Bijlage 1. Raadsinformatiebrief voortgangsrapportage 2021 programmaplan azc Willinklaan.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 4 november 2022 Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden, Vluchtelingen) Wethouder Groot Wassink Stedelijk coördinatieteam asielzoekers en vluchtelingen, vluchtelingen@amsterdam.nl Voortgangsrapportage 2021 programmaplan ‘Amsterdamse inbreng in azc Willinklaan 2018-2022’

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de voortgang van het programmaplan ‘Amsterdamse inbreng azc Willinklaan 2018-2022’ in het jaar 2021. Op het asiel- en opvangdossier bevinden we ons op dit moment in een nieuwe realiteit vergeleken met de situatie in 2021. Een grote groep ontheemden uit Oekraïne wordt opgevangen in onze stad en de landelijke opvangcrisis geeft een enorme druk op alle ketenpartners, waaronder de gemeente(n). Door deze grote ontwikkelingen en ontstane druk kan deze rapportage nu pas aan u aangeboden worden. Actualiteiten Voordat deze brief ingaat op de voortgang van de uitvoering van het programmaplan in azc Willinklaan over het jaar 2021, wil ik u graag meenemen in een terugblik op het vluchtelingendossier dit jaar. Hoewel dit geen onderdeel vormt van de bijgevoegde rapportage, is het wel een bewogen jaar voor de gehele opvang- en asielketen. Ook in azc Willinklaan is dat te merken. Het azc is in de zomer van dit jaar opgeschaald van 512 opvangplekken naar 692 opvangplekken. Ondanks deze opschaling van de capaciteit van het azc bleek het noodzakelijk om dit jaar diverse tijdelijke noodopvang- en crisisnoodopvanglocaties van het COA te openen in de gemeente Amsterdam. Op dit moment kunnen ruim 3.100 asielzoekers en statushouders in de stad door het COA worden opgevangen, verspreid over zeven locaties.

De rustige en goede sfeer die sinds de opening van azc Willinklaan kenmerkend is geweest voor deze locatie, staat momenteel onder druk. Vanuit vrijwilligers, bewoners en personeelsleden van het COA op het azc ontvangen we signalen dat de vastgelopen asielopvangcrisis ook duidelijk zichtbaar is in de sfeer en leefomstandigheden in het azc. Het college van Amsterdam betreurt de huidige situatie rond asielopvang in Nederland en staat in nauw contact met het COA en betrokken welzijnsorganisaties om de situatie voor bewoners, vrijwilligers, COA-personeel en omwonenden van azc Willinklaan zo leefbaar mogelijk te houden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2022 Pagina 2 van 4

Azc Willinklaan Begin februari 2018 opende het Amsterdamse asielzoekerscentrum (azc) aan de Willinklaan de deuren voor bewoners. Voor deze locatie is een bestuursovereenkomst afgesloten tussen het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en de gemeente Amsterdam. In deze overeenkomst zijn afspraken gemaakt over de begeleiding van azc-bewoners, met als doel om een ‘vroege start’ van participatie en inburgering te bevorderen. Daarnaast hebben de bewoners van azc Willinklaan ook direct toegang tot de sociale basis(voorzieningen) in Nieuw-West. De gezamenlijke intentie is dat op deze wijze azc-bewoners eerder in aanraking komen met de Amsterdamse samenleving waardoor ze sneller kunnen integreren. In de bestuursovereenkomst voor dit azc is opgenomen dat de gemeente Amsterdam, in samenwerking met het COA, een programmaplan uitwerkt voor de Amsterdamse inbreng in het azc met als doel Amsterdamse azc-bewoners zo snel mogelijk te laten integreren en participeren in de Amsterdamse samenleving. Dat heeft geresulteerd in het programmaplan ‘Amsterdamse inbreng in azc Willinklaan 2018-2022’ waarvan jaarlijks de voortgang aan uw raad gerapporteerd wordt. Uitvoering programmaplan 2021 ‘Amsterdamse inbreng azc Willinklaan 2018-2022’ In het programmaplan hebben het COA en de gemeente Amsterdam gezamenlijke thema’s1 bepaald waarop wordt samengewerkt.

Per thema wordt in deze raadsinformatiebrief en/of uitgebreider in de bijgevoegde voortgangsrapportage2 weergegeven welke voortgang er in 2021 is geboekt op de diverse thema’s uit het programmaplan. Azc als onderdeel van de buurt Er werden in 2021 diverse activiteiten georganiseerd voor en door bewoners van het azc. Het gaat dan bijvoorbeeld om activiteiten gericht op de kinderen, een mondkapjesatelier, Ympact020 (o.a. taalmaatjes), Bloei en Groei (vrouwen stimuleren in het onderhouden van een eigen tuintje), Zwaluwkoor (met elkaar zingen/muziek maken), De Groene kans (bewoners met elkaar delen voedsel en zo dragen zij bij aan het milieu) of het Klussenteam (bewoners van het azc en buurtbewoners die samen op verschillende locaties klussen voor anderen ). De informele en formele partners evalueren regelmatig of de activiteiten matchen met de behoeftes. Veiligheid op het azc Willinklaan Azc Willinklaan staat bekend als een rustig azc. Een keer in de vier weken is er een veiligheidsoverleg met de locatiemanager van het azc, politie en de projectleider veiligheid van de gemeente. De landelijke asielopvangcrisis en de uitbreiding van het aantal opvangplekken in het azc naar de maximale opvangcapaciteit deze zomer zorgen ervoor dat de goede en rustige sfeer waar azc Willinklaan sinds de opening in 2018 om bekend stond, inmiddels onder druk is komen te staan.

Samenwerking gemeente Amsterdam/COA Ondanks de Coronapandemie wisten de partners op het azc Willinklaan elkaar te vinden op de momenten dat het noodzakelijk was, of het nu over kwetsbare groepen, Openbare Orde en Veiligheid of participatie-activiteiten ging. 1 2

Zoals beschreven in het programmaplan ‘Amsterdamse inbreng azc Willinklaan 2018 -2022’ . Bijlage 1: Voortgangsrapportage 2021 ‘Amsterdamse inbreng azc Willinklaan 2018-2022’.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2022 Pagina 3 van 4

Vroege start met inburgering, werk, opleiding en participatie Het COA en de Amsterdamse aanpak statushouders werken nauw samen in de vroege start op inburgering, werk, opleiding en participatie van azc-bewoners. Vooruitlopend op de nieuwe wet Inburgering begeleidden twee dedicated klantbegeleiders aan Amsterdam gekoppelde statushouders woonachtig op azc Willinklaan én azc’s elders (Luttelgeest, Schalkhaar en Almere). Met deze pilot werkten COA en de gemeente Amsterdam samen in geest van de nieuwe wet Inburgering 2021. De kern van de pilot is erachter komen hoe het gaat wanneer de gemeente eerder (direct na koppeling) regie heeft en de begeleiding van de gemeente bij klanten in een azc elders in het land. Door de pilot komen we erachter waar de gemeente en klanten tegenaanlopen bij het vroeg starten met het Amsterdamse aanbod. Daarnaast leren we ook over hoe dat gaat in samenwerking met het voor-inburgeringsaanbod van COA. Extra inzet en aandacht voor kwetsbare bewoners Kinderen Het OKT (Ouder-Kind-Team) is in 2021 zoveel mogelijk fysiek aanwezig geweest op het azc. Door de coronapandemie was het soms lastig ruimtes op locatie te gebruiken. Toch heeft het OKT veel kinderen en gezinnen kunnen zien, zowel in groepsverband als individueel. De samenwerking tussen diverse betrokken partijen bij de kinderen op het azc verloopt prettig.

Extra aandacht is er voor de afstemming over de afbakening van verantwoordelijkheden tussen de diverse betrokken partijen. Lhbtiq+-bewoners Azc Willinklaan geldt binnen het COA als een zogenaamde ‘regenbooglocatie’. Er zijn regelmatig activiteiten, of aansluiting bij activiteiten elders gericht op de lhbtiq+ bewoners van het azc. Er worden ook in het kader van de Amsterdam Pride activiteiten georganiseerd op het azc. Activiteiten zoals het LHBT-café zijn onderdeel van het werken aan zichtbaarheid/sociale acceptatie van de lhbtiq+-gemeenschap op het azc. Dit gebeurt door het permanent hijsen van de regenboogvlag en activiteiten als het LHBT-café, maar ook door de inzet van aandachtsfunctionarissen en de rol van de locatiemanager van azc Willinklaan om een lhbtiq+vriendelijk klimaat neer te zetten. Sporten in het azc Met ingang van 2021 is er geen inzet op het azc meer gepleegd op het gebied van sport en vluchtelingen. De reden hiertoe is dat deze verantwoordelijkheid vanaf 2021 van de gemeente Amsterdam naar het COA is overgeheveld, waar sporten in het azc onderdeel is gaan uitmaken van het COA-project #Meedoen (Participatie, Taal en Sport). Als uitzondering is het zwemaanbod van Sezo/Vrouw en Vaart in 2021 nog wel vanuit de gemeente Amsterdam aangeboden.

Het sportaanbod in het stadsdeel dat vanuit de sociale basis beschikbaar is ook beschikbaar voor de bewoners van azc Willinklaan. Vooruitblik 2022-2023 Het programmaplan ‘Amsterdamse inbreng in azc Willinklaan 2018-2022’ is in de zomer van dit jaar vernieuwd en verlengd voor de periode 2023 tot de opening van azc Houthavens gereed is, naar verwachting in 2025. De opvangcapaciteit van het azc Willinklaan is dit jaar, zoals eerder in

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2022 Pagina 4 van 4

deze brief benoemd, verhoogd van 512 opvangplekken naar 692 opvangplekken. Hiermee is de maximale opvangcapaciteit van azc Willinklaan bereikt.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden, Vluchtelingen)

Bijlagen 1. Voortgangsrapportage 2021: Uitvoering programmaplan ‘Amsterdamse inbreng azc Willinklaan’ 2. Programmaplan ‘Amsterdamse inbreng in azc Willinklaan 2018-2022’

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl