bijlage 1 Raadsinformatiebrief pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 mei 2021 Economische Zaken Victor Everhardt Femke Blokhuis, f.blokhuis@amsterdam.nl Ger Baron en Lizann Tjon, l.tjon@amsterdam.nl Tussentijdse evaluatie en meerjarenplan AMS Institute

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Hierbij ontvangt u, zoals destijds bij de start in 2014 toegezegd, de tussentijdse evaluatie met begeleidende brief en het meerjarenplan van AMS Institute (Amsterdam institute for advanced Metropolitan Solutions), met een begeleidende brief van AMS zelf. Het college vindt het belangrijk u als raad op de hoogte te houden van wat het AMS Institute allemaal voor onze stad doet en betekent.1 Ook omdat het in veel opzichten een uniek project is waar de gemeente in 2012 zelf voor aan het stuur heeft gestaan, namelijk het uitvragen van een nieuwe technologische kennisinstelling. Hierbij speelt het AMS Institute een grote rol voor een gemeente op het gebied van grootstedelijke vraagstukken en dat gebeurt niet vaak. AMS is een publiek-privaat instituut dat in 2014 is opgericht door een consortium van Wageningen University, de TU Delft en met MIT. Deze oprichters hebben een gezamenlijke ambitie neergezet om een nieuw toegepast onderzoeksinstituut op te richten dat voor minstens 30 jaar in Amsterdam gevestigd moet zijn, daartoe uitgedaagd door de gemeente Amsterdam via een internationale prijsvraag voor een instituut voor toegepaste technologie.

In 2014 heeft uw gemeenteraad unaniem ingestemd met het aangaan van een 10-jarig contract om het AMS Institute te realiseren onder verantwoordelijkheid van TU Delft en Wageningen UR en in nauwe samenwerking met MIT (Massachusetts Institute of Technology) om in te zetten op het aantrekken van talent, onderzoek en strategische samenwerking voor grootstedelijke uitdagingen. De gemeente Amsterdam heeft (onder voorwaarden) een bijdrage van € 50 miljoen voor 10 jaar toegezegd. TU Delft en Wageningen University hebben zich daarbij additioneel gecommitteerd aan het doen investeringen van €200 miljoen aan valorisatie, onderzoek en onderwijsactiviteiten. De gemeente Amsterdam heeft t/m 2019 € 22,9 miljoen verleend aan voorlopige subsidie. MIT, TU Delft en Wageningen University hebben samen € 26,6 miljoen geïnvesteerd in AMS, plus de multiplier in de projectenportfolio voor € 62 miljoen. In deze brief neem ik u graag mee wat dit de afgelopen zes jaar heeft opgeleverd voor Amsterdam en de regio en wat de verdere koers van het AMS Institute zal zijn.

1 De laatste keer dat u als raad bent geïnformeerd was op 10 juli 2019

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 2 van 4

AMS is nu een internationaal instituut waar talent wordt opgeleid en ingenieurs, ontwerpers, alpha’s en bèta’s grootstedelijke vraagstukken adresseren en hier geïntegreerde oplossingen voor ontwikkelen en valoriseren. Haar missie is om een diepgaand begrip van de stad te ontwikkelen – ‘sensing the city’ - om oplossingen voor haar uitdagingen te ontwerpen en deze te integreren in de stad Amsterdam. De drie pijlers van AMS zijn: onderwijs, onderzoek en valorisatie. Tussentijdse evaluatie De tussentijdse evaluatie gaat over het gehele AMS Institute sinds de oprichting in 2014 en is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Amsterdam en de TU Delft en de Wageningen University. Dit is een verplichting uit het definitieve contract tussen de gemeente Amsterdam en de oprichters. Het primaire doel van de tussentijdse evaluatie is om op basis van 5 jaar AMS de voortgang te beoordelen op inhoud, bedrijfsvoering, organisatie en financiën, op basis van de tijdens de oprichting gestelde doelen en doelstellingen, bij voorkeur in vergelijkend (internationaal) perspectief. Het secundaire doel van de evaluatie is het geven van advies over de ambities en strategische richting van AMS, en het samenwerkingskader voor het bestuur en de uitvoering ervan. In het Meerjarenplan heeft AMS deze strategische richting aangegeven.

Uit de evaluatie blijkt dat AMS met succes de geplande resultaten heeft opgeleverd op het gebied van onderwijs en onderzoek zoals gedefinieerd in de oorspronkelijke visie en het contract. AMS heeft aangetoond dat het (internationaal) talent aantrekt via de nieuwe masteropleiding, en heeft ruime ervaring opgedaan en onderzoeken opgezet over mobiliteit, circulair, voedsel etc. Het instituut kan worden erkend als een toonaangevende instelling op het internationaal opkomende terrein van urban engineering & science. Ook levert AMS een bijdrage aan de grootstedelijke vraagstukken zoals inspecties van kades en bruggen, rainproof, resilience etc. Daarnaast wordt actief samenwerkt op projecten zoals zelfrijdend vervoer op het Marineterrein, onderzoek naar toekomstige mobiliteitshubs, innovatie en digitalisering in de mobiliteit. Tenslotte wordt ook samengewerkt met de gemeente op recente vraagstukken rondom Covid-19 zoals de 1,5 meter maatregelen en inzicht in rustige koele plekken tijdens de zomer. Met betrekking tot valorisatie2 heeft AMS nog niet geleverd en dit vereist een heroverweging van de gemaakte afspraken en de voorgenomen aanpak. Tegelijk is dit ook niet onverwacht omdat eerst kennis opgebouwd moet worden, voordat deze gevaloriseerd kan worden.

Bedrijvigheid en het stimuleren van ondernemerschap (startups) worden komende jaren verder ontwikkeld, net als het vergroten van betrokkenheid van bedrijven (ook financieel). Afspraken over het behalen van financiële verplichtingen zoals de multiplier en de voortgang op valorisatie worden zorgvuldig gemonitord en zijn in lijn met de afspraken van het contract. AMS in belemmerd in haar (h)erkenning en impact doordat de afgelopen 5 jaar kleine projecten zijn gestart. Hier zit in de laatste jaren wel een verbetering, zoals met het ROBOATproject (zelfvarend vervoer). Daarom wordt ingezet op minimaal twee grotere onderzoeksprogramma’s. In de tussentijdse evaluatie zijn de volgende aanbevelingen opgenomen die zijn meegenomen in het Meerjarenplan voor 2020-2024:

2 Valorisatie is het in de praktijk, c.q. ten dienste van de maatschappij brengen van wetenschappelijke

resultaten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 3 van 4

Aanbevelingen WUR en TU Delft: wees trots, AMS op het Marineterrein is een belangrijke asset. Aanvullende investeringen zijn noodzakelijk om kritieke massa en de AMS-community te vergroten. Inzet en betrokkenheid moet steviger geïnstitutionaliseerd en mag ook zichtbaarder. Aanbevelingen van de gemeente Amsterdam aan AMS: Specificeer gezamenlijk de positie van het AMS en ontwikkel een duidelijkere verhouding ten opzichte van elkaar door: het expliciteren van kennisbehoeften (korte termijn, lange termijn) van de gemeente, het identificeren van belangrijke contactpersonen per thema om directere links tussen wetenschappers en medewerkers te faciliteren en het erkennen dat AMS unieke krachten en kennis kan mobiliseren. Breng data sharing-initiatieven structureel op gang en bepaal nieuwe, relevante thematische (nietgeografische) Living labs in Amsterdam. Adresseer de mismatch in verwachtingen op het gebied van de vereiste financiële multiplier en kies voor een bredere benadering voor het meten van toegevoegde maatschappelijke waarde. Meerjarenstrategie op weg naar 2024 In 2024 wil AMS gegroeid zijn tot het instituut voor stedelijke innovatie, waar excellente wetenschap wordt gekoppeld aan maatschappelijke uitdagingen.

Waar talent graag komt studeren en onderzoeken, beleidsmakers graag mee samen werken aan maatschappelijke opgaven en bedrijven en andere kennisinstellingen en organisaties samenwerken. AMS wil toonaangevend zijn in stedelijke innovatie, door technologie en design te gebruiken om stedelijke stromen – bijvoorbeeld van water, energie, afval, voedsel, data en mensen – te begrijpen, te sturen en op te lossen. AMS Institute richt zich op toegepast onderzoek en design, in een unieke samenwerking en betrokkenheid van drie vooraanstaande universiteiten op het gebied van toegepaste wetenschappen. Amsterdam is de thuisbasis en het levend lab. AMS Institute bouwt samen met TU Delft, Wageningen UR en MIT, voort op de sterke basis die gelegd is in de eerste vijf jaar van het instituut. De focus van AMS is echter wel verschoven, van de financiële crisis in 2013 tot de huidge covidcrisis en andere maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie, circulariteit, digitalisering, klimaatbestendigheid, mobiliteit en voedsel. Met talent, vernieuwende ideeën en inspirerende samenwerkingsverbanden wil AMS impact creeren en een zinvolle bijdrage leveren aan toekomstbestendige steden. Daarom wordt het onderwijsportfolio verbreed met een tweede masterprogramma (track) en een programma voor leven lang leren gericht op stedelijke professionals.

AMS Institute versterkt het lokale ecosysteem met haar projecten en activiteiten, en zal een aantal flagshipprogramma’s lanceren in nauwe samenwerking met de stad Amsterdam. AMS werkt aan een dataplatformstrategie, een Innovatiecentrum Digitaalmobiliteitsmanagement en een Responsible Sensing Lab. Ook worden andere onderzoeksfaciliteiten opgebouwd, zoals living labs, op verschillende locaties in de regio. Het (corporate) partnershipprogramma wordt verder ontwikkeld en verder uitgebreid. Ten slotte: als college zijn we trots op AMS. Sinds 2014 is veel bereikt en zijn er goede samenwerkingen gestart en initiatieven opgezet op het gebied van urban engineering met de gemeente, bedrijven en andere partners. AMS raakt steeds beter verankerd in de stad. Nog niet alles is echter bereikt van wat we voor ogen hadden bij de start. De opgave is immers omvangrijk, vernieuwend en complex. We zijn ervan overtuigd dat de subsidie van de gemeente bijdraagt aan het neerzetten van een brede, stevige basis waarmee AMS een plek heeft verworven als

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 4 van 4

hoogwaardig en niet te missen Amsterdams wetenschappelijk instituut. Er is een intensieve afstemming vanuit de gemeente met tweewekelijkse inhoudelijke afstemming en per kwartaal een overleg over de voortgang. We vertrouwen erop dat ook als de gemeentelijke bijdrage in de toekomst afloopt AMS haar plek in onze regio, met overheden, bedrijven en andere partners, vasthoudt en uitbreidt. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Victor Everhardt Wethouder Economische Zaken

Bijlagen 1. Highlights 2020 2. Tussentijdse evaluatie (Midtermreview) AMS Institute 3. Strategie AMS institute 2020 – 2024 4. Begeleidende brief van AMS

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl