden dat hun woning geschikt is om ouder te worden Er is meer wederzijds begrip voor efficiëntere samenwerking tussen bewoners en professionals De zorgvraag stabiliseert door wijkgerichte netwerk- en ketenaanpak We leveren meer zorg met minder professionals, onder andere door versterken van zorg in de wijk en inzet van technologie en digitalisering Crises en ontregelingen worden tijdig gesignaleerd en kunnen door het netwerk in de wijk worden verzacht of voorkomen Minder onnodige presentaties op de SEH

Uitwerking prioritaire opgaven op volgende slide ↓ Regioplan Amsterdam

23

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Ouderen – inspanningen per opgave 1

Samen vitaal ouder worden

Aanjagen maatschappelijke dialoog, o.a. door: • Aansluiten bij de diverse stedelijke en landelijke initiatieven • Opstellen Amsterdams overzicht van partijen die bezig zijn met een dialoog • Onderzoek naar vergroten bewustzijn over toekomstig ouder worden • Organisatie bijeenkomsten over eigen autonomie en regie en toekomstverwachtingen van professionele zorg en ondersteuning • Samenwerking met bewonersinitiatieven, zoals stadsdorpen

Versterken sociale basis, o.a. door: • Voldoende laagdrempelige plekken en activiteiten voor ontmoeting, activering, beweging en vrijwilligerswerk gericht op vitaliteit en verhogen van kwaliteit van leven • Inzet op verminderen risico’s op eenzaamheid GGD programma Vitaal Ouder worden, o.a. met: • Vergroten en toegankelijker maken van aanbod preventieve activiteiten gericht op vitaal ouder worden en bevorderen gezonde keuzes door een betere leefomgeving voor ouderen

2

Zorgzame wijk

Versterken sociale basis door inzet op community building, o.a. door: • Verstevigen van leefgemeenschappen • Inzetten op vinden, verbinden en versterken van ouderen en hun omgeving in hun omgeving • Versterken van informele structuren en verbinding aan formele structuren o.a. door: o succesvolle elementen, opgehaald vanuit de praktijk, te vertalen naar inzet om de verbinding van informele en formele structuren stadsbreed te versterken. o Stimuleren gesprek tussen informele en formele partijen: wat hebben zij van elkaar nodig? • Steviger neerzetten van gebiedsgericht werken en richten van middelen. Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, o.a. met: • Bevorderen doorstroming door beter aanbod voor ouderen en verlagen van drempels om te verhuizen • Inzetten op verschillende wijzen van wonen en zorg nabij​, zoals de Lang Leven Thuisflats Diverssensitieve en inclusieve ondersteuning en zorg

Diverssensitieve en inclusieve ondersteuning en zorg

3

Passende ondersteuning & zorg

Versterken ketenaanpakken, waaronder: • Valpreventie ​ • Welzijn op recept (Coalitie Chronisch zieken) • Dementieketens: stedelijk actieplan dementie Netwerkversterking van ondersteuning en zorg in de wijk, door in te zetten op o.a.: • Samenwerking tussen de huisartsenvoorziening, wijkzorg, buurtteams • Beter Oud • Netwerk Ouderengeneeskunde Amsterdam voor eerstelijn Inzetten op voorkomen en verzachten van acute ontregelingen waarmee (onnodige) presentatie op SEH & HAP afneemt m.b.v: • Advanced Care Planning • Personenalarmering • Doorontwikkeling eerstelijnsverblijf en geriatrische revalidatie • Digitalisering wijkverpleging (ROAZ-plannen m.b.t. zorgcoördinatie en acuut wijkteam ook relevant) Inzetten van stapsgewijze benadering van ondersteuning van zorg, met aandacht voor eigen regie, reablement en inzet van (digitale) hulpmiddelen. Deze ontwikkeling vraagt om gelijktijdige inzet op bewustwording van de veranderingen in zorg en welzijn bij zowel inwoners als professionals. Diverssensitieve en inclusieve ondersteuning en zorg

Verbinding met Age Friendly City Regioplan Amsterdam

24

Coalitie Chronisch Zieken

WWW

AMBITIE

SUCCES UITGELICHT

Iedere Amsterdammer in een kwetsbare positie kan kiezen voor een gezonde leefstijl en chronisch zieken vinden en krijgen de juiste ondersteuning, begeleiding en zorg.

Amsterdammers hebben dit jaar kennis kunnen maken met het laagdrempelig beweegaanbod in de stad tijdens de Sport- en Beweegweek (voorheen Sportweek). Dit beweegonderdeel is georganiseerd op initiatief van Reade, Cordaan, Combiwel, Arkin en HVO Querido onder de paraplu van Amsterdam Vitaal & Gezond. Met elkaar willen we Amsterdammers beter op weg helpen naar een passend aanbod in de buurt. Ook na de Sport- en Beweegweek kunnen Amsterdammers nog steeds terecht bij dit aanbod.

Regioplan Amsterdam

25

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Chronisch Zieken Urgentie • De leefstijlfactoren bewegen, voeding en roken die van invloed zijn op het krijgen van chronische ziekten, zijn hoog: • 20% van de ziektelast wordt veroorzaakt door ongezond gedrag • 33% meer rokers in Amsterdam t.o.v. Nederland • Van de bevolking in Zuidoost, Noord en Nieuw-West heeft 50% obesitas en 27% ervaart geen goede gezondheid • Prevalentie van chronisch ziekten neemt toe. De prevalentie is hoger in Noord, Nieuw-West, Zuid-Oost en onder Amsterdammers met een migratieachtergrond • De fysieke leefomgeving en sociale omstandigheden voor Amsterdammers met een chronische ziekte zijn slecht

Prioritaire opgaven 1. Preventiestrategie: Nicotinevrij Het uitzetten van kaders voor uitvoering preventiestrategie Nicotinevrij

2. Doorontwikkeling sociaal medische beweegketen Het door ontwikkelen van de sociaal medische beweegketen

3 Infrastructuur & samenwerking sociaal medisch domein

Doelstellingen • • • • •

Het verstevigen van de infrastructuur en samenwerking sociaal medisch domein

•

4 Passende zorg/Juiste Zorg Op de Juiste Plek

• •

Het aantal Amsterdammers met een gezonde leefstijl is toegenomen Het aantal Amsterdammers met ernstig overgewicht is afgenomen Het aantal Amsterdammers dat rookt, is afgenomen Het aantal Amsterdammers dat voldoende beweegt volgens de beweegnorm, is toegenomen Amsterdammers ervaren een hogere kwaliteit van leven met een chronische aandoening Amsterdammers krijgen de juiste hulp om te leven met hun chronische aandoening en achterliggende problematiek Professionals in Amsterdam werken cultuursensitief en beslissen samen met de Amsterdammer voor een passende keuze in ondersteuning en zorg We besteden de middelen doelmatig voor een duurzame impact

Uitwerking prioritaire opgaven op volgende slide ↓ Regioplan Amsterdam

26

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Chronisch Zieken – inspanningen per opgave (1/2) 1

Preventiestrategie: Nicotinevrij

• Minder (kwetsbare) Amsterdammers beginnen met nicotinegebruik door inzet van bestaande maatregelen en ontwikkelen van een preventiestrategie gericht op kwetsbare groepen • Meer (kwetsbare) Amsterdammers stoppen met nicotine gebruik door bevorderen rookvrije welzijn- en zorgorganisaties en deskundigheidsbevordering welzijns- en zorgprofessionals • Bevorderen van stoppen-met-roken-interventies specifiek gericht op kwetsbare groepen • Uitwerken en implementeren van ketenaanpak Nicotinevrij

Regioplan Amsterdam

2

Doorontwikkeling sociaal medische beweegketen

• Amsterdammers krijgen op de juiste plek het juiste beweeg- of sportaanbod aangeboden (waaronder ALI, ketenaanpak GLI) en worden gestimuleerd om meer te gaan bewegen • Professionals uit de beweegaanpak, waaronder de GLI, werken samen op basis van heldere samenwerkingsafspraken m.b.t. horizontaal doorverwijzen en signaleren ondersteuningsbehoefte • Opzetten van lerende sociaal medische beweegnetwerken • Monitoren lerende sociaal medische beweegnetwerken en werkbare elementen Amsterdam breed inzetten • Organisatie jaarlijkse Sport- en Beweegweek

27

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Chronisch Zieken – inspanningen per opgave (2/2) 3

Verstevigen infrastructuur & samenwerking sociaal medisch domein

• Amsterdammers krijgen passende en waar mogelijk bewezen effectieve succesvolle interventies (zoals Welzijn op Recept, W in de WIJK) voor hun ondersteunings- en zorgvragen • Amsterdammers worden goed geholpen met ondersteunings- en zorgvragen door samenwerking van het buurtteam, ouder-kind-team en het medisch domein • Amsterdammers worden naar de juiste ondersteuning/zorg op de juiste plek geholpen door professionals in het sociaal en medisch domein die elkaar goed weten te vinden en afstemmen • Amsterdammers kunnen hun ondersteuningsvraag goed verwoorden en hebben realistische verwachtingen over wat ze qua ondersteuning/zorg kunnen verwachten. Professionals zijn toegerust om hierbij op juiste wijze te ondersteunen • Uitwerken en implementeren van ketenaanpak Welzijn op Recept

Regioplan Amsterdam

4

Passende zorg / Juiste Zorg op de Juiste Plek

• Versterken medisch specialistische consultatie in de eerste lijn en voorkomen van onnodige tweedelijns zorg • Verbeteren van optimale, zinvolle zorg (kwaliteit) op de juiste plaats (doelmatig) door de juiste professional in samenwerking met de patiënt. • Samen beter digitaal organiseren van: een gezamenlijk dossier, digitalisering rondom een patiënt, in een netwerk, ondersteunend in vormgeving beleid • Het vergroten van bereik van diensten onder Huisarts+punt • Voorzetten van het Transmuraal Platform Amsterdam, een coördinerend platform tussen de 1e en de 2e lijn in Amsterdam, dat helpt, faciliteert en erop toeziet dat de transmurale afspraken worden gemaakt, geborgd en nageleefd • Inzetten via het Netwerk Integrale Zorg Amsterdam (NIZA). Een netwerk t.b.v. preventie en online monitoring van chronische ziekte(n) • Inzetten via het Stroke Netwerk Groot Amsterdam (SNGA). Een netwerk t.b.v. één van de medische oorzaken die kunnen leiden tot hersenletsel, namelijk een cerebro vasculair accident (CVA), ook wel een beroerte genoemd

28

Coalitie Mentale gezondheid

WWW

AMBITIE

SUCCES UITGELICHT

Alle Amsterdammers hebben de kans om mentaal zo gezond mogelijk te leven. In 2030 zijn er 10% minder Amsterdammers met lichte mentale problemen en er doen er meer mee in de samenleving. De zorg en ondersteuning aan hen is gericht op persoonlijk en maatschappelijk herstel, gaat uit van hun mogelijkheden, is cultuursensitief en ondersteunt – zo nodig – kinderen en hun ouders.

Wegwijs GGZ is gestart en zorgt dat mensen passende hulp krijgen. Daarnaast wordt wachttijdbegeleiding geboden. Op die manier kunnen mensen zelf aan hun herstel werken, als passende hulp niet direct beschikbaar is. De ambitie is om 25% minder instroom in de gespecialiseerde GGZ te realiseren, wat een positief effect heeft op de wachttijden in de GGZ.

Regioplan Amsterdam

29

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Mentale gezondheid Urgentie • Binnen alle drie types GGZ zorg is het zorggebruik hoger dan verwacht op basis van leeftijd​ • Aantal GGZ-gebruikers neemt toe en stijgt harder dan het NL gemiddelde​. Het zorggebruik binnen de specialistische GGZ in Amsterdam ligt nu al €74 mln (+26%) hoger dan gemiddeld in NL en de prognose is een verdere stijging van de zorgvraag (Regiobeeld 2023) • De kosten voor het gebruik van specialistische GGZ zijn in de stadsdelen Oost, West en Centrum hoger dan verwacht op basis van leeftijd​ • Wachtlijsten liggen rond het gemiddelde van NL (helft boven de Treek norm) • De arbeidsmarktkrapte binnen de GGZ is groot en zal alleen maar verder toenemen • Er is sprake van een grote versnippering in aanbod is (>50% van de markt is vrijgevestigd) en er is een mismatch tussen vraag- en aanbod.

Prioritaire opgaven 1. Vergroten van de veerkracht van Amsterdammers Vergroten van de veerkracht van Amsterdammers door middel van het versterken van de infrastructuur en basisvoorzieningen voor mensen met psychische klachten

2. Sociaal medische samenwerking

Doelstellingen • • • •

Wachttijd SGGZ is maximaal 6 weken (nu 8/10 maanden) Toegang cruciale GGZ is 24 x 7 gegarandeerd Toename van het aantal Amsterdammers wat aangeeft veerkrachtig te zijn Amsterdammers vinden beter en sneller de juiste mentale zorg en ondersteuning op de juiste plek (collectief, digitaal, zo dichtbij als kan)

Versterken van de sociaal-medische samenwerking door middel van het inrichten van de mentale gezondheidsvoorziening

3. De zorgketen voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen Het borgen van de zorgketen wonen, begeleiding en behandeling voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen Uitwerking prioritaire opgaven op volgende slide ↓

Regioplan Amsterdam

30

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Mentale gezondheid – inspanningen per opgave 1

Veerkrachtige Amsterdammer

• Er is voldoende collectief preventie aanbod. • We bereiken 50% meer burgers en professionals van de buurtteams en de eerste lijn door overdracht van kennis en expertise over de GGZ en verslaving en door het aanbieden van selectieve en geïndiceerde preventie. • Alle 25 gebieden hebben laagdrempelige steunpunten zoals zelfregie- en herstelcentra gerund door vrijwilligers & ervaringsdeskundigen, ondersteund door sociaal werkers en in verbinding met ggz professionals en de huisarts. • Er zijn voldoende respijtplekken. • We werken aan een GGZ- vriendelijke omgeving in elk stadsdeel via de aanpak ‘W in de Wijk’ • Implementatie van de consultatiefunctie GGZ voor het sociaal domein. • Stimuleren van een gezonde leefstijl (gezond eten, voldoende bewegen, niet roken). • Inzet op het verminderen van (chronische) stress.

Regioplan Amsterdam

2

Sociaal medische samenwerking

• We verschuiven het paradigma van een psychomedisch model naar het bredere concept van Positieve gezondheid • GGZ, huisarts en buurtteam werken domein overstijgend samen zodat een GGZ behandeling effectiever is en 25% korter kan duren of minder intensief kan zijn • Inrichting Mentale Gezondheidsvoorziening met o.a. het verkennend gesprek • Normaliseren samenwerking Jeugdzorg en Volwassen GGZ • Er is een volledig dekkend aanbod van POH GGZ voor huisartsen en huisartsen verwijzen vaker naar Buurtteam en Welzijn op Recept • Niet passende verwijzingen GGZ dalen naar 0% • 75% van de cliënten met een GGZ vraag maakt gebruik van digitale- en hybridezorg • Inrichting van een multidisciplinaire transfertafel voor casuïstiek mentale gezondheid • 75% van het herstelaanbod is overzichtelijk en adequaat gefinancierd

3

Borgen zorgketen

• We realiseren een sluitend woon-zorglandschap voor de EPA en EVA doelgroep • We vergroten de draagkracht van de wijk door interdisciplinair te kijken naar deze casuïstiek • Verbeteren van de samenwerking tussen deze zorgketen en de Buurtteams • Een virtueel beddenhuis dat stedelijk inzicht geeft in de beschikbare bedden en de in- en uitstroom van cliënten in de zorgketen • Capaciteitsmanagement van de klinische en ambulante capaciteit • Een goed functionerende acute keten en een dekkend aanbod van outreachende zorg • Specialistische poliklinische behandelingen met aanvullende klinische programma’s om naar op te kunnen schalen

31

Coalitie Jeugd & Gezin

WWW

AMBITIE

SUCCES UITGELICHT

Alle Amsterdamse kinderen hebben gelijke kansen om gezond op te groeien, kansen te benutten en talenten te ontwikkelen. Dit bereiken we door radicaal in te zetten op preventie.

Na een succesvolle pilot van 2016 -2018 is de sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV’er) een vaste waarde geworden bij Jeugdbescherming in de regio Amsterdam-Amstelland. Het team van drie SPV’ers wordt dit jaar verdubbeld naar zes.

Regioplan Amsterdam

32

2. Uitwerking per coalitie

C. Regio-opgaven en -afspraken

Jeugd & Gezin Urgentie • • • • • • •

Relatief hoog gebruik jeugdhulp, in lijn met risicofactoren (bijv. kindermishandeling, bijstand) Stijging verwacht in zorgvraag, terwijl landelijk kader wel krimpt Amsterdam zit voor vier van de vijf indicatoren jeugdhulp boven landelijk en voor vijf indicatoren boven Utrecht Stijging verwacht in zorgvraag in lijn met demografische groei De jeugdzorgkosten per jeugdige zijn in Amsterdam hoger dan het gemiddelde van Nederland, en hoger dan bij andere grote gemeenten Het hoogste aantal kwetsbare jongeren bevindt zich in stadsdelen Nieuw-West, West, Zuid-Oost en Noord, nauwelijks in Zuid en Centrum In Nieuw-West, West en Zuid-Oost wordt minder aan jeugdhulp uitgegeven dan verwacht op basis van aantal kwetsbare jeugdigen

Prioritaire opgaven 1. Vitale en veerkrachtige gezinnen en jongeren, van zorg naar gewoner leven Onze samenleving legt veel nadruk op prestaties en het labelen van gedrag van een kind als ziekte, terwijl voor de problemen in gezinnen breder dan in jeugdhulp oplossingen moeten worden gezocht. Samen met Amsterdammers en professionals streven we naar een sterkere gemeenschapszin, een gezonde basis en het omgaan met impactvolle gebeurtenissen, waarbij variatie wordt gewaardeerd.

2. Vergroten preventie impact We maken ons hard voor ‘gezinnen eerst’ bij beleidsvorming, landelijk en lokaal. We doorbreken de intergenerationele problematiek door continu samenhang tussen problemen in gezinnen te onderzoeken. Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om de context van een gezin te begrijpen, zodat de juiste ondersteuning kan worden geboden. De coalitie Jeugd & Gezin faciliteert professionals hierbij.

3. Samenwerking faciliteren We bieden professionals meer ruimte en specifieke vaardigheden om de verbinding tussen het sociale en medische domein, onderwijs en het persoonlijke sociale netwerk van ouders te versterken.

Uitwerking prioritaire opgaven op volgende slide ↓ Regioplan Amsterdam

Doelstellingen • • • • • • • • • • • • • • • •

Samen met Amsterdammers en professionals ontwikkelen we een routekaart voor de beweging en stellen we een aanpak voor communicatie en ontwikkeling op De coalitie J&G erkent de noodzaak van maatschappelijke verandering en hun eigen rol daarin en handelt daarnaar Ouders nemen bewuster hun verantwoordelijkheden in de opvoeding en kunnen deze, indien nodig met ondersteuning, dragen Gezinnen en jongeren ervaren meer sociale cohesie en ondersteuning vanuit familie, buurt, school en informele zorg We voeren actief de maatschappelijke discussie over wat preventie voor jeugd en gezin inhoudt (en wat niet) en voor wie het bedoeld is (en niet) We nemen de ondersteunings- en zorgvraag in de brede context van het gezin standaard op De Kindcheck is een standaardprocedure in de Volwassen GGZ De coalitie J&G faciliteert professionals om breed te kijken en cultuursensitief te handelen door middel van scholing, tijd, geld en escalatiemogelijkheden We sturen waardegedreven, gebiedsgericht en volgens leidende principes in plaats van PxQ Er is een steviger fundament voor iedereen (voeding, beweging, slapen, mentale veerkracht), waarbij maatwerk de standaard is Gebiedsgericht werken (sociaal /medisch), gebaseerd op de wijkopgave, is duurzaam geborgd In kwetsbare buurten zijn lerende expertisenetwerken waarbinnen we leren vanuit de praktijk, met realistische indicatoren Professionals hebben meer

tijd om te onderzoeken welke kaders en regels helpend of belemmerend zijn en kunnen dit escaleren bij de coalitie J&G Professionals ervaren meer ruimte om samen maatwerk te leveren Onderwijs wordt inclusiever met de inzet van ondersteunings- en zorgpartners op school Er is verschuiving van individuele medische zorg naar collectief aanbod, bijvoorbeeld op sociale basis

33

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Jeugd & Gezin – Inspanningen per opgave 1

Van zorg naar gewoner leven

• In 2024 stellen we een plan op voor de essentiële stappen die moeten worden genomen, met inachtneming van het 'Kind in de Knel'-rapport van de RVS • We ontwikkelen actief een communicatie- en ontwikkelstrategie in samenwerking met Amsterdammers en professionals. Deze strategie richt zich op het vergroten van het bewustzijn van maatschappelijke ontwikkelingen en de rol van ouders en professionals hierin • We koppelen het initiatief 'Gezond Leven Makkelijker Maken' van de gemeente aan de coalitie Jeugd & Gezin

Regioplan Amsterdam

2

Vergroten preventie impact

• In 2024 ontwikkelen we actief een plan voor de benodigde scholing, tijd, financiën en escalatiemogelijkheden voor professionals. Dit plan is gericht op het bevorderen van het inzicht van professionals in de samenhang tussen verschillende problemen binnen gezinnen en hun context • We stellen samen met de coalitie Mentale Gezondheid een plan op om ervoor te zorgen dat de Kindcheck in de volwassen GGZ de standaard wordt • We zetten ons actief in voor de verdere implementatie van ketenaanpakken, waaronder Kansrijke Start, Kinderen met overgewicht en obesitas, en de Gezonde School, met een focus op het uitbreiden van netwerken

3

Samenwerking faciliteren

• Begin 2024 ontwikkelen we een actieve aanpak om belemmerende regels te identificeren. We bepalen welke regels binnen AV&G kunnen worden opgelost en welke elders aandacht nodig hebben via lobby-inspanningen • We monitoren de overgang van 18- naar 18+

34

Coalitie Arbeidsmarkt & Onderwijs

WWW

AMBITIE

SUCCES UITGELICHT

Onze ambitie is te zorgen voor voldoende, tevreden, toegeruste en breed inzetbare professionals die zich inzetten voor preventie, welzijn en passende zorg voor Amsterdammers. Wij streven naar evenwicht op de arbeidsmarkt in zorg en welzijn. We zijn vastberaden om écht anders te organiseren en zorgen welzijnsprofessionals en Amsterdammers actief te betrekken bij de transitie naar vernieuwde manieren van werken.

Acht zorg- en welzijnsorganisaties werken in het actieleernetwerk magneet gezamenlijk aan de opbouw van het Magneetdenken in hun organisatie. Magneetdenken biedt een oplossing voor de arbeidsmarktkrapte, vooral in de gezondheidszorg. De organisatie richt zich volledig op het centraal stellen van de medewerkers aan de hand van acht magneetkenmerken. Hierdoor worden medewerkers beter behouden en aangetrokken tot de organisatie.

Regioplan Amsterdam

35

2. Uitwerking per coalitie

C. Regio-opgaven en -afspraken

Arbeidsmarkt & Onderwijs Urgentie • • • •

De werkgelegenheidsgroei van de sector Zorg & Welzijn neemt af. De uitstroom van personeel neemt sinds 2021 weer toe (+20%) en ligt nog net onder het aantal instromers Het ziekteverzuim van personeel binnen de sector Zorg & Welzijn neemt de afgelopen jaren landelijk toe (+39% tussen 2019 en 2022) Zorgpersoneel ervaart een (veel te) hoge werkdruk en ervaart ook een toename (68% van de werknemers) van de werkdruk Er zijn verschillende andere knelpunten rondom de arbeidsmarkt binnen de sector Zorg & Welzijn, zoals: i) de beschikbaarheid van woningen voor zorgpersoneel in Amsterdam, ii) sterke vergrijzing van het personeelsbestand, iii) hoge aandeel van personeel woonachtig buiten Amsterdam (~50%), iv) het feit dat er verschillende ‘cruciale functies’ zijn die individueel van kritiek belang zijn voor leveren van goede zorg, maar in geaggregeerde getalen niet duidelijk terug komen.

Prioritaire opgaven 1. Grenzen aan groei De groeiende zorgvraag, stijgende kosten en tekorten op de arbeidsmarkt vragen om duidelijke keuzes om het zorglandschap en de bijhorende arbeidsmarkt in balans te houden. 2. Anders werken, anders leren We moeten meer doen met minder handen en dit vraagt om rigoureus anders organiseren, werken en leren.

3. Collectief goed werkgeverschap Het behouden van medewerkers is cruciaal en daarom dragen wij (bij aan) een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor goed werkgeverschap.

Doelstellingen • Inzicht geven in het aanbod van professionals en arbeidsmarktpotentieel • Transparant maken welke principes leidend moeten zijn bij het maken van afspraken met elkaar (aanbieders, financiers en professionals) • Blijvend verbeteren van het (excellente) werkgeverschap • De arbeidsmarkt die in balans is en waar het voor professionals aantrekkelijk is om te (blijven) werken binnen het zorg- en welzijnsdomein in Amsterdam • Het verder ontwikkelen van een toekomstbestendige, duurzame arbeidsmarkt met gericht beleid op het gebied van goed werkgeverschap als collectief en met focus op behoud van personeel voor de stad Amsterdam • Versnellen innovaties met impact op ‘anders werken’ (huidig en nieuw personeel) • Versnellen innovaties met impact op ‘anders leren en opleiden’ (huidig en nieuw personeel)

Uitwerking prioritaire opgaven op volgende slide ↓

Regioplan Amsterdam

36

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Arbeidsmarkt & Onderwijs – inspanningen per opgave 1

Grenzen aan groei

• Onderzoeken (i.s.m. bijv. lectoraten) in welke mate personeelsaanbod en zorgvraag optimaal aansluiten, nu en in de toekomst​ • Inzicht geven in het aanbod van professionals en arbeidsmarktpotentieel, onder andere in relatie tot de grenzen aan de groei • 0-, 1-en 2-meting bij duiding personeelscapaciteit zorgaanbod​ • Integreren van / inzet vanuit preventieraamwerk • Verkenning hoe data van Sigra en de gemeente elkaar kunnen verrijken • Integrale aanpak met andere coalities en stakeholders​ • Lobbykracht versterken door opname personeelstekorten in G4 propositie kansenongelijkheid

Regioplan Amsterdam

2

Anders werken, anders leren

Anders werken • Oriëntatie naar slimme en flexibele inzet • Samenwerking instroom versterken • Verbreden imago werken in zorg en welzijn (digitalisering en technologisering) • Creëren platform t.b.v. delen van best practices Anders leren • Pilots op: Simulatieleren, modulair leren, gilde leren, korte stages, top leren, leerafdelingen en leerwerkplaatsen • Inspannen voor gezamenlijke verantwoordelijkheid voor opleiden van de medewerker toekomst • Onderzoek naar effecten van simulatieleren • Borgen leerprogramma’s voor vrijwilligers en ervaringsdeskundigen • Creëren platform t.b.v. het delen van best practices

3

Collectief goed werkgeverschap

Het Actieprogramma behoud: • Actieleernetwerken magneetdenken • Actieleernetwerken onboarding • Delen best practices uit de actieleernetwerken Ontzorgen zorgprofessionals: • Voortzetten servicecentrum Onderwijs & Zorg • Voorrangregeling wonen • Mobiliteitsprogramma Amsterdam Beter Bereikbaar Aantrekkelijke arbeidsmarkt en loopbaanmogelijkheden: • Experience Zorg & Welzijn • Loopbaanpad Zorg & Welzijn Diversiteit, (digitale) inclusie en sociale veiligheid: • Netwerk diversiteit en inclusie • Actieprogramma tegengaan van discriminatie en racisme in de zorg

37

Coalitie Digitale Zorg

AMBITIE

SUCCES UITGELICHT

Digitalisering van zorg en welzijn is essentieel om de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van zorg en gezondheid te kunnen blijven garanderen in Amsterdam. Het bevordert data-gedreven zorg en welzijn, optimale coördinatie en capaciteitsmanagement, eigen regie van inwoners en draagt bij aan een aantrekkelijke werkplek.

De toegankelijkheid van welzijn en zorg wordt verbeterd door de ontwikkeling van de Digitale Voordeur. Alle partijen werken hierin samen om hun zorg en ondersteuning via één ingang bereikbaar te maken op een heel laagdrempelige manier. De samenwerkingspartners onderzoeken en testen momenteel samen met professionals en inwoners hoe de Digitale Voordeur moet werken en aan welke voorwaarden deze moet voldoen.

Regioplan Amsterdam

38

2. Uitwerking per coalitie

C. Regio-opgaven en -afspraken

Digitale Zorg Urgentie • Door toenemende zorgvraag en blijvende personeelskrapte is digitalisering van de zorg een voor de hand liggende optie om de toegankelijkheid van zorg te kunnen blijven waarborgen • Wachttijden zijn in sommige sectoren lang en het komt regelmatig voor dat mensen op de verkeerde wachtlijst staan. Terwijl de beschikbare capaciteit niet optimaal gebruikt wordt • Door mensen beter in staat te stellen preventief zelfzorg in te zetten en de weg naar het sociaal domein te vinden, is een vermindering van zorggebruik mogelijk. Op dit moment is 20% van de Nederlandse bevolking niet of onvoldoende in staat dit zelf te organiseren door (beperkte) toegang tot en/of begrip van digitale middelen

Prioritaire opgaven 1

Toekomstbestendige gegevensuitwisseling

2

Optimale inzet mensen en middelen

3

Governance

4

Juiste ondersteuning op de juiste plek

5

Digitale inclusie

6

Digitaal ecosysteem zorg en welzijn

7

Slimme oplossingen

Uitwerking prioritaire opgaven op volgende slide ↓ Regioplan Amsterdam

Doelstellingen • Realiseren van slimmere, doelgerichtere informatieontsluiting tussen professionals en met patiënten en burgers, door te zorgen voor een optimale infrastructuur, goede databeschikbaarheid en toegankelijkheid • Duiden waar (mogelijke) tekorten ontstaan binnen zorg en welzijn, om de inzet van mensen en middelen optimaal te organiseren • Identificeren van (digitale) mogelijkheden voor stedelijke opschaling en faciliteren van besluitvorming voor realisatie van efficiëntere zorg en welzijn • Aanbieden van plaats en tijd onafhankelijke ondersteuning voor patiënten en burgers door hen actief te betrekken en op een andere manier (samen) te werken • Slim, effectief en inclusief inzetten van preventie • Verkleinen van de digitale kloof en ongelijkheid door het verhogen van de digitale vaardigheden van patiënten, burgers en professionals • Stimuleren eigen regie van Amsterdammers door op slimme wijze geïntegreerd aanbieden van zorg en welzijn en zo radicale preventie mogelijk te maken • Slimmer maken zorg en ondersteuning door inzet op nieuwe data gedreven oplossingen en technologieën voor vroeg-signalering, preventie en verbetering van behandelingen

39

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Digitale Zorg – inspanningen per opgave (1/2) 1

Toekomstbestendige gegevensuitwisseling

• Ontwikkelen van een stedelijke datastrategie en applicatie-architectuur voor de stad, waarmee zorg- en welzijnsinstellingen kunnen kiezen voor applicaties die bijdragen aan de doelstellingen van Amsterdam Vitaal & Gezond en er stadsbreed een raamwerk is voor doorontwikkeling van thema’s als netwerkzorg, zorgcoördinatie, databeschikbaarheid en de digitale voordeur • Formeren van een taskforce toekomstbestendige databeschikbaarheid & gegevensuitwisseling met mandaat • Uitgangspunt is het IZA/GALA, de Wegiz en de nationale visie en strategie op een gezondheidsinformatiestelsel. Landelijk wat landelijk kan (Twiin) en regionaal waar dat (voorlopig) landelijk niet kan

Regioplan Amsterdam

2

Optimale inzet mensen en middelen

• Ontwikkelen van een stedelijke capaciteitstool voor slimmere vraag-en-aanbodmatching, minder applicaties en slimmere functionaliteit • Verkennen van structurele oplossing(en) voor verwijzingen en andere overgangssituaties conform een “ster-architectuur” • Optimaliseren van de digitale verwijsondersteuning tussen segmenten in zorg en welzijn, zoals tussen eerstelijn en VVT

3

Governance

• De coalitie Digitale Zorg moet meer zijn dan een samenwerkingsverband: • De urgentie vraagt om daadkracht en heldere keuzes voor de stad • Onze ambities hebben we geformuleerd in het strategisch portfolio • Om onze ambities op digitale zorg waar te kunnen maken hebben we meer regie en sturing nodig. Zowel qua besluitvorming, financiering als programmamanagement op het gebied van technische infrastructuur, databeschikbaarheid, gegevensuitwisseling en applicatiekeuzes voor stedelijke zorgprocessen

40

C. Regio-opgaven en -afspraken

2. Uitwerking per coalitie

Digitale Zorg – inspanningen per opgave (2/2) 4

Juiste ondersteuning op de juiste plek

5

Digitale inclusie

• Totstandkoming heldere governance, taakverdeling en duidelijke verantwoordelijkheden voor netwerksamenwerking • Vanuit de inhoudelijke doelen van de andere coalities de strategie voor digitale netwerkzorg scherp maken. • Komen tot gedragen stedelijke keuzes voor kansrijke toepassing van netwerkzorg en faciliteren van de opschaling • Scheppen van randvoorwaarden zowel organisatorisch, technisch, juridisch, financieel voor stedelijke opschaling • Leveren van een beproefde stedelijke implementatie blauwdruk voor de gekozen tools • Monitoring en verbetering door de inzet van dashboards en rapportages