Bijlage 1. Raadsinformatiebrief Rapportage tweede jaar High Dosage Tutoring in Zuidoost.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1-3-2022 Onderwijs Marjolein Moorman Directie OJZD bestuurszaken.ojzd@amsterdam.nl

Onderwerp

Rapportage tweede jaar High Dosage Tutoring in Zuidoost

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Om kansengelijkheid te bevorderen investeert het college daar waar dit het hardst nodig is. High Dosage Tutoring (HDT) maakt onderdeel uit van de inzet van het college voor kansengelijkheid in het onderwijs1. Het doel van HDT is om door intensieve, persoonlijke begeleiding onder schooltijd onderwijsachterstanden terug te dringen. De wetenschappelijke basis in combinatie met de gedegen uitvoering maken dat de interventie zeer effectief is. Middels deze brief en de rapportage die u in de bijlage vindt, informeer ik u over de positieve evaluatie van het tweede jaar van de pilot in Zuidoost. Pilot HDT HDT wordt in Amsterdam sinds september 2019 uitgevoerd op eerst 5 en later 8 basisscholen in Zuidoost door Stichting The Bridge Learning Interventions (TBLI). Met HDT krijgen leerlingen een aantal keer per week een uur begeleiding bij rekenen. Dit gebeurt met één tutor per twee leerlingen. Er is gekozen voor Zuidoost, omdat de leerresultaten en basisschooladviezen in Zuidoost achterlopen op die in de rest van Amsterdam2. De inzet van HDT past ook goed binnen de ambities van het Masterplan Zuidoost. Met de pilot HDT in Zuidoost heeft TBLI in nauwe samenwerking met de scholen 60 kinderen in schooljaar 2019/2020 en 56 kinderen in schooljaar 2020/2021 onder schooltijd intensief begeleid in rekenonderwijs.

Deze pilot bouwt voort op de succesvol gebleken en wijdverbreide aanpak in de Verenigde Staten en probeert inzicht te geven in het effect van deze aanpak binnen het Nederlandse onderwijssysteem. Ook gebruiken we de pilotperiode om te onderzoeken op welke manier we het programma in de toekomst voor meer kinderen kunnen inzetten, zodat er uiteindelijk geen kinderen meer achter hoeven te blijven en alle leerlingen die het nodig hebben kunnen profiteren van HDT. Evaluatie Bijgaande evaluatie, uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam (UvA), geeft inzicht in de resultaten van het tweede loopjaar HDT in Zuidoost. In de rapportage is een grote stijging in de rekenprestaties te zien van de leerlingen die aan HDT hebben meegedaan. Dit is in vergelijking met hun klasgenoten die op hetzelfde rekenniveau aan het jaar begonnen en niet 1 2

Zie ook raadsinformatiebrief ‘Tweede voortgangsbrief kansengelijkheid onderwijs’ (dd. 03-09-2021) Zie ook pagina 9 van het rapport ‘Reken op Zuidoost’ in de bijlage.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 maart 2022 Pagina 2 van 5

meededen aan HDT. De rekenresultaten komen daarmee op gelijke hoogte te liggen met de rekenresultaten in de rest van Amsterdam. Ook laten de resultaten zien dat de opgelopen coronaachterstanden in rekenen zijn ingehaald met HDT. Onderzoek en resultaten Voor de bijgaande evaluatie van jaar twee van de pilot HDT zijn van de deelnemende scholen de leerlingen van groep 7 willekeurig toegewezen aan de groep die deelneemt aan HDT óf aan de controlegroep. Dit maakt het onderzoek geschikt om uitspraken te doen over de effecten van HDT. Uit deze evaluatie komt een aantal conclusies naar voren waarvan ik er hieronder enkele uitlicht: 

De UvA heeft de effecten van HDT gemeten aan de hand van de Cito leerlingvolgsysteemtoetsen. Deze worden voorafgaand aan HDT afgenomen in het midden en eind van leerjaar 6 (M6- en E6-toetsen). Daarna begint HDT in groep 7 en wordt er in het onderzoek gekeken naar de midden- en eindtoetsen (M7 en E7) tijdens het jaar dat HDT wordt uitgevoerd. Het effect op de rekenprestaties is in de figuur hieronder weergegeven, uitgedrukt in de vaardigheidsscore rekenen/wiskunde. De blauwe lijn is de ontwikkeling door de tijd heen van de groep die heeft meegedaan aan HDT, de rode lijn is de ontwikkeling van de klasgenoten in de controlegroep. De grijze stippellijnen geven de grenzen van de landelijk gehanteerde niveaugroepen3 weer. Te zien is dat de groep leerlingen die heeft meegedaan aan HDT gemiddeld een niveaugroep is gestegen (van het laagste niveau (V) één niveau omhoog (IV)). Dit terwijl beide groepen, voordat ze meededen aan HDT, nog gelijk opliepen in leerjaar 6. Figuur 1. Ontwikkeling op vaardigheidsscore rekenen/wiskunde

3

De vaardigheidsscores die leerlingen halen op de leerlingvolgsysteem-toetsen zijn landelijk verdeeld over vijf gelijke groepen aangeduid met I, II, III, IV en V. De grijze lijnen in figuur 1 geven de grenzen aan van de vaardigheidsscores die binnen deze groepen vallen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 1 maart 2022 Pagina 3 van 5

In het rapport maken de onderzoekers een vertaalslag van het effect hierboven: ‘wat als iedere leerling in groep 7 in Zuidoost een jaar HDT zou hebben gekregen?’. Als we kijken naar de rekenprestaties op de Cito eindtoets is te zien dat er in Zuidoost nu veel meer leerlingen in de laagst scorende groepen zitten dan in de rest van de stad. Zouden deze leerlingen allemaal HDT hebben gekregen, dan daalt het aandeel leerlingen in de laagst scorende groep van meer dan 30% naar rond de 16% (zie figuur hieronder4) . Ook het percentage leerlingen in de één na laagst scorende groep daalt. Deze leerlingen schuiven op naar de hoger presterende groepen.

