Bijlage 1. Raadsvoordracht.pdf

Gemeenteraad

VN2023-020733 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

Portefeuille

Grond en Ontwikkeling

Agendapunt

0

Datum besluit

College van B&W, 10 oktober 2023 Onderwerp

In te stemmen met het aanvragen van een Kroonbesluit tot onteigening van eigendommen in het gebied Weespertrekvaart Oost (onteigening Weespertrekvaart Oost II). De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien de voordracht van burgemeester en wethouders van 10 oktober 2023 gelet op artikel 78, eerste lid van de onteigeningswet, I. ten behoeve van de gedeeltelijke uitvoering van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost en de 1e uitwerking van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost, ter verkrijging van de vrije beschikking over de percelen en de daarop rustende rechten, de Kroon te verzoeken ter onteigening aan te wijzen de onroerende zaken zoals die zijn aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte lijst van te onteigenen onroerende zaken, welke percelen als zodanig zijn aangegeven op de eveneens bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte grondtekening met nummer 2023-253; II. alle noodzakelijke stappen te doen, zowel in eerste aanleg als daarna en zowel als eisende als verwerende partij, om langs gerechtelijke weg de onteigening te verkrijgen van de onder I bedoelde eigendommen, nadat en voor zover het benodigde Koninklijke Besluit als bedoeld in artikel 78, lid 6 van de onteigeningswet is verkregen; III.

de uitvoering van dit raadsbesluit, waaronder toezending aan de Kroon, op te dragen aan het college van burgemeester en wethouders met inachtneming van de termijnen en voorwaarden van artikel 79 onteigeningswet inclusief de bevoegdheid tot het verbeteren of aanvullen van het verzoek tot het nemen van het besluit tot onteigening, alsmede de bevoegdheid om lopende de procedure de Kroon te verzoeken om gronden die in het verzoekbesluit zijn begrepen niet op te nemen in het Koninklijk Besluit. Wettelijke grondslag

De onteigeningswet, waaronder • artikel 78, lid 6 inhoudende kort gezegd het nemen van het koninklijk besluit binnen zes maanden na het verzoekbesluit • artikel 79 inhoudende kort gezegd het vervallen van het verzoekbesluit indien dit niet binnen drie maanden na het nemen van dat besluit bij de Kroon is voorgedragen. Bestuurlijke achtergrond

Amsterdam heeft de ambitie om de stad en de omgeving te ontwikkelen tot een economisch sterke en duurzame metropoolregio. Deze ambitie is destijds (2011) vertaald in de Structuurvisie Amsterdam 2040. In 2021 is de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 vastgesteld. Een belangrijk element om te komen tot een economisch sterke en duurzame stad is verdichting van een aantal gebieden tot sterke stedelijke woon-/werkgebieden. Een van deze gebieden is de Weespertrekvaartbuurt. Door de ligging binnen de ring A10 en met goede ov-verbindingen wordt dit gezien als een gebied met een hoog ontwikkelpotentieel. Vanwege de mogelijkheden die dit

Gegenereerd: v1.17

1

Gemeenteraad

VN2023-020733 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

binnenstedelijk gebied biedt voor het creëren van een sterk stedelijk woon/werkgebied heeft dit project prioriteit in de gemeente Amsterdam en zijn middelen gereserveerd om, zo snel als mogelijk, het project te realiseren. Zo kunnen betaalbare (40-40-20) en duurzame woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad in combinatie met bedrijvigheid. Het plangebied is door uw raad in 2015 als versnellingslocatie aangewezen. In 2016 werd het Strategiebesluit genomen om de deelgebieden Weespertrekvaart Midden en Weespertrekvaart Oost te transformeren naar een hoog stedelijk woonwerkgebied. Dit besluit is uitgewerkt in het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost, het exploitatieplan Weespertrekvaart Oost, het Stedenbouwkundig Plan Weespertrekvaart Oost en de Investeringsnota Weespertrekvaart Oost door uw raad vastgesteld op 19 december 2018. Het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost en exploitatieplan zijn bij uitspraak van de Afdeling rechtspraak Raad van State van 26 augustus 2020 onherroepelijk. Voor het deel ten noorden en aan de kop van de voormalige insteekhaven is een uit te werken bestemming opgenomen. Deze 1e uitwerking van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost is op 11 maart 2021 vastgesteld en is onherroepelijk. De 1e herziening van het exploitatieplan Weespertrekvaart Oost is op 31 maart 2021 vastgesteld, de 2e herziening op 9 november 2022.

Om de herontwikkeling naar gemengd woon-werkgebied te versnellen, en om ingrepen ten behoeve van de openbare ruimte te kunnen doen wordt voor Weespertrekvaart Oost deels een actieve verwervingsstrategie gevolgd waarbij de bedrijfspanden aan de noordzijde van de insteekhaven actief worden verworven en in het uiterste geval onteigend. In de in 2018 door uw raad vastgestelde Investeringsnota is de ontwikkel- en verwervingsstrategie voor Weespertrekvaart Oost vastgelegd. Een zelfstandige ontwikkeling tot gemengd woon/werkgebied zonder actieve rol van de gemeente werd voor het noordelijk deel niet aannemelijk geacht, vanwege: • het versnipperd eigendom/veel appartementsrechten (veel eigenaren moeten samenwerken om tot zelfrealisatie van een ontwikkeleenheid te komen, dat blijkt in praktijk zeer lastig); • kavels met milieuhinderlijke bedrijfsvoering; • dure ingrepen ten behoeve van de openbare ruimte (openbare kade) zijn door particulieren lastig te realiseren; • het te realiseren gewenste programma met voldoende sociale woningbouw (40-40-20). Een kroonbesluit tot onteigening gaat in de kern om een afweging tussen het publiek belang en het particulier belang. Het publiek belang ligt in de (tijdige) uitvoering van het door uw raad vastgestelde bestemmingsplan. Doel is om een woon/werkgebied met ca. 1000 woningen te realiseren.

Het particuliere belang geldt voor de bedrijven die er zijn gevestigd. Het is in hun belang om duidelijkheid te krijgen over hun toekomst en hen niet langer dan nodig in onzekerheid te laten verkeren. Onteigening is hiervoor een ultiem middel. De gemeente heeft op basis van het raadsbesluit uit 2018 de eigenaren/bedrijven de afgelopen jaren allereerst actief gevraagd naar eventuele plannen tot zelfrealisatie om daarbij tot afspraken te komen. Ten tweede voert de gemeente persoonlijke gesprekken met alle eigenaren om panden minnelijk te verwerven. Nu is als derde stap aan de orde om in het uiterste geval te onteigenen (de eigenaren die niet zelf willen of kunnen realiseren en ook niet minnelijk willen verkopen). Dit verzoek tot onteigening brengt duidelijkheid voor de zittende eigenaren en huurders dat de gemeente het ingezette beleid ook daadwerkelijk voortzet en tot uitvoering brengt. Zou deze stap nu niet worden gezet, dan leidt dat louter tot langere onzekerheid voor de bedrijven en dat is ongewenst. In januari 2016 is een Wvg (Wet voorkeursrecht gemeenten) gevestigd, om te zorgen dat bij verkoop van een perceel de gemeente het eerste recht van koop heeft.

In de Investeringsnota Weespertrekvaart Oost wordt als ontwikkel- en verwervingsstrategie voorgesteld te beginnen met de vijf percelen met milieuhinderlijke bedrijven en indien er minnelijk niet tot overeenstemming wordt gekomen met de eigenaren een onteigeningsprocedure zal worden gestart.

Gegenereerd: v1.17

2

Gemeenteraad

VN2023-020733 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

De bovengenoemde besluiten die sinds 2015 zijn genomen hebben er voor gezorgd dat het eigenaren/erfpachters duidelijk was dat de gemeente actief de uitvoering van de plannen in dit gebied nastreeft. Door de vaststelling van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost in december 2018 is de Wvg voor een periode van 10 jaar bestendigd voor het noordelijk deel (waar actieve aankoop van toepassing is voor zover eigenaren/erfpachters niet overgaan tot zelfrealisatie). Aan uw raad is daarom voorgesteld in juni 2022 voor het eerste deel van het plangebied (blokken 8, 10 en 11) een onteigeningsprocedure in gang te zetten, hetgeen geresulteerd heeft in een verzoekbesluit van 1 juni 2022. Dit verzoekbesluit is bij Koninklijk Besluit van 10 juli 2023, nr. 2023001633 goedgekeurd. Voor het tweede en overige deel van het plangebied, de blokken 6, 7 en 9, wordt thans aan u voorgesteld een procedure in gang te zetten om voor deze percelen een onteigeningsbevoegdheid te verkrijgen. In het kader van de minnelijke onderhandeling worden sinds 1e kwartaal van 2021 persoonlijke gesprekken met de eigenaren en huurders gevoerd over aankoop en zijn biedingen gedaan. Het is belangrijk dat (kleine) bedrijven die weg moeten een andere plek kunnen vinden. De gemeente zal zich inspannen vervangende ruimten te vinden.

Tijdens de gehele onteigeningsprocedure blijft de gemeente zich inzetten om te komen tot een minnelijke verwerving van de panden. In het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost én de 1e uitwerking zijn de percelen opgenomen die worden getransformeerd en in de onderhavige onteigening zijn begrepen. Onderbouwing besluit

Omschrijving plangebied De onderhavige 2e tranche van de onteigening betreft de overige blokken uit de 1e uitwerking, namelijk de blokken 6, 7 en 9. Het betreft de volgende percelen (56 appartementsrechten in eigendom): H.J.E. Wenckebachweg 43A t/m 43 D, 45A t/m 45E, 47A t/m 47D, 49A t/m 49G, 53A t/m 53H, 53J t/m 53N, 53P, 53R t/m 53T, 53V, 53W, 53Y, 53Z. Rechtmatigheid De onteigeningsprocedure is geregeld in de onteigeningswet. Artikel 77 e.v. onteigeningswet bieden een grondslag voor onteigening ter uitvoering van een bestemmingsplan. De onteigeningswet bevat voorschriften en waarborgen die moeten worden nageleefd. De gemeente is aan de eigenaren en andere (derde) belanghebbenden een volledige schadeloosstelling verschuldigd. Fatale termijnen Het college zal vòòr de inwerkingtreding van de Omgevingswet, zijnde 1 januari 2024, het verzoekbesluit met alle voorgeschreven de onteigeningsstukken moeten hebben ontvangen verzonden naar de Kroon voor het nog van toepassing zijn van de onteigeningswet. Noodzaak en urgentie Voordat de gemeente is gestart met de minnelijke onderhandelingen in het kader van de onteigening zijn alle eigenaren schriftelijk uitgenodigd hun voornemen tot zelfrealisatie kenbaar te maken. Ook tijdens de minnelijke onderhandelingen is gesproken over de mogelijkheden tot zelfrealisatie.

Geen van de eigenaren uit de blokken 6, 7 en 9 heeft tot nu toe serieuze plannen tot zelfrealisatie ingediend. In het kader van de verwerving en op grond van de verplichtingen uit de onteigeningswet zijn sinds 1e kwartaal van 2021 met de eigenaren en de huurders en hun eventuele gemachtigden/ advocaten

Gegenereerd: v1.17

3

Gemeenteraad

VN2023-020733 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

mondelinge en schriftelijke onderhandelingen gevoerd, maar dat heeft nog niet in alle gevallen tot resultaat geleid. Uiteraard worden de gesprekken met de betrokken partijen zo lang mogelijk gecontinueerd om tot aankoop te geraken. Er staat echter niet op voorhand vast dat het minnelijke overleg tot het gewenste resultaat zal leiden. Teneinde met zo min mogelijk tijdverlies geconfronteerd te worden, moet in het belang van de gemeente alles gedaan worden voor veiligstelling van een tijdige en onbelemmerde realisatie van de bestemmingen, in casu met gebruikmaking van de beschikbare wettelijke instrumentaria. Vanwege de mogelijkheden die dit binnenstedelijk gebied biedt voor het creëren van een sterk stedelijk woon/werkgebied en de bouw van in totaal zo’n 1.000 woningen in het plangebied Weespertrekvaart O0st heeft dit project prioriteit in de gemeente Amsterdam en zijn middelen gereserveerd om, zo snel als mogelijk, het project te realiseren. Zo kunnen betaalbare (40-40-20) en duurzame woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad in combinatie met bedrijvigheid. Aan de gemeenteraad wordt daarom voorgesteld een procedure in gang te zetten om voor deze percelen een onteigeningsbevoegdheid te verkrijgen. Procedure Een onteigeningsprocedure valt uiteen in twee delen: de administratieve procedure en de gerechtelijke procedure.

Sinds 31 maart 2010 dient, wanneer een onteigening voor de realisering van bestemmingsplannen noodzakelijk is, de gemeente aan de Kroon te verzoeken om voor de van toepassing zijnde gronden een onteigeningsbesluit te verlenen. De administratieve procedure daarvoor loopt geheel via de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (hierna: de Minister), het startpunt is aldus om een verzoek aan de Kroon te doen tot aanwijzing van de desbetreffende gronden ter onteigening. In deze periode kan nog steeds via minnelijke weg overeenstemming worden bereikt over de noodzakelijke verwervingen. Die gronden kunnen dan buiten het aanwijzingsbesluit worden gelaten. Naar aanleiding van het verzoekbesluit van de gemeenteraad stelt de Minister een ontwerponteigeningsbesluit op, dat na voorafgaande openbare bekendmaking op de gebruikelijke wijze voor een periode van 6 weken bij de gemeente ter inzage wordt gelegd. Bovendien worden belanghebbenden door de Minister rechtstreeks schriftelijk van het ontwerp-onteigeningsbesluit en van de terinzagelegging op de hoogte gesteld, waarbij zij worden gewezen op de mogelijkheid tot het kenbaar maken van zienswijzen bij de Kroon door tussenkomst van de Minister.

Op basis van de ingebrachte zienswijzen en de conclusies van de Minister over het verzoekbesluit en de ingebrachte zienswijzen stelt de Minister een (definitief) ontwerp Koninklijk besluit op, dat uiteindelijk dient te leiden tot de ondertekening van het besluit binnen 6 maanden na afloop van de termijn van terinzagelegging. Het Koninklijk besluit wordt gepubliceerd in de Staatscourant en eveneens ter kennis gebracht van de gemeente, de eigenaren en indieners van zienswijzen. Na het Koninklijk Besluit kan vervolgens de gerechtelijke procedure worden gestart tegen die eigenaren met wie nog geen overeenstemming over aankoop kon worden op dat moment is bereikt. Samenvatting Ter ondersteuning van de minnelijke onderhandelingen en om zeker te zijn dat de bestemmingen tijdig kunnen worden gerealiseerd is het gewenst dat ten behoeve van de gedeeltelijke uitvoering van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost en de 1e uitwerking van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost de hiervoor genoemde percelen ter onteigening worden aangewezen. Op de

Gegenereerd: v1.17

4

Gemeenteraad

VN2023-020733 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

ter onteigening aan te wijzen gronden rusten in hun geheel de navolgende (dubbel)bestemmingen: Gemengd-Uit te werken, Gemengd -1, Verkeer, Waarde-Archeologie-2 en Waterstaat-Waterkering. Financiële onderbouwing Overige toelichting

De kosten van de onteigening van de gronden en/of opstallen in de blokken 6, 7 en 9 worden gedekt uit de grondexploitatie Weespertrekvaart Oost 59760. Deze is vastgesteld door de Raad op 18 december 2019. Hierin is expliciet ingestemd met de verwerving/onteigening van de gronden en/of opstallen in het plangebied (blokken 6 tot en met 12 en blok 15) ten behoeve van de realisatie van woningen, voorzieningen en bedrijfsruimten. Er hoeft derhalve geen extra investering te worden gedaan. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

N.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-075372

Bijlage 1. Onteigeningslijst Weespertrekvaart Oost II, versiedatum 8nov23.pdf (pdf)

AD2023-070903

Bijlage 2. Grondtekening WTVO deel II, 2023-253_C634_.pdf (pdf)

AD2023-070848

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Grond en Ontwikkeling Annebep Doeleman, Senior Jurist Grond en Ontwikkeling, tel. 06 14384214, e-mail a.doeleman@amsterdam.nl Eva van den Heerik, projectmanager Weespertrekvaart-Oost en Bajeskwartier Tel. 06 4671 0056, e-mail e.van.den.heerik@amsterdam.nl Els Kloosterman, assistent projectmanager, tel. 06 14819918, e-mail e.kloosterman@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.17

5