Figuur 2. Vertaling naar rekenprestaties op basis van het rekenonderdeel van de Cito eindtoets

De rekenachterstanden van Zuidoost ten opzichte van de rest van Amsterdam verdwijnen hiermee; leerlingen in Zuidoost zullen dan zelfs percentueel minder leerlingen in de laagste van de vijf rekenniveaus hebben.





Dergelijke effecten zijn zeer substantieel en redelijk ongekend in onderwijsonderzoek. Dit is wel in lijn met de bevindingen van vergelijkbare onderzoeken naar de effecten van HDT in de VS en elders in Nederland. Uit bovenstaande resultaten concluderen de onderzoekers dat door HDT een belangrijk deel van de rekenachterstanden van leerlingen in Zuidoost kunnen worden weggewerkt indien HDT op grotere schaal wordt ingezet. Taalontwikkeling - Ondanks dat HDT plaatsvindt tijdens de reguliere (vaak talige) lessen vinden de onderzoekers geen indicaties dat de taalvaardigheid (aan de hand van Cito Begrijpend Lezen) negatief wordt beïnvloed. De HDT rekenlessen zijn zelf behoorlijk taalrijk en er is veel aandacht voor verhaalsommen.

4 Zie ook pag. 11 in het rapport in de bijlage. Landelijk worden de vaardigheidsscores van de leerlingen in vijf gelijke

groepen (kwintielgroepen) ingedeeld. In Zuidoost zitten relatief veel kinderen met scores in de laagste kwintielgroep; meer dan 30% van de leerlingen, terwijl 20% het landelijk gemiddelde is.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 maart 2022 Pagina 4 van 5

Vervolg – schaalbaarheid en kosten Bij de start van HDT in Amsterdam is besloten om in een pilot van drie jaar voldoende input te verzamelen om te kunnen bepalen of en zo ja hoe HDT een structurelere aanvulling kan zijn in het palet van interventies van Amsterdamse scholen. Het tweede loopjaar (2020/2021) van HDT in Zuidoost is inmiddels afgerond en het derde en laatste pilotjaar loopt dit schooljaar af. Dit derde schooljaar is er gekozen voor een minder intensieve aanpak tegen lagere kosten per leerling per jaar. De 1- op-2 setting blijft gelijk, maar leerlingen krijgen nu 3 keer per week tutoring in plaats van 5 keer. Daardoor dalen de kosten per leerling in het basisonderwijs van € 5500 naar € 3333 per leerling. Ter illustratie: bij HDT op het Mundus college (VO in Nieuw-West) zijn de kosten per leerling al verder gereduceerd door het toepassen van nieuwe modellen van HDT tot ongeveer €2500 per leerling (eenmalig). Uitvoerder TBLI verwacht dat deze kosten kunnen dalen richting €2000 per leerling als er op grotere schaal wordt geopereerd5. Die daling maakt het mogelijk om HDT voor meer kinderen beschikbaar te maken. Momenteel nemen er 96 in plaats van 60 leerlingen deel aan de pilot. Met deze aanpassingen zoeken we naar een optimale variant die effectief, betaalbaar en opschaalbaar is.

In het onderzoek naar jaar drie van de pilot vergelijken we wat hiervan de impact is op de leerresultaten met het volledige model van HDT. Voor de verdere opschaling naar meer scholen en meer leerlingen verken ik onder andere de mogelijkheden in het kader van het Masterplan Zuidoost, samen met onze uitvoeringspartners en de scholen. Hierbij is het uitganspunt om de leerachterstanden bij alle kinderen weg te werken. Om die reden zullen er na de pilot dan ook geen leerlingen meer uitgesloten worden ten behoeve van het onderzoek naar effectiviteit en kunnen alle kinderen die het nodig hebben deelnemen aan HDT. De uitdaging is de kwaliteit van het programma bij opschaling te waarborgen; om die reden blijft onderzoek een belangrijk onderdeel van de pilots. Tegelijkertijd blijf ik met deelnemende scholen in gesprek over de achterblijvende onderwijsresultaten. De pilot HDT toont aan dat de kinderen tot veel meer in staat zijn dan hun onderwijsresultaten nu laten zien. Scholen hebben de taak om, naast het faciliteren van HDT, het talent van de kinderen ten volle tot bloei te laten komen.

Conclusie HDT laat in Amsterdam wederom goede resultaten zien: leerlingen verbeteren hun rekenvaardigheden aanzienlijk en bij een vertaling naar Zuidoost in het geheel lijken de achterstanden ten opzichte van de rest van Amsterdam op rekenen te zullen verdwijnen. Deelnemende scholen willen het programma continueren en er is veel animo voor uitbreiding. De gemeente onderzoekt de komende tijd samen met TBLI en de UvA hoe we HDT op een effectieve, betaalbare en schaalbare vorm kunnen voortzetten. Zo kunnen alle kinderen die het nodig hebben 5

Ter vergelijking; vanuit de kansenaanpak primair onderwijs subsidieert de Gemeente scholen a €800,per leerling per jaar.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 maart 2022 Pagina 5 van 5

profiteren van HDT en hun onderwijsresultaten verbeteren. Het college komt hier medio dit jaar bij u op terug. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder onderwijs Bijlage 1. Rapport Reken op Zuidoost: Een evaluatie van het tweede loopjaar 2020-2021 Bridge High Dosage Tutoring op vijf basisscholen in Amsterdam Zuidoost – Universiteit van Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